بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
==شهرستان تایباد== | ==شهرستان تایباد== | ||
شهرستان تایباد، با مساحت | شهرستان تایباد، با مساحت ۵/۸۰۴ کیلومتر مربع از سمت شمال به [[تربت جام]]، از شرق به کشور [[افغانستان]]، از جنوب و جنوبغرب به [[خواف]] و از غرب به [[تربت حیدریه]] میرسد.<ref>جعفری، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۹؛ <br> | ||
جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج1، ص623-624؛ <br> | جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج1، ص623-624؛ <br> | ||
اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، ۱۳۸۳ش، ص108.</ref> این شهرستان، بهدلیل هممرز بودن با کشور افغانستان در مرز «دوقارون»، از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است.<br> | اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، ۱۳۸۳ش، ص108.</ref> این شهرستان، بهدلیل هممرز بودن با کشور افغانستان در مرز «دوقارون»، از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است.<br> | ||
تایباد، تا پیش از ۱۳۵۴ش، جزء [[تربت جام]] بود اما در این سال، از تربت جام جدا شد.<ref>زنگنه، تاریخ و رجال شهرستان تایباد، 1388ش، ص15.</ref> بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، شهرستان تایباد، از ۳ بخش (مرکزی، میانولایت و باخزر)، ۶ دهستان، ۳ شهر (تایباد، مشهدریزه، کاریز) و ۱۹۵ آبادی تشکیل شده است.<ref>جعفری، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، ۱۳۷۹ش، ص۲۷۹؛ <br> | |||
سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۷۵ش)، ۱۳۷۶ش، پانزده.</ref> | سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۷۵ش)، ۱۳۷۶ش، پانزده.</ref> | ||
تایباد، از نظر جغرافیایی به دو بخش جلگهای و کوهستانی تقسیم میشود. در بخش کوهستانی، شامل کوههای سرتخت (با ارتفاع 2,603 متر)، مرغیآب (با ارتفاع 2,026 متر)، گرگاب (با ارتفاع 1,975 متر) و سرپی (با ارتفاع 1,969 متر) است.<ref>فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، ۱۳۷۹ش، ج4، ص93 و 176 و 189.</ref><br> | |||
از مهمترین رودخانههای | از مهمترین رودخانههای تایباد میتوان به رودخانه مشهور «هریرود» اشاره کرد که بخشی از مرز ایران و افغانستان را تشکیل میدهد. رودخانه «کال مرغاب» نیز از جمله رودخانههای فصلی در این منطقه است که از کوه رنجه سرچشمه گرفته و در طول مسیر خود، انشعاباتی از آبهای دیگر به آن ریخته و در نهایت به هریرود میریزند. | ||
اقلیم | اقلیم تایباد، سرد و نیمهخشک و از نظر میزان بارندگی نیز یکی از مناطق خشک ایران بهشمار میآید. | ||
در سرشماری سال | در سرشماری سال ۱۳۹۵ش، جمعیت تایباد، در حدود۱۱۷/۵۶۴ تن اعلام شد. بر اساس همین سرشماری، مردم تایباد، فارسیزبان بوده و ۷۰ درصد از آنها، اهل تسنن بوده و ۳۰ درصد از آنها، [[شیعه]] هستند. | ||
از جمله فعالیتهای اقتصادی | از جمله فعالیتهای اقتصادی تایباد میتوان به کشاورزی و تولید محصولاتی همچون ترهبار، گندم، جو، انگور، توت، انار و انجیر اشاره کرد. مردم این شهرستان در تولید صنایع دستی مانند قالی، قالیچه، گلیم و انواع پارچه نیز مشغول هستند.<ref>جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج1، ص624.</ref> | ||
==شهر تایباد== | ==شهر تایباد== | ||
