ایل سنگسر: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''ایل سنگسر؛'''}} کوچ‌نشینان دامنهٔ البرز در استان سمنان.

==شیوهٔ زندگی ایل سنگسر==

ایل سنگسر در میان ایلات و عشایر ایران از نظر شیوه کوچ و اسکان، منحصربه‌فرد است. آن‌ها را می‌توان ایل شهری-شبانی نامید؛ چرا که در فصول سرد سال، زندگی شهری را تجربه می‌کنند و به هنگام کوچ به ییلاقات تهران، خراسان، سمنان و مازندران برای چرای دام‌های‌شان در تابستان، شیوه زندگی ایلیاتی خود را از سر می‌گیرند. این دوگانگی در شیوه زندگی، ویژگی بارز ایل سنگسری است.<ref>هورکاد، کوچ و اقتصاد شبانی در دامنه‌های جنوبی البرز، 1362ش، ص138.</ref>

==نقش زنان در ایل سنگسر==

ایل سنگسر به‌دلیل [[سبک زندگی]] خوداتکایی که دارند، اغلب زندگی آنها بر پایهٔ کشاورزی و دامپروری استوار است. این امر سبب شده بسیاری از امورات زندگی به‌صورت تقسیم کار میان اعضای خانواده انجام شود. [[زنان عشایر|زنان]] علاوه بر انجام [[نقش همسری زن|وظایف همسری]]، [[مادری]] و [[خانه‌داری]]، دوشادوش مردان خانواده در انجام امورات کشاورزی و دامپروری مانند تولید فرآورده‌های دامی کمک می‌کنند. زنان به تهیه و تولید مواد اولیه مانند [[پشم]] و نخ برای تهیهٔ پوشاک، سیاه‌چادر و [[صنایع دستی]] اقدام می‌کنند تا علاوه بر تأمین مایحتاج خانواده با فروش محصولات و فرآورده‌های دامی و صنایع دستی کمک مؤثری به اقتصاد خانواده و ایل کنند. همچنین بانوان در نبود همسر یا پدر خانواده به‌دلیل رمه‌گردانی، مسئولیت مدیریت خانه و خانواده را برعهده دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/898613/fa . ارغان و همکاران، «بررسی سبک زندگی سنتی عشایر در تحقق اقتصاد مقاومتی نمونه موردی: عشایر سنگسر مهدیشهر»، 1397ش، ص8.]</ref>

===صنایع دستی ایل سنگسر===

از جمله مهم‌ترین [[صنایع دستی]] ایل سنگسر که هنر دستان بانوان ایل است، می‌توان به [[گلیم‌بافی]]، [[جاجیم|جاجیم‌بافی]]، ساخت مکنه (نوعی [[شال]] محلی)، کژین (پارچهٔ مخصوص ابریشمی)، فرش دستبافت خودرنگ، پارچه برک، پارچه کارتی و چادر شب‌های ابریشمی و نخی اشاره کرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/898613/fa . ارغان و همکاران، «بررسی سبک زندگی سنتی عشایر در تحقق اقتصاد مقاومتی نمونه موردی: عشایر سنگسر مهدیشهر»، 1397ش، ص7-9.]</ref>

==فرهنگ ایل سنگسر==

===پوشاک ایل سنگسر===

اعضای ایل سنگسر، همچنان فرهنگ و برخی آداب‌ورسوم خود را حفظ کرده‌اند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83521052/عشایر-سنگسر-گنجینه-فرهنگ-و-توسعه-گردشگری . «عشایر سنگسر، گنجینه فرهنگ و توسعه گردشگری»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> پوشاک محلی از نمادهای فرهنگی ایل سنگسر است. لباس زنان ایل سنگسر، لباس پوشیده‌ای است که توسط بانوان هنرمند ایل بافته یا دوخته می‌شود.<ref>[https://www.sangsarnews.ir/پوشاک-زنان-ایل-سنگسر/ . پاکزادیان، «پوشاک زنان در ایل سنگسر»، سایت خبری، تحلیلی شهرستان مهدیشهر».]</ref> این لباس متشکل است از:

====آیین شب یلدا====

در [[شب یلدا]]، عشایر سنگسری دور کرسی جمع می‌شوند و زیر نور گردسوز، [[جشن]] می‌گیرند. آنها با خوردن [[آجیل]]، هندوانه و [[انار]]، [[فال حافظ]] می‌گیرند و به قصه‌گویی می‌پردازند.<ref>[https://khabarban.com/16157325/شب_یلدای_عشایر_سنگسری_فیلم «شب یلدای عشایر سنگسری»، وب‌سایت خبربان.]</ref>

====آداب ماه رمضان در سنگسر====

سنگسری‌ها در کنار [[افطاری]] دادن به اقوام و خویشان و دوستان، سنت افطاری دادن به نیازمندان را مهم می‌دانند.<ref>[https://meraatnews.ir/story/آداب-رمضان-در-ایل-سنگسر «آداب رمضان در ایل سنگسر (قسمت دوم)»، مرآت‌نیوز.]</ref>