جز ویکی سازی و تمیزکاری |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|خرمآباد؛}}''' مرکز استان لرستان در کشور ایران. | '''{{درشت|خرمآباد؛}}''' مرکز استان لرستان در کشور ایران. | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۱: | ||
==حیات وحش در خرمآباد== | ==حیات وحش در خرمآباد== | ||
درّهٔ خرمآباد بهدلیل موقعیت آب و هوایی و منطقهای، شرایط اقلیمی مناسبی برای حیات وحش فراهم کرده است. در سه دههٔ اخیر بهعلت تخریب برخی از زیستگاهها و شکار بیرویه، برخی از گونههای وحشی، در حال انقراضاند. در مناطق حفاظت شدهٔ سفید کوه یا ارتفاعات شرقی (بخش پاپی)، گونههایی از کَل و بُز، قوچ ومیش، خوک وحشی، کفتار، گرگ، شغال، روباه، کاراکال (سیاه گوش)، پلنگ، سنجاب، تشی و خرس قهوهای یافت میشود. از گونههای پرندگان میتوان به گنجشک، کبوتر، بلدرچین، سبزهقبا، تیهو، باز، عقاب، قُمری و از پرندگان مهاجر به پرستو، چلچله، مرغابی، حواصیل و از خزندگان به انواع سوسمار، مارمولک و لاکپشت اشاره کرد.<ref>فرزین، خُرمآباد، 1390ش، ص19.</ref> | درّهٔ خرمآباد بهدلیل موقعیت آب و هوایی و منطقهای، شرایط اقلیمی مناسبی برای حیات وحش فراهم کرده است. در سه دههٔ اخیر بهعلت تخریب برخی از زیستگاهها و شکار بیرویه، برخی از گونههای وحشی، در حال انقراضاند. در مناطق حفاظت شدهٔ سفید کوه یا ارتفاعات شرقی (بخش پاپی)، گونههایی از کَل و بُز، قوچ ومیش، خوک وحشی، کفتار، گرگ، شغال، روباه، کاراکال (سیاه گوش)، پلنگ، سنجاب، تشی و خرس قهوهای یافت میشود. از گونههای پرندگان میتوان به گنجشک، کبوتر، بلدرچین، سبزهقبا، تیهو، باز، عقاب، قُمری و از پرندگان مهاجر به پرستو، چلچله، مرغابی، حواصیل و از خزندگان به انواع سوسمار، مارمولک و لاکپشت اشاره کرد.<ref>فرزین، خُرمآباد، 1390ش، ص19.</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۴۸: | ||
==زیارتگاهها در خرمآباد== | ==زیارتگاهها در خرمآباد== | ||
در شهر خرمآباد، امامزادگانی چون امامزاده عبدالله، زید بن علی، امامزاده دو برادران (ابوالوفا و سیدعلی) آرمیدهاند.<ref>قاسمی، سرگذشت خرمآباد: اقلیم، پیشینه، آثار، سیاست، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و هنر، آداب، مذهب، آموزش، ورزش، 1394ش، ص1081.</ref> | در شهر خرمآباد، امامزادگانی چون امامزاده عبدالله، زید بن علی، امامزاده دو برادران (ابوالوفا و سیدعلی) آرمیدهاند.<ref>قاسمی، سرگذشت خرمآباد: اقلیم، پیشینه، آثار، سیاست، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و هنر، آداب، مذهب، آموزش، ورزش، 1394ش، ص1081.</ref> | ||
==گردشگری و جاذبههای طبیعی خرمآباد== | ==گردشگری و جاذبههای طبیعی خرمآباد== | ||
طبیعت بکر خرمآباد دارای جاذبههای طبیعی فراوانی برای [[گردشگری]] است. از جملهٔ این جاذبههای طبیعی میتوان به [[آبشار بیشه]] (دامنههای کوه رباط)، [[آبشار نوژیان]]، افرینه، کِیَنی (هفت چشمه)، باغ گلستان (مرکز شهر)، دره شیرِز، تفرجگاه کاکارضا و مخمل | طبیعت بکر خرمآباد دارای جاذبههای طبیعی فراوانی برای [[گردشگری]] است. از جملهٔ این جاذبههای طبیعی میتوان به [[آبشار بیشه]] (دامنههای کوه رباط)، [[آبشار نوژیان]]، افرینه، کِیَنی (هفت چشمه)، باغ گلستان (مرکز شهر)، دره شیرِز، تفرجگاه کاکارضا و [[مخمل کوه]]، اشاره کرد.<ref>فرزین، طبیعت لرستان، 1394ش، ص1.</ref> | ||
==آثار تاریخی خرمآباد== | ==آثار تاریخی خرمآباد== | ||
| خط ۶۰: | خط ۵۷: | ||
==آیین سوگواری محرم== | ==آیین سوگواری محرم== | ||
«آیین گِل» مراسمی است که مردم خرمآباد در [[عزاداری|سوگواری]]های مختلف از جمله در مرگ افراد [[خانواده]] یا عزاداریهای مذهبی انجام میدهند. در لری به این آیین خَهرَّهگیری نیز گفته میشود. خَهرّه به معنای گِل است. در روز [[عاشورا]] بهعلت [[شهادت]] [[امام حسین]] این آیین را بهجا میآورند. اقامه عزا در [[ماه محرم]] از روز هفتم محرم که به روز «تراش عباس» موسوم است، به اوج میرسد؛ در روز هفتم، عزاداران به حمام میروند و سر و صورت را نیز اصلاح میکنند تا در روزهای عزاداری و تا پس از [[تاسوعا]] و [[عاشورا]]، نیازمند مراجعه به سلمانی نباشند. | |||
«آیین گِل» مراسمی است که مردم خرمآباد در | |||
جوانان در شب عاشورا حوضچههایی از گِل و آجر یا از ورق آهنی آماده و در وسط آن خاکی تمیز را الک و بهصورت تپهای کوچک مرتب میکنند و دور تا دور آن شیشههای گلاب میچینند، و چوب و کُتلهایی را که در طول روز جوانان جمع کردهاند، به صورت هرم میچینند. در سحر عاشورا، با مخلوط کردن خاک با آب و گلاب، هیزمها را آتش میزنند، مردم با حضور در | جوانان در شب عاشورا حوضچههایی از گِل و آجر یا از ورق آهنی آماده و در وسط آن خاکی تمیز را الک و بهصورت تپهای کوچک مرتب میکنند و دور تا دور آن شیشههای گلاب میچینند، و چوب و کُتلهایی را که در طول روز جوانان جمع کردهاند، به صورت هرم میچینند. در سحر عاشورا، با مخلوط کردن خاک با آب و گلاب، هیزمها را آتش میزنند، مردم با حضور در [[تکیه]] ها و گِلمالی، خود را به کمک آتشی که برپا کردهاند، خشک میکنند سپس به سینهزنی، زنجیرزنی و [[عزاداری]] میپردازند.<ref>قاسمی، سرگذشت خرمآباد: اقلیم، پیشینه، آثار، سیاست، اجتماع، اقتصاد، فرهنگ و هنر، آداب، مذهب، آموزش، ورزش، 1394ش، ص1106-1112.</ref> | ||
==اقتصاد خرمآباد== | ==اقتصاد خرمآباد== | ||