شهر تایباد، مرکزیت شهرستان تایباد است که در ارتفاع 810 متری از سطح دریا قرار دارد. مختصات جغرافیایی این شهر در حدود °۶۰ و´۴۶ طول جغرافیایی و °۳۳ و ´۴۴ است. جمعیت شهر تایباد، براساس سرشماری 1375ش در حدود 38,479 تن اعلام شد که در 1395ش، به حدود 56,562 تن افزایش یافت. | شهر تایباد، مرکزیت شهرستان تایباد است که در ارتفاع 810 متری از سطح دریا قرار دارد. مختصات جغرافیایی این شهر در حدود °۶۰ و´۴۶ طول جغرافیایی و °۳۳ و ´۴۴ است. جمعیت شهر تایباد، براساس سرشماری 1375ش در حدود 38,479 تن اعلام شد که در 1395ش، به حدود 56,562 تن افزایش یافت. | ||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
نام تایباد، برای نخستینبار در یکی از منابع مربوط به سده | نام تایباد، برای نخستینبار در یکی از منابع مربوط به سده ۶ق آمده که آن را بهعنوان یکی از روستاهای [[هرات]] معرفی کرده است.<ref>سمعانی، الانساب، ۱۳۸۳ق، ج3، ص11؛ <br> | ||
ابنعساکر، معجم الشیوخ، ۱۴۲۱ق، ج1، ص146.</ref> بر اساس اسناد موجود، تایباد پیش از حمله مغول به ایران، روستایی کوچک بوده است.<ref>توکلی مقدم، وجه تسمیۀ شهرهای ایران، ۱۳۷۵ش، ج1، ص245.</ref><br> | ابنعساکر، معجم الشیوخ، ۱۴۲۱ق، ج1، ص146.</ref> بر اساس اسناد موجود، تایباد پیش از حمله مغول به ایران، روستایی کوچک بوده است.<ref>توکلی مقدم، وجه تسمیۀ شهرهای ایران، ۱۳۷۵ش، ج1، ص245.</ref><br> | ||
بیشتر بناهای تاریخی موجود در این منطقه، مربوط به دوران تیموریان است. این شهر، در تاریخ | بیشتر بناهای تاریخی موجود در این منطقه، مربوط به دوران [[تیموریان]] است. این شهر، در تاریخ ۷۷۲ق، توسط امیر تیمور، در زمان لشکرکشی به [[خراسان]]، تسخیر شد.<ref>اسفزاری، روضات الجنات فی اوصاف مدینة هرات، ۱۳۳۹ش، ج2، ص36-38.</ref> در زمان پادشاهی شاهرخ، پسر امیر تیمور، او به احترام ابوبکر تایبادی، از صوفیان سده ۸ق، [[مسجد]]ی را بهنام ابوبکر تایبادی بنا کرد که بعدها، به مسجد «مولانا» معروف شد. متخصصان، معماری این مسجد را یکی از بهترین نمونههای معماری در دوره تیموریان میدانند.<ref>MuŞṭafawī, «Le Masdjid-é Mawlānā de Tāiyābād», 1938, vol.III (2), P179.</ref> مدرسهای بهنام «غیاثیه» نیز در منطقه «خرگرد» از توابع تایباد، در همان روزگار، ساخته شد.<br> | ||
این منطقه، در دوران | این منطقه، در دوران [[صفویان]]، از رونق بیشتری برخوردار شد و حصاری به دور آن کشیدند. از شهر تایباد، در برخی از سفرنامههای مرتبط با دوره صفویه، بهعنوان قلعهای آباد یاد شده که تولید ابریشم در آن، رواج داشته است.<ref>منشی، سفرنامۀ رکنالدوله به سرخس، ۱۳۵۶ش، ص۱۰۹.</ref><br> | ||
در | در ۱۲۹۴ق، حکومت این منطقه، به دست هزارهها افتاد و کشوقوسهای بسیاری را تجربه کرد. در ۱۳۲۰ش و در پی اشغال ایران بهدست متفقین، حاکمان این منطقه، بهدستور [[رضاشاه]]، دستگیر و املاک آنها در خراسان با املاکی در فارس، تعویض شد.<ref>بیات، صولت السلطنۀ هزاره و شورش خراسان، ۱۳۷۰ش، ص۲۳؛ <br> | ||
ادیب هروی، الحدیقةالرضویة، ۱۳۲۶ش، ص۳۱۸-۳۱۹.</ref><br> | ادیب هروی، الحدیقةالرضویة، ۱۳۲۶ش، ص۳۱۸-۳۱۹.</ref><br> | ||
امروزه | امروزه تایباد، بهدلیل قرار گرفتن در مسیر شهر [[هرات]]، اهمیتی بسیار یافته و تجارت در این منطقه، رونق یافته است. پس از توسعه این شهر در دهههای اخیر، نام باخزر، در ۱۳۵۹ش، به تایباد تبدیل شده و مرکزیت آن نیز به تایباد تغییر کرد.<ref>بدیعی، جغرافیای مفصل ایران، ۱۳۶۷ش، ج2، ص248.</ref><br> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
