بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۹۸: خط ۹۸:
سلسله‌مراتب قدرت در ترکمن‌ها بر اساس ریاست موروثی نبود؛ سرپرستان هر رده از نظام سنتی-اجتماعی توسط شورای یاشولی‌ها و مردم انتخاب و در صورت لزوم، توسط مردم عزل می‌شدند. خان در راس ایل قرار داشت که امروزه این جایگاه وجود ندارد. همچنین کدخدایان توسط مردم و شورای یاشولی‌ها انتخاب می‌شدند. روحانیون نیز در تمام امور شخصی و اجتماعی مردم حضور داشتند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/41962/رفتار-سیاسی-قوم-ترکمن?q=قوم%20ترکمن&score=274877907000.0&rownumber=14 حافظ‌نیا و پیردشتی، «رفتار سیاسی قوم ترکمن»، 1381ش، ص80.]</ref>
سلسله‌مراتب قدرت در ترکمن‌ها بر اساس ریاست موروثی نبود؛ سرپرستان هر رده از نظام سنتی-اجتماعی توسط شورای یاشولی‌ها و مردم انتخاب و در صورت لزوم، توسط مردم عزل می‌شدند. خان در راس ایل قرار داشت که امروزه این جایگاه وجود ندارد. همچنین کدخدایان توسط مردم و شورای یاشولی‌ها انتخاب می‌شدند. روحانیون نیز در تمام امور شخصی و اجتماعی مردم حضور داشتند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/41962/رفتار-سیاسی-قوم-ترکمن?q=قوم%20ترکمن&score=274877907000.0&rownumber=14 حافظ‌نیا و پیردشتی، «رفتار سیاسی قوم ترکمن»، 1381ش، ص80.]</ref>
===نقش روحانیون در جامعهٔ ترکمن===
===نقش روحانیون در جامعهٔ ترکمن===
در گذشته، روحانیون نفوذ چشمگیری بر قبایل ترکمن داشتند و تقریباً همه امور این اقوام را اداره می‌کردند؛ اما به‌تدریج، این نفوذ کاهش یافت؛ اگرچه همچنان از اهمیت و ارزش بالایی برخوردارند. علمای ترکمن در راستای وحدت بیشتر این قوم با سایر مردم ایران مؤثر هستند و زمینهٔ کاهش تنش‌های احتمالی و واگرایی را فراهم آورده‌اند. امروزه، سه گروه روحانیون، ریش‌سفیدان و نخبگان بین ترکمن‌ها نقش مهمی دارند که البته نقش و نفوذ روحانیون در مقایسه با دیگران بیشتر است. قضاوت بین ترکمن‌ها نیز اغلب توسط روحانیون یا بزرگان قوم انجام می‌شود. بیشتر علمای ترکمن بر این باورند که اهل سنت و [[شیعه]] عقاید خاص خود را دارند که قابل احترام است و با تحمل نظرات یکدیگر، وحدت حاصل می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1555350/تاثیر-عوامل-فرهنگی-اجتماعی-قوم-ترکمن-بر-امنیت-ملی-جمهوری-اسلامی-ایران?q=قوم%20ترکمن&score=274877907000.0&rownumber=16 عموزادخلیلی و رشیدی، «تأثیر عامل فرهنگی-اجتماعی قوم ترکمن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، 1397ش، ص54.]</ref>
در گذشته، روحانیون نفوذ چشمگیری بر قبایل ترکمن داشتند و تقریباً همه امور این اقوام را اداره می‌کردند؛ اما به‌تدریج، این نفوذ کاهش یافت؛ اگرچه همچنان از اهمیت و ارزش بالایی برخوردارند. علمای ترکمن در راستای وحدت بیشتر این قوم با سایر مردم ایران مؤثر هستند و زمینهٔ کاهش تنش‌های احتمالی و واگرایی را فراهم آورده‌اند. امروزه، سه گروه روحانیون، [[ریش‌سفید]]ان و نخبگان بین ترکمن‌ها نقش مهمی دارند که البته نقش و نفوذ روحانیون در مقایسه با دیگران بیشتر است. قضاوت بین ترکمن‌ها نیز اغلب توسط روحانیون یا بزرگان قوم انجام می‌شود. بیشتر علمای ترکمن بر این باورند که اهل سنت و [[شیعه]] عقاید خاص خود را دارند که قابل احترام است و با تحمل نظرات یکدیگر، وحدت حاصل می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1555350/تاثیر-عوامل-فرهنگی-اجتماعی-قوم-ترکمن-بر-امنیت-ملی-جمهوری-اسلامی-ایران?q=قوم%20ترکمن&score=274877907000.0&rownumber=16 عموزادخلیلی و رشیدی، «تأثیر عامل فرهنگی-اجتماعی قوم ترکمن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، 1397ش، ص54.]</ref>


==پوشاک قوم ترکمن==
==پوشاک قوم ترکمن==
خط ۱۸۷: خط ۱۸۷:


====رسم خون‌بست====
====رسم خون‌بست====
[[خون‌بس|خون‌بست]] به‌معنای جایگزین کردن قصاص با [[دیه]] یا پرداخت خون‌بها است. طبق این سنت، [[خانواده]] مقتول با وساطت ریش‌سفیدان، قاتل را می‌بخشد. این گذشت با مراسمی خاص همراه است؛ در این مراسم، قاتل ریسمانی را به گردن انداخته و سر دیگر آن را به در می‌بندد و سه بار از زیر شمشیری که خان در دست دارد، عبور می‌کند؛ خان با شمشیر ریسمان را پاره کرده و به این ترتیب، قاتل از قصاص معاف می‌شود. اگرچه قاتل می‌تواند در یکی از مناطق زندگی کند و از حمایت خان و خانواده‌اش برخوردار باشد؛ اما حق ندارد در حضور آنها بخندد. این سنت گذشت و بخشش در منازعات قومی و قبیله‌ای، ریشه‌ای اسلامی-ترکمنی دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1800189/جلوه-های-فرهنگ-عامه-قوم-ترکمن-در-رمان-یورت?q=قوم%20ترکمن&score=274877907000.0&rownumber=4 دست‌پیشه و دیگران، «جلوه‌های فرهنگ عامۀ قوم ترکمن در رمان یورت»، 1400ش، ص59.]</ref>
[[خون‌بس]] به‌معنای جایگزین کردن قصاص با [[دیه]] یا پرداخت خون‌بها است. طبق این سنت، [[خانواده]] مقتول با وساطت [[ریش‌سفید]]ان، قاتل را می‌بخشد. این گذشت با مراسمی خاص همراه است؛ در این مراسم، قاتل ریسمانی را به گردن انداخته و سر دیگر آن را به در می‌بندد و سه بار از زیر شمشیری که خان در دست دارد، عبور می‌کند؛ خان با شمشیر ریسمان را پاره کرده و به این ترتیب، قاتل از قصاص معاف می‌شود. اگرچه قاتل می‌تواند در یکی از مناطق زندگی کند و از حمایت خان و خانواده‌اش برخوردار باشد؛ اما حق ندارد در حضور آنها بخندد. این سنت گذشت و بخشش در منازعات قومی و قبیله‌ای، ریشه‌ای اسلامی-ترکمنی دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1800189/جلوه-های-فرهنگ-عامه-قوم-ترکمن-در-رمان-یورت?q=قوم%20ترکمن&score=274877907000.0&rownumber=4 دست‌پیشه و دیگران، «جلوه‌های فرهنگ عامۀ قوم ترکمن در رمان یورت»، 1400ش، ص59.]</ref>


====سنت پناه دادن====
====سنت پناه دادن====