سلمان قاسمی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
سلمان قاسمی (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنسیت فرد در ایران<ref group="دیدگاه">آیا این شناسه دقیق است؟ تغییر جنسیت فقط همان فرآیند تبدیل نیست؟</ref>
'''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنسیت فرد در ایران


تغییر جنسیت در فرهنگ دین‌مدار و خانواده‌محور ایرانی، با چالش‌های ویژه‌ای روبرو است. با این وجود، ایران به بهشت ترنس‌ها شهرت پیدا کرده است. به گواه آمار و اطلاعات غیررسمی، هزینه‌های پایین، محدودیت‌های قانونی کمتر و مواجهه سازنده نهادهای دینی با ترنس‌ها، ایران را به مقصد متقاضیان خارجی جهت عمل جراحی تغییر جنسیت تبدیل کرده است.<ref group="دیدگاه">هندسه طولانی و وراد جزئیات غیرضروری شده است.</ref> 
تغییر جنسیت در فرهنگ دین‌مدار و خانواده‌محور ایرانی، با چالش‌های ویژه‌ای روبرو بوده اگرچه، ایران به بهشت ترنس‌ها شهرت پیدا کرده است. به گواه آمار و اطلاعات غیررسمی، محدودیت‌های قانونی کمتر، هزینه‌های پایین و مواجهه سازنده نهادهای دینی با این مسئله، ایران را به مقصد متقاضیان خارجی جهت عمل جراحی تغییر جنسیت تبدیل کرده است. برخی روایت‌های غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م یعنی 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کرده‌اند. روزنامه اطلاعات، داستان تغییر جنسیت فرهاد را در تاریخ 24 شهریور 1332ش رسانه‌ای کرده است. این اتفاق تنها 22 سال پس از اولین تغییر جنسیت در جهان رخ داده است، سپس، فریدون ملک‌آرا پس از ملاقات حضوری با امام خمینی و کسب اجازه از ایشان به مشهورترین فرد تغییر جنسیت داده در ایران تبدیل شد. در سالیان اخیر نیز مازیار لرستانی این عمل را انجام داد.  
 
فرهاد، اولین فرد ایرانی بود که در تاریخ 24 شهریور 1332ش، روزنامه اطلاعات داستان تغییر جنسیت او را رسانه‌ای کرد. این اتفاق تنها 22 سال پس از اولین تغییر جنسیت در جهان رخ داد، سپس مریم‌خاتون ملک‌آرا پس از ملاقات با امام خمینی و دریافت اجازه تاریخی از ایشان به مشهورترین فرد تغییر جنسیت داده در ایران تبدیل شد. در سالیان اخیر نیز مازیار لرستانی این عمل را انجام داد. البته برخی روایت‌های غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م یعنی 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کرده‌اند. 


= تعریف تغییر جنسیت =
= تعریف تغییر جنسیت =
خط ۱۶: خط ۱۴:
نوع دوم تغییر جنسیت، تعیین و یا رفع ابهام از جنسیت هست که افراد دو جنسی در این نوع قرار دارند.
نوع دوم تغییر جنسیت، تعیین و یا رفع ابهام از جنسیت هست که افراد دو جنسی در این نوع قرار دارند.


نوع سوم آشکارسازی جنسیت پنهان نام دارد که شامل افراد تک جنسیتی است که از جنسیت واحد واقعی اما پنهان برخوردارند و با عمل جراحی تنها جنسیت پنهان و پوشیده خود را آشکار می‌سازند.<ref>کریمی‌نیا، «بررسی پدیده نو ظهور تغییر جنسیت از دیدگاه قرآن کریم و بیان احکام و آثار فقهی آن»، 1400ش، ص57.</ref><ref group="دیدگاه">از منابع معتبر گزارش شود.</ref>
نوع سوم آشکارسازی جنسیت پنهان نام دارد که شامل افراد تک جنسیتی است که از جنسیت واحد واقعی اما پنهان برخوردارند و با عمل جراحی تنها جنسیت پنهان و پوشیده خود را آشکار می‌سازند.<ref>کریمی‌نیا، «بررسی پدیده نو ظهور تغییر جنسیت از دیدگاه قرآن کریم و بیان احکام و آثار فقهی آن»، 1400ش، ص57.</ref>


امروزه در تغییر جنسیت آنچه در واقع اتفاق می افتد، تغییر آلت تناسلی است، به گونه‌ای که جنس زن به مرد و جنس مرد به زن تبدیل گردد. تغییر جنسیت از مرد به زن به این صورت است که آلت تناسلی مردانه با عملیات جراحی برداشته و به جای آن مَهبِل قرار داده شده و به وسیله جراحی و هورمون تراپی پستان‌ها نیز بزرگ می‌شود. در تغییر جنسیت از زن به مرد نیز عضوهایی مانند رحم، تخمدان و سینه ها برداشته و به‌جای آن دستگاه تناسلی مردانه گذاشته می‌شود. این جراحی‌ها در چند مرحله انجام می‌شود و همراه آن هورمون‌درمانی و روان‌درمانی نیز صورت می‌گیرد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref>
امروزه در تغییر جنسیت آنچه در واقع اتفاق می افتد، تغییر آلت تناسلی است، به گونه‌ای که جنس زن به مرد و جنس مرد به زن تبدیل گردد. تغییر جنسیت از مرد به زن به این صورت است که آلت تناسلی مردانه با عملیات جراحی برداشته و به جای آن مَهبِل قرار داده شده و به وسیله جراحی و هورمون تراپی پستان‌ها نیز بزرگ می‌شود. در تغییر جنسیت از زن به مرد نیز عضوهایی مانند رحم، تخمدان و سینه ها برداشته و به‌جای آن دستگاه تناسلی مردانه گذاشته می‌شود. این جراحی‌ها در چند مرحله انجام می‌شود و همراه آن هورمون‌درمانی و روان‌درمانی نیز صورت می‌گیرد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref>


== وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">نیازمند بازنویسی ادبیات به سبک ویکی و با توجه به اهمیت موضوع، استفاده از منابع بیشتری شود. مقالات بسیار زیادی در این زمینه نوشته شده است.</ref> ==
= پیشینه تغییر جنسیت در ایران =
با توجه به سکوت قانونگذار و فقدان نص قانونی در نظام قانونی ایران نسبت به مشروع و نامشروع بودن تغییر جنسیت، نظرات متعددی در این زمینه مطرح شده که در مجموع به سه گروه قابل دسته‌بندی است: نظریه مشروعیت مطلق، نظریه ممنوعیت مطلق و نظریه مشروعیت مشروط که دیدگاه سوم با احکام دینی و واقعیت‌های پزشکی تناسب بیشتری دارد. طبق قانون مدنی مشروعیت هر عملی منوط به منفعت عقلایی مشروع است. بنابراین، شخص در صورتی می تواند اقدام به تغییر جنسیت خود نماید که دارای مشکل جنسی باشد و پزشک متخصص، تغییر جنسیت را برای رفع مشکل او مفید تشخیص دهد. بنابراین در اکثر نظام‌های حقوقی و نیز طبق نظر مشهور فقها، در صورتی که از لحاظ پزشکی ضروری تشخیص داده شود، مجاز می‌باشد.<ref>[https://law.tabrizu.ac.ir/article_2067_856df7dc3ea5cc875a80a5d206c98e7a.pdf اصغری آقمشهدی و عبدی، «وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت»، 1390ش، ص16.]</ref>
اولین عمل تغییر جنسیت در ایران توسط دکتر محمد خلعتبری در سال 1309ش مقارن با 1930م بر روی پسر 18 ساله‌ای انجام شده‌ است. این پسر پس از تغییر جنسیت، نام کُبری را بر خود نهاده است.<ref>[https://images.hamshahrionline.ir/hamnews/1384/840122/irshahr/tahransh.htm#s46893 «مردی که زن شد»، وب‌سایت روزنامه همشهری.]</ref> در واقع اولین عمل تغییر جنسیت در ایران 22 سال قبل از اولین تغییر جنسیت در آمریکا و 12 سال زودتر از اولین تغییر جنسیت در انگلستان انجام شده‌ است.<ref>کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص 387.</ref>دو دهه پس از این عمل، روزنامه اطلاعات در تاریخ 24 شهریور 1332ش، خبری را در رابطه با دختری 16 ساله به نام فریده نجفی منتشر کرد که به بیمارستانی در تهران مراجعه و زیر نظر پزشکان عمل تغییر جنسیت را انجام داده و نام فرهاد را برای خود انتخاب کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2403641/%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «فریده چطور فرهاد شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>
 
مریم‌خاتون مُلک‌آرا (فریدون ملک‌آرا قبل از تغییر جنسیت) مشهورترین فرد ترنس و درگیر با اختلال هویت جنسی در ایران بود که اقدام وی برای اخذ اجازه شرعی از امام خمینی جهت عمل تغییر جنسیت در سال 1343ش خبرساز شد. وی شرح حال خود را در قالب چند نامه به امام خمینی ارسال می‌کند<ref>[https://www.ghazavat.org/article_222481_2c35bc7acc4496dae74de2e20cd28338.pdf ضیایی و فتاحی، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، 1397ش، ص116.]</ref>و از آنجایی که مشکلش رفع نمی‌شود در جریان تبعید امام خمینی به پاریس، به قصد ملاقات حضوری به آنجا می رود اما موفق نمی‌شود. با وقوع انقلاب کار بر او سخت‌تر می‌شود و او که کارمند صداوسیما بوده، به خاطر همین مسئله از کارش اخراج می‌شود. پس از انقلاب با تلاش بسیار به حضور امام می‌رسد و نهایتاً موفق می‌شود تا اجازه نامه‌ای برای تغییر جنسیت دریافت کند. در این ملاقات که سه تن از پزشکان امام خمینی هم حضور داشتند با توضیحات بیشتری که در خصوص وضعیت وی ارائه می‌دهند، امام، تغییر جنسیت با تجویز پزشک مورد اعتماد را فاقد ایراد شرعی می‌داند.<ref>[https://jjfil.ut.ac.ir/article_51929_05558bf8ace99202079de399b4fb8229.pdf عباس زاده و اسدی، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها»، 1392ش، ص301.]</ref> نهایتاً وی در سال 1379ش عمل تغییر جنسیت خود را در تایلند انجام می‌دهد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref>
 
از موارد اخیر تغییر جنسیت در ایران که جنجال زیادی را ایجاد کرد، شهره لرستانی بازیگر شناخته شده ایرانی بود که پس از عمل، نام مازیار را برای خود انتخاب کرد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/653125/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%A7-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «شهره لرستانی تغییر جنسیتش را تایید کرد؛ اسم من مازیا لرستانی است»، وب‌سایت اقتصادآنلاین.]</ref>
 
