مشارکت اجتماعی زنان: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''مشارکت اجتماعی زنان'''}}؛ حضور و فعالیت آگاهانه زنان در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، مردم‌پایه، علمی و فرهنگی.

== پیامدها ==

پژوهش‌ها مشارکت اجتماعی زنان را در افزایش [[اعتمادبه‌نفس]]، استقلال در [[مهارت تصمیم‌گیری|تصمیم‌گیری]]، تقویت پایگاه اجتماعی،<ref>زعفرانچی، اشتغال زنان، 1388ش، ص194.</ref> دسترسی بیشتر به دانش و اطلاعات، تقویت خلاقیت و افزایش توانایی برنامه‌ریزی مؤثر دانسته‌اند.<ref>[https://sid.ir/paper/206191/fa نیک‌بین صداقتی و دیگران، «مشارکت اجتماعی زنان و تأثیر آن بر رفاه خانواده»، 1391ش، ص36.]</ref> کارشناسان معتقدند که با مشارکت زنان در جامعه، نگرش آنها به خود، جایگاه‌شان و نقش‌شان در جامعه تغییر می‌کند. این تغییر موجب می‌شود خواسته‌های زنان واقع‌بینانه‌تر شود و آن‌ها تلاش کنند زندگی سالم‌تر و آرام‌تری داشته باشند. همچنین مشارکت اجتماعی زنان در تقویت روحیه [[انتقادپذیری]] و حس واقع‌گرایی آن‌ها مؤثر دانسته شده است.<ref>بروجردی، ارتباط فعالیت‌های اجتماعی و خانوادگی زنان و تأثیر مثبت این دو نقش بر یکدیگر، 1381ش، ص192-193.</ref> این مشارکت همچنین می‌تواند باعث استفاده بهتر از [[اوقات فراغت]] و تقویت امنیت روانی زنان شود.<ref>[https://sid.ir/paper/206191/fa نیک‌بین صداقتی و دیگران، «مشارکت اجتماعی زنان و تأثیر آن بر رفاه خانواده»، 1391ش، ص57.]</ref>

== مشارکت اجتماعی زنان در ایران ==

=== دورهٔ مشروطه ===

حضور اجتماعی زنان در ایران پیشینه‌ای طولانی دارد، اما در [[دوره مشروطه]] در قالب فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و انجمنی به‌صورت سازمان‌یافته گسترش یافت. با وجود مشارکت برخی زنان در [[نهضت مشروطه]]،<ref>[https://dolat.ir/detail/174722 مروتی، «مروری بر جایگاه زنان قبل و بعد از انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.]</ref> قانون اساسی مشروطه حقوق سیاسی مشخصی برای زنان در نظر نگرفت و وضعیت حقوقی آنان در مقایسه با دورهٔ پیش از مشروطه تغییر اساسی نکرد. در این دوره، بخشی از زنان از طریق خانواده و در پیوند با فعالیت‌های سیاسی پدران یا همسران خود در عرصهٔ اجتماعی حضور داشتند. از دورهٔ مشروطه به بعد، انجمن‌ها و تشکل‌هایی با هدف پیگیری مسائل و حقوق زنان شکل گرفتند که از جمله آنها می‌توان به [[انجمن مخدرات وطن]] و [[جمعیت نسوان‌ وطن‌خواه|جمعیت نسوان وطن‌خواه]] اشاره کرد. با این حال، دامنهٔ عضویت و میزان ارتباط این تشکل‌ها با عموم زنان جامعه محدود بود و به‌باور محققان، مطالبات آنها با خواسته‌های بخش‌های مختلف زنان ایران در آن دوره سازگار نبوده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99525/زن،_هویت_و_انقلاب_اسلامی محمدی، «زن، هویت و انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

