بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''خلیلالله خلیلی،''' شاعر و سیاستمدار معاصر افغانستان. | |||
خلیلالله خلیلی، | خلیلالله خلیلی، شاعر معاصر [[افغانستان]]، در اشعار خلیلی، مضامین مرتبط با بیداری اسلامی و پایداری، مانند آرمان [[فلسطین]]، انترناسیونالیسم اسلامی، [[آزادیخواهی]]، استعمارستیزی و دعوت [[مسلمانان]] به اتحاد و پرهیز از تفرقه از جایگاه ویژهای برخوردار است. | ||
== کودکی و نوجوانی == | == کودکی و نوجوانی == | ||
خلیلالله خلیلی در ۱۲۸۶ش در «باغ شهرآراء»، از مناطق | خلیلالله خلیلی در ۱۲۸۶ش در «باغ شهرآراء»، از مناطق [[کابل]] پایتخت [[افغانستان]] به دنیا آمد.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13910309000785/خاکسپاری-شاعر-نامآور-افغانستان-در-کنار-مقبره-سیدجمالالدین-اسدآبادی- «خاکسپاری شاعر نامآور افغانستان در کنار مقبرۀ سیدجمالالدین اسدآبادی»، خبرگزاری فارس.]</ref> پدر وی معروف به «مستوفی الممالک»، در دوران حکومت «حبیباللّه خان» چندین سال «نایب سالار نظامی» بود. خلیلاللّه تا سال پنجم دبستان در کابل تحصیل کرد. در یازدهسالگی، پدر وی بهدستور «اماناللّه خان» به قتل رسید و خلیلاللّه در دوازدهسالگی، به قلعهٔ صدقآباد که متعلق به دایی وی «عبدالرحیم خان» بود، تبعید شد و دو سال در تبعید به سر برد. خلیلی تحصیلات خود را بهصورت غیررسمی ادامه داد و [[زبان عربی]]، فقه، تفسیر، ادبیات، منطق و حدیث را بهصورت پراکنده آموخت. وی شعر و ادب فارسی را از «ملکالشعرای بیتاب» (شاعر، ادیب و صوفی افغانستان) آموخت و پس از آن، برای امرار معاش چند سالی در [[مکتبخانه]] «میر بَچَهکُوت» کابل تدریس کرد.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
== جوانی == | == جوانی == | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
== سیرهٔ عملی و اخلاقی == | == سیرهٔ عملی و اخلاقی == | ||
خلیلالله خلیلی متدین و آزادیخواه بود و به پیشگامان نهضتهای دینی و آزادیخواه شرق مانند | خلیلالله خلیلی متدین و آزادیخواه بود و به پیشگامان نهضتهای دینی و آزادیخواه شرق مانند [[سیدجمالالدین اسدآبادی]] و [[اقبال لاهوری]] علاقهمند بود و در اشعار خود تلاشهای آنان در بیداری [[مسلمانان]] را میستود. او دوستدار تجدد در زندگی مردم و حکومت افغانستان بود.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
== اثرپذیری == | == اثرپذیری == | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
== سبک شعری == | == سبک شعری == | ||
خلیلی بیشتر به سبک خراسانی شعر میگفت و گاهی نیز به سبک عراقی گرایش پیدا میکرد. شعرهای خلیلی در قالبهای گوناگون قصیده، غزل، | خلیلی بیشتر به سبک خراسانی شعر میگفت و گاهی نیز به سبک عراقی گرایش پیدا میکرد. شعرهای خلیلی در قالبهای گوناگون قصیده، غزل، [[مثنوی]]، دوبیتی، قطعه، مسدس، مخمس و ترکیببند است.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13910213000312/-خلیلالله-خلیلی-شاعر-اهل-سنت-افغان-و-ارادتمند-به-امام-رضا-ع-و-امام «خلیلالله خلیلی شاعر اهل سنت افغان و ارادتمند به امام رضا و امام خمینی»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== جایگاه ادبی == | == جایگاه ادبی == | ||
=== | ===شاعر ملی افغانستان=== | ||
خلیلی، در قلمرو [[زبان فارسی]] در پنجاهسال اخیر، از شاعران طراز اول شعر سنتی محسوب میشود و بههمین دلیل، به «شاعر ملی» و» ملکالشعرای» [[افغانستان]] مشهور شده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | خلیلی، در قلمرو [[زبان فارسی]] در پنجاهسال اخیر، از شاعران طراز اول شعر سنتی محسوب میشود و بههمین دلیل، به «شاعر ملی» و» ملکالشعرای» [[افغانستان]] مشهور شده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
=== | ===شاعر بیداری اسلامی و مقاومت=== | ||
خلیلی در سرودههای خود به مسائل سیاسی، ملی، بینالمللی و اسلامی بهویژه مسئلهٔ فلسطین و مقاومت مردم [[افغانستان]] در برابر شوروی سابق، توجه خاصی داشت و همانند اقبال لاهوری دلیل ضعف [[مسلمانان]] را خودباختگی و عدم اتحاد میدانست و آنها را به وحدت و همدلی فرا میخواند. از این جهت به شاعر بیداری اسلامی و مقاومت مشهور شده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | خلیلی در سرودههای خود به مسائل سیاسی، ملی، بینالمللی و اسلامی بهویژه مسئلهٔ [[فلسطین]] و مقاومت مردم [[افغانستان]] در برابر شوروی سابق، توجه خاصی داشت و همانند اقبال لاهوری دلیل ضعف [[مسلمانان]] را خودباختگی و عدم اتحاد میدانست و آنها را به وحدت و همدلی فرا میخواند. از این جهت به شاعر بیداری اسلامی و مقاومت مشهور شده است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
== شهرت جهانی == | == شهرت جهانی == | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
== ایراندوستی == | == ایراندوستی == | ||
خلیلی [[ایران]] را دوست میداشت و با مشاهیر علم و ادب ایرانی همعصر خود، از جمله «علیاصغر حکمت»، | خلیلی [[ایران]] را دوست میداشت و با مشاهیر علم و ادب ایرانی همعصر خود، از جمله «علیاصغر حکمت»، [[محمدتقی بهار]]، «بدیعالزمان فروزانفر»، «حبیب یغمایی» و [[رهی معیری]]، نامهنگاری و مشاعره داشت. او دوبار به ایران سفر کرد و اشعاری در وصف ایران و شهرهای آن سرود.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8767 ظهوری حسینی، «خلیلی خلیلالله» دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> | ||
== آثار == | == آثار == | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۲: | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
خلیلی در | خلیلی در [[۱۴ اردیبهشت]] ۱۳۶۶ش در اسلامآباد [[پاکستان]] درگذشت و جسد وی را در گورستان مهاجران افغانستانی مقیم پیشاور دفن کردند و سپس پیکر او در [[۹ خرداد]] ۱۳۹۱ش، بعد از ۲۵ سال به [[کابل]] منتقل و در محوطهٔ دانشگاه کابل در کنار قبر «سید جمالالدین» بهخاک سپرده شد. | ||
== افتخارات == | == افتخارات == | ||
