جز ویکی سازی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:شیخ بهایی (4).jpg|جایگزین=مقبره ی شیخ بهایی|بندانگشتی|مقبره ی شیخ بهایی، واقع در حرم مطهر رضوی، مشهد مقدس]]
<big>'''شیخ بهایی؛'''</big> عالم دینی برجسته و اثرگذار در تاریخ اندیشه، ادبیات، فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی.
<big>'''شیخ بهایی؛'''</big> عالم دینی برجسته و اثرگذار در تاریخ اندیشه، ادبیات، فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی.


خط ۳۱: خط ۳۰:


==اهیمت و جایگاه شیخ بهایی==
==اهیمت و جایگاه شیخ بهایی==
#[[پرونده:شیخ بهایی (1).jpg|جایگزین=حبل المتین شیخ بهایی|بندانگشتی|اثر دوجلدی الحبل المتین فی أحکام الدین‌ از شیخ بهایی]]شیخ بهایی در تاریخ فرهنگ، جامعه، علم، سیاست و هنر جهان اسلام اهمیت و جایگاه بلندی دارد؛ زیرا وی در روزگار خود در شعبه‌های مختلف علوم دینی و تجربی مهارت داشت و در تاریخ اندیشۀ اسلامی به‌عنوان مرد «ذوفنون» مطرح است.<ref>مجموعه سخنرانی‌های کنگرۀ بزرگداشت شیخ بهاء الدین عاملی (شیخ بهایی)، 1388ش، ص188. </ref>
#شیخ بهایی در تاریخ فرهنگ، جامعه، علم، سیاست و هنر جهان اسلام اهمیت و جایگاه بلندی دارد؛ زیرا وی در روزگار خود در شعبه‌های مختلف علوم دینی و تجربی مهارت داشت و در تاریخ اندیشۀ اسلامی به‌عنوان مرد «ذوفنون» مطرح است.<ref>مجموعه سخنرانی‌های کنگرۀ بزرگداشت شیخ بهاء الدین عاملی (شیخ بهایی)، 1388ش، ص188. </ref>
#مردم ایران و شیعیان در سراسر جهان بیش از دو قرن همگی به دستور کتاب «جامع عباسی» مقلد او بوده‌اند.
#مردم ایران و شیعیان در سراسر جهان بیش از دو قرن همگی به دستور کتاب «جامع عباسی» مقلد او بوده‌اند.
#کتاب زبدة الاصول وی از منابع مهم مجتهدان در علم اصول و استنباط احکام فقهی بوده است.
#کتاب زبدة الاصول وی از منابع مهم مجتهدان در علم اصول و استنباط احکام فقهی بوده است.
خط ۵۱: خط ۵۰:


