| خط ۸۷: | خط ۸۷: | ||
بر اساس اسناد و اظهارات مقامات ایرانی، آژانس بینالمللی انرژی اتمی در موارد متعددی نتوانسته است تعهد خود به حفاظت از اطلاعات محرمانه هستهای ایران را بهطور کامل رعایت کند. ایران بارها نسبت به درز اطلاعات محرمانهای که در اختیار بازرسان آژانس قرار داده بود اعتراض کرده و مدعی است که این افشای اطلاعات به ترور دانشمندان هستهای این کشور منجر شده است. همچنین، ایران به درج جزئیات فنی گسترده، از جمله تعداد سانتریفیوژها و میزان مواد هستهای، در گزارشهای مدیرکل اعتراض کرده و این اقدام را مغایر با اصل محرمانگی دانسته است. در مقابل، آژانس با استناد به اصل شفافیت و قطعنامههای الزامآور شورای امنیت، بر ارائه اطلاعات بیشتر از سوی ایران اصرار داشته و این امر زمینهساز اختلافات مستمر بوده است. با این حال، اعتراضات پیوسته ایران و همراهی برخی دولتها، سبب شده تا مدیرکل در گزارشهای متأخر خود از درج بخشی از جزئیات حساس خودداری کند و کنفرانس عمومی آژانس نیز بر اتخاذ تدابیر جدی برای حفاظت از اطلاعات هستهای تأکید نماید.<ref name=":02">{{پک|رنجبریان|کمالینژاد|۱۳۹۲|ک=حقوق بینالملل|ف=تعهد آژانس بينالمللي انرژي اتمي به حفاظت از اطلاعات محرمانه هستهاي ايران|ص=۲۷-۲۸}}</ref> | بر اساس اسناد و اظهارات مقامات ایرانی، آژانس بینالمللی انرژی اتمی در موارد متعددی نتوانسته است تعهد خود به حفاظت از اطلاعات محرمانه هستهای ایران را بهطور کامل رعایت کند. ایران بارها نسبت به درز اطلاعات محرمانهای که در اختیار بازرسان آژانس قرار داده بود اعتراض کرده و مدعی است که این افشای اطلاعات به ترور دانشمندان هستهای این کشور منجر شده است. همچنین، ایران به درج جزئیات فنی گسترده، از جمله تعداد سانتریفیوژها و میزان مواد هستهای، در گزارشهای مدیرکل اعتراض کرده و این اقدام را مغایر با اصل محرمانگی دانسته است. در مقابل، آژانس با استناد به اصل شفافیت و قطعنامههای الزامآور شورای امنیت، بر ارائه اطلاعات بیشتر از سوی ایران اصرار داشته و این امر زمینهساز اختلافات مستمر بوده است. با این حال، اعتراضات پیوسته ایران و همراهی برخی دولتها، سبب شده تا مدیرکل در گزارشهای متأخر خود از درج بخشی از جزئیات حساس خودداری کند و کنفرانس عمومی آژانس نیز بر اتخاذ تدابیر جدی برای حفاظت از اطلاعات هستهای تأکید نماید.<ref name=":02">{{پک|رنجبریان|کمالینژاد|۱۳۹۲|ک=حقوق بینالملل|ف=تعهد آژانس بينالمللي انرژي اتمي به حفاظت از اطلاعات محرمانه هستهاي ايران|ص=۲۷-۲۸}}</ref> | ||
=== اختلاف با ایران === | |||
۱. اختلاف درباره مفهوم عدم پایبندی به تعهدات پادمانی | |||
ایران و آژانس در مورد اینکه چه زمانی یک کشور «عدم پایبندی» به تعهدات پادمانی خود داشته است، دیدگاه متفاوتی دارند. ایران معتقد است که عدم پایبندی تنها زمانی مطرح میشود که انحراف مواد هستهای به سمت مقاصد نظامی اثبات شده باشد. در مقابل، آژانس و برخی کشورهای غربی با رویکرد ذهنیتری معتقدند که صرف وجود «قصور» یا ناتوانی آژانس در راستیآزمایی کامل، میتواند عدم پایبندی تلقی شود. | |||
۲. اختلاف درباره نحوه ارجاع پرونده به شورای امنیت | |||
ایران معتقد است که ارجاع پرونده هستهای به شورای امنیت در سال ۲۰۰۶ غیرقانونی بوده است؛ زیرا آیین مقرر در اساسنامه آژانس طی نشده و ایران در حال همکاری و انجام اقدامات اصلاحی بود. همچنین، ایران به عملکرد تبعیضآمیز آژانس اشاره میکند که موارد مشابه قصور پادمانی در کشورهای دیگر را به شورای امنیت گزارش نکرد. آژانس نیز با استناد به ماده ۱۲ اساسنامه معتقد است که شورای حکام در این زمینه اختیار تصمیمگیری دارد و باید بر اساس اوضاع و احوال هر پرونده عمل کند. از دیگر ایرادات ایران، عدم گزارشدهی به مجمع عمومی همزمان با شورای امنیت بوده است. | |||
۳. اختلاف درباره تعلیق اجرای «کد ۳.۱ اصلاحی» | |||
ایران در سال ۲۰۰۳ با اجرای کد ۳.۱ اصلاحی موافقت کرد، اما در سال ۲۰۰۷ در واکنش به قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت، اجرای آن را «به حالت تعلیق» درآورد. این کد، ایران را ملزم میکرد که تصمیم ساخت تأسیسات هستهای را زودتر از موعد مقرر به آژانس اعلام کند. ایران استدلال میکند که اجرای این کد داوطلبانه بوده و با توجه به قطعنامههای شورای امنیت و عدم تصویب آن در مجلس، تعلیق آن مشروع است. در مقابل، آژانس و شورای امنیت معتقدند که این کد را نمیتوان بهصورت یکجانبه تعلیق کرد و بر اساس حقوق بینالملل، ایران نمیتواند برای توجیه عدم اجرای تعهدات بینالمللی خود به قوانین داخلی استناد کند. | |||
== نشریات == | == نشریات == | ||