== وضعیت حقوقی و قانونی تغییر جنسیت در ایران ==
مطابق با ماده ۹۳۹ قانون مدنی ایران هر گاه در یک فرد میانجنسیتی، مجموعه از علائم جنسی بر دیگر علائم جنسی غالب و بیشتر باشد شخص موظف است تابع احکام جنسیتی باشد که علائم آن در وی بیشتر است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/97937 «قانونی مدنی»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref> بند 18 ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 رسیدگی به دعاوی تغییر جنسیت را در صلاحیت دادگاه‌های خانواده می‌داند. این ماده تنها ماده قانونی در این موضوع است که ظاهرا دلالت بر جواز تغییر جنسیت می‌کند هر چند که صراحت نداشته و در خصوص شرایط و آثار تغییر جنسیت نیز مقرره قانونی خاصی وجود ندارد.<ref>[https://sanad.iau.ir/fa/Journal/jijl/DownloadFile/812891 رضایی فومنی و آیتی، «وضعیت تغییر جنسیت در حقوق ایران و نظام حقوقی کامن لا»، 1393ش، ص113.]</ref> از لحاظ فقهی نظرات متعددی در رابطه با مشروع یا نامشروع بودن تغییر جنسیت مطرح شده که در مجموع در سه گروه قابل دسته‌بندی است: نظریه مشروعیت مطلق، نظریه ممنوعیت مطلق و نظریه مشروعیت مشروط که دیدگاه سوم با احکام دینی و واقعیت‌های پزشکی تناسب بیشتری دارد. طبق قانون مدنی، مشروعیت هر عملی منوط به منفعت عقلایی مشروع است. بنابراین، شخص در صورتی می تواند اقدام به تغییر جنسیت خود نماید که دارای مشکل جنسی باشد و پزشک متخصص، تغییر جنسیت را برای رفع مشکل او مفید تشخیص دهد. بنابراین در اکثر نظام‌های حقوقی و نیز طبق نظر مشهور فقها، در صورتی که از لحاظ پزشکی ضروری تشخیص داده شود، مجاز می‌باشد.<ref>[https://law.tabrizu.ac.ir/article_2067_856df7dc3ea5cc875a80a5d206c98e7a.pdf اصغری آقمشهدی و عبدی، «وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت»، 1390ش، ص16.]</ref>


== وضعیت فقهی تغییر جنسیت در ایران ==
تغییر جنسیت در کسانی که ازدواج کرده‌اند سبب بطلان ازدواج سابق شده و عناوین خانوادگی، مانند برادر، خواهر، عمو، عمه، دایی و خاله را متحول می سازد و نیز سهم الارث فرد تغییر جنسیت یافته، بر اساس جنسیت جدید تغییر می کند.
تغییر جنسیت در کسانی که ازدواج کرده‌اند سبب بطلان ازدواج سابق شده و عناوین خانوادگی، مانند برادر، خواهر، عمو، عمه، دایی و خاله را متحول می سازد و نیز سهم الارث فرد تغییر جنسیت یافته، بر اساس جنسیت جدید تغییر می کند.


خط ۳۳: خط ۳۹:
'''نفقه:''' در صورت تغییر جنسیت ازدواج باطل می‌شود و با از بین رفتن ازدواج، نفقه هم از بین می‌رود.<ref>صدر، ماوراء الفقه، 1996م، ج6، ص138 و 145.</ref> از نظر فقهای شیعه، تغییرجنسیت پدر تأثیری در وجوب نفقه فرزندان ندارد و او همچنان وظیفه دارد نفقه غرزندان خویش را بدهد؛ چون تغییرجنسیت پدر، از نظر عرف وی را از عنوان پدر بودن خارج نمی‌سازد.<ref>مؤمن قمی، کلمات سدیدۀ فی مسائل جدیدة، 1420ق، ص 115.</ref> تغییر جنسیت مادر تأثیری در نفقه فرزندان ندارد؛ زیرا این وظیفه از ابتدا به عهده مادر نبوده است. در نبود مادر وظیفه جد پدری است. فقط در صورت نبود جدّ پدری و با توان مالی مادر نفقه فرزندان به عهده او می‌شود. این حکم همچنان به عهده او خواهد بود.<ref>کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص 330.</ref>
'''نفقه:''' در صورت تغییر جنسیت ازدواج باطل می‌شود و با از بین رفتن ازدواج، نفقه هم از بین می‌رود.<ref>صدر، ماوراء الفقه، 1996م، ج6، ص138 و 145.</ref> از نظر فقهای شیعه، تغییرجنسیت پدر تأثیری در وجوب نفقه فرزندان ندارد و او همچنان وظیفه دارد نفقه غرزندان خویش را بدهد؛ چون تغییرجنسیت پدر، از نظر عرف وی را از عنوان پدر بودن خارج نمی‌سازد.<ref>مؤمن قمی، کلمات سدیدۀ فی مسائل جدیدة، 1420ق، ص 115.</ref> تغییر جنسیت مادر تأثیری در نفقه فرزندان ندارد؛ زیرا این وظیفه از ابتدا به عهده مادر نبوده است. در نبود مادر وظیفه جد پدری است. فقط در صورت نبود جدّ پدری و با توان مالی مادر نفقه فرزندان به عهده او می‌شود. این حکم همچنان به عهده او خواهد بود.<ref>کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص 330.</ref>


= پیشینه تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">پیشینه بعد از تعریف و قبل از وضعیت فقهی حقوقی بیاید
== شرایط تغییر جنسیت در ایران ==
داشتن سن بالای 18 سال، تاییدیه داشتن از دو روان‌پزشک صاحب صلاحیت مبنی بر ترنس بودن، داشتن مجوز تغییر جنسیت از دادگاه، زندگی به مدت یکسال در کالبد جنس مخالف و برخی شرایط روحی و روانی دیگر از جمله شرایط تغییر جنسیت در ایران است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>


پیشینه نامرتب است. آنچه در انتها آمده است در بتدا باید ذکر شود و سیر به خوبی گزارش شود.  
= مراحل قانونی تغییر جنسیت در ایران =
روند قانونی تغییر جنسیت در ایران از دو مسیر متفاوت امکان‌پذیر است. برای این منظور فرد نیازمند مراجعه به روانشناس و روانپزشک معتبر و دارای صلاحیت، دادگاه خانواده، آزمایشگاه و جراح متخصص است.