==آثار شیخ بهایی==
==آثار شیخ بهایی==
[[پرونده:شیخ بهایی (2).jpg|جایگزین=کشکول شیخ بهایی|بندانگشتی|اثر دوجلدی کشکول شیخ بهایی]]
شیخ بهایی در علوم مختلفی مانند فقه، کلام، فلسفه، اصول فقه، تفسیر، حدیث، ادعیه، اخلاق، رجال، تاریخ، پزشکی، عرفان، ریاضیات، ستاره‌شناسی، ادبیات و برخی از شاخه‌های علوم تجربی کتاب نوشته است. برخی از پژهشگران تعداد تألیفات شیخ بهایی را با توجه به رساله‌ها، حاشیه‌ها و تعلیقه‌ها ۲۰۰ جلد دانسته‌اند اما در تازه‌ترین تحقیق تعداد آنها ۱۲۳ اثر برآورد شده<ref>جموعۀ سخنرانی‌های کنگرۀ بزرگداشت، شیخ بهاء الدین عاملی(شیخ بهایی)، 1388ش، ص187-188. </ref>  و کتاب «كشكول شیخ بهایی»، کتاب «جامع عباسی» که نخستین رسالۀ عملیه فقهی فارسی محسوب می‌شود و کتاب اربعین در حدیث از مهم‌ترین آنها است.<ref>قصری، سیمایی از شیخ بهایی در آیینۀ آثار، 1388ش، ص64. </ref>  شیخ بهایی علاوه‌بر نویسندگی، شاعری توانا بود و به زبان [[زبان عربی|عربی]]، [[زبان فارسی|فارسی]] و ترکی می‌سرود. شعرهای فارسی وی بیشتر شامل [[مثنوی]]، غزل و رباعی می‌شود. در غزل به‌شیوۀ «فخرالدین عراقی» و «[[حافظ]] شیرازی»، در رباعی مانند «[[ابوسعید ابوالخیر]]» و «[[پیر هرات|خواجه عبدالله انصاری]]» و در مثنوی به روش «[[مولانا|مولوی]]» شعر می‌سرود. ویژگی مشترك شعرهای وی، زهد و درون‌مایۀ عرفانی آن است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82044776/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%98%D8%B1%D9%81-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%A7 «شیخ بهایی؛ عالمی ژرف‌اندیش و جامع‌گرا»، خبرگزاری ایرنا.] </ref>  
شیخ بهایی در علوم مختلفی مانند فقه، کلام، فلسفه، اصول فقه، تفسیر، حدیث، ادعیه، اخلاق، رجال، تاریخ، پزشکی، عرفان، ریاضیات، ستاره‌شناسی، ادبیات و برخی از شاخه‌های علوم تجربی کتاب نوشته است. برخی از پژهشگران تعداد تألیفات شیخ بهایی را با توجه به رساله‌ها، حاشیه‌ها و تعلیقه‌ها ۲۰۰ جلد دانسته‌اند اما در تازه‌ترین تحقیق تعداد آنها ۱۲۳ اثر برآورد شده<ref>جموعۀ سخنرانی‌های کنگرۀ بزرگداشت، شیخ بهاء الدین عاملی(شیخ بهایی)، 1388ش، ص187-188. </ref>  و کتاب «كشكول شیخ بهایی»، کتاب «جامع عباسی» که نخستین رسالۀ عملیه فقهی فارسی محسوب می‌شود و کتاب اربعین در حدیث از مهم‌ترین آنها است.<ref>قصری، سیمایی از شیخ بهایی در آیینۀ آثار، 1388ش، ص64. </ref>  شیخ بهایی علاوه‌بر نویسندگی، شاعری توانا بود و به زبان [[زبان عربی|عربی]]، [[زبان فارسی|فارسی]] و ترکی می‌سرود. شعرهای فارسی وی بیشتر شامل [[مثنوی]]، غزل و رباعی می‌شود. در غزل به‌شیوۀ «فخرالدین عراقی» و «[[حافظ]] شیرازی»، در رباعی مانند «[[ابوسعید ابوالخیر]]» و «[[پیر هرات|خواجه عبدالله انصاری]]» و در مثنوی به روش «[[مولانا|مولوی]]» شعر می‌سرود. ویژگی مشترك شعرهای وی، زهد و درون‌مایۀ عرفانی آن است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82044776/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%98%D8%B1%D9%81-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%A7 «شیخ بهایی؛ عالمی ژرف‌اندیش و جامع‌گرا»، خبرگزاری ایرنا.] </ref>  


خط ۵۸: خط ۵۶:


==فعالیت‌های عمرانی و خدماتی شیخ بهایی==
==فعالیت‌های عمرانی و خدماتی شیخ بهایی==
[[پرونده:شیخ بهایی (3).jpg|جایگزین=حمام شیخ بهایی در اصفهان|بندانگشتی|نمای ورودی حمام شیخ بهایی در اصفهان]]
آثار معماری و مهندسی زیادی به شیخ بهایی منتسب شده که برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:
آثار معماری و مهندسی زیادی به شیخ بهایی منتسب شده که برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:
#تقسیم آب زاینده‌رود برای هفت ناحیه از نواحی اصفهان که ویژگی‌های آن به‌تفصیل در سندی که به طومار شیخ بهایی شهرت دارد آمده است؛
#تقسیم آب زاینده‌رود برای هفت ناحیه از نواحی اصفهان که ویژگی‌های آن به‌تفصیل در سندی که به طومار شیخ بهایی شهرت دارد آمده است؛