(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =امام حسن.jpg  
| تصویر            =امام حسن مجتبی.png  
| زیرنویس تصویر    =نقاشی «تشییع امام حسن» اثر حسن روح‌الامین  
| زیرنویس تصویر    =کتیبه‌ای با نام «حسن السبط» در مسجدالنبی  
| image_alt        =تشییع امام حسن-حسن روح الامین
| image_alt        =کتیبه‌ای با نام «حسن السبط» در مسجدالنبی
| فایل پادکست      =امام حسن مجتبی.ogg   
| فایل پادکست      =امام حسن مجتبی.ogg   
| حجم فایلپادکست    =9/91   
| حجم فایلپادکست    =9/91   
خط ۴۷: خط ۴۷:


== اقدامات سیاسی – اجتماعی ==
== اقدامات سیاسی – اجتماعی ==
[[پرونده:امام حسن۳.jpg|جایگزین=کتاب «صُلحُ‌الحَسَن (علیه‌السّلام)» اثر شیخ راضی آل‌یاسین|بندانگشتی|کتاب «صُلحُ‌الحَسَن (علیه‌السّلام)» اثر شیخ راضی آل‌یاسین با ترجمه آیت‌الله سید علی خامنه‌ای]]
با اینکه در فتوحات عصر [[عمر]] شرکت نکرد؛ اما به‌دلیل هاشمی و قریشی بودن، از غنایم سهمی برای او در نظر می‌گرفتند.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص521-522.</ref> در فتوحات زمان عثمان، مشخصاً در جنگ إفریقیه (سال۲۶ هجری)<ref>ابن عبدربه، العقد الفرید، ج۵، ص۵۸–۵۹.</ref> و طبرستان (سال ۲۹ یا ۳۰ هجری)<ref>طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۴، ص۲۶۹.</ref> شرکت کرد.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص523-524.</ref> وی در تمام این مدت، در کنار پدرش [[امام علی]] و بر اساس مصالح [[اسلام]] عمل می‌کرد.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص524.</ref> به دستور پدر، در غائلهٔ شورش مردم علیه عثمان، وظیفهٔ مراقبت از عثمان را بر عهده داشت و در این راه، زخمی شد.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص525.</ref> در دورهٔ خلافت پدرش، تا آخرین لحظه همراه و هم‌پای او بود و در تمام جنگ‌هایش شرکت داشت.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص537 و 540.</ref> در جنگ جمل با سخنان خود، مردم را تهییج و تشویق به مشارکت در جنگ با ناکثین (پیمان‌شکنان) کرد و خود نیز شجاعانه جنگید.<ref>عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص291.</ref> در جنگ صفین نیز ضمن تحریض مردم به جنگ با قاسطین، دلاورانه با معاویه و سپاهش جنگید. در پسِ این جنگ بود که امام علی نامهٔ<ref>نهج البلاغه، نامه 31.</ref> معروف خود را که حاوی نکات اخلاقی و تربیتی است، به او نوشت.<ref>سید رضی، نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، ۱۳۷۸ش، ص۲۹۵.</ref> وی در عهد [[امامت]] خود، حتی پس از پذیرش خلافت معاویه، آشکارا از سیاست‌های او انتقاد می‌کرد.<ref>عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص291-292.</ref> یکی از اقدامات امام حسن در دورهٔ کوتاه زمامداری خود، افزایش صددرصدی حقوق سربازان بود.<ref>ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۴۰۸ق، ص۶۴.</ref>
با اینکه در فتوحات عصر [[عمر]] شرکت نکرد؛ اما به‌دلیل هاشمی و قریشی بودن، از غنایم سهمی برای او در نظر می‌گرفتند.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص521-522.</ref> در فتوحات زمان عثمان، مشخصاً در جنگ إفریقیه (سال۲۶ هجری)<ref>ابن عبدربه، العقد الفرید، ج۵، ص۵۸–۵۹.</ref> و طبرستان (سال ۲۹ یا ۳۰ هجری)<ref>طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۴، ص۲۶۹.</ref> شرکت کرد.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص523-524.</ref> وی در تمام این مدت، در کنار پدرش [[امام علی]] و بر اساس مصالح [[اسلام]] عمل می‌کرد.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص524.</ref> به دستور پدر، در غائلهٔ شورش مردم علیه عثمان، وظیفهٔ مراقبت از عثمان را بر عهده داشت و در این راه، زخمی شد.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص525.</ref> در دورهٔ خلافت پدرش، تا آخرین لحظه همراه و هم‌پای او بود و در تمام جنگ‌هایش شرکت داشت.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص537 و 540.</ref> در جنگ جمل با سخنان خود، مردم را تهییج و تشویق به مشارکت در جنگ با ناکثین (پیمان‌شکنان) کرد و خود نیز شجاعانه جنگید.<ref>عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص291.</ref> در جنگ صفین نیز ضمن تحریض مردم به جنگ با قاسطین، دلاورانه با معاویه و سپاهش جنگید. در پسِ این جنگ بود که امام علی نامهٔ<ref>نهج البلاغه، نامه 31.</ref> معروف خود را که حاوی نکات اخلاقی و تربیتی است، به او نوشت.<ref>سید رضی، نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، ۱۳۷۸ش، ص۲۹۵.</ref> وی در عهد [[امامت]] خود، حتی پس از پذیرش خلافت معاویه، آشکارا از سیاست‌های او انتقاد می‌کرد.<ref>عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص291-292.</ref> یکی از اقدامات امام حسن در دورهٔ کوتاه زمامداری خود، افزایش صددرصدی حقوق سربازان بود.<ref>ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۴۰۸ق، ص۶۴.</ref>