تحولات تغییر جنسیت نیز در صورتی که منبع معتبری دارد حتما گزارش شود.</ref> =
مسیر اول با مراجعه به روانپزشک معتبر، گذراندن دروه درمان و دریافت تاییدیه مبنی بر ترنس بودن آغاز می‌شود. سپس فرد با انجام آزمایش‌های تشخیص سطح هورمون و کاریوتایپ برای اطمینان از اینکه فرد دچار اختلال هورمونی یا کروموزومی نیست، ادامه می‌یابد. ارائه نتایج و مدارک به دادگاه و ارائه دادخواست تغییر جنس، مرحله بعدی است. دادگاه در این مرحله فرد را به پزشکی قانونی ارجاع می‌دهد تا پس از گرفتن تاییدیه‌های پزشکی قانونی با ارجاع به قاضی، حکم تغییر جنس صادر شود.
علی رغم شهرت تغییر جنسیت فریدون مُلک آرا<ref group="دیدگاه">فقط همینجا از این نام استفاده کنید و در موارد بعدی نام جدید زنانه را بیاورید. البته همینجا بگویید که تغییر نام به ... داده است.</ref> در دهه شصت شمسی به عنوان اولین فرد درگیر با اختلال هویت جنسی در ایران و اقدام وی به اخذ اجازه از امام خمینی و عمل تغییر جنسیت، پیشینه ثبت شده این داستان به حدود سه دهه قبل از دهه شصت باز می‌گردد. دقیقاً 32 سال قبل از مریم خاتون ملک آرا، روزنامه اطلاعات در تاریخ 24 شهریور 1332 شمسی خبری را در رابطه با دختری 16 ساله به نام فریده نجفی منتشر کرد که به بیمارستانی در تهران مراجعه و زیر نظر پزشکان عمل تغییر جنسیت را انجام داده و نام فرهاد را برای خود انتخاب کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2403641/%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «فریده چطور فرهاد شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>


اما غیر از تغییر جنسیت فریده، روایت رسمی و دقیق‌تر از تغییر جنسیت در ایران به نام فریدون ملک آرا در سال 1343 ش ثبت شده است. وی شرح حال خود را در قالب چند نامه به امام خمینی ارسال می کند و می نویسد که همیشه فکر می‌کند یک زن است. امام خمینی در اولین پاسخ به نامه‌های وی، می‌گوید او باید سعی کند تا وظائف مردانه را به جا آورد.<ref>[https://www.ghazavat.org/article_222481_2c35bc7acc4496dae74de2e20cd28338.pdf ضیایی و فتاحی، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، 1397ش، ص116.]</ref>  
مسیر دوم با ارائه دادخواست تغییر جنس به دادگاه خانواده آغاز می‌شود. سپس فرد به پزشکی قانونی ارجاع داده شده و در ادامه با مراجعه به روانپزشک معتبر در فرایند روان‌درمانی قرار می‌گیرد تا ترنس بودن وی تایید شود. پس از انجام آزمایشات و تایید از طرف پزشکی قانونی، فرد برای دریافت حکم جواز تغییر جنس به قاضی مراجعه می‌کند.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>


ملک آرا در جریان تبعید حضرت امام به پاریس، به آنجا می رود تا با امام ملاقات کند اما موفق نمی‌شود. با وقوع انقلاب کار بر او سخت تر می شود و او که کارمند صدا و سیما بوده، به خاطر همین مسئله از کارش اخراج می‌شود. پس از انقلاب با تلاش بسیار به حضور امام خمینی می‌رسد و نهایتاً موفق می شود تا اجازه نامه‌ای برای تغییر جنسیت دریافت کند. در این ملاقات که سه تن از پزشکان امام خمینی هم حضور داشتند با توضیحات بیشتری که در خصوص وضعیت وی ارائه می دهند، امام تغییر جنسیت با تجویز پزشک مورد اعتماد را فاقد ایراد شرعی می دانند.<ref>[https://jjfil.ut.ac.ir/article_51929_05558bf8ace99202079de399b4fb8229.pdf عباس زاده و اسدی، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها»، 1392ش، ص301.]</ref> وی نهایتاً در سال 1379ش عمل تغییر جنسیت خود را در تایلند انجام می‌دهد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref><ref group="دیدگاه">این حجم از مطلب در تاریخچه تغییر جنسیت برای یک فرد لازم نیست. در یک خط مطلب را جمع کنید. برای این فرد مقاله دیگری خواهیم نوشت.</ref>
= هزینه تغیر جنسیت در ایران =
هزینه های تغییر جنسیت شامل هزینه‌های اصلی و جانبی است. هزینه‌های اصلی بیشتر شامل انواع عمل‌های جراحی است که باید روی فرد انجام شود تا از زن به مرد یا مرد به زن تبدیل شود. هزینه‌های جانبی مراقبت‌های پیش از جراحی، هورمون درمانی، مراقبت‌های پس از جراحی و هزینه‌های سفر و اقامت برای کسانی است که برای جراحی باید به مکان دیگری سفر کنند.<ref>[https://dr-akhoondinasab.com/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ «هزینه عمل تغییر جنسیت»، وبسایت دکتر آخوندی نسب.]</ref> با توجه به گستردگی هزینه‌ها و متغیرهای متنوع در روند تغییر جنس، نمی‌توان هزینه دقیقی را معیّن کرد با این وجود طبق گزارش وب‌سایت های مرتبط و مصاحبه متخصصین جراحی و افراد ترنس، این هزینه معمولاً از 400 میلیون تا 900 میلیون تومان در سال 1404ش در نوسان است.<ref>[https://raadinahealth.com/fa/blog/Stages-gender-reassignment-surgery «'''عمل تغییر جنسیت مراحل، هزینه ها و مراقبت های بعد از عمل'''»، وبسایت رادینا سلامت.]</ref>
= آمار تغییر جنسیت در ایران =
طبق نظر برخی پژوهشگران با توجه به مراجعه برخی به خارج از کشور برای عمل جراحی و عدم تمایل به آشکارسازی برخی از کسانی که تغییر جنسیت داده‌اند، دستیابی به آمار دقیق از افراد تغییر جنسیت داده دشوار است. با این وجود حدود هفت هزار نفر در ایران، عمل تغییر جنسیت را انجام داده‌اند و طبق برآوردهای تقریبی موجود در هر صد هزار نفر بین چهار تا هفت نفر ممکن است ترنس باشند.<ref>[https://ofoghhawzah.ir/?nid=831&pid=3&type=1 «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه.]</ref>