=== دورهٔ پهلوی ===

در دورهٔ [[رضاشاه پهلوی]]، نام هیچ زنی به‌عنوان مدیر سیاسی در ایران ثبت نشد، اما در دورهٔ [[محمدرضا پهلوی]]، اولین گروه از زنان در انتخابات [[مجلس شورای ملی|مجلس]] [[مجلس شورای ملی|شورای ملی]] سال ۱۳۴۲ش به صورت کاندیداهای «کنگره آزاد زنان و آزاد مردان» به مجلس راه یافتند. در همین دوران، [[فرخ‌رو پارسای]] اولین و البته تنها وزیر زن ایرانی بوده است. برخی مورخان سیاسی معتقدند زنانی در دو مجلس سنا و [[مجلس شورای ملی|شورای ملی]] راه می‌یافتند که با سیاست‌های حاکم منطبق و همسو بودند. بسیاری از این زنان از همسران و بستگان رجال و متنفذین یا امرای ارتش محسوب می‌شدند.<ref>[https://dolat.ir/detail/174722 مروتی، «مروری بر جایگاه زنان قبل و بعد از انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.]</ref> بر اساس برخی پژوهش‌های منتشرشده دربارهٔ مشارکت اجتماعی زنان، در دورهٔ پهلوی، بخش قابل‌توجهی از زنان از دسترسی به آگاهی‌های سیاسی و اجتماعی کافی برخوردار نبودند و سیاست‌های فرهنگی حکومت به ترویج الگوهایی از [[مصرف‌گرایی]] و [[تجمل‌گرایی]] متهم شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6450/9532/114723/موانع،_راهبردها_و_آسیب_های_مشارکت_اجتماعی_زنان#_ednref31 اسحاقی، «موانع، راهبردها و آسیب‌های مشارکت اجتماعی زنان»، 1383ش.]</ref> در همین پژوهش‌ها، برخی اقدامات حکومت در زمینهٔ حقوق و مشارکت اجتماعی زنان نیز بیشتر جنبهٔ تبلیغاتی دانسته شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6450/9532/114723/موانع،_راهبردها_و_آسیب_های_مشارکت_اجتماعی_زنان#_ednref31 اسحاقی، «موانع، راهبردها و آسیب‌های مشارکت اجتماعی زنان»، 1383ش.]</ref>

=== دوران انقلاب اسلامی ===

پس‌از آن، زنان در جریان [[انقلاب اسلامی ایران]] در فعالیت‌های مختلف سیاسی و اعتراضی مشارکت داشتند. این فعالیت‌ها، بنا بر گزارش‌های موجود، از تشکیل و حضور در جلسات سیاسی و توزیع اعلامیه تا تحمل زندان و شکنجه، شرکت در تظاهرات و حضور در درگیری‌های خیابانی را دربرمی‌گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6450/9532/114723/موانع،_راهبردها_و_آسیب_های_مشارکت_اجتماعی_زنان#_ednref31 اسحاقی، «موانع، راهبردها و آسیب‌های مشارکت اجتماعی زنان»، 1383ش.]</ref> بعداز انقلاب اسلامی، [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، حقوق سیاسی زنان از جمله حق رأی و [[مشارکت در انتخابات]] را به رسمیت شناخت. زنان از نخستین دورهٔ انتخابات پس‌از انقلاب اسلامی در انتخابات شرکت کردند و امکان نامزدی و انتخاب‌شدن در نهادهای سیاسی نیز برای آنان فراهم شد. بر اساس آمارهای ارائه‌شده در این گزارش، سهم زنان از جمعیت دانشجویی، نرخ باسوادی زنان، شمار زنان شاغل در آموزش‌وپرورش و تعداد پزشکان و اعضای هیئت علمی زن افزایش یافت. در عرصهٔ سیاسی و مدیریتی نیز زنان به [[مجلس شورای اسلامی]]، دولت در پست‌های معاونت و وزارت، فرمانداری و برخی هیئت‌های دیپلماتیک راه یافتند.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/kRqBv «انقلاب در مشارکت اجتماعی زنان»، وب‌سایت مؤسسه همشهری.]</ref> حضور و مشارکت زنان در [[جنگ ایران و عراق]] نیز از نمونه‌های دیگر مشارکت اجتماعی زنان دانسته شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6450/9532/114723/موانع،_راهبردها_و_آسیب_های_مشارکت_اجتماعی_زنان#_ednref31 اسحاقی، «موانع، راهبردها و آسیب‌های مشارکت اجتماعی زنان»، 1383ش.]</ref>

{{پایان چپ‌چین}}

{{پایان منابع}}