خط ۵۴: خط ۵۵:


=== مفاد صلح‌نامه ===
=== مفاد صلح‌نامه ===
[[پرونده:امام حسن۳.jpg|جایگزین=بقعه ائمه بقیع؛ آرامگاه امام حسن پیش از تخریب در ۱۳۰۸ قمری|بندانگشتی|بقعه ائمه [[بقیع]]؛ آرامگاه امام حسن پیش از تخریب در ۱۳۰۸ قمری]]
[[پرونده:امام حسن۱.jpg|جایگزین=آرامگاه امام حسن پیش از تخریب|بندانگشتی|بقعه ائمه [[بقیع]]؛ آرامگاه امام حسن پیش از تخریب در ۱۳۰۸ قمری]]
امام حسن شروطی را برای انعقاد صلح مقرر کرده بود که [[معاویه]] با پذیرش ابتدایی آن، موجبات مصالحه را فراهم آورد. شروط صلح‌نامه از این قرار بود:
امام حسن شروطی را برای انعقاد صلح مقرر کرده بود که [[معاویه]] با پذیرش ابتدایی آن، موجبات مصالحه را فراهم آورد. شروط صلح‌نامه از این قرار بود:
* معاویه باید بر اساس کتاب خدا و سنت رسول‌الله عمل کند؛<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص429؛ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص159-161؛ مطهری، سیری در سیره ائمه اطهار، 1383ش، ص83 و 87؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص570؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص300.</ref>
* معاویه باید بر اساس کتاب خدا و سنت رسول‌الله عمل کند؛<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص429؛ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص159-161؛ مطهری، سیری در سیره ائمه اطهار، 1383ش، ص83 و 87؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص570؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص300.</ref>
خط ۶۸: خط ۶۹:


== شهادت امام حسن ==
== شهادت امام حسن ==
[[پرونده:امام حسن.jpg|جایگزین=تشییع امام حسن-حسن روح الامین|بندانگشتی|نقاشی «تشییع امام حسن» اثر حسن روح‌الامین]]
امام حسن به واسطه زهری که همسرش، [[جعده]]، به او خورانید،<ref>جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص167-168؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص612.</ref> در هفتم<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433.</ref> یا بیست و هشتم<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433؛ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص119.</ref> یا آخر [[ماه صفر]]<ref>جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص119.</ref> یا  [[۲۵ ربیع الاول]]<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص614.</ref> سال۴۹<ref>جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص119 و 169.</ref> یا ۵۰<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433و435؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص614؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص290.</ref> یا ۵۱ هجری و در سن۴۷<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، 1362ش، ص296؛ قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433.</ref> یا۴۸<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص435؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص613؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص290.</ref> یا ۴۹ سالگی به [[شهادت]] رسید<ref>مفید، الإرشاد، 1399ق، ص192؛ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص168.</ref> و در [[قبرستان بقیع]] مدفون گشت.<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، 1362ش، ص296-297؛ قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص435؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص290.</ref>
امام حسن به واسطه زهری که همسرش، [[جعده]]، به او خورانید،<ref>جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص167-168؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص612.</ref> در هفتم<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433.</ref> یا بیست و هشتم<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433؛ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص119.</ref> یا آخر [[ماه صفر]]<ref>جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص119.</ref> یا  [[۲۵ ربیع الاول]]<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص614.</ref> سال۴۹<ref>جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص119 و 169.</ref> یا ۵۰<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433و435؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص614؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص290.</ref> یا ۵۱ هجری و در سن۴۷<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، 1362ش، ص296؛ قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص433.</ref> یا۴۸<ref>قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص435؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج1، ص613؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص290.</ref> یا ۴۹ سالگی به [[شهادت]] رسید<ref>مفید، الإرشاد، 1399ق، ص192؛ جعفریان، حیات فکری سیاسی امامان شیعه، 1387ش، ص168.</ref> و در [[قبرستان بقیع]] مدفون گشت.<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، 1362ش، ص296-297؛ قمی، منتهی الآمال، 1371ش، ج1، ص435؛ عبدالحمید، سیرهٔ اهل بیت، ص290.</ref>