توسل: تفاوت میان نسخه‌ها

(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)

خط ۱:

[[پرونده:توسل (1).jpg|جایگزین=زیارت ضریح مطهرامامین عسکریین|بندانگشتی|توسل و زیارت ضریح حرمین عسکرین در کارگاه ساخت ضریح؛ قم]]

'''توسل؛''' طلب قرب به خداوند با واسطه قراردادن کسی یا چیزی.

توسل، یکی از آموزه‌های [[دین]] [[اسلام]] است که همۀ مذاهب [[مسلمان]] غیر از فرقۀ ~~وهابیت،~~ به آن باور دارند. در این چارچوب، مسلمانان برای رسیدن به حاجت خود، کسی یا چیزی را نزد خدا واسطه قرار می‌دهند. توسل در مراتب بالاتر از توجه به حاجت‌های این‌جهانی، گاهی به نیت ابراز محبت به خدا یا اولیای الهی، صورت می‌گیرد. بر اساس انگاره‌های شناختی مسلمانان، توسل دارای آثار فراوانی در زندگی انسان است.

توسل، یکی از آموزه‌های [[دین]] [[اسلام]] است که همۀ مذاهب [[مسلمان]] غیر از فرقۀ [[وهابیت]]، به آن باور دارند. در این چارچوب، مسلمانان برای رسیدن به حاجت خود، کسی یا چیزی را نزد خدا واسطه قرار می‌دهند. توسل در مراتب بالاتر از توجه به حاجت‌های این‌جهانی، گاهی به نیت ابراز محبت به خدا یا اولیای الهی، صورت می‌گیرد. بر اساس انگاره‌های شناختی مسلمانان، توسل دارای آثار فراوانی در زندگی انسان است.

==مفهوم‌شناسی توسل==

خط ۲۸:

خط ۲۷:

==شیوه‌های توسل==

~~[[پرونده:توسل (2).jpg|جایگزین=زیارت ضریح امام سوم شیعیان|بندانگشتی|زائران در حال زیارت ضریح امام سوم شیعیان]]~~

الف) توسل مستقیم؛ مانند [[زیارت]] [[اهل‌بیت]] از طریق تشرف به [[حرم]] آنها<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/99/31/%D8%A5%D9%90%D9%86%D9%91%D9%8E_%D8%A8%D9%90%D8%AE%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8E_%D9%84%D9%8E%D8%A8%D9%8F%D9%82%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A9%D9%8B مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج99، ص31.]</ref> یا زیارت از راه دور؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/101/365/%D8%A5%D8%B0%D8%A7_%D8%A8%D9%8E%D8%B9%D9%8F%D8%AF%D9%8E%D8%AA_%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D8%AD%D9%8E%D8%AF%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%8F%D9%82%D9%91%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%88%D9%86%D9%8E%D8%A3 مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج101، ص365.]</ref> خواندن دعاها و ذکرهایی که از اهل‌بیت روایت شده است، گریستن در مصیبت اهل‌بیت، سلام‌دادن به اهل‌بیت و فرستادن [[صلوات]].

الف) توسل مستقیم؛ مانند [[~~زیارت در فرهنگ شیعه|~~زیارت]] اهل‌بیت از طریق تشرف به حرم آنها<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/99/31/%D8%A5%D9%90%D9%86%D9%91%D9%8E_%D8%A8%D9%90%D8%AE%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8E_%D9%84%D9%8E%D8%A8%D9%8F%D9%82%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A9%D9%8B مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج99، ص31.]</ref> یا زیارت از راه دور؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/101/365/%D8%A5%D8%B0%D8%A7_%D8%A8%D9%8E%D8%B9%D9%8F%D8%AF%D9%8E%D8%AA_%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D8%AD%D9%8E%D8%AF%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%8F%D9%82%D9%91%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%88%D9%86%D9%8E%D8%A3 مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج101، ص365.]</ref> خواندن دعاها و ذکرهایی که از اهل‌بیت روایت شده است، گریستن در مصیبت اهل‌بیت، سلام‌دادن به اهل‌بیت و فرستادن [[صلوات]].