در رابطه با پیشینه تغییر جنسیت در ایران، برخی روایت‌های غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کرده‌اند. در این زمینه اطلاعات دقیقی در دست نیست.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%88-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ فدایی، تاریخچه و وضعیت فقهی مسئله تغییر جنسیت، ویسایت معنویت.]</ref>
= حمایت از تغییر جنسیت در ایران =
روزنامه بریتانیایی گاردین در 27 جولای 2005م با ارائه گزارشی از وضعیت تغییر جنسیت در ایران، جمهوری اسلامی را در مسیر رهبری جهانی برای تغییر جنسیت توصیف کرده و ایران را جهنم هم جنس‌گرایان و بهشت ترنس‌های متقاضی عمل تائید جنسیت نامیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت»، وب‌سایت خبرگزاری ایسنا.]</ref>


== شرایط تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">این بحث و بحث بعدی زیر مجچموعه وضعیت فقهی و حقوقی ...است
علاوه بر حمایت قانونی ایران در پذیرش، رسیدگی و تجویز عمل تغییر جنسیت در زیرمجموعه‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران، در مواردی حمایت‌های مالی نیز در این زمینه انجام می‌شود و بخشی از هزینه‌های عمل تغییر جنسیت را تامین می‌کنند. سازمان بهزیستی و برخی سازمان‌های بیمه‌گر از این جمله‌اند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/216068/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AE%D8%B1%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF «بالاخره بیمه ها هزینه جراحی افراد متقاضی تغییر جنسیت را پذیرفتند»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>کمیته امداد امام خمینی هم به برخی افراد واجد شرایط وام بدون بهره می‌دهد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> علاوه بر اینکه هزینه این عمل در ایران حتی در مقایسه با کشورهای اروپایی پایین‌تر است. از این جهت، سالانه تعداد قابل توجهی از ترنس‌ها برای تغییر جنسیت به ایران سفر می‌کنند. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای اسلامی اساساً ترنس‌ها به رسمیت شناخته نمی‌شوند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


علاوه بر آن، نمیتوان گفت این موارد همه از شرایط تغییر جنسیت در ایران هستند. در صورتی شرایط تغییر جنسیت در ایران به شمار می آید که در قانون یا آیین نامه و... ذکر شده باشد. در غیر اینصورت توصیه های پزشکی و روانشناسی هستند. بنابراین یا در مطلب یا در منبع آن تجدید نظر شود.</ref> ==
برخی افراد مشهور و سمن‌ها نیز در این زمینه فعال بوده و از ترنس‌ها حمایت می‌کنند. از افراد مشهور در این زمینه می‌توان بهنوش بختیاری را نام برد. وی از سال 1394ش و به صورت رسمی و علنی در فضای مجازی و حقیقی از آنها حمایت کرد و با انجام مصاحبه و انتشار آن در صفحه شخصی خود،  سال‌ها در این زمینه فعال بود.<ref>[https://ana.ir/fa/news/21500/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%B3%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «'''اعلام حمایت بهنوش بختیاری از «ترانس سکشوال‌ها'''»، خبرگزاری آنا.]</ref> با وجود این، وی پس از چند سال حمایت در سال 1404ش با انتشار یک استوری به یکباره منکر وجود ترنس‌ها شد و ادعا کرد آدم‌ها یا زن هستند یا مرد و از اینکه چند سالی را صرف حمایت از این قشر کرده، ابراز پشیمانی کرد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-10/1671957-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «بهنوش بختیاری: ترنس وجود ندارد!»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
علی رغم منع و محدودیت قانونی در اکثر کشورهای اسلامی، تغییر جنسیت در ایران به صورت قانونی امکان‌پذیر است. <ref group="دیدگاه">این مطلب در منبع انتهای پاراگراف نیست و افزوده نویسنده است. حتما نیاز به منبع معتبر دارد</ref>داشتن سن بالای 18 سال، تاییدیه داشتن از دو روان‌پزشک صاحب صلاحیت مبنی بر ترنس بودن، داشتن مجوز تغییر جنسیت از دادگاه، زندگی به مدت یکسال در کالبد جنس مخالف و برخی شرایط روحی و روانی دیگر از جمله شرایط تغییر جنسیت در ایران است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>


= مراحل قانونی تغییر جنسیت در ایران =
== فیلم ها و مستندها با موضوع تغییر جنسیت در ایران ==
روند قانونی تغییر جنسیت در ایران از دو مسیر متفاوت امکان‌پذیر است. برای این منظور فرد نیازمند مراجعه به روانشناس و روانپزشک معتبر و دارای صلاحیت، دادگاه خانواده، آزمایشگاه و جراح متخصص است.
تعدادی مستند، فیلم و حتی سریال به صورت رسمی در رابطه با مسائل و مشکلات ترنس‌ها در ایران تولید شده است. برخی از این تولیدات با محوریت آنان مانند مستندهایی که گاهی توسط خود ترنس‌ها تولید شده و در برخی به صورت حاشیه‌ای یا بخشی از داستان فیلم به این مسئله پرداخته است.


