پرش به محتوا

پیش‌نویس:آن اکلی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''آن اکلی؛'''</big> فمنیست، جامعه‌شناس، نویسنده، و استاد دانشگاه. آن اکلی مؤسس و مدیر مؤسسه آموزش دانشگاه لندن می‌باشد و از سال ۲۰۰۵م از کار دانشگاهی تمام‌وقت بازنشسته شده‌است تا بیشتر به نوشتن و رمان‌های جدید خود بپردازد. ==زندگی‌نامه== آن...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''آن اکلی؛'''</big> فمنیست،  جامعه‌شناس، نویسنده، و استاد دانشگاه.
{{درشت|'''آن اکلی؛'''}} فمینیست، جامعه‌شناس، نویسنده و استاد دانشگاه.


آن اکلی مؤسس و مدیر مؤسسه آموزش دانشگاه لندن می‌باشد و از سال ۲۰۰۵م از کار دانشگاهی تمام‌وقت بازنشسته شده‌است تا بیشتر به نوشتن و رمان‌های جدید خود بپردازد.
آن اکلی، جامعه‌شناس و نویسندهٔ انگلیسی، با تمرکز بر مطالعات جنسیت، کار خانگی و مادری، رویکردی انتقادی به نقش‌های سنتی زنان دارد. وی کار خانگی را شکلی از کار می‌داند که به وابستگی مالی زنان می‌انجامد و «اسطوره مادری» را با استناد به شواهد روان‌شناختی و فرهنگی به چالش می‌کشد. از دیدگاه او، [[تقسیم کار جنسیتی]] و کنترل مردانه بر باروری از عوامل ساختاری نابرابری محسوب می‌شود. برخی از محققان با اتکا به آموزه‌های اسلامی، نقدهایی بر دیدگاه‌های او وارد کرده و بر معناداری نقش مادری و خانه‌داری در چارچوب ارزش‌های دینی تأکید دارند. آثار اکلی در حوزه [[فمینیسم]] و روش‌شناسی علوم اجتماعی تأثیرگذار بوده است. او جایزه دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا را دریافت کرده است.
==زندگی‌نامه==
آن اکلی متولد 17 ژانویه 1944م در لندن می باشد. مادرش کاتلین نی‌میلر، مددکار اجتماعی و پدرش پروفسور ریچارد تیتماس، تحلیلگر امور اجتماعی و از شالوده‌گذاران نظام رفاه اجتماعی است. تیموس وقتی «آن» جوان بود او را می‌ستود اما بعدها وقتی «آن» مستقل و یک فمینیست فعال شد، رابطه آن‌ها نیز تیره شد. وی با رابین اُکلی ازدواج کرد و ثمره این ازدواج سه فرزند می باشد. او نویسنده و جامعه شناس است. و دو رمان و تعداد زیادی کتاب‌های غیر داستانی نوشته است.<ref>[http://www.annoakley.co.uk/ وب سایت ان اکلی] </ref> او اخیرا بر جامعه شناسی بدن و بیوگرافی و زندگی نامه خود متمرکز شده است.


اکلی بهترین کار خود را مطالعه بر روی رابطه [[جنس]] و [[جنسیت]]، کارهای خانگی، زایمان و علوم اجتماعی فمینیست می‌داند.<ref>وب سایت ان اکلی </ref>
== زندگی‌نامه ==
آن اکلی متولد ۱۷ ژانویه ۱۹۴۴م در لندن است. [[مادر]] وی کاتلین نی‌میلر، [[مددکار اجتماعی]] و [[پدر]] وی ریچارد تیتماس، تحلیلگر امور اجتماعی و از پایه‌گذاران نظام [[رفاه اجتماعی]] است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref> تیموس وقتی آن اکلی جوان بود او را می‌ستود اما بعدها وقتی آن اکلی مستقل و یک فمینیست فعال شد، رابطه آنها نیز تیره شد. وی با رابین اُکلی [[ازدواج]] کرد و حاصل این ازدواج سه فرزند است.<ref>پاملا و کلر، ''جامعه‌شناسی زنان''، 1385ش، ص310.</ref>


آن اکلی استاد جامعه شناسی و سیاست اجتماعی در موسسه آموزش و پرورش UCL می باشد. وی همچنین تا ژانویه 2002 مدیر واحد تحقیقات علوم اجتماعی (SSRU)در موسسه بود یک جایزه افتخاری در کالج Somerville در آکسفورد دارد .وی عنوان می کند در سال 2011،انجمن جامعه شناسی بریتانیا، یکی از نخستین جوایز دستاورد مادام العمر خود را برای کمک فوق العاده به تاریخ توسعه جامعه شناسی در بریتانیا به من داد.<ref>وب سایت ان اکلی</ref>
== فعالیت‌ها ==
آن اکلی یک نویسنده و [[جامعه‌شناس]] است که در قالب آثار داستانی و غیرداستانی متعددی به انتشار اندیشه‌های خود پرداخته است. بخش عمدهٔ فعالیت‌های حرفه‌ای او به پژوهش در محیط دانشگاهی اختصاص یافته و به‌طور عمده به‌دلیل کارهایش در حوزه‌های [[جنسیت]] و اجتماع، [[کار خانگی]]، زایمان و روش‌شناسی علوم اجتماعی شناخته می‌شود. دغدغه‌های تحقیقاتی او در اواخر عمرش، بیشتر بر سیاست عمومی مبتنی بر شواهد، روش‌های پژوهش و ارزیابی، [[جامعه‌شناسی بدن]] و همچنین زندگی‌نامه‌نویسی متمرکز بوده است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref> همچنین وی استاد جامعه‌شناسی و سیاست اجتماعی در مؤسسه تحقیقات اجتماعی یونیورسیتی کالج لندن است و تا ژانویه ۲۰۰۵م مدیر واحد پژوهش علوم اجتماعی در مؤسسه آموزش بوده است. اکلی همچنین عضو افتخاری کالج سامرویل در دانشگاه آکسفورد است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref>


آن اکلی در حال حاضر به صورت نیمه وقت کارتحقیقاتی انجام می‌دهد و مابقی وقتش، را به نوشتن در موردآرشیو‌های خود، محصولات سازگار با محیط زیست و صرف وقت با نوه‌هایش است.<ref>وب سایت ان اکلی</ref>
== دیدگاه‌ها آن اکلی ==
پژوهش‌های آن اکلی به‌صورت ویژه بر سه محور کار خانگی، مادری و ساختار جنسیتی [[خانواده]] تمرکز دارد.


==دیدگاه‌ها==
=== دیدگاه دربارهٔ ساختار جنسیتی ===
پژوهش‌های آن اکلی تمرکز خاص و ویژه‌ای بر [[کار خانگی]]، مادری و [[جنسیت]] دارد  لذا در مساله کار خانگی  اکلی بر این باور  است که تضادهای زندگی زناشویی تصویر ایده آلی که این زندگی برای زوجین تصور می‌کند را به چالش می‌کشد و معمولا این تصویر با واقعایت زندگی زناشویی در تضاد است او ریشه‌ای این تضاد را در 4 حوزه می‌داند:
وی تضادهای موجود در زندگی زناشویی را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیت‌های عینی می‌داند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل می‌کند:
#تقسيم كار جنسي: از [[زنان]] انتظار می رود مسؤوليت‌هاي كارهای خانه و بچه داری را بر عهده بگيرند و اين يعنی كه [[زنان]] از نظر مالي به [[مردان]] وابسته می‌شوند و به پولی كه مال خود بدانند، دسترسی ندارند.
# تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهدهٔ زنان گذاشته می‌شود و این امر به وابستگی مالی آنان می‌انجامد.
#تفاوت‌های نيازهای عاطفی زنان و مردان: از زنان انتظار می‌رود با كلافگی و عصبانيت شوهر و فرزندانشان بسازند اما خودشان كسی را ندارند كه به او روی بياورند؛
# تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنش‌های سایر اعضای خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند.
#تفاوت توان بدنی و بنيه اقتصادی [[زن]] و شوهر: كه ممکن است سبب شود زنان اختياری بر منابع مالی نداشته باشند، از شركت در فعاليت‌های اجتماعی ناتوان هستند و حتی با خشونت فيزيکی از جانب شوهر روبرو هستند.
# تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانه‌زنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض خشونت قرار دهد.
#سپردن اختيار روابط جنسی و كنترل باروری به دست مردان : به اين معنا كه نيازهای مردان با اهميت‌تر تلقی می‌شود و از [[زنان]] انتظار می‌رود موجبات «لذت» شوهر را فراهم آورند، به نيازهای جنسی او توجه كنند و بر ای او بچه بياورند و بچه داری كنند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/367576 بلالی؛ بختیاری سفر؛ محمدی؛ محققی؛ «عوامل مؤثر بر تضاد نقش های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان» شماره4 زمستان 1395ش ]</ref>
# تحکیم کنترل مردان بر روابط جنسی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار می‌رود پاسخگوی این نیازها باشند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>
اکلی کارخانگی زن در جوامع مدرن را دارای ويژگی‌های زيرمی‌داند:
#انحصاراً زنان آن را انجام می‌دهند، نه بزرگسالان هر دو جنس؛
#وابستگی مالی زن به همسرش را نشان می‌دهد؛
#كار شمرده نمی‌شود
#بر ديگر نقش‌های زن برتری و پيشی دارد. وی همچنين معتقد است كه گام برداشتن به سوی برابري جنسيتی، حتی اگر سدهای قانونی و نهادی نيز از سر راه برداشته شوند، با سدی بزرگ به نام وظايف خانه‌داری زن روبرو است.<ref>بلالی، ؛ بختیاری سفر؛ محمدی؛ محققی؛ «عوامل مؤثر بر تضاد نقش های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان» شماره4 زمستان 1395ش</ref>