ب) توسل غیرمستقیم؛ در این نوع از توسل، شخص از نمادهایی استفاده می‌کند که زمینۀ توجه قلبی او به اهل‌بیت را فراهم می‌کند، مانند: [[تسبیح]] و ~~مُهر~~ تربت [[امام حسین]]، گفتن اذکاری مانند یاعلی و یاحسین، خواندن احادیث و زندگی‌نامۀ آنها، اهدای ثواب اعمال نیک به آنها، کمک و احسان به سادات و ذریۀ ~~اهل‌بیت،~~ انتشار فضایل اهل‌بیت و عمل به سیرۀ آنها.<ref>[https://bonyadhad.ir/2565/ «راه‌ها و شیوه‌های توسل»، وب‌سایت بنیاد علمی فرهنگی هاد.] </ref>

ب) توسل غیرمستقیم؛ در این نوع از توسل، شخص از نمادهایی استفاده می‌کند که زمینۀ توجه قلبی او به اهل‌بیت را فراهم می‌کند، مانند: [[تسبیح]] و مهر تربت [[امام حسین]]، گفتن اذکاری مانند یاعلی و یاحسین، خواندن احادیث و زندگی‌نامۀ آنها، اهدای ثواب اعمال نیک به آنها، کمک و [[احسان]] به [[سادات]] و ذریۀ [[اهل‌بیت]]، انتشار فضایل اهل‌بیت و عمل به سیرۀ آنها.<ref>[https://bonyadhad.ir/2565/ «راه‌ها و شیوه‌های توسل»، وب‌سایت بنیاد علمی فرهنگی هاد.] </ref>

==آثار توسل==

آثار توسل در سبک زندگی مؤمنانه عبارت‌اند از:

*افزایش محبت و معرفت به امامان که واسطۀ فیض خداوند به بندگان هستند؛<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/167091546054373 «آثار توسل به معنویات در خانواده و تربیت دینی فرزندان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>

*تحصیل هویت و عزت اجتماعی؛ توسل به ~~امامان،~~ به‌خصوص امام ~~حسین،~~ [[عزت نفس|عزت]] و [[کرامت]] را ~~در انسان~~ تقویت می‌کند؛<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/916021/%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B9-%D9%88-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9 «توسل به سیدالشهدا و ائمۀ اطهار، عامل عزت و کرامت شیعه است»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

*تحصیل هویت و عزت اجتماعی؛ توسل به [[امامان]]، به‌خصوص [[امام حسین]]، [[عزت نفس|عزت]] و [[کرامت انسان]] را تقویت می‌کند؛<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/916021/%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B9-%D9%88-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9 «توسل به سیدالشهدا و ائمۀ اطهار، عامل عزت و کرامت شیعه است»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

*طهارت ظاهری و باطنی؛

*رسیدن به آرامش روحی و روانی؛

*تقویت [[امید]] و معنابخشی به [[زندگی]]؛<ref>[https://www.beytoote.com/religious/sundries/rituals5-tavasol-imams.html «آداب توسل به اولیای الهی و گرفتن حاجت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>

*[[تربیت دینی]] فرزندان و عاقبت به‌خیری آنها؛

*[[تربیت دینی]] فرزندان و [[عاقبت به‌خیری]] آنها؛

*[[تحکیم خانواده|تحکیم]] بنیان [[خانواده]]؛<ref> [https://www.shahrekhabar.com/news/167091546054373 «آثار توسل به معنویات در خانواده و تربیت دینی فرزندان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>

*تقویت عقاید صحیح به‌خصوص [[توحید]] و [[~~ولایت‌پذیری در سبک زندگی|~~ولایت]]؛

*تقویت عقاید صحیح به‌خصوص [[توحید]] و [[ولایت]]؛

*دوری از خودخواهی و خودمحوری با [[دعا]]<nowiki/>کردن برای دیگران حین توسل؛<ref>«7 [https://hamedan.iqna.ir/fa/news/4014631/7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%B9%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86 اثر دعا بر زندگی فردی و اجتماعی مؤمنان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>

