ایران پدیا

اربعین حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
مصورسازی
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =اربعین حسینی.png|300px|thumb|left
| تصویر            = اربعین حسینی.png|300px|thumb|left
| زیرنویس تصویر    =پیاده‌روی اربعین حسینی در مسیر «طریق العلما»
| زیرنویس تصویر    = پیاده‌روی اربعین حسینی در مسیر «طریق العلما»
| image_alt        =پیاده‌روی اربعین حسینی در مسیر «طریق العلما»
| image_alt        = پیاده‌روی اربعین حسینی در مسیر «طریق العلما»
| فایل پادکست      =اربعین.ogg
| فایل پادکست      = اربعین.ogg
| حجم فایلپادکست    =10/7
| حجم فایلپادکست    = ۱۰/۷
| تاریخ پادکست      =28-3-1405 
| تاریخ پادکست      = ۲۸-۳-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    =
| زیرنویس عنوان    =
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان اصلی        =  
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان انگلیسی    =  
| عنوان عربی        =
| عنوان عربی        =  
| عنوان علمی        =
| عنوان علمی        =  
| شاخه علمی        =
| شاخه علمی        =  
| نوع مفهوم        = مناسبت مذهبی
| نوع مفهوم        =  
| معنای اصطلاحی      =
| معنای اصطلاحی      =  
| حوزه کاربرد      =
| حوزه کاربرد      =  
| گستره جغرافیایی  =
| گستره جغرافیایی  =  
| منشأ تاریخی      =
| منشأ تاریخی      =  
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[امام حسین]]، [[زیارت اربعین]]، [[پیاده‌روی اربعین]]
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}


| نخستین کاربرد    =
{{درشت|'''اربعین حسینی'''}}؛ چهلمین روز پس از شهادت امام حسین و از مهم‌ترین مناسبت‌های شیعیان.
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
<big>'''اربعین حسینی'''</big>؛ چهلمین روز پس از شهادت امام حسین و از مهم‌ترین مناسبت‌های شیعیان.


اربعین حسینی چهلمین روز پس از شهادت [[امام حسین]] است که در بیستم ماه [[ماه صفر|صفر]] قرار دارد و از مناسبت‌های مهم در فرهنگ [[شیعه]] به‌شمار می‌رود. این روز با [[زیارت امام حسین]]، برگزاری آیین‌های سوگواری و [[پیاده‌روی اربعین]] گرامی داشته می‌شود. اربعین حسینی در بسیاری از کشورهای اسلامی، به‌ویژه ایران و عراق، با مراسم و سنت‌های مذهبی و مردمی همراه است و پیاده‌روی اربعین از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های سالانه مذهبی جهان به‌شمار می‌رود.
اربعین حسینی چهلمین روز پس از شهادت [[امام حسین]] است که در بیستم ماه [[ماه صفر|صفر]] قرار دارد و از مناسبت‌های مهم در فرهنگ [[شیعه]] به‌شمار می‌رود. این روز با [[زیارت امام حسین]]، برگزاری آیین‌های سوگواری و [[پیاده‌روی اربعین]] گرامی داشته می‌شود. اربعین حسینی در بسیاری از کشورهای اسلامی، به‌ویژه ایران و عراق، با مراسم و سنت‌های مذهبی و مردمی همراه است و پیاده‌روی اربعین از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های سالانه مذهبی جهان به‌شمار می‌رود.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
اربعین در لغت به‌معنای چهلم است و در اصطلاح صوفیه، به چهل روز خلوت‌نشینی برای [[ریاضت]] و [[عبادت]] گفته می‌شود.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-2 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه اربعین، سایت واژه‌یاب.]</ref> عدد چهل در متون اسلامی جایگاه نمادین دارد و در موضوعاتی مانند بلوغ فکری انسان در چهل‌سالگی،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_15_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A7%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%81 سورهٔ احقاف، آیۀ ۱۵.]</ref> میقات چهل‌روزه [[حضرت موسی]]،<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ج۹، ص۳۲۹.</ref> [[مبعث]] [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] در چهل‌سالگی<ref>یوسفی غروی، تاریخ تحقیقی اسلام (موسوعه التاریخ الاسلامی)، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۳۱۵.</ref> و شهادت چهل مؤمن بر جنازه مسلمان، مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۳۶۳ش، ج۱۰۴، ص۶۲.</ref> در فرهنگ شیعیان، اربعین به چهلمین روز درگذشت افراد، به‌ویژه چهلمین روز شهادت [[امام حسین]]، اطلاق می‌شود که با بیستم [[ماه صفر]] مصادف است و با عنوان اربعین حسینی شناخته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه اربعین، سایت واژه‌یاب.]</ref><ref>طوسی، مصباح المجتهد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷.</ref> این روز در منابع شیعی با بازگشت اهل‌بیت از شام به کربلا<ref>مفید، مسار الشیعه، ۱۴۱۴ق، ص۲۶.</ref> و نیز اولین زیارت جابر بن عبدالله انصاری، از صحابه پیامبر، و حضور او در کنار قبر حسین پیوند خورده است.<ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷؛ مجلسی، بحارالانوار، ج65، ۱۴۰۳ق، ص130.</ref> برخی گزارش‌ها نیز از حضور کاروان اهل‌بیت بر مزار شهدای کربلا در همین روز حکایت دارند.<ref>طوسی، تهذیب‌الاحکام، ج6، ۱۳۷۶ش، ص125؛ ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۴۹ش، ص589.</ref>
اربعین در لغت به‌معنای چهلم است و در اصطلاح صوفیه، به چهل روز خلوت‌نشینی برای [[ریاضت]] و [[عبادت]] گفته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/اربعین-2 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه اربعین، سایت واژه‌یاب.]</ref> عدد چهل در متون اسلامی جایگاه نمادین دارد و در موضوعاتی مانند بلوغ فکری انسان در چهل‌سالگی،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%8ه_15_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8ه_%D8%A7%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%81 سورهٔ احقاف، آیۀ ۱۵.]</ref> میقات چهل‌روزه [[حضرت موسی]]،<ref>نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ج۹، ص۳۲۹.</ref> [[مبعث]] [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] در چهل‌سالگی<ref>یوسفی غروی، تاریخ تحقیقی اسلام (موسوعه التاریخ الاسلامی)، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۳۱۵.</ref> و شهادت چهل مؤمن بر جنازه مسلمان، مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۳۶۳ش، ج۱۰۴، ص۶۲.</ref> در فرهنگ شیعیان، اربعین به چهلمین روز درگذشت افراد، به‌ویژه چهلمین روز شهادت [[امام حسین]]، اطلاق می‌شود که با بیستم [[ماه صفر]] مصادف است و با عنوان اربعین حسینی شناخته می‌شود.<ref>[https://www.vajehyab.com/moein/اربعین معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه اربعین، سایت واژه‌یاب.]</ref><ref>طوسی، مصباح المجتهد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷.</ref> این روز در منابع شیعی با بازگشت اهل‌بیت از شام به کربلا<ref>مفید، مسار الشیعه، ۱۴۱۴ق، ص۲۶.</ref> و نیز اولین زیارت جابر بن عبدالله انصاری، از صحابه پیامبر، و حضور او در کنار قبر حسین پیوند خورده است.<ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷؛ مجلسی، بحارالانوار، ج65، ۱۴۰۳ق، ص130.</ref> برخی گزارش‌ها نیز از حضور کاروان اهل‌بیت بر مزار شهدای کربلا در همین روز حکایت دارند.<ref>طوسی، تهذیب‌الاحکام، ج6، ۱۳۷۶ش، ص125؛ ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۴۹ش، ص589.</ref>


== زیارت اربعین ==
== زیارت اربعین ==
[[امام حسن عسکری]] در روایتی، [[زیارت اربعین]] را یکی از نشانه‌های مؤمن معرفی کرده است.<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.</ref><ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷-788.</ref> این حدیث از سوی برخی عالمان دلیل بزرگداشت اربعین دانسته شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5211/7153/87219/دلیل-بزرگداشت-اربعین-چیست جعفریان، «دلیل بزرگداشت اربعین چیست؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> [[امام صادق]] نیز به فضایل ویژهٔ این زیارت اشاره کرده‌اند.<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.</ref> همچنین زیارت‌نامه‌ای برای روز اربعین از امام صادق نقل شده است.<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.</ref> شیخ عباس قمی این زیارت‌نامه را در مفاتیح الجنان با عنوان زیارت اربعین نقل کرده است.<ref>قمی، مفاتیح الجنان، 1379ش، باب زیارات، ص۶۴۲.</ref>
[[امام حسن عسکری]] در روایتی، [[زیارت اربعین]] را یکی از نشانه‌های مؤمن معرفی کرده است.<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۵۲.</ref><ref>طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۸۷-788.</ref> این حدیث از سوی برخی عالمان دلیل بزرگداشت اربعین دانسته شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/5211/7153/87219/دلیل-بزرگداشت-اربعین-چیست جعفریان، «دلیل بزرگداشت اربعین چیست؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> [[امام صادق]] نیز به فضایل ویژهٔ این زیارت اشاره کرده‌اند.<ref>طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.</ref> همچنین زیارت‌نامه‌ای برای روز اربعین از امام صادق نقل شده است.<ref>شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۱۳.</ref> شیخ عباس قمی این زیارت‌نامه را در مفاتیح الجنان با عنوان زیارت اربعین نقل کرده است.<ref>قمی، مفاتیح الجنان، 1379ش، باب زیارات، ص۶۴۲.</ref>


==پیاده‌روی اربعین==
== پیاده‌روی اربعین ==
{{اصلی|پیاده‌روی اربعین}}
{{اصلی|پیاده‌روی اربعین}}
اربعین حسینی با آیین‌های [[سوگواری]] و [[زیارت]]، از جمله پیاده‌روی به‌سوی کربلا، گرامی داشته می‌شود<ref>طوسی، تهذیب‌الاحکام، ج6، ۱۳۷۶ش، ص125؛ ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۴۹ش، ص589.</ref> و امروزه یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های سالانه مذهبی جهان به‌شمار می‌رود.<ref>فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref> در برخی از منابع کهن اسلامی به پیاده‌روی پیشوایان مذهب شیعه در روز اربعین به‌سوی کربلا، اشاره شده است که با وجود مخالفت زمامداران بنی‌امیه و بنی‌عباس نیز برگزار می‌شد.<ref>قاضی طباطبایی، تحقیق دربارۀ اول اربعین حضرت سیدالشهداء(ع)، ۱۳۸۳ش، ص۱-2.</ref> [[شیعیان]] برای مشارکت در این مراسم از سراسر جهان، در [[ماه صفر]] به‌سوی کربلا حرکت می‌کنند و معمولا سفر خود را به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کنند که در روز اربعین، به [[کربلا]] برسند.<ref>شبر، ادب الطف او شعراء الحسین (ع)، ج1، ۱۳۸۸ق، ص41-42؛ <br>