اوکلى براى مادرى کردن به‏ عنوان نماد آشکار تقسیم کار جنسى، جنبه‌‏ى اسطوره‏‌اى قائل می‌‏شود. وى اسطوره‏‌ى مادرى را مشتمل بر سه ادعاى نادرست می‌‏داند:
=== دیدگاه دربارهٔ کار خانگی ===
#مادران به کودکان خود نیاز دارند؛
اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز می‌داند:
#کودکان به مادران خود نیاز دارند؛
# کار خانگی به‌طور انحصاری توسط زنان انجام می‌شود.
#مادرى مظهر بزرگ‏ترین دستاورد زندگى زن است <ref>Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.</ref>.
# عاملی برای وابستگی مالی [[زن]] به [[شوهر]] محسوب می‌شود.
# در محاسبات اقتصادی جامعه به‌عنوان کار به رسمیت شناخته نمی‌شود.
# بر دیگر نقش‌های اجتماعی و حرفه‌ای زنان اولویت می‌یابد.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>


وى سپس براى رد ادعاى نیاز مادر و فرزند به یکدیگر به استدلال می‌‏پردازد:
به‌باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانه‌داری همچنان به‌عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به برابری جنسیتی باقی خواهد ماند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>


در مورد نیاز مادران به کودکان معمولاً ادعا می‌‏شود که همه‏‌ى زنان از غریزه‏‌ى مادرى برخوردارند و سلامت روانى مادران زمانى که بچه‌‏اى را به دنیا آورند و پرورش او را به دیگرى واگذار کنند، آسیب جدى می‌بیند. عقیده‌‏ى عده‏‌اى آن است که سقط جنین همواره منجر به احساس گناه و احیانا منجر به تشتّت کامل روانى ـ عاطفى می‎‌گردد؛ ولى تحقیقات خلاف این ادعاها را نشان می‌‏دهند. معمولاً کسانى که به اختیار خود و به دلیل نخواستن بچه، [[سقط جنین]] می‌‏کنند، از نظر آزمایش‌‏هاى روان‏ درمانى در وضعیت مطلوب و نویدبخشى قرار دارند؛ اما مادرانى که به دلایل پزشکى و علی‏رغم میل به داشتن بچه سقط جنین می‌‏کنند، ممکن است از احساس ناراحتى و پشیمانى طولانى رنج ببرند و این نه به دلیل مخالفت با «طبیعت»، بلکه به ‏سبب مخالفت با میل داشتن فرزند، دوست داشتن و مراقبت ازاوست. <ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست »حوزه و دانشگاه، شماره 35 1382ش]</ref>
=== دیدگاه دربارهٔ مادری ===
آکلی با ارائه مفهوم اسطوره مادری، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار می‌دهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است:
# مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند.
# کودکان منحصراً به مادران بیولوژیک خود نیازمندند.
# مادری عالی‌ترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.<ref>Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.</ref>


از سوى دیگر، مادرانِ اجتماعى که کودکان را به فرزندخواندگى می‌‏پذیرند، بدون کمک غریزه‏‌ى مادرىِ بیولوژیک، در [[تربیت]] فرزندخوانده بسیار موفق‏‌اند.از این رو در دیدگاه اوکلی مادر خوب، مادرى است که از زمان، وسایل و اراده‌‏ى لازم برخوردار باشد، نه مادرى که داراى رابطه‏‌ى خونى با فرزند و یا داراى غریزه‌‏ى مادرى باشد. پس مى‏توان نتیجه گرفت که میل به مادرى، منشأ فرهنگى دارد و قابلیت مادرى کردن، امرى فراگرفتنى است هر چند تغییرات بیولوژیکی بدن مادر با تولد فرزند نمی‌تواند زنان را به مادران روانی-اجتماعی تبدیل کند.<ref>بستان،((کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم))،حوزه و دانشگاه 1382 شماره 35</ref>
او با استناد به یافته‌های روان‌شناختی و مطالعات موردی مانند موفقیت [[فرزندخواندگی]] و مادران اجتماعی، استدلال می‌کند که میل به مادرشدن بیش از آنکه ریشه در غریزه داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی است. اکلی همچنین با تکیه بر شواهد میان‌فرهنگی، ادعای نیاز انحصاری کودک به مادر بیولوژیک را رد کرده و امکان مراقبت جمعی را مطرح می‌سازد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>
اما ادعاى دیگر، یعنى نیاز کودکان به مادران، سه مطلب را مفروض مى‏گیرد:
#کودکان به طور خاص به مادران بیولوژیک خود نیازمندند؛
#در یک نگاه وسیع‏تر، کودکان به مادران نیازمندند و به هیچ نوع مراقب دیگرى نیاز ندارند؛
#کودکان نیاز دارند که در زمینه‌‏ى ارتباط یک‏ به‏ یک پرورش یابند.
ولى شواهد موجود هیچ‏یک ازمطالب فوق‏ را تأیید نمی‌‏کنند. مسئله‏‌ى فرزندخواندگى و نیز شیردهى اشتراکى که در بسیارى از جوامع به چشم مى‏خورد، دلیلى بر نادرستى مطلب اول است.<ref>بستان، ((کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم))،حوزه و دانشگاه 1382 شماره 35</ref>


==نقد دیدگاه‌==
== انتقادات به دیدگاه‌های آن اکلی ==
آنچه در نقد دیدگاه آن اکلی مورد توجه  قرار می‌گیرد این مطلب است که  خانه‌داري و کارهاي مربوط به خانه نبايد جزیی از زن بودن تلقي گردد. بنابر ديدگاه اسلام، همه‌ي مردم به صورت مستقيم مکلف به رفع نيازهاي اقتصادي خود نيستند و عده‌اي از جمله زنان بنا بر فلسفه‌ي خاصي مي‌توانند تحت سرپرستي و کفالت ديگري قرار گيرند. اگرچه اسلام [[زنان]] را از دغدغه‌ي اقتصاد خانوار رها ساخته اما توليد ثروت و انتخاب شغل را براي زنان به هيچ وجه ممنوع نساخته است به شرط آنکه شغل آنها با الزامات زندگي خانوادگي و شرعي و قواعد اخلاقي و انساني منافات نداشته باشد. اما مسئله‌ي مادري و وظايف مربوط به آن امري ً کاملا متمایز است. زنان مادري را وجه مهم‌ي از زندگي خود تلقي مي‌کنند و آن را يک نوع خلاقيت خاص زنان مي‌دانند که اين برتري را به زنان ميدهد که در عالم خلقت بي نظير باشند.
برخی از نویسندگان با تکیه بر منظومهٔ فکری اسلامی، نقدهایی را بر این دیدگاه مطرح کرده‌اند. به باور آنان، در اسلام کار خانگی و مادری نه به‌عنوان بار تکلیفی نابرابر یا اسطوره‌ای فرهنگی، بلکه به‌مثابهٔ نقش‌هایی معنادار و مبتنی بر [[فطرت]] در نظر گرفته می‌شوند.<ref>فسایی، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، 1389ش، ص186-189.</ref> این دسته از منتقدان اشاره می‌کنند که اگرچه تکفل اقتصادی [[خانواده در اسلام]] بر عهدهٔ مرد است، این امر به‌معنای محرومیت زن از فعالیت اقتصادی در چارچوب موازین شرعی و اخلاقی نیست. در خصوص مادری، نیز بر این باورند که این نقش، در نظام آفرینش جایگاه مهمی دارد که با خلقت زن هماهنگ است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>
<ref>[http://ensani.ir/fa/article/285865/صادقی فسایی ، «ضرورت نظریه پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه» شماره 50 زمستان 1389ش]</ref>
مطلب بعدی این است که؛ بسیارى از اظهارات افراطی‌اى که در مخالفت با نقش [[مادرى]] صورت گرفته، در واقع واکنش‌‏هایى بوده‏‌اند در برابر پاره‌‏اى ادّعاهاى اغراق ‏آمیز که در فرهنگ غرب، به ویژه در دو قرن اخیر، درباره‏‌ى نقش مادرى صورت گرفته‌است و در عبارات منقول از آن ‏اوکلى به برخى از آنها اشاره شد. به نظر می‏‌رسد این ادّعاها از منظر اسلامى نیز تأییدى کسب نمی‌کنند .در تاریخ صدر اسلام دست ‏کم به سیستم‌‏هاى فرزندخواندگى، سپردن کودک شیرخوار به دایه و [[تربیت]] در خانواده‏ ى گسترده به‏ طور شایع برمی‌خوریم و در متون دینى هم احکام فراوانى راجع به این جهات مقرر گردیده است، بدون آن‏که هیچ موضع منفی‌‏اى در قبال آنها اتخاذ گردد<ref> وسائل‏ الشیعه، ج14، ص 280 ـ 309 و ج15، ص 184 ـ 190</ref>.
با این همه، چنین نیست که اسلام همه‌ى مبانى زیستى مادرى را نادیده بگیرد و تعریفى صرفا اجتماعى از آن ارائه دهد. این‏که میل به مادرى کردن جنبه ‏ى غریزى دارد یا نه، مسأله‏‌اى پیچیده و قابل بحث است، اما حتى انکار غریزه‌‏ى مادرى منطقا این نتیجه را در پى نخواهد داشت که هیچ‏گونه ارتباط ویژه و منحصر به ‏فردى بین مادر طبیعى و فرزند پس از انعقاد نطفه و رشد جنین تا زمان ولادت به وجود نمی‌‏آید؛ بلکه برعکس می‌‏توان به استناد یافته‌‏هاى روان‏شناسى بر وجود چنین ارتباطى استدلال کرد.<ref>بستان، (( کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم))،شماره35 1382ش</ref>


اگر هم این مطلب صحیح باشد که [[سقط جنین]] اختیارى هیچ‌‏گونه عوارض روانى نامطلوبى براى مادر ایجاد نمی کند، نمی‌‏تواند شاهدى بر ردّ هرگونه ارتباط ویژه‌‏ى عاطفى بین مادر و فرزند باشد، بلکه ممکن است از نتایج تغییرات فرهنگى و پذیرش ارزش‌‏هاى جدید توسط بسیارى از [[زنان]] امروزى، به ویژه در خصوص کاهش تولیدمثل باشد. چنین استدلالى همانند آن است که زنده به گور کردن دختران توسط پدران آنها در دوران جاهلیت را شاهدى بر ردّ عاطفه‌ى پدرى تلقى کنیم! واضح است که ارزش‏‌هاى فرهنگى گاه می‌‏توانند عمیق‌‏ترین احساسات درونى افراد را نیز تحت تأثیر قرار دهند؛ بنابراین بدون آن‏که دیدگاه‌ى جبرگرایانه را به اسلام نسبت دهیم، می‌‏توانیم تحلیلى کارکردى از دیدگاه اسلام نسبت به مادرى ارائه نماییم که بر اولویت پرورش فرزندان توسط مادران طبیعى نسبت به سایر شیوه‏‌هاى پرورش کودکان تأکید می‌ورزد. امتیاز شیر مادر نسبت به سایر انواع شیر، که اینک متخصصان تغذیه‌‏ى کودک هم به آن اذعان دارند، یکى از جنبه‏‌هاى این تأکید است که در روایات اسلامى مورد توجه قرار گرفته است . هم‏چنین، این واقعیت که در شرایط عادى هیچ عاطفه‌‏اى با عاطفه‏‌ى مادر نسبت به فرزند برابرى نمی‌‏کند، از روایات مختلف قابل استفاده است. از جمله می‌‏توان به روایات مربوط به حق [[حضانت]] فرزند پس از [[طلاق]] اشاره کرد که به طور ضمنى بر نیاز متقابل مادر و فرزند دلالت دارند .<ref>بستان، (( کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم))،شماره35 1382ش</ref>
به‌گفتهٔ منتقدان، بسیاری از اظهارات در نقد مادری، واکنشی به گفتمان اغراق‌شدهٔ غربی در دو قرن اخیر است که با مبانی اسلامی سازگاری ندارد. آنان با پذیرش مواردی مانند فرزندخواندگی در سنت اسلامی، بر پیوند عمیق عاطفی و زیست‌شناختی مادر و فرزند تأکید دارند. همچنین استدلال می‌کنند که حتی اگر [[سقط جنین]] اختیاری فاقد عوارض روانی باشد، نمی‌تواند دلیلی بر نفی هرگونه ارتباط ویژه میان مادر و فرزند قلمداد شود. در نهایت، برخی از این محققان با رویکردی کارکردگرایانه، اولویت پرورش کودک توسط مادر طبیعی و فواید بی‌بدیل [[شیر مادر]] را که در احکامی چون [[حق حضانت]] نیز متجلی است، مورد تأکید قرار می‌دهند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


==آثار==
== افتخارات ==
مهمترین کتاب‌های آن اکلی «جنس، جنسیت و جامعه»، «زنان تحت سلطه»، «کار خانگی» وکتاب داستانی " اتاق مردان" می باشد.
انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا در ۲۰۱۱م به پاس مشارکت‌های آن اکلی در توسعهٔ تاریخ جامعه‌شناسی در بریتانیا، یکی از نخستین جوایز دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی را به او اعطا کرد.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref>