*آمرزش گناهان؛

*شکوفایی استعدادها؛ توسل زمینه را برای اعتدال امیال و خواهش‌های نفسانی و مستعدشدن انسان برای حرکت در مسیر کمال و در نتیجه شکوفایی استعدادها فراهم می‌کند؛

*شکوفایی استعدادها؛ توسل زمینه را برای [[اعتدال]] امیال و خواهش‌های نفسانی و مستعدشدن انسان برای حرکت در مسیر کمال و در نتیجه شکوفایی استعدادها فراهم می‌کند؛

*رسیدن به حاجات با فراهم‌شدن شرایط استجابت ~~دعا؛~~

*رسیدن به حاجات با فراهم‌شدن شرایط استجابت [[دعا]]؛

*سعادت و رستگاری؛<ref>[https://lib.eshia.ir/27725/1/172/%D9%85%D9%86_%D8%AF%D8%B9%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D8%A3%D9%81%D9%84%D8%AD_%D9%88_%D9%85%D9%86_%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D8%BA%D9%8A%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D9%87%D9%84%D9%83_%D9%88_%D8%A7% طوسی، أمالی، 1414ق، ج1، ص172.]</ref>

*خضوع در برابر خداوند.<ref>لاجوردی، اثر توسل در زندگی، 1391ش، ص24-27.</ref>

==عوامل تقویت‌کنندۀ روحیۀ توسل در خانواده==

خانواده، به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه تربیت دینی، با استفاده از مؤلفه‌های توسل توانایی پرورش شخصیت‌های دین‌مدار را دارد. برخی از این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از:

