جز ویکی سازی و تمیزکاری
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
خط ۵: خط ۵:
این رشته‌کوه که با نام‌های شتران‌کوه، شترکوه<ref>ناصرالدین شاه، سفرنامۀ عراق عجم (بلاد مرکزی ایران)، ۱۳۶۲ش، ص۶۸و۹۱.</ref>  و شترون‌کوه نیز شناخته می‌شود<ref>بیشاپ، از بیستون تا زردکوه بختیاری، ۱۳۷۵ش، ص۲۰۸.</ref>  بخشی از چین‌خوردگی زاگرس است.<ref>جعفری، کوه‌ها و کوه‌نامۀ ایران، ۱۳۶۸ش، ج۱، ص۶۳؛ فرهنگ جغرافیایی کوه‌های کشور، ۱۳۷۹ش، ج۲، ص۱۹۶؛ مرگان، مطالعات جغرافیایی، ۱۳۳۹ش، ج۲، ص۱۶۶.</ref>  قله‌های این رشته‌کوه مانند کاروانی از شتر در ارتفاعات مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.] </ref>  این کوه در مدار جغرافیایی 33 درجه و 20 دقیقه و 29 ثانیه عرض شمالی و 49 درجه و 17 دقیقه و 21 ثانیه واقع شده است.<ref>[https://www.touristgah.com/Iran/City/Sightseeing/4721/دامنه-اشترانکوه «دامنه اشترانکوه»، سایت توریست‌گاه.]</ref>  جهت دسترسی به این رشته‌کوه باید از خرم‌آباد به سمت روستای تیان رفت؛ سپس از این روستا به سمت پناه‌گاه گل‌گل حرکت کرد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.]</ref>  پهنای این رشته‌کوه، میان ۲ تا ۱۱ کیلومتر متغیر است.<ref>جعفری، کوه‌ها و کوه‌نامۀ ایران، ۱۳۶۸ش، ج۱، ص۶۳.</ref>  این رشته‌کوه در معرض پدیده‌های ریزش و لغزش قرار داشته و فرآیندهای یخچالی و مجاور یخچالی در دره‌های آن اتفاق می‌افتد.<ref>علایی طالقانی، ژئومورفولوژی ایران، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۸و۱۶۶و۱۷۷.</ref>  سن‌بران بلندترین قلة اشترانکوه است که حدود ۴۱۵۰ متر ارتفاع دارد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.]</ref>  از دیگر قله‌های این رشته‌کوه می‌توان به چال‌میشان، گل‌گل، گِلِ‌‌گَهَر، کوله‌لایو، میرزایی، فیالسون، لگه، سراب‌شاه‌تخت، پیاره کمندون، ازنادر و کوله‌جنو اشاره کرد.<ref>جعفری، کوه‌ها و کوه‌نامۀ ایران، ۱۳۶۸ش، ج۱، ص۶۳. </ref>  بر روی این رشته‌کوه در بسیاری از روزهای سال برف و باران باریده و معمولأ سفیدپوش است؛ اشترانکوه از کانون‌های آبگیری دائمی استان لرستان محسوب می‌شود و رودهای بسیاری از دامنة آن سرچشمه گرفته و به [[خلیج فارس]] و دریای عمان می‌ریزند. مهم‌ترین رودهای این رشته‌کوه سزار، ماربوره، کمندان، هندر و گهررود هستند.<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۱۱۸و۲۹۸و۳۰۵و۳۱۰-۳۱۱و۳۱۴؛ مرگان، مطالعات جغرافیایی، ۱۳۳۹ش، ج۲، ص۱۸۸.</ref>
این رشته‌کوه که با نام‌های شتران‌کوه، شترکوه<ref>ناصرالدین شاه، سفرنامۀ عراق عجم (بلاد مرکزی ایران)، ۱۳۶۲ش، ص۶۸و۹۱.</ref>  و شترون‌کوه نیز شناخته می‌شود<ref>بیشاپ، از بیستون تا زردکوه بختیاری، ۱۳۷۵ش، ص۲۰۸.</ref>  بخشی از چین‌خوردگی زاگرس است.<ref>جعفری، کوه‌ها و کوه‌نامۀ ایران، ۱۳۶۸ش، ج۱، ص۶۳؛ فرهنگ جغرافیایی کوه‌های کشور، ۱۳۷۹ش، ج۲، ص۱۹۶؛ مرگان، مطالعات جغرافیایی، ۱۳۳۹ش، ج۲، ص۱۶۶.</ref>  قله‌های این رشته‌کوه مانند کاروانی از شتر در ارتفاعات مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.] </ref>  این کوه در مدار جغرافیایی 33 درجه و 20 دقیقه و 29 ثانیه عرض شمالی و 49 درجه و 17 دقیقه و 21 ثانیه واقع شده است.<ref>[https://www.touristgah.com/Iran/City/Sightseeing/4721/دامنه-اشترانکوه «دامنه اشترانکوه»، سایت توریست‌گاه.]</ref>  جهت دسترسی به این رشته‌کوه باید از خرم‌آباد به سمت روستای تیان رفت؛ سپس از این روستا به سمت پناه‌گاه گل‌گل حرکت کرد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.]</ref>  پهنای این رشته‌کوه، میان ۲ تا ۱۱ کیلومتر متغیر است.