اربعین حسینی با آیین‌های [[سوگواری]] و [[زیارت]]، از جمله پیاده‌روی به‌سوی کربلا، گرامی داشته می‌شود<ref>طوسی، تهذیب‌الاحکام، ج6، ۱۳۷۶ش، ص125؛ ابن‌طاووس، اقبال الاعمال، ۱۳۴۹ش، ص589.</ref> و امروزه یکی از بزرگ‌ترین گردهمایی‌های سالانه مذهبی جهان به‌شمار می‌رود.<ref>فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref> در برخی از منابع کهن اسلامی به پیاده‌روی پیشوایان مذهب شیعه در روز اربعین به‌سوی کربلا، اشاره شده است که با وجود مخالفت زمامداران بنی‌امیه و بنی‌عباس نیز برگزار می‌شد.<ref>قاضی طباطبایی، تحقیق دربارهٔ اول اربعین حضرت سیدالشهداء (ع), ۱۳۸۳ش، ص۱-2.</ref> [[شیعیان]] برای مشارکت در این مراسم از سراسر جهان، در [[ماه صفر]] به‌سوی کربلا حرکت می‌کنند و معمولاً سفر خود را به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌کنند که در روز اربعین، به [[کربلا]] برسند.<ref>شبر، ادب الطف او شعراء الحسین (ع)، ج1، ۱۳۸۸ق، ص41-42؛{{سخ}}
فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref>
فرهنگ عاشورا، ۱۳۸۴ش، ص۴۶۳.</ref>


==اربعین حسینی در ایران==
== اربعین حسینی در ایران ==
ایرانیان، با سیاه‌پوش کردن [[مسجد|مساجد]] و [[تکیه|تکیه‌ها]]، نصب پرچم‌های عزا بر سر در [[خانه|خانه‌ها]] و [[حسینیه|حسینیه‌ها]]، برگزاری [[عزاداری]]، خواندن زیارت اربعین و پخش [[نذری]]، اربعین حسینی را گرامی می‌دارند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج1، ۱۳۷۹ش، ص146.</ref>
ایرانیان، با سیاه‌پوش کردن [[مسجد|مساجد]] و [[تکیه]]‌ها، نصب پرچم‌های عزا بر سر در [[خانه]]‌ها و [[حسینیه]]‌ها، برگزاری [[عزاداری]]، خواندن زیارت اربعین و پخش [[نذری]]، اربعین حسینی را گرامی می‌دارند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج1، ۱۳۷۹ش، ص146.</ref>
 
* در شهر [[قم]]، [[هیئت‌های مذهبی]]، در چهلمین روز از [[شهادت]] امام حسین، به‌صورت [[دسته‌های عزاداری]]، به‌سوی حرم [[حضرت معصومه]]، حرکت می‌کنند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص92-94.</ref>
* در شهر [[قم]]، [[هیئت‌های مذهبی]]، در چهلمین روز از [[شهادت]] امام حسین، به‌صورت [[دسته‌های عزاداری]]، به‌سوی حرم [[حضرت معصومه]]، حرکت می‌کنند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص92-94.</ref>
* در [[مشهد]] نیز هیئت‌های مذهبی، در دهه‌ آخر [[ماه صفر]]، در شب‌هایی مشخص به حرم [[امام رضا]] می‌روند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص184.</ref>
* در [[مشهد]] نیز هیئت‌های مذهبی، در دهه آخر [[ماه صفر]]، در شب‌هایی مشخص به حرم [[امام رضا]] می‌روند.<ref>معتمدی، عزاداری سنتی شیعیان، ج2، ۱۳۷۹ش، ص184.</ref>
* مردم [[تهران]] در اربعین، [[نذری|نذری‌هایی]] همچون [[شله‌زرد]]، [[خورش قیمه|قیمه]]، [[قورمه سبزی]]، [[حلیم]] و زرشک‌پلو می‌پزند و پخش می‌کنند. دسته‌های عزاداری نیز به‌صورت ثابت یا سیار، به اجرای [[تعزیه]]، سوگواری و [[نوحه‌خوانی]] مشغول می‌شوند.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۷۱ش، ص434-435.</ref>
* مردم [[تهران]] در اربعین، [[نذری|نذری‌هایی]] همچون [[شله‌زرد]]، [[خورش قیمه|قیمه]]، [[قورمه سبزی]]، [[حلیم]] و زرشک‌پلو می‌پزند و پخش می‌کنند. دسته‌های عزاداری نیز به‌صورت ثابت یا سیار، به اجرای [[تعزیه]]، سوگواری و [[نوحه‌خوانی]] مشغول می‌شوند.<ref>شهری، طهران قدیم، ج2، ۱۳۷۱ش، ص434-435.</ref>
* بوشهری‌ها در این روز، نذری مخصوص خود را که نوعی [[حلوا]] است، مهیا می‌کنند.<ref>عرفان، تعزیه در استان بوشهر، ۱۳۷۹ش، ص۲۰.</ref>  