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-[[پرونده:توسل (1).jpg|جایگزین=زیارت ضریح مطهرامامین عسکریین|بندانگشتی|توسل و زیارت ضریح حرمین عسکرین در کارگاه ساخت ضریح؛ قم]]
 '''توسل؛''' طلب قرب به خداوند با واسطه قراردادن کسی یا چیزی.
-توسل، یکی از آموزه‌های [[دین]] [[اسلام]] است که همۀ مذاهب [[مسلمان]] غیر از فرقۀ وهابیت، به آن باور دارند. در این چارچوب، مسلمانان برای رسیدن به حاجت خود، کسی یا چیزی را نزد خدا واسطه قرار می‌دهند. توسل در مراتب بالاتر از توجه به حاجت‌های این‌جهانی، گاهی به نیت ابراز محبت به خدا یا اولیای الهی، صورت می‌گیرد. بر اساس انگاره‌های شناختی مسلمانان، توسل دارای آثار فراوانی در زندگی انسان است.
+توسل، یکی از آموزه‌های [[دین]] [[اسلام]] است که همۀ مذاهب [[مسلمان]] غیر از فرقۀ [[وهابیت]]، به آن باور دارند. در این چارچوب، مسلمانان برای رسیدن به حاجت خود، کسی یا چیزی را نزد خدا واسطه قرار می‌دهند. توسل در مراتب بالاتر از توجه به حاجت‌های این‌جهانی، گاهی به نیت ابراز محبت به خدا یا اولیای الهی، صورت می‌گیرد. بر اساس انگاره‌های شناختی مسلمانان، توسل دارای آثار فراوانی در زندگی انسان است.
 ==مفهوم‌شناسی توسل==
@@ خط ۲۸: / خط ۲۷: @@
 ==شیوه‌های توسل==
-[[پرونده:توسل (2).jpg|جایگزین=زیارت ضریح امام سوم شیعیان|بندانگشتی|زائران در حال زیارت ضریح امام سوم شیعیان]]
+الف) توسل مستقیم؛ مانند [[زیارت]] [[اهل‌بیت]] از طریق تشرف به [[حرم]] آنها<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/99/31/%D8%A5%D9%90%D9%86%D9%91%D9%8E_%D8%A8%D9%90%D8%AE%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8E_%D9%84%D9%8E%D8%A8%D9%8F%D9%82%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A9%D9%8B مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج99، ص31.]</ref>  یا زیارت از راه دور؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/101/365/%D8%A5%D8%B0%D8%A7_%D8%A8%D9%8E%D8%B9%D9%8F%D8%AF%D9%8E%D8%AA_%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D8%AD%D9%8E%D8%AF%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%8F%D9%82%D9%91%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%88%D9%86%D9%8E%D8%A3 مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج101، ص365.]</ref>  خواندن دعاها و ذکرهایی که از اهل‌بیت روایت شده است، گریستن در مصیبت اهل‌بیت، سلام‌دادن به اهل‌بیت و فرستادن [[صلوات]].
-الف) توسل مستقیم؛ مانند [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]] اهل‌بیت از طریق تشرف به حرم آنها<ref>[https://lib.eshia.ir/71860/99/31/%D8%A5%D9%90%D9%86%D9%91%D9%8E_%D8%A8%D9%90%D8%AE%D9%8F%D8%B1%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%8E_%D9%84%D9%8E%D8%A8%D9%8F%D9%82%D9%92%D8%B9%D9%8E%D8%A9%D9%8B مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج99، ص31.]</ref>  یا زیارت از راه دور؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11008/101/365/%D8%A5%D8%B0%D8%A7_%D8%A8%D9%8E%D8%B9%D9%8F%D8%AF%D9%8E%D8%AA_%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D8%AD%D9%8E%D8%AF%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%91%D9%8F%D9%82%D9%91%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D9%88%D9%86%D9%8E%D8%A3 مجلسی، بحارالأنوار، 1403ق، ج101، ص365.]</ref>  خواندن دعاها و ذکرهایی که از اهل‌بیت روایت شده است، گریستن در مصیبت اهل‌بیت، سلام‌دادن به اهل‌بیت و فرستادن [[صلوات]].
-ب) توسل غیرمستقیم؛ در این نوع از توسل، شخص از نمادهایی استفاده می‌کند که زمینۀ توجه قلبی او به اهل‌بیت را فراهم می‌کند، مانند: [[تسبیح]] و مُهر تربت [[امام حسین]]، گفتن اذکاری مانند یاعلی و یاحسین، خواندن احادیث و زندگی‌نامۀ آنها، اهدای ثواب اعمال نیک به آنها، کمک و احسان به سادات و ذریۀ اهل‌بیت، انتشار فضایل اهل‌بیت و عمل به سیرۀ آنها.<ref>[https://bonyadhad.ir/2565/ «راه‌ها و شیوه‌های توسل»، وب‌سایت بنیاد علمی فرهنگی هاد.] </ref>