<ref>جعفری، کوه‌ها و کوه‌نامۀ ایران، ۱۳۶۸ش، ج۱، ص۶۳.</ref>  این رشته‌کوه در معرض پدیده‌های ریزش و لغزش قرار داشته و فرآیندهای یخچالی و مجاور یخچالی در دره‌های آن اتفاق می‌افتد.<ref>علایی طالقانی، ژئومورفولوژی ایران، ۱۳۸۲ش، ص۱۴۸و۱۶۶و۱۷۷.</ref>  سن‌بران بلندترین قلة اشترانکوه است که حدود ۴۱۵۰ متر ارتفاع دارد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.]</ref>  از دیگر قله‌های این رشته‌کوه می‌توان به چال‌میشان، گل‌گل، گِلِ‌‌گَهَر، کوله‌لایو، میرزایی، فیالسون، لگه، سراب‌شاه‌تخت، پیاره کمندون، ازنادر و کوله‌جنو اشاره کرد.<ref>جعفری، کوه‌ها و کوه‌نامۀ ایران، ۱۳۶۸ش، ج۱، ص۶۳. </ref>  بر روی این رشته‌کوه در بسیاری از روزهای سال برف و باران باریده و معمولأ سفیدپوش است؛ اشترانکوه از کانون‌های آبگیری دائمی استان لرستان محسوب می‌شود و رودهای بسیاری از دامنة آن سرچشمه گرفته و به [[خلیج فارس]] و دریای عمان می‌ریزند. مهم‌ترین رودهای این رشته‌کوه سزار، ماربوره، کمندان، هندر و گهررود هستند.<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۱۱۸و۲۹۸و۳۰۵و۳۱۰-۳۱۱و۳۱۴؛ مرگان، مطالعات جغرافیایی، ۱۳۳۹ش، ج۲، ص۱۸۸.</ref>


==دریاچة گهر==  
==دریاچه گهر==  
در دامنة جنوبی این رشته‌کوه، [[دریاچه گهر|دریاچه آب شیرین گهر]] قرار دارد<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۳۱۴؛ جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۱۰۶۹و۱۰۷۱؛ فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور (خرم‌آباد)، ۱۳۷۳ش، ج۵۸، ص۳۴۱.</ref>  که ایرن نیز نامیده می‌شود.<ref>گابریل، تحقیقات جغرافیایی راجع به ایران، ۱۳۴۸ش، ص۲۷۷و۳۳۵.</ref>  این دریاچه در ارتفاع ۲۳۶۰ متری<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.] </ref>  و در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی [[الیگودرز]] قرار داشته و از دو بخش گهر بالا و گهر پایین تشکیل شده است. ریزش کوه و انسداد مسیر رودخانة گهر سبب ایجاد این دریاچة زیبا شده است. با لبریز شدن دریاچة گهر بالا، آب آن به دریاچة گهر پایین ریخته و دوباره آب‌ها در مسیر رودخانة گهر قرار می‌گیرد.<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۳۱۴؛ جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۱۰۶۹و۱۰۷۱؛ فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور (خرم‌آباد)، ۱۳۷۳ش، ج۵۸، ص۳۴۱.</ref>  این دریاچه به‌عنوان نگین اشترانکوه و زاگرس شناخته می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.]</ref>  یک زمین‌شناس اتریشی در سال ۱۸۸۸م نام خود را به‌عنوان کاشف دریاچة گهر ثبت کرده است. همچنین یک بانوی جهانگرد انگلیسی در سال ۱۸۹۰م به مدت ۳ ماه در این منطقه تحقیق کرده و ۱۰۰۰ کیلومتر راه پیموده است. جهانگردان به‌واسطة کار او، این دریاچه را با نام ایرن می‌شناسند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/01/08/2687602/سفری-جذاب-به-آلپ-ایران-در-دل-اشترانکوه-دریاچه-گهر-لرستان-بهشت-گمشده-ایران-فیلم «سفری جذاب به آلپ ایران در دل اشترانکوه؛ «دریاچه گهر» لرستان بهشت گم‌شده ایران»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  این رشته‌کوه از گذشته، محل ییلاق و قشلاق عشایری مانند زلقی، حاجی‌وند و عیسی‌وند بوده است.<ref>مرگان، مطالعات جغرافیایی، ۱۳۳۹ش، ج۲، ص۲۰۲.</ref>  در اطراف دریاچة گهر امکانات رفاهی از جمله سرویس بهداشتی، کمپ محیط زیست و پاسگاه نیروی انتظامی وجود دارد.<ref>[https://www.sarpoosh.com/tourism/touristattractions/gahar-lake-32.html «آشنایی با امکانات و تفریحات مهیج در دریاچه گهر»، سایت سرپوش گردشگری.]</ref>  