موضوع کتاب‌های وی، شامل موضوع‌های گوناگونی از خانه‌داری و بارداری گرفته تا خاطره نویسی شخصی می باشد.کتاب‌های آن اکلی بیشتر درباره ٔ مسائل [[زنان]] و موقعیت آنها در جامعه ٔ مدرن و نقش‌های سنتی زنان است. او در کتاب خانه‌داری  برای نخستین بار به خانه‌داری به عنوان مسئله‌ای جدی پرداخت و آن را «کار» شمارد.
== آثار ==
آن اکلی در حوزهٔ مطالعات جنسیت و خانواده آثاری منتشر کرده که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به کتاب‌های «جنس، جنسیت و جامعه»، «زنان تحت سلطه» و «کار خانگی» اشاره کرد. محور اصلی این آثار، بررسی موقعیت زنان در [[جامعهٔ مدرن]] و نقد نقش‌های سنتی مبتنی بر جنسیت است. به‌ویژه در کتاب «کار خانگی»، او برای نخستین‌بار [[خانه‌داری]] را به‌عنوان شکلی از کار مورد توجه قرار داد و آن را در چارچوب تحلیل‌های فمینیستی مطرح کرد.<ref>هام، ''فرهنگ نظریه‌های فمینیستی''، 1382ش، ص309.</ref>


آن اکلی با همکاری [[جولیت میچل]] چند جلد مجموعه مقالات مهم در زمینه فمینیسم ویراستاری و منتشر کرده‌است.او همچنین نوشته‌های مهمی درباره تعارض‌های روش تحقیق علوم انسانی دارد.
او همچنین در حوزهٔ ویراستاری علمی، با همکاری جولیت میچل، چند مجموعه مقاله تأثیرگذار در حوزهٔ فمینیسم را ویرایش و منتشر کرده است. افزون بر این، اکلی در حوزهٔ روش‌شناسی علوم انسانی، به ویژه دربارهٔ تعارض‌های روش‌شناختی در پژوهش‌های مرتبط با جنسیت، آثاری را به رشتهٔ تحریر درآورده است. در حوزهٔ [[ادبیات داستانی]] نیز آن اکلی آثاری دارد که از جمله شناخته‌شده‌ترین آنها رمان «اتاق مردان» است که به‌عنوان یک کتاب پرفروش مطرح شد.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html Non-Fiction Books", Ann Oakley's website"]</ref>


آن اکلی در زمینه ادبیات داستانی رمان‌های پرفروشی نوشته‌است که از آن میان می‌توان به کتاب" اتاق مردان" اشاره کرد که در تلویزیون بی بی سی تبدیل به مجموعه تلویزیونی شد.
== پانویس ==
{{پانویس}}


==پانویس==
== منابع ==
{{پانویس}}
* بستان، حسین، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت جامع علوم انسانی، تاریخ بازدید: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
== منابع==
* بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، مجلهٔ جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ ۶۴، ۱۳۹۵ش.
*«ان کلی»، در صفحه ویکی پدیا، بازدید 11 بهمن 1401
* پاملا آبوت و کلر والاس، ''جامعه‌شناسی زنان''، ترجمهٔ منیژه نجم‌عراقی، تهران، نی، ۱۳۸۵ش.
*ایران، پدرودختر؛ «ازدولت رفاه تا فمینیستی متفاوت، «ریچارد تیموس»و تاریخ علوم اجتماعی قرن 20»، 23 آبان 1393ش
* صادقی فسایی، سهیلا، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، مجلهٔ مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۵۰، ۱۳۸۹ش.
*صادقی فسایی، سهیلا، ((ضرورت نظریه پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه)) نشریه: مطالعات راهبردی زنان (کتاب زنان)سال:1389،دوره:13،شماره:50، ص 185
* هام، مگی، ''فرهنگ نظریه‌های فمینیستی''، ترجمهٔ فیروزه مهاجر، نوشین احمدی خراسانی و فرخ قره‌داغی، تهران، توسعه، ۱۳۸۲ش.
*بستان، حسین، ((کارکردهاى خانواده از منظر اسلام و فمینیسم))،حوزه و دانشگاه 1382 شماره 35، از صفحه 4-35
{{آغاز چپ‌چین}}
*بلالی، اسماعیل، بختیاری سفر، زهره، ((عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان))، جامعه شناسی کاربردی، سال بیست و هفتم، شماره پیاپی 64، شماره چهارم، زمستان1395، صفحه 117-132
* .About Ann Oakley", Ann Oakley's website, accessed on 17 December 2025"
* Non-Fiction Books", Ann Oakley's website", accessed on 1۷ دسامبر ۲۰۲۵
* Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.
{{پایان چپ‌چین}}

نسخهٔ کنونی تا ۷ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۵۷

آن اکلی؛ فمینیست، جامعه‌شناس، نویسنده و استاد دانشگاه.

آن اکلی، جامعه‌شناس و نویسندهٔ انگلیسی، با تمرکز بر مطالعات جنسیت، کار خانگی و مادری، رویکردی انتقادی به نقش‌های سنتی زنان دارد. وی کار خانگی را شکلی از کار می‌داند که به وابستگی مالی زنان می‌انجامد و «اسطوره مادری» را با استناد به شواهد روان‌شناختی و فرهنگی به چالش می‌کشد. از دیدگاه او، تقسیم کار جنسیتی و کنترل مردانه بر باروری از عوامل ساختاری نابرابری محسوب می‌شود. برخی از محققان با اتکا به آموزه‌های اسلامی، نقدهایی بر دیدگاه‌های او وارد کرده و بر معناداری نقش مادری و خانه‌داری در چارچوب ارزش‌های دینی تأکید دارند. آثار اکلی در حوزه فمینیسم و روش‌شناسی علوم اجتماعی تأثیرگذار بوده است. او جایزه دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا را دریافت کرده است.

