جز ویکی سازی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:صفه تخت جمشید.jpg|جایگزین=تصویر نمای کلی از مجموعه تخت‌جمشید|بندانگشتی|نمای کلی از مجموعه تخت‌جمشید]]
{{درشت|'''صفه تخت جمشید'''}}، سطح یا صفحه‌ای عظیم که تخت جمشید بر آن ساخته شده است.
{{درشت|'''صفه تخت جمشید'''}}، سطح یا صفحه‌ای عظیم که تخت جمشید بر آن ساخته شده است.


خط ۵: خط ۴:


==معماری صفه (تالار) تخت جمشید==
==معماری صفه (تالار) تخت جمشید==
باستان‌شناسان بر این باورند که بخش زیادی از مجموعه بناهای محوطه تخت جمشید، روی صفه‌ای به وسعت ۱۳۵٬۰۰۰ مترمربع قرار گرفته است. ارتفاع این صفه، بین ۸ تا ۱۸ متر از سطح دشت اطراف آن، متغیر است و در دوره هخامنشیان، بالاتر بوده زیرا سطح دشت به‌مرور زمان بالا آمده است.<ref>هرتسفلد، اطلال شهر پارسه، ۱۹۲۹م، ص۳؛{{سخ}}
بخش زیادی از مجموعه بناهای محوطه [[تخت جمشید]]، روی صفه‌ای به وسعت ۱۳۵٬۰۰۰ مترمربع قرار گرفته است. ارتفاع این صفه، بین ۸ تا ۱۸ متر از سطح دشت اطراف آن، متغیر است و در دوره [[هخامنشیان]]، بالاتر بوده زیرا سطح دشت به‌مرور زمان بالا آمده است.<ref>هرتسفلد، اطلال شهر پارسه، ۱۹۲۹م، ص۳؛{{سخ}}
سامی، پایتخت‌های شاهنشاهان هخامنشی (شوش_هگمتانه_ تخت جمشید)، ۱۳۴۸ش، ص65؛{{سخ}}
سامی، پایتخت‌های شاهنشاهان هخامنشی (شوش_هگمتانه_ تخت جمشید)، ۱۳۴۸ش، ص65؛{{سخ}}
تجویدی، دانستنی‌های نوین دربارهٔ هنر و باستان‌شناسی عصر هخامنشی، بر بنیاد کاوش‌های پنج سالهٔ تخت جمشید، ۱۳۵۵ش، ص58-59.
تجویدی، دانستنی‌های نوین دربارهٔ هنر و باستان‌شناسی عصر هخامنشی، بر بنیاد کاوش‌های پنج سالهٔ تخت جمشید، ۱۳۵۵ش، ص58-59.
خط ۲۳: خط ۲۲:


==آثار ساخته‌شده بر روی صفه تخت جمشید==
==آثار ساخته‌شده بر روی صفه تخت جمشید==
مورخان، بیشتر بناهای ساخته‌شده بر روی صفه تخت جمشید را به دوران حکومتی داریوش اول و خشایارشا نسبت می‌دهند. از جمله این آثار می‌توان به یادمان‌ها و بناهای عظیم مانند دو کاخ آپادانا و صد ستون، بناهای مسکونی و اختصاصی مانند کاخ زمستانی داریوش، بناهای دیوانی و اداری مانند کاخ خزانه و کاخ مرکزی، بناهای خدماتی و تشریفاتی مانند دروازه ملل و سربازخانه و نیز آرامگاه‌ها اشاره کرد.
بیشتر بناهای ساخته‌شده بر روی صفه تخت جمشید را به دوران حکومتی [[داریوش]] و [[خشایارشا]] نسبت می‌دهند. از جمله این آثار می‌توان به یادمان‌ها و بناهای عظیم مانند دو کاخ آپادانا و صد ستون، بناهای مسکونی و اختصاصی مانند کاخ زمستانی داریوش، بناهای دیوانی و اداری مانند کاخ خزانه و کاخ مرکزی، بناهای خدماتی و تشریفاتی مانند دروازه ملل و سربازخانه و نیز آرامگاه‌ها اشاره کرد.


===کاخ آپادانا===
===کاخ آپادانا===
[[پرونده:صفه تخت جمشید۱.jpg|جایگزین=کاخ آپادانای تخت‌جمشید|بندانگشتی|کاخ آپادانای تخت‌جمشید]]
بلندترین بنای [[تخت جمشید]] است. ساخت آپادانا، در زمان [[داریوش]] شروع شد و در زمان حکومت پسر او [[خشایارشا]] به اتمام رسید.<ref>Schmidt, Persepolis, 1953, V.I, P41;{{سخ}}
بلندترین بنای تخت جمشید است. ساخت آپادانا، در زمان داریوش اول شروع شد و در زمان حکومت پسر او (خشایارشا) به اتمام رسید.<ref>Schmidt, Persepolis, 1953, V.I, P41;{{سخ}}
Dandamaev, The Culture and Social Institutions of Ancient Iran, 1994, P249;{{سخ}}
Dandamaev, The Culture and Social Institutions of Ancient Iran, 1994, P249;{{سخ}}
Vanden Berghe, Archéologie de l’ Irān Ancien, 1959, V.I, P31.</ref> در این کاخ، تالاری بزرگ به مساحت ۳۶۰۰ مترمربع ساخته شده که از اطراف به تعدادی اتاق، نگهبانی و فضاهای خدماتی منتهی می‌شود. سقف کاخ نیز در ارتفاع ۲۰ متری بوده و از الوارها و تیرهای چوبی درختان سدر ساخته شده است. در کاخ آپادانا، ۷۲ ستون سنگی وجود داشته که امروزه تنها ۱۴ ستون باقی‌مانده است.<ref>Tilia, Studies and Restorations at Persepolis and other Sites of Fārs, 1972, V.II, P43-46.</ref>
Vanden Berghe, Archéologie de l’ Irān Ancien, 1959, V.I, P31.</ref> در این کاخ، تالاری بزرگ به مساحت ۳۶۰۰ مترمربع ساخته شده که از اطراف به تعدادی اتاق، نگهبانی و فضاهای خدماتی منتهی می‌شود. سقف کاخ نیز در ارتفاع ۲۰ متری بوده و از الوارها و تیرهای چوبی درختان سدر ساخته شده است. در کاخ آپادانا، ۷۲ ستون سنگی وجود داشته که امروزه تنها ۱۴ ستون باقی‌مانده است.<ref>Tilia, Studies and Restorations at Persepolis and other Sites of Fārs, 1972, V.II, P43-46.</ref>
خط ۵۰: خط ۴۸:


===مجموعه حرمسرا===
===مجموعه حرمسرا===
[[پرونده:صفه تخت جمشید۲.jpg|جایگزین=کاخ حرمسرا در مجموعه تخت‌جمشید|بندانگشتی|کاخ حرمسرا در مجموعه تخت‌جمشید]]
این مجموعه وسیع، به‌صورت پیچ‌درپیچ بوده و در سمت غربی مجموعه خزانه و سمت جنوبی صفه قرار دارد. مجموعه حرمسرا، به عمارت اندرونی یا حرمسرای خشایارشا مشهور بوده است. محققان، طرح کلی این بنا را به‌شکل حرف L لاتین می‌دانند که یک ضلع آن در سمت غرب خزانه و ضلع دیگر آن در قسمت جنوبی تچر قرار دارد. [[حرم‌سرا|حرمسرا]]، دارای راهروها و اتاق‌های بزرگ و کوچک متعدد و تالاری با ۱۲ ستون و ایوانی ۸ ستونی است. هر ۴ درب این مجموعه، منقش به تصاویری از شاه و خدمه‌های او هستند. امروزه، موزه [[تخت جمشید]] در همین مجموعه قرار دارد.
این مجموعه وسیع، به‌صورت پیچ‌درپیچ بوده و در سمت غربی مجموعه خزانه و سمت جنوبی صفه قرار دارد. مجموعه حرمسرا، به عمارت اندرونی یا حرمسرای خشایارشا مشهور بوده است. محققان، طرح کلی این بنا را به‌شکل حرف L لاتین می‌دانند که یک ضلع آن در سمت غرب خزانه و ضلع دیگر آن در قسمت جنوبی تچر قرار دارد. [[حرم‌سرا|حرمسرا]]، دارای راهروها و اتاق‌های بزرگ و کوچک متعدد و تالاری با ۱۲ ستون و ایوانی ۸ ستونی است. هر ۴ درب این مجموعه، منقش به تصاویری از شاه و خدمه‌های او هستند. امروزه، موزه [[تخت جمشید]] در همین مجموعه قرار دارد.