* بوشهری‌ها در این روز، نذری مخصوص خود را که نوعی [[حلوا]] است، مهیا می‌کنند.<ref>عرفان، تعزیه در استان بوشهر، ۱۳۷۹ش، ص۲۰.</ref>
* مردم [[سیرجان]] پس از مراسم عزاداری اربعین، غذاهایی همچون آش بیمار، [[شله‌زرد]] و [[شیربرنج]] را میان عزاداران توزیع می‌کنند.<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۳.</ref>
* مردم [[سیرجان]] پس از مراسم عزاداری اربعین، غذاهایی همچون آش بیمار، [[شله‌زرد]] و [[شیربرنج]] را میان عزاداران توزیع می‌کنند.<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانهٔ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۲۸۳.</ref>
* [[گیلان|گیلانی‌ها]] در این روز، مراسم [[علم واچینی]] برگزار کرده<ref>شهاب کومله‌ای، فرهنگ عامۀ کومله، ۱۳۸۶ش، ص۱۸۵-۱۸۶.</ref> و به توزیع [[شربت]]، [[خرما]] و [[حلوا]]، می‌پردازند.<ref>کتاب گیلان، ج3، ۱۳۷۴ش، ص451.</ref>
* [[گیلان|گیلانی‌ها]] در این روز، مراسم [[علم واچینی]] برگزار کرده<ref>شهاب کومله‌ای، فرهنگ عامهٔ کومله، ۱۳۸۶ش، ص۱۸۵–۱۸۶.</ref> و به توزیع [[شربت]]، [[خرما]] و [[حلوا]]، می‌پردازند.<ref>کتاب گیلان، ج3، ۱۳۷۴ش، ص451.</ref>
* [[منبرخانه|منبرخانه‌های]] [[شاهرود]] که محلی برای برگزاری عزاداری‌های زنان این مناطق است، در ایام اربعین با [[تعزیه|تعزیه‌های]] اجرایی توسط زنان و پخش غذاهای [[نذری]]، رونق می‌گیرند.<ref>فاتح، «منبرخانه‌ها، مکان‌های سوگواری زنانه در شاهرود»، ۱۳۸۳ش، ص۱۷۲.</ref>
* [[منبرخانه]]‌های [[شاهرود]] که محلی برای برگزاری عزاداری‌های زنان این مناطق است، در ایام اربعین با [[تعزیه]]‌های اجرایی توسط زنان و پخش غذاهای [[نذری]]، رونق می‌گیرند.<ref>فاتح، «منبرخانه‌ها، مکان‌های سوگواری زنانه در شاهرود»، ۱۳۸۳ش، ص۱۷۲.</ref>
* مراسم چایینه در [[ایلام]] نیز توسط زنان صورت می‌گیرد. در این مراسم، یک زن به نوحه‌خوانی مشغول شده و باقی زنان چایینه‌خوان، با حالتی پریشان، به [[سینه‌زنی]] می‌پردازند. در این مراسم، عزاداران با [[شربت]] و [[هریسه]] پذیرایی می‌شوند.<ref>آمانگلدی، «چایینه، رسم سنتی محرم در ایلام»، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۷-۱۹۸.</ref>
* مراسم چایینه در [[ایلام]] نیز توسط زنان صورت می‌گیرد. در این مراسم، یک زن به نوحه‌خوانی مشغول شده و باقی زنان چایینه‌خوان، با حالتی پریشان، به [[سینه‌زنی]] می‌پردازند. در این مراسم، عزاداران با [[شربت]] و [[هریسه]] پذیرایی می‌شوند.<ref>آمانگلدی، «چایینه، رسم سنتی محرم در ایلام»، ۱۳۷۹ش، ص۱۹۷–۱۹۸.</ref>
در سال‌های اخیر، بسیاری از ایرانیان که نتوانسته‌اند در پیاده‌روی اربعین شرکت کنند، در شهرهای خود به پیاده‌روی می‌پردازند و معمولاً مقصد خود را یکی از مکان‌های مذهبی مانند بقعهٔ امامزادگان قرار می‌دهند. این مراسم به [[پیاده‌روی اربعین#پیاده‌روی جاماندگان اربعین|پیاده‌روی جاماندگان اربعین]] شهرت دارد.<gallery>
 
پرونده:اربعین حسینی۱.jpg|جایگزین=پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران‌|پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران‌، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش
در سال‌های اخیر، بسیاری از ایرانیان که نتوانسته‌اند در پیاده‌روی اربعین شرکت کنند، در شهرهای خود به پیاده‌روی می‌پردازند و معمولاً مقصد خود را یکی از مکان‌های مذهبی مانند بقعهٔ امامزادگان قرار می‌دهند. این مراسم به [[پیاده‌روی اربعین#پیاده‌روی جاماندگان اربعین|پیاده‌روی جاماندگان اربعین]] شهرت دارد.
پرونده:پیاده‌روی اربعین۱۸.jpg|جایگزین=تصویری از پیاده‌روی  جاماندگان اربعین در تهران|تصویری از پیاده‌روی  جاماندگان اربعین در تهران، شهریور۱۴۰۳
 
<gallery>
پرونده:اربعین حسینی۱.jpg|جایگزین=پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران|پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش
پرونده:پیاده‌روی اربعین۱۸.jpg|جایگزین=تصویری از پیاده‌روی جاماندگان اربعین در تهران|تصویری از پیاده‌روی جاماندگان اربعین در تهران، شهریور۱۴۰۳
پرونده:اربعین حسینی۳.jpg|جایگزین=حضور عزاداران حسینی در حرم حضرت معصومه در اربعین حسینی|حضور عزاداران حسینی در حرم حضرت معصومه در اربعین حسینی، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش
پرونده:اربعین حسینی۳.jpg|جایگزین=حضور عزاداران حسینی در حرم حضرت معصومه در اربعین حسینی|حضور عزاداران حسینی در حرم حضرت معصومه در اربعین حسینی، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش
پرونده:اربعین حسینی۴.jpg|جایگزین=خدمت‌رسانی روحانی به زائران در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران|خدمت‌رسانی روحانی به زائران در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران، ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش
پرونده:اربعین حسینی۴.jpg|جایگزین=خدمت‌رسانی روحانی به زائران در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران|خدمت‌رسانی روحانی به زائران در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران، ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش
پرونده:اربعین حسینی۵.jpg|جایگزین=اجرای تعزیه‌خوانی  در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران،|اجرای تعزیه‌خوانی  در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران، ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش
پرونده:اربعین حسینی۵.jpg|جایگزین=اجرای تعزیه‌خوانی در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران،|اجرای تعزیه‌خوانی در مسیر پیاده‌روی جاماندگان اربعین حسینی در تهران، ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ش
</gallery>
</gallery>


==اربعین حسینی در ادبیات فارسی==
== اربعین حسینی در ادبیات فارسی ==
شاعران مختلفی، اشعار بسیار زیبایی را در وصف اربعین حسینی سروده‌اند که از آن جمله می‌توان به ترکیب‌بند معروف [[محتشم کاشانی]] اشاره کرد:<ref>فرهنگ مردم لرستان، ۱۳۷۷ش، ص136.</ref><br>
شاعران مختلفی، اشعار بسیار زیبایی را در وصف اربعین حسینی سروده‌اند که از آن جمله می‌توان به ترکیب‌بند معروف [[محتشم کاشانی]] اشاره کرد:<ref>فرهنگ مردم لرستان، ۱۳۷۷ش، ص136.</ref>
{{سخ}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|اربعین شهدای کربلاست|زین الم کون و مکان اندر عزاست}}
{{ب|اربعین شهدای کربلاست|زین الم کون و مکان اندر عزاست}}
{{ب|شد شهید راه دین سلطان حسین|زاده زهرا امام راستین }}
{{ب|شد شهید راه دین سلطان حسین|زاده زهرا امام راستین}}
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}  
{{پایان نستعلیق}}


شاعرانی دیگر نیز ابیاتی را در وصف وقایع این روز، سروده‌اند، مانند:<ref>رضایی، زمزمۀ کربلا، ۱۳۵۳ش، ص76.</ref> <br>
شاعرانی دیگر نیز ابیاتی را در وصف وقایع این روز، سروده‌اند، مانند:<ref>رضایی، زمزمهٔ کربلا، ۱۳۵۳ش، ص76.</ref>
{{سخ}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|ای پدر جان، دخترت از شام ویران آمده|قلب سوزان آمده }}
{{ب|ای پدر جان، دخترت از شام ویران آمده|قلب سوزان آمده}}
{{ب|زین سفر بابا سکینه با اسیران آمده|خیز مهمان آمده}}
{{ب|زین سفر بابا سکینه با اسیران آمده|خیز مهمان آمده}}
{{پایان شعر}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
{{پایان نستعلیق}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* قرآن کریم.
* قرآن کریم.
*آمانگلدی، ضمیر، «چایینه، رسم سنتی محرم در ایلام»، تهران، مجموعه مقالات نخستین همایش محرم و فرهنگ مردم ایران، ۱۳۷۹ش.
* آمانگلدی، ضمیر، «چایینه، رسم سنتی محرم در ایلام»، تهران، مجموعه مقالات نخستین همایش محرم و فرهنگ مردم ایران، ۱۳۷۹ش.
*ابن‌طاووس، علی، اقبال الاعمال، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۴۹ش.
* ابن‌طاووس، علی، اقبال الاعمال، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۴۹ش.
*جعفریان، رسول، «دلیل بزرگداشت اربعین چیست؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۱ش.
* جعفریان، رسول، «دلیل بزرگداشت اربعین چیست؟»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۱ش.
*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۹ فروردین ۱۴۰۱ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۹ فروردین ۱۴۰۱ش.
*رضایی، عبدالحسین، زمزمۀ کربلا، مشهد، ندای اسلام، ۱۳۵۳ش.
* رضایی، عبدالحسین، زمزمهٔ کربلا، مشهد، ندای اسلام، ۱۳۵۳ش.
*شبر، جواد، ادب الطف او شعراء الحسین (ع)، بیروت، دار المرتضی، ۱۳۸۸ق.
* شبر، جواد، ادب الطف او شعراء الحسین (ع)، بیروت، دار المرتضی، ۱۳۸۸ق.
*شهاب کومله‌ای، حسین، فرهنگ عامۀ کومله، رشت، گیلکان، ۱۳۸۶ش.
* شهاب کومله‌ای، حسین، فرهنگ عامهٔ کومله، رشت، گیلکان، ۱۳۸۶ش.
*شهری، جعفـر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۷۱ش.
* شهری، جعفر، طهران قدیم، تهران، معین، ۱۳۷۱ش.
*طوسی، محمد، تهذیب ‌الاحکام، به‌تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران، صدوق، ۱۳۷۶ش.
* طوسی، محمد، تهذیب الاحکام، به‌تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران، صدوق، ۱۳۷۶ش.
*طوسی، محمد، مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسه فقه الشیعه، ۱۴۱۱ق.
* طوسی، محمد، مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسه فقه الشیعه، ۱۴۱۱ق.
*عرفان، حیدر، تعزیه در استان بوشهر، شیراز، نوید شیراز، ۱۳۷۹ش.
* عرفان، حیدر، تعزیه در استان بوشهر، شیراز، نوید شیراز، ۱۳۷۹ش.
*فاتح، صدیقه، «منبرخانه‌ها، مکان‌های سوگواری زنانه در شاهرود»، تهران، همایش بین‌المللی محرم و فرهنگ مردم، ۱۳۸۳ش.
* فاتح، صدیقه، «منبرخانه‌ها، مکان‌های سوگواری زنانه در شاهرود»، تهران، همایش بین‌المللی محرم و فرهنگ مردم، ۱۳۸۳ش.
*قاضی طباطبایی، محمدعلی، تحقیق دربارۀ اول اربعین حضرت سیدالشهداء (ع)، تهران، طبع و نشر، ۱۳۸۳ش.
* قاضی طباطبایی، محمدعلی، تحقیق دربارهٔ اول اربعین حضرت سیدالشهداء (ع)، تهران، طبع و نشر، ۱۳۸۳ش.
*قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، تهران، الهادی، ۱۳۷۹ش.
* قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، تهران، الهادی، ۱۳۷۹ش.
*مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
*معین، محمد، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۹ فروردین ۱۴۰۱ش.
* معین، محمد، فرهنگ فارسی، سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۱۹ فروردین ۱۴۰۱ش.
*معتمدی، حسین، عزاداری سنتی شیعیان، قم، عصر ظهور، ۱۳۷۹ش.
* معتمدی، حسین، عزاداری سنتی شیعیان، قم، عصر ظهور، ۱۳۷۹ش.
*مفید، محمد بن محمد، مسار الشیعه، قم، دارالمفید، ۱۴۱۴ق.
* مفید، محمد بن محمد، مسار الشیعه، قم، دارالمفید، ۱۴۱۴ق.
*موسوی گرمارودی، محمدصادق و دیگران، فرهنگ عاشورا، تهران، طبع و نشر، ۱۳۸۴ش.
* موسوی گرمارودی، محمدصادق و دیگران، فرهنگ عاشورا، تهران، طبع و نشر، ۱۳۸۴ش.
*مؤید محسنی، مهری، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، کرمان، مرکز کرمان‌شناسی، ۱۳۸۱ش.
* مؤید محسنی، مهری، فرهنگ عامیانهٔ سیرجان، کرمان، مرکز کرمان‌شناسی، ۱۳۸۱ش.
* نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسهٔ آلالبیت لإحیاء التراث، ۱۴۰۸ق.
* نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسهٔ آلالبیت لإحیاء التراث، ۱۴۰۸ق.
* یوسفی غروی، محمدهادی، تاریخ تحقیقی اسلام (موسوعه التاریخ الاسلامی)، قم، مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۸ش.
* یوسفی غروی، محمدهادی، تاریخ تحقیقی اسلام (موسوعه التاریخ الاسلامی)، قم، مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۸ش.
خط ۱۱۱: خط ۱۱۵:
{{شیعه-افقی}}
{{شیعه-افقی}}


[[رده:اربعین]]
[[رده:اصلاح رباتیک+عکس]]
[[رده:زیارت‌های اسلامی]]
[[رده:سوگواری محرم]]
[[رده:مصورسازی]]
[[رده:مصورسازی]]
[[رده:مناسبت‌های ماه صفر]]
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/اربعین_حسینی»