زندگی‌نامه

آن اکلی متولد ۱۷ ژانویه ۱۹۴۴م در لندن است. مادر وی کاتلین نی‌میلر، مددکار اجتماعی و پدر وی ریچارد تیتماس، تحلیلگر امور اجتماعی و از پایه‌گذاران نظام رفاه اجتماعی است.[۱] تیموس وقتی آن اکلی جوان بود او را می‌ستود اما بعدها وقتی آن اکلی مستقل و یک فمینیست فعال شد، رابطه آنها نیز تیره شد. وی با رابین اُکلی ازدواج کرد و حاصل این ازدواج سه فرزند است.[۲]

فعالیت‌ها

آن اکلی یک نویسنده و جامعه‌شناس است که در قالب آثار داستانی و غیرداستانی متعددی به انتشار اندیشه‌های خود پرداخته است. بخش عمدهٔ فعالیت‌های حرفه‌ای او به پژوهش در محیط دانشگاهی اختصاص یافته و به‌طور عمده به‌دلیل کارهایش در حوزه‌های جنسیت و اجتماع، کار خانگی، زایمان و روش‌شناسی علوم اجتماعی شناخته می‌شود. دغدغه‌های تحقیقاتی او در اواخر عمرش، بیشتر بر سیاست عمومی مبتنی بر شواهد، روش‌های پژوهش و ارزیابی، جامعه‌شناسی بدن و همچنین زندگی‌نامه‌نویسی متمرکز بوده است.[۳] همچنین وی استاد جامعه‌شناسی و سیاست اجتماعی در مؤسسه تحقیقات اجتماعی یونیورسیتی کالج لندن است و تا ژانویه ۲۰۰۵م مدیر واحد پژوهش علوم اجتماعی در مؤسسه آموزش بوده است. اکلی همچنین عضو افتخاری کالج سامرویل در دانشگاه آکسفورد است.[۴]

دیدگاه‌ها آن اکلی

پژوهش‌های آن اکلی به‌صورت ویژه بر سه محور کار خانگی، مادری و ساختار جنسیتی خانواده تمرکز دارد.

دیدگاه دربارهٔ ساختار جنسیتی

وی تضادهای موجود در زندگی زناشویی را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیت‌های عینی می‌داند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل می‌کند:

  1. تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهدهٔ زنان گذاشته می‌شود و این امر به وابستگی مالی آنان می‌انجامد.
  2. تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنش‌های سایر اعضای خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند.
  3. تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانه‌زنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض خشونت قرار دهد.
  4. تحکیم کنترل مردان بر روابط جنسی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار می‌رود پاسخگوی این نیازها باشند.[۵]

دیدگاه دربارهٔ کار خانگی

اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز می‌داند:

  1. کار خانگی به‌طور انحصاری توسط زنان انجام می‌شود.
  2. عاملی برای وابستگی مالی زن به شوهر محسوب می‌شود.
  3. در محاسبات اقتصادی جامعه به‌عنوان کار به رسمیت شناخته نمی‌شود.
  4. بر دیگر نقش‌های اجتماعی و حرفه‌ای زنان اولویت می‌یابد.[۶]

به‌باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانه‌داری همچنان به‌عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به برابری جنسیتی باقی خواهد ماند.[۷]

دیدگاه دربارهٔ مادری

آکلی با ارائه مفهوم اسطوره مادری، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار می‌دهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است:

  1. مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند.
  2. کودکان منحصراً به مادران بیولوژیک خود نیازمندند.
  3. مادری عالی‌ترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.[۸]

او با استناد به یافته‌های روان‌شناختی و مطالعات موردی مانند موفقیت فرزندخواندگی و مادران اجتماعی، استدلال می‌کند که میل به مادرشدن بیش از آنکه ریشه در غریزه داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی است. اکلی همچنین با تکیه بر شواهد میان‌فرهنگی، ادعای نیاز انحصاری کودک به مادر بیولوژیک را رد کرده و امکان مراقبت جمعی را مطرح می‌سازد.[۹]