+ب) توسل غیرمستقیم؛ در این نوع از توسل، شخص از نمادهایی استفاده می‌کند که زمینۀ توجه قلبی او به اهل‌بیت را فراهم می‌کند، مانند: [[تسبیح]] و مهر تربت [[امام حسین]]، گفتن اذکاری مانند یاعلی و یاحسین، خواندن احادیث و زندگی‌نامۀ آنها، اهدای ثواب اعمال نیک به آنها، کمک و [[احسان]] به [[سادات]] و ذریۀ [[اهل‌بیت]]، انتشار فضایل اهل‌بیت و عمل به سیرۀ آنها.<ref>[https://bonyadhad.ir/2565/ «راه‌ها و شیوه‌های توسل»، وب‌سایت بنیاد علمی فرهنگی هاد.] </ref>
 ==آثار توسل==
 آثار توسل در سبک زندگی مؤمنانه عبارت‌اند از:
 *افزایش محبت و معرفت به امامان که واسطۀ فیض خداوند به بندگان هستند؛<ref>[https://www.shahrekhabar.com/news/167091546054373 «آثار توسل به معنویات در خانواده و تربیت دینی فرزندان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>
-*تحصیل هویت و عزت اجتماعی؛ توسل به امامان، به‌خصوص امام حسین، [[عزت نفس|عزت]] و [[کرامت]] را در انسان تقویت می‌کند؛<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/916021/%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B9-%D9%88-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9 «توسل به سیدالشهدا و ائمۀ اطهار، عامل عزت و کرامت شیعه است»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
+*تحصیل هویت و عزت اجتماعی؛ توسل به [[امامان]]، به‌خصوص [[امام حسین]]، [[عزت نفس|عزت]] و [[کرامت انسان]] را تقویت می‌کند؛<ref> [https://www.hawzahnews.com/news/916021/%D8%AA%D9%88%D8%B3%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B9-%D9%88-%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B7%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B9-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9 «توسل به سیدالشهدا و ائمۀ اطهار، عامل عزت و کرامت شیعه است»، وب‌سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 *طهارت ظاهری و باطنی؛
 *رسیدن به آرامش روحی و روانی؛
 *تقویت [[امید]] و معنابخشی به [[زندگی]]؛<ref>[https://www.beytoote.com/religious/sundries/rituals5-tavasol-imams.html «آداب توسل به اولیای الهی و گرفتن حاجت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
-*[[تربیت دینی]] فرزندان و عاقبت به‌خیری آنها؛
+*[[تربیت دینی]] فرزندان و [[عاقبت به‌خیری]] آنها؛
 *[[تحکیم خانواده|تحکیم]] بنیان [[خانواده]]؛<ref> [https://www.shahrekhabar.com/news/167091546054373 «آثار توسل به معنویات در خانواده و تربیت دینی فرزندان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>
-*تقویت عقاید صحیح به‌خصوص [[توحید]] و [[ولایت‌پذیری در سبک زندگی|ولایت]]؛
+*تقویت عقاید صحیح به‌خصوص [[توحید]] و [[ولایت]]؛
 *دوری از خودخواهی و خودمحوری با [[دعا]]<nowiki/>کردن برای دیگران حین توسل؛<ref>«7 [https://hamedan.iqna.ir/fa/news/4014631/7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%B9%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%A4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86 اثر دعا بر زندگی فردی و اجتماعی مؤمنان»، خبرگزاری بین‌المللی قرآن.]</ref>
 *آمرزش گناهان؛
-*شکوفایی استعدادها؛ توسل زمینه را برای اعتدال امیال و خواهش‌های نفسانی و مستعدشدن انسان برای حرکت در مسیر کمال و در نتیجه شکوفایی استعدادها فراهم می‌کند؛
+*شکوفایی استعدادها؛ توسل زمینه را برای [[اعتدال]] امیال و خواهش‌های نفسانی و مستعدشدن انسان برای حرکت در مسیر کمال و در نتیجه شکوفایی استعدادها فراهم می‌کند؛
-*رسیدن به حاجات با فراهم‌شدن شرایط استجابت دعا؛
+*رسیدن به حاجات با فراهم‌شدن شرایط استجابت [[دعا]]؛
 *سعادت و رستگاری؛<ref>[https://lib.eshia.ir/27725/1/172/%D9%85%D9%86_%D8%AF%D8%B9%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%91%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7_%D8%A3%D9%81%D9%84%D8%AD_%D9%88_%D9%85%D9%86_%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D9%87_%D8%A8%D8%BA%D9%8A%D8%B1%D9%86%D8%A7_%D9%87%D9%84%D9%83_%D9%88_%D8%A7% طوسی، أمالی، 1414ق، ج1، ص172.]</ref>
 *خضوع در برابر خداوند.<ref>لاجوردی، اثر توسل در زندگی، 1391ش، ص24-27.</ref>
 ==عوامل تقویت‌کنندۀ روحیۀ توسل در خانواده==
 خانواده، به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه تربیت دینی، با استفاده از مؤلفه‌های توسل توانایی پرورش شخصیت‌های دین‌مدار را دارد. برخی از این مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: