برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:عقل سالم در بدن سالم (4).jpg|جایگزین=سفر رهبر انقلاب به استان کردستان در سال 1388-حضور صبحگاهی در منطقه کوهستانی آبیدر سنندج|بندانگشتی|حضور صبحگاهی در منطقه کوهستانی آبیدر سنندج؛ در حاشیه سفر [[سیدعلی خامنه ای|رهبر انقلاب]] به [[استان کردستان]] در سال 1388ش]]
'''عقل سالم در بدن سالم'''؛ مَثلی دربارۀ نقش و اهمیت تندرستی انسان در تعقل و سلامت روان او.
'''عقل سالم در بدن سالم'''؛ مَثلی دربارۀ نقش و اهمیت تندرستی انسان در تعقل و سلامت روان او. <br>


[[ضرب‌المثل]] «عقل سالم در بدن سالم» یکی از ضرب‌المثل‌های قدیمی و پرکاربرد در فرهنگ‌های مختلف، به‌ویژه در [[زبان فارسی]] و فرهنگ ایرانی است. این ضرب‌المثل بر اهمیت سلامت جسمانی به‌عنوان پایه‌ای برای سلامت جان و روان تاکید دارد و یادآوری می‌کند که برای داشتن تفکر سالم و عقلانی، باید به سلامت جسمانی توجه کرد. جسم و جان چنان در وجود انسان درهم‌تنیده هستند که هرگونه اختلال یا بیماری در جسم بر عملکرد ذهن و روان اثر می‌گذارد و سلامتی عقل در گرو سلامتی جسم است.
[[ضرب‌المثل]] «عقل سالم در بدن سالم» یکی از ضرب‌المثل‌های قدیمی و پرکاربرد در فرهنگ‌های مختلف، به‌ویژه در [[زبان فارسی]] و فرهنگ ایرانی است. این ضرب‌المثل بر اهمیت سلامت جسمانی به‌عنوان پایه‌ای برای سلامت جان و روان تاکید دارد و یادآوری می‌کند که برای داشتن تفکر سالم و عقلانی، باید به سلامت جسمانی توجه کرد. جسم و جان چنان در وجود انسان درهم‌تنیده هستند که هرگونه اختلال یا بیماری در جسم بر عملکرد ذهن و روان اثر می‌گذارد و سلامتی عقل در گرو سلامتی جسم است.
خط ۲۴: خط ۲۳:
تاکید بر تندرستی و سلامت بدن در این ضرب‌المثل، به‌معنای اهتمام و تلاش برای داشتن جسمی است که تمام اعضا و سیستم‌های آن به‌درستی کار می‌کنند و فرد احساس نشاط و توانمندی دارد. این سلامت جسمانی نه‌تنها به خودی‌ خود ارزشمند است، بلکه به‌عنوان پایه‌ای برای سلامت عقل، روان و حتی روح در نظر گرفته می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3881/3896/21524/%D8%B9%D9%82%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85 . باباجانی، «عقل سالم در بدن سالم»،  1381ش.]</ref>
تاکید بر تندرستی و سلامت بدن در این ضرب‌المثل، به‌معنای اهتمام و تلاش برای داشتن جسمی است که تمام اعضا و سیستم‌های آن به‌درستی کار می‌کنند و فرد احساس نشاط و توانمندی دارد. این سلامت جسمانی نه‌تنها به خودی‌ خود ارزشمند است، بلکه به‌عنوان پایه‌ای برای سلامت عقل، روان و حتی روح در نظر گرفته می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3881/3896/21524/%D8%B9%D9%82%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%85 . باباجانی، «عقل سالم در بدن سالم»،  1381ش.]</ref>
==ریشۀ ضرب‌المثل عقل سالم در بدن سالم==
==ریشۀ ضرب‌المثل عقل سالم در بدن سالم==
[[پرونده:عقل سالم در بدن سالم (3).jpg|جایگزین=کتاب قانون در طب|بندانگشتی|کتاب قانون در طب]]
مفهوم و انگارۀ شناختیِ برآمده از [[ضرب‌المثل]] «عقل سالم در بدن سالم است» ریشه در فلسفه‌های قدیمی دارد و در فرهنگ‌ها و تمدن‌های مختلف به شکل‌های گوناگونی بیان شده است. برای مثال، در یونان باستان، فیلسوفانی مانند افلاطون و ارسطو بر اهمیت تعادل بین جسم و روح تاکید داشته‌اند. افلاطون در کتاب جمهور برای داشتن جامعه‌ای سالم، به سلامت جسمانی و روانی افراد تاکید کرده است. ارسطو نیز [[ورزش]] و فعالیت بدنی را نه‌تنها برای سلامت جسمانی، بلکه برای تقویت ذهن و روح ضروری دانسته است. در روم باستان نیز ضرب‌المثل‌هایی وجود داشته که اهمیت سلامت جسمانی انسان را بیان کرده است.<ref>[https://www.ibna.ir/news/314592/%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%88-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87 . «فلاسفه از یونان باستان تاکنون درباره ورزش فکر کردند، ورزش و فلسفه»،  خبرگزاری ایبنا.]</ref>
مفهوم و انگارۀ شناختیِ برآمده از [[ضرب‌المثل]] «عقل سالم در بدن سالم است» ریشه در فلسفه‌های قدیمی دارد و در فرهنگ‌ها و تمدن‌های مختلف به شکل‌های گوناگونی بیان شده است. برای مثال، در یونان باستان، فیلسوفانی مانند افلاطون و ارسطو بر اهمیت تعادل بین جسم و روح تاکید داشته‌اند. افلاطون در کتاب جمهور برای داشتن جامعه‌ای سالم، به سلامت جسمانی و روانی افراد تاکید کرده است. ارسطو نیز [[ورزش]] و فعالیت بدنی را نه‌تنها برای سلامت جسمانی، بلکه برای تقویت ذهن و روح ضروری دانسته است. در روم باستان نیز ضرب‌المثل‌هایی وجود داشته که اهمیت سلامت جسمانی انسان را بیان کرده است.<ref>[https://www.ibna.ir/news/314592/%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%88-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87 . «فلاسفه از یونان باستان تاکنون درباره ورزش فکر کردند، ورزش و فلسفه»،  خبرگزاری ایبنا.]</ref>


خط ۵۸: خط ۵۶:


قرآن به مسلمانان توصیه کرده است که با دست خود، خویشتن را به هلاکت نیندازند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_195_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A8%D9%82%D8%B1%D9%87 . سوره بقره، آیه 195.]</ref> همچنین قرآن، هنگام معرفی معیارهای انتخاب رهبران اجتماعی به توانایی علمی و جسمی، توجه داده است نه به شرافت خانوادگی یا ثروت افراد.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_247_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A8%D9%82%D8%B1%D9%87 . سوره بقره، آیه 247.]</ref>
قرآن به مسلمانان توصیه کرده است که با دست خود، خویشتن را به هلاکت نیندازند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_195_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A8%D9%82%D8%B1%D9%87 . سوره بقره، آیه 195.]</ref> همچنین قرآن، هنگام معرفی معیارهای انتخاب رهبران اجتماعی به توانایی علمی و جسمی، توجه داده است نه به شرافت خانوادگی یا ثروت افراد.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_247_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A8%D9%82%D8%B1%D9%87 . سوره بقره، آیه 247.]</ref>
[[پرونده:عقل سالم در بدن سالم (2).jpg|بندانگشتی|فرازی از دعای کمیل]]
 
[[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] نیز مؤمن قوی را نزد خداوند بهتر و دوست‌داشتنی‌تر از مؤمن ضعیف معرفی کرده است.<ref>[https://hadith.net/post/741/%D9%83%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A7%D9%8A-%D8%B9%D8%B4%D9%82/p130/ . محمدی ری‌شهری، کیمیای عشق، 1383ش، ص131.]</ref> [[امام علی]] نیز در فرازی از دعای کمیل از خدا می‌خواهد که جسمش را برای خدمت به او نیرومند سازد.<ref>[http://erfanvahekmat.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84 . «دعای کمیل»،  وب‌سایت عرفان و حکمت.]</ref>
[[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] نیز مؤمن قوی را نزد خداوند بهتر و دوست‌داشتنی‌تر از مؤمن ضعیف معرفی کرده است.<ref>[https://hadith.net/post/741/%D9%83%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A7%D9%8A-%D8%B9%D8%B4%D9%82/p130/ . محمدی ری‌شهری، کیمیای عشق، 1383ش، ص131.]</ref> [[امام علی]] نیز در فرازی از دعای کمیل از خدا می‌خواهد که جسمش را برای خدمت به او نیرومند سازد.<ref>[http://erfanvahekmat.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C_%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84 . «دعای کمیل»،  وب‌سایت عرفان و حکمت.]</ref>


خط ۷۵: خط ۷۳:
در آموزه‌های اسلام بر تغذیۀ سالم و اعتدال در خوردن تاکید و از [[پرخوری]] نهی شده است. پیامبر خدا، تغذیۀ ناسالم و پرخوری را عامل بیماری‌های جسمانی و روانی دانسته است.<ref>[https://www.beytoote.com/health/prevention/prophet3-advice2-health.html . «توصیه‌های پیامبر اسلام درباره سلامتی»،  وب‌سایت بیتوته.]</ref> همان‌گونه که تحقیقات پزشکی هم منشأ بسیاری از بیماری‌ها را تجمع مواد اضافی در بدن می‌داند که علاوه بر سنگینی قلب و دیگر دستگاه‌های بدن، خاستگاه عفونت و انواع بیماری است.<ref>[https://ajsm.atu.ac.ir/article_16727.html . زارعی شهامت و دیگران، «مؤلفه‌‌های مؤثر بر سلامت جسم در آموزه‌های علوی»،  1402ش، ص97.]</ref>
در آموزه‌های اسلام بر تغذیۀ سالم و اعتدال در خوردن تاکید و از [[پرخوری]] نهی شده است. پیامبر خدا، تغذیۀ ناسالم و پرخوری را عامل بیماری‌های جسمانی و روانی دانسته است.<ref>[https://www.beytoote.com/health/prevention/prophet3-advice2-health.html . «توصیه‌های پیامبر اسلام درباره سلامتی»،  وب‌سایت بیتوته.]</ref> همان‌گونه که تحقیقات پزشکی هم منشأ بسیاری از بیماری‌ها را تجمع مواد اضافی در بدن می‌داند که علاوه بر سنگینی قلب و دیگر دستگاه‌های بدن، خاستگاه عفونت و انواع بیماری است.<ref>[https://ajsm.atu.ac.ir/article_16727.html . زارعی شهامت و دیگران، «مؤلفه‌‌های مؤثر بر سلامت جسم در آموزه‌های علوی»،  1402ش، ص97.]</ref>
===بهداشت و پاکیزگی===
===بهداشت و پاکیزگی===
[[پرونده:عقل سالم در بدن سالم (1).jpg|جایگزین=وضو گرفتن دانش آموزان-وضو|بندانگشتی|وضو گرفتن دانش آموزان برای نماز]]
عبارت معروف «النظافة من الایمان» در فرهنگ [[مسلمان|مسلمانان]]، پاکیزگی را بخشی از [[ایمان]] معرفی کرده است. در فرهنگ اسلامی‌ایرانی، رعایت بهداشت فردی و محیطی برای سلامت بدن و روان ضروری دانسته می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/16/319/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%81%DB%80_%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86 . محدث نوری، مستدرک الوسائل، بی‌تا، ج16، ص319.]</ref> در اسلام، بهداشت دهان و دندان، شستشوی دست‌ها قبل از غذا، [[وضو]] گرفتن قبل از نماز و غسل‌های متعدد نه‌تنها به‌عنوان یک عبادت، بلکه به‌عنوان راهی برای حفظ پاکیزگی و سلامت بدن توصیه شده است.<ref>[https://ajsm.atu.ac.ir/article_16727.html . زارعی شهامت و دیگران، «مؤلفه‌‌های مؤثر بر سلامت جسم در آموزه‌های علوی»،  1402ش، ص100.]</ref>
عبارت معروف «النظافة من الایمان» در فرهنگ [[مسلمان|مسلمانان]]، پاکیزگی را بخشی از [[ایمان]] معرفی کرده است. در فرهنگ اسلامی‌ایرانی، رعایت بهداشت فردی و محیطی برای سلامت بدن و روان ضروری دانسته می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/11015/16/319/%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%81%DB%80_%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86 . محدث نوری، مستدرک الوسائل، بی‌تا، ج16، ص319.]</ref> در اسلام، بهداشت دهان و دندان، شستشوی دست‌ها قبل از غذا، [[وضو]] گرفتن قبل از نماز و غسل‌های متعدد نه‌تنها به‌عنوان یک عبادت، بلکه به‌عنوان راهی برای حفظ پاکیزگی و سلامت بدن توصیه شده است.<ref>[https://ajsm.atu.ac.ir/article_16727.html . زارعی شهامت و دیگران، «مؤلفه‌‌های مؤثر بر سلامت جسم در آموزه‌های علوی»،  1402ش، ص100.]</ref>
===خواب و استراحت کافی===
===خواب و استراحت کافی===