{{اصلی|دریاچه گهر}}
در دامنة جنوبی این رشته‌کوه، [[دریاچه گهر|دریاچه آب شیرین گهر]] قرار دارد<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۳۱۴؛ جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۱۰۶۹و۱۰۷۱؛ فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور (خرم‌آباد)، ۱۳۷۳ش، ج۵۸، ص۳۴۱.</ref>  که ایرن نیز نامیده می‌شود.<ref>گابریل، تحقیقات جغرافیایی راجع به ایران، ۱۳۴۸ش، ص۲۷۷و۳۳۵.</ref>  این دریاچه در ارتفاع ۲۳۶۰ متری<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.] </ref>  و در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی [[الیگودرز]] قرار داشته و از دو بخش گهر بالا و گهر پایین تشکیل شده است. ریزش کوه و انسداد مسیر رودخانه گهر سبب ایجاد این دریاچه زیبا شده است. با لبریز شدن دریاچه گهر بالا، آب آن به دریاچه گهر پایین ریخته و دوباره آب‌ها در مسیر رودخانة گهر قرار می‌گیرد.<ref>افشین، رودخانه‌های ایران، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۳۱۴؛ جغرافیای کامل ایران، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۱۰۶۹و۱۰۷۱؛ فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور (خرم‌آباد)، ۱۳۷۳ش، ج۵۸، ص۳۴۱.</ref>  این دریاچه به‌عنوان نگین اشترانکوه و زاگرس شناخته می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/24489-اشترانکوه/ شکوری، «منطقة حفاظت‌شده اشترانکوه»، سایت کجارو.]</ref>  یک زمین‌شناس اتریشی در سال ۱۸۸۸م نام خود را به‌عنوان کاشف دریاچه گهر ثبت کرده است. همچنین یک بانوی جهانگرد انگلیسی در سال ۱۸۹۰م به مدت ۳ ماه در این منطقه تحقیق کرده و ۱۰۰۰ کیلومتر راه پیموده است. جهانگردان به‌واسطة کار او، این دریاچه را با نام ایرن می‌شناسند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/01/08/2687602/سفری-جذاب-به-آلپ-ایران-در-دل-اشترانکوه-دریاچه-گهر-لرستان-بهشت-گمشده-ایران-فیلم «سفری جذاب به آلپ ایران در دل اشترانکوه؛ «دریاچه گهر» لرستان بهشت گم‌شده ایران»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  این رشته‌کوه از گذشته، محل ییلاق و قشلاق عشایری مانند زلقی، حاجی‌وند و عیسی‌وند بوده است.<ref>مرگان، مطالعات جغرافیایی، ۱۳۳۹ش، ج۲، ص۲۰۲.</ref>  در اطراف دریاچة گهر امکانات رفاهی از جمله سرویس بهداشتی، کمپ محیط زیست و پاسگاه نیروی انتظامی وجود دارد.<ref>[https://www.sarpoosh.com/tourism/touristattractions/gahar-lake-32.html «آشنایی با امکانات و تفریحات مهیج در دریاچه گهر»، سایت سرپوش گردشگری.]</ref>
 
==سراب تیان==
==سراب تیان==
تیان، دهکده‌ای زیبا در ۲۲ کیلومتری غرب [[ازنا]] و در شمال غربی اشترانکوه است. این روستا در مسیر جاده ازنا به [[دورود]] قرار دارد. سراب یا چاه تیان یک پدیدة زمین‌شناسی است که در آن آب گوارایی در گودالی جمع شده و از دهانة چاه جاری می‌شود. ارتفاع این چاه ۲۲۰۰ متر از سطح دریا است، دهانة آن حدود ۳ الی ۴ متر و عمق آن حدود ۵ متر است. این سراب یا چشمه در ابتدای بهار پرآب شده و اواخر تابستان و اوایل پاییز خشک می‌شود و تا بهار سال آینده بی‌آب می‌ماند.
تیان، دهکده‌ای زیبا در ۲۲ کیلومتری غرب [[ازنا]] و در شمال غربی اشترانکوه است. این روستا در مسیر جاده ازنا به [[دورود]] قرار دارد. سراب یا چاه تیان یک پدیدة زمین‌شناسی است که در آن آب گوارایی در گودالی جمع شده و از دهانة چاه جاری می‌شود. ارتفاع این چاه ۲۲۰۰ متر از سطح دریا است، دهانة آن حدود ۳ الی ۴ متر و عمق آن حدود ۵ متر است. این سراب یا چشمه در ابتدای بهار پرآب شده و اواخر تابستان و اوایل پاییز خشک می‌شود و تا بهار سال آینده بی‌آب می‌ماند.