مسیر اول با مراجعه به روانپزشک معتبر، گذراندن دروه درمان و دریافت تاییدیه مبنی بر ترنس بودن آغاز می‌شود. سپس فرد با انجام آزمایش‌های تشخیص سطح هورمون و کاریوتایپ برای اطمینان از اینکه فرد دچار اختلال هورمونی یا کروموزومی نیست، ادامه می‌یابد. ارائه نتایج و مدارک به دادگاه و ارائه دادخواست تغییر جنس، مرحله بعدی است. دادگاه در این مرحله فرد را به پزشکی قانونی ارجاع می‌دهد تا پس از گرفتن تاییدیه‌های پزشکی قانونی با ارجاع به قاضی، حکم تغییر جنس صادر شود.
=== مستندهای ایرانی در مورد تغییر جنسیت در ایران ===
مستندهای «گاهی اتفاق می افتد»، «پیله ابریشم»، همه نیمه من (1398ش)<ref>[https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/330161-%D9%87%D9%85%D9%87-%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%A2%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «همه نیمه من مستندی برای درک بیشتر از مسئله ترنس‌ها»، وب‌سایت خبرگزاری موج.]</ref> و «ترنس کشی» از مستندهایی که به صورت توصیفی یا انتقادی به این مسئله پرداخته و مسائل و مشکلات زندگی به عنوان یک ترنس را به تصویر کشیده است. در این میان ترنس کشی بیشتر شیوه‌ای انتقادی دارد. این مستند با نگاهی انتقادی به سود میلیاردی پزشکان و جراحان عمل تغییر جنسیت و مرگ خاموش ترنس‌هایی که عمل تغییر جنسیت داده‌اند، پرداخته است. محسن آقایی کارگردان مستند ادعا می‌کند که این اولین مستندی است که به مسئله ترنس‌ها پرداخته بر خلاف سایر مستندها که غالباً به زندگی و مسائل یک ترنس متمرکز شده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404091509158/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%AF «فیلمی که به چالش‌های ترنس‌ها می‌پردازد»، وب‌سایت خبرگزاری ایسنا.]</ref> آقایی معتقد است آنچه این روند را پیش می‌برد، اقتصاد پنهانی است که پشت آن وجود دارد.<ref>[https://avash.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-85/62021-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%88%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DB%8C%DA%A9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%82%D8%B4%D9%87-%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86 «اقتصاد پشت پرده تغییر جنسیت؛ سود و زیانِ یک تجارت»، وب‌سایت آوش.]</ref>


مسیر دوم با ارائه دادخواست تغییر جنس به دادگاه خانواده آغاز می‌شود. سپس فرد به پزشکی قانونی ارجاع داده شده و در ادامه با مراجعه به روانپزشک معتبر در فرایند روان‌درمانی قرار می‌گیرد تا ترنس بودن وی تایید شود. پس از انجام آزمایشات و تایید از طرف پزشکی قانونی، فرد برای دریافت حکم جواز تغییر جنس به قاضی مراجعه می‌کند.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>
=== فیلم ها و سریال‌های ایرانی در مورد تغییر جنسیت ===
فیلم‌های سینمایی آتش‌بس 1 ساخته تهمینه میلانی (1384ش)، همیشه پای یک زن در میان است ساحته کمال تبریزی (1386ش)،<ref>[https://salamcinama.ir/news/3e9lvv-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86 «کاراکترهای ترنس‌ در فیلم‌ ها و سریال های ایرانی»، وب‌سایت سلام سینما.]</ref>آینه‌های روبرو ساخته نگار آذربایجانی (1388ش)،<ref>[https://ensafnews.com/173877/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «چرا سیمای تراجنسی‌ها در سینمای ایران زننده است؟»، وب‌سایت انصاف نیوز.]</ref>گیلدا ساخته امیر بنکدار (1395ش)، «بیوگرافی» ساخته فاطمه ثقفی (1395ش)، «دم سرد» ساخته عباس رزیجی (1396ش)، «آن دیگری» ساخته امیر توکلی  (1398ش)<ref>[https://salamcinama.ir/news/3e9lvv-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86 «کاراکترهای ترنس‌ در فیلم‌ ها و سریال های ایرانی»، وب‌سایت سلام سینما.]</ref> و هفت و نیم ساخته نوید محمودی (1397ش)،<ref>[https://www.pana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-32/972943-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF «نمایش«هفت و نیم »برادران محمودی در سوئیس»، وبسایت خبرگزاری پانا.]</ref> از جمله فیلم‌های ساخته شده در این موضوع است. در این میان فیلم آینه‌های روبرو از نگاه کارشناسان فیلمی نزدیک‌تر به واقعیت ارزیابی شده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/91092213145/%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%B1%D9%88-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9-%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87 «یک روانشناس بالینی: شخصیت «ترنس» فیلم «آینه‌های روبرو» واقع‌بینانه و عالمانه است»، وب‌سایت خبرگزاری ایسنا.]</ref>