انتقادات به دیدگاه‌های آن اکلی

برخی از نویسندگان با تکیه بر منظومهٔ فکری اسلامی، نقدهایی را بر این دیدگاه مطرح کرده‌اند. به باور آنان، در اسلام کار خانگی و مادری نه به‌عنوان بار تکلیفی نابرابر یا اسطوره‌ای فرهنگی، بلکه به‌مثابهٔ نقش‌هایی معنادار و مبتنی بر فطرت در نظر گرفته می‌شوند.[۱۰] این دسته از منتقدان اشاره می‌کنند که اگرچه تکفل اقتصادی خانواده در اسلام بر عهدهٔ مرد است، این امر به‌معنای محرومیت زن از فعالیت اقتصادی در چارچوب موازین شرعی و اخلاقی نیست. در خصوص مادری، نیز بر این باورند که این نقش، در نظام آفرینش جایگاه مهمی دارد که با خلقت زن هماهنگ است.[۱۱]

به‌گفتهٔ منتقدان، بسیاری از اظهارات در نقد مادری، واکنشی به گفتمان اغراق‌شدهٔ غربی در دو قرن اخیر است که با مبانی اسلامی سازگاری ندارد. آنان با پذیرش مواردی مانند فرزندخواندگی در سنت اسلامی، بر پیوند عمیق عاطفی و زیست‌شناختی مادر و فرزند تأکید دارند. همچنین استدلال می‌کنند که حتی اگر سقط جنین اختیاری فاقد عوارض روانی باشد، نمی‌تواند دلیلی بر نفی هرگونه ارتباط ویژه میان مادر و فرزند قلمداد شود. در نهایت، برخی از این محققان با رویکردی کارکردگرایانه، اولویت پرورش کودک توسط مادر طبیعی و فواید بی‌بدیل شیر مادر را که در احکامی چون حق حضانت نیز متجلی است، مورد تأکید قرار می‌دهند.[۱۲]

افتخارات

انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا در ۲۰۱۱م به پاس مشارکت‌های آن اکلی در توسعهٔ تاریخ جامعه‌شناسی در بریتانیا، یکی از نخستین جوایز دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی را به او اعطا کرد.[۱۳]

آثار

آن اکلی در حوزهٔ مطالعات جنسیت و خانواده آثاری منتشر کرده که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به کتاب‌های «جنس، جنسیت و جامعه»، «زنان تحت سلطه» و «کار خانگی» اشاره کرد. محور اصلی این آثار، بررسی موقعیت زنان در جامعهٔ مدرن و نقد نقش‌های سنتی مبتنی بر جنسیت است. به‌ویژه در کتاب «کار خانگی»، او برای نخستین‌بار خانه‌داری را به‌عنوان شکلی از کار مورد توجه قرار داد و آن را در چارچوب تحلیل‌های فمینیستی مطرح کرد.[۱۴]

او همچنین در حوزهٔ ویراستاری علمی، با همکاری جولیت میچل، چند مجموعه مقاله تأثیرگذار در حوزهٔ فمینیسم را ویرایش و منتشر کرده است. افزون بر این، اکلی در حوزهٔ روش‌شناسی علوم انسانی، به ویژه دربارهٔ تعارض‌های روش‌شناختی در پژوهش‌های مرتبط با جنسیت، آثاری را به رشتهٔ تحریر درآورده است. در حوزهٔ ادبیات داستانی نیز آن اکلی آثاری دارد که از جمله شناخته‌شده‌ترین آنها رمان «اتاق مردان» است که به‌عنوان یک کتاب پرفروش مطرح شد.[۱۵]

پانویس

  1. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  2. ↑ پاملا و کلر، جامعه‌شناسی زنان، 1385ش، ص310.
  3. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  4. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  5. ↑ بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.
  6. ↑ بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.
  7. ↑ بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.
  8. ↑ Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.
  9. ↑ بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  10. ↑ فسایی، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، 1389ش، ص186-189.
  11. ↑ بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  12. ↑ بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  13. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  14. ↑ هام، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، 1382ش، ص309.
  15. ↑ Non-Fiction Books", Ann Oakley's website"

منابع

  • بستان، حسین، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت جامع علوم انسانی، تاریخ بازدید: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، مجلهٔ جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ ۶۴، ۱۳۹۵ش.
  • پاملا آبوت و کلر والاس، جامعه‌شناسی زنان، ترجمهٔ منیژه نجم‌عراقی، تهران، نی، ۱۳۸۵ش.
  • صادقی فسایی، سهیلا، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، مجلهٔ مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۵۰، ۱۳۸۹ش.
  • هام، مگی، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، ترجمهٔ فیروزه مهاجر، نوشین احمدی خراسانی و فرخ قره‌داغی، تهران، توسعه، ۱۳۸۲ش.
  • .About Ann Oakley", Ann Oakley's website, accessed on 17 December 2025"
  • Non-Fiction Books", Ann Oakley's website", accessed on 1۷ دسامبر ۲۰۲۵
  • Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=پیش‌نویس:آن_اکلی&oldid=8659»