= هزینه تغیر جنسیت در ایران =
سریال‌های هم‌گناه، گلشیفته و ممنوعه از تولیدات هنری شبکه نمایش خانگی به موضوع تغییر جنسیت پرداخته‌اند.<ref>[https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-5/1026001-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D9%85%D8%A7 «تمام ترنس‌های ایرانی: از سیما در هم‍گناه تا خلیلِ ممنوعه»، وب‌سایت پایگاه خبری برترین‌ها.]</ref>ازدیدگاه منتقدین پرداختن به این موضوع در برخی فیلم‌ها و سریال‌ها به منظور جلب توجه بیشتر و فروش بیشتر فیلم بوده است.<ref>[https://seemorgh.com/culture/cinema/cinema-articles/413941-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF%D9%86/ «استفاده از ترنس ها و بازیگران خارجی برای پرفروش شدن»، وبسایت سیمرغ به نقل از روزنامه خراسان.]</ref>
هزینه های تغییر جنسیت شامل هزینه‌های اصلی و جانبی است. هزینه‌های اصلی بیشتر شامل انواع عمل‌های جراحی است که باید روی فرد انجام شود تا از زن به مرد یا مرد به زن تبدیل شود. هزینه‌های جانبی مراقبت‌های پیش از جراحی، هورمون درمانی، مراقبت‌های پس از جراحی و هزینه‌های سفر و اقامت برای کسانی است که برای جراحی باید به مکان دیگری سفر کنند.<ref>[https://dr-akhoondinasab.com/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA/ «هزینه عمل تغییر جنسیت»، وبسایت دکتر آخوندی نسب.]</ref> با توجه به گستردگی هزینه‌ها و متغییرهای متنوع در روند تغییر جنس، نمی‌توان هزینه دقیقی را معیّن کرد با این وجود طبق گزارش وبسایت های مرتبط و مصاحبه متخصصین جراحی و افراد ترنس، این هزینه معمولاً از 400 میلیون تا 900 میلیون تومان در سال 1404ش در نوسان است.<ref>[https://raadinahealth.com/fa/blog/Stages-gender-reassignment-surgery «'''عمل تغییر جنسیت مراحل، هزینه ها و مراقبت های بعد از عمل'''»، وبسایت رادینا سلامت.]</ref>
= آمار تغییر جنسیت در ایران =
طبق نظر برخی پژوهشگران با توجه به مراجعه برخی به خارج از کشور برای عمل جراحی و عدم تمایل به آشکارسازی برخی از کسانی که تغییر جنسیت داده‌اند، دستیابی به آمار دقیق از افراد تغییر جنسیت داده دشوار است. با این وجود حدود هفت هزار نفر در ایران تغییر جنسیت انجام داده اند و طبق برآوردهای تقریبی موجود در هر صد هزار نفر بین چهار تا هفت نفر ممکن است ترنس باشند.<ref>[https://ofoghhawzah.ir/?nid=831&pid=3&type=1 «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه.]</ref>


= حمایت از تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">به طور جدی نیاز به بازنویسی دارد. پالایش خوبی از متن منبع نشده است و گویا نقل قول مستقیم است. </ref> =
== افراد مشهور تغییر جنسیت داده در ایران ==
حمایت قانونی و مالی خوبی از ترنس ها در ایران وجود دارد. گذشته از وجود مجوز قانونی برای تغییر جنسیت در ایران، هزینه این عمل در مقایسه با حتی کشورهای اروپایی پایین تر است. از این جهت، سالانه تعداد قابل توجهی از ترنس ها برای تغییر جنسیت به ایران سفر می کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401082819602/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA «'''ایران؛ بهشت «تِرَنس‌های» متقاضی عمل تایید جنسیت'''»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
مریم‌خاتون ملک‌آرا (فریدون ملک‌آرا)، سامان ارسطو (فرزانه ارسطو)، ترانه آرام (امیر آرام)، سایه افضلی (شایان افضلی) و مازیار لرستانی (شهره لرستانی) از افراد مشهور ایرانی هستند که عمل تغییر جنسیت انجام داده‌اند.


برخی افراد مشهور و سمن ها نیز در این زمینه فعال بوده و هستند. از افراد مشهور در این زمینه می توان بهنوش بختیاری را نام برد. وی از سال 1394ش و به صورت رسمی و علنی در فضای مجازی و حقیقی از آنها حمایت کرد و با انجام مصاحبه و انتشار آن در صفحه شخصی خود،  سال ها در این زمینه فعال بود.<ref>[https://ana.ir/fa/news/21500/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%B3%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%A7%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «'''اعلام حمایت بهنوش بختیاری از «ترانس سکشوال‌ها'''»، خبرگزاری آنا.]</ref> با وجود این، وی پس از چند سال حمایت از ترنس ها در سال 1404ش با انتشار یک استوری به یکبار منکر وجود ترنس ها شد و ادعا کرد آدم ها یا زن هستند یا مرد و از اینکه چند سالی را صرف حمایت از این قشر کرد ابراز پشیمانی کرد.<ref>[https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-10/1671957-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%B3-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «بهنوش بختیاری: ترنس وجود ندارد!»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
خط ۷۲: خط ۸۰:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* «استفاده از ترنس ها و بازیگران خارجی برای پرفروش شدن»، وبسایت سیمرغ به نقل از روزنامه خراسان، تاریخ بازدید مطلب: 8 بهمن 1404ش.
* «اعلام حمایت بهنوش بختیاری از ترانس سکشوال‌ها»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: 12 خرداد 1394ش.
* «اعلام حمایت بهنوش بختیاری از ترانس سکشوال‌ها»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: 12 خرداد 1394ش.
* «اقتصاد پشت پرده تغییر جنسیت؛ سود و زیانِ یک تجارت»، وب‌سایت آوش، تاریخ درج مطلب: 25 آذر 1404ش.
* «انواع تغییر جنسیت»، وبسایت ویکی فقه، ذیل مدخل تغییر جنسیت.
* «انواع تغییر جنسیت»، وبسایت ویکی فقه، ذیل مدخل تغییر جنسیت.
* «ایران؛ بهشت تِرَنس‌های متقاضی عمل تایید جنسیت»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1401ش.
* «ایران؛ بهشت تِرَنس‌های متقاضی عمل تایید جنسیت»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 19 آبان 1401ش.
* «بالاخره بیمه ها هزینه جراحی افراد متقاضی تغییر جنسیت را پذیرفتند»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: 6 خرداد 1391ش.
* «بهنوش بختیاری: ترنس وجود ندارد!»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: 19 مرداد 1404ش.
* «بهنوش بختیاری: ترنس وجود ندارد!»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: 19 مرداد 1404ش.
* «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه، ش 831، 1403ش.
* «تغییر جنسیت و چالش های آن»، هفته نامه افق حوزه، ش 831، 1403ش.
* «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا، تاریخ درج مطلب: 3 آذر 1403ش.
* «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا، تاریخ درج مطلب: 3 آذر 1403ش.
* «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا، تاریخ درج مطلب: 3 آذر 1403ش.
* «تغییر جنسیت و شرایط و قوانین آن در ایران»، وب‌سایت بنیاد وکلا، تاریخ درج مطلب: 3 آذر 1403ش.
* «تمام ترنس‌های ایرانی: از سیما در هم‍گناه تا خلیلِ ممنوعه»، وب‌سایت پایگاه خبری برترین‌ها، تاریخ درج مطلب: 26 مرداد 1399ش.
* «چرا سیمای تراجنسی‌ها در سینمای ایران زننده است؟»، وب‌سایت انصاف نیوز، تاریخ بازدید مطلب: 8 بهمن 1404ش.
* «عمل تغییر جنسیت مراحل، هزینه ها و مراقبت های بعد از عمل»، وبسایت رادینا سلامت، تاریخ درج مطلب: 16 آذر 1404ش.
* «عمل تغییر جنسیت مراحل، هزینه ها و مراقبت های بعد از عمل»، وبسایت رادینا سلامت، تاریخ درج مطلب: 16 آذر 1404ش.
* «فریده چطور فرهاد شد؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج خبر: 26 شهریور 1392ش.
* «فریده چطور فرهاد شد؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج خبر: 26 شهریور 1392ش.
* «فیلمی که به چالش‌های ترنس‌ها می‌پردازد»، وب‌سایت خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 15 آذر 1404ش.
* «قانونی مدنی»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ بازدید: 7 بهمن 1404ش.
* «کاراکترهای ترنس‌ در فیلم‌ ها و سریال های ایرانی»، وب‌سایت سلام سینما، تاریخ درج مطلب: 11 مرداد 1401ش.
* «نمایش«هفت و نیم »برادران محمودی در سوئیس»، وبسایت خبرگزاری پانا، تاریخ درج مطلب: 11 آذر 1398ش.
* «هزینه عمل تغییر جنسیت»، وبسایت دکتر آخوندی نسب، تاریخ درج مطلب: 16 بهمن 1404ش.
* «هزینه عمل تغییر جنسیت»، وبسایت دکتر آخوندی نسب، تاریخ درج مطلب: 16 بهمن 1404ش.
* «همه نیمه من مستندی برای درک بیشتر از مسئله ترنس‌ها»، وب‌سایت خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: 28 اردیبهشت 1399ش.
* «یک روانشناس بالینی: شخصیت «ترنس» فیلم «آینه‌های روبرو» واقع‌بینانه و عالمانه است»، وب‌سایت خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 22 آذر 1391ش.
* اصغری آقمشهدی، فخرالدین و عبدی، یاسر، «وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت»، فقه و حقوق اسلامی، س1، ش2، 1390ش.
* اصغری آقمشهدی، فخرالدین و عبدی، یاسر، «وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت»، فقه و حقوق اسلامی، س1، ش2، 1390ش.
* بابالو، وحیده، «بررسی تغییر جنسیت در ایران»، ارائه شده در چهارمین کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی، مرداد 1395ش.
* بابالو، وحیده، «بررسی تغییر جنسیت در ایران»، ارائه شده در چهارمین کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی، مرداد 1395ش.
خط ۸۸: خط ۱۰۷:
* جبلی، سیدجلیل، «همجنسگرایی، تربیت یا طبیعت؟مروری بر زمینه های نظری»، رویش روانشناسی، س9، ش3، 1399ش.
* جبلی، سیدجلیل، «همجنسگرایی، تربیت یا طبیعت؟مروری بر زمینه های نظری»، رویش روانشناسی، س9، ش3، 1399ش.
* جواهری، فاطمه، حسین زاده، مرتضی، «پیامدهای اجتماعی اختلال هویت جنسی در تغییرجنس خواهان ایران»، مطالعات اجتماعی ایران، س5، ش3، 1390ش.
* جواهری، فاطمه، حسین زاده، مرتضی، «پیامدهای اجتماعی اختلال هویت جنسی در تغییرجنس خواهان ایران»، مطالعات اجتماعی ایران، س5، ش3، 1390ش.
صدر، سید محمد، ماوراء الفقه، چاپ اول، لبنان – بیروت، دارالاضواء، 1996م.
* روشن، محمد، حقوق خانواده، تهران، جنگل، جاودانه، چاپ دوم، 1396ش.
* صدر، سید محمد، ماوراء الفقه، چاپ اول، لبنان – بیروت، دارالاضواء، 1996م.
* ضیایی، شقایق و فتاحی، مهرنوش، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، فصلنامه قضاوت، ش96، 1397ش.
* ضیایی، شقایق و فتاحی، مهرنوش، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، فصلنامه قضاوت، ش96، 1397ش.
روشن، محمد، حقوق خانواده، تهران، جنگل، جاودانه، چاپ دوم، 1396ش.
* عباس زاده، رقیه و اسدی، ابوالقاسم، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها، فقه و مبانی حقوق اسلامی»، س46، ش2، 1392ش.
* عباس زاده، رقیه و اسدی، ابوالقاسم، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها، فقه و مبانی حقوق اسلامی»، س46، ش2، 1392ش.
* فرهمند، مهناز و دانافر، فاطمه، «تحلیل مشکلات فردی اجتماعی تراجنسی ها، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران»، س6، ش4، 1396ش.
* فرهمند، مهناز و دانافر، فاطمه، «تحلیل مشکلات فردی اجتماعی تراجنسی ها، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران»، س6، ش4، 1396ش.
کریمی‌نیا، محمد مهدی، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، چاپ اول، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام)، 1389ش.
* کریمی‌نیا، محمد مهدی، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، چاپ اول، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام)، 1389ش.
مؤمن قمی، محمد، کلمات سدیده فی مسائل جدیدة، چاپ اول، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1420ق.
* مؤمن قمی، محمد، کلمات سدیده فی مسائل جدیدة، چاپ اول، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1420ق.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}