| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
رابطهٔ جنسی که در زبان فارسی بیشتر با واژهٔ آمیزش بهکار میرود،<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/161 شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، 1382، ج1، ص161.]</ref> به رفتاری گفته میشود که با هدف تحریک و برانگیختگی جنسی طرفین انجام میگیرد. معاشقه، نوازشکردن،<ref>امامیخواه و دبیری اژدری، هوش جنسی زوجین، ۱۴۰۱ش، ص۲۸.</ref> نزدیکیکردن، همبستری،<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/هم-بستری دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه هم-بستری.]</ref> جِماع، مُواقعه، وَطی، دخول و مباشرت، عناوینی هستند که به رابطهٔ جنسی اشاره دارند.<ref>[https://ar.lib.eshia.ir/23017/1/161/آمیزش هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۱.]</ref> رابطهٔ جنسی (به انگلیسی: Sex) در انسان با هدف تولیدمثل یا لذتجویی انجام میشود.<ref>[https://doctoreto.com/blog/what-is-sex/ مسعودیفر، «سکس چیست و قبل و بعد از رابطه جنسی چه نکاتی را باید بدانیم؟»، وبسایت دکترتو.]</ref> برای نزدیکیکردن حیوانات با یکدیگر از واژه جفتگیری استفاده میشود<ref>[https://vajehyab.com/moein/جفت-گیری معین، فرهنگ معین، ذیل واژه جفتگیری.]</ref> و دورهٔ جفتگیری بعضی حیوانات، محدود است.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22450/تطور-آموزش-جنسی-در-غرب-و-نهادهای-بین-المللی احمدی، «تطور آموزش جنسی در غرب و نهادهای بینالمللی»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref> | |||
== انواع == | == انواع == | ||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
از دیدگاه متخصصان حوزه سلامت جنسی و روانشناسی رابطه، رابطهٔ جنسی سالم، فراتر از یک عمل بیولوژیک،<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> یک فرایند پویا، تعاملی و چندبعدی محسوب میشود<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> که ابعاد جسمی و روانی طرفین را بهطور همزمان در بر میگیرد.<ref>[http://madarsho.com/blogpost/blog-نکاتی-برای-داشتن-رابطهٔ-جنسی-سالمتر «نکاتی برای داشتن رابطهٔ جنسی سالمتر»، وبسایت مادرشو.]</ref> کارشناسان علاوهبر توصیه به رعایت اصول بهداشت فردی و حفظ سلامت، بر احترام گذاشتن حین رابطه و داشتن علاقهٔ دوطرفه برای برقراری رابطهٔ جنسی بدون احساس فشار، اجبار یا تحقیر تأکید دارند.<ref>[https://www.yarijoo.ir/blog/چگونه-رابطه-جنسی-سالم-به-ازدواج-پایدار-کمک-میکند؟ «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو.]</ref> آنها توصیه میکنند که زوجین بهجای سرکوب خواستهها و نیازهای جنسی خود،<ref>امامیخواه و دبیری اژدری، هوش جنسی زوجین، ۱۴۰۱ش، ص۱۶۰.</ref> با همسر، گفتگوی صادقانه داشته باشند و همسران نیز با درک تفاوتهای جنسی یکدیگر و پذیرش آن،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۴۶.</ref> ترجیحات جنسی همسر را بهرسمیت بشناسند.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۹۵.</ref> | از دیدگاه متخصصان حوزه سلامت جنسی و روانشناسی رابطه، رابطهٔ جنسی سالم، فراتر از یک عمل بیولوژیک،<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> یک فرایند پویا، تعاملی و چندبعدی محسوب میشود<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> که ابعاد جسمی و روانی طرفین را بهطور همزمان در بر میگیرد.<ref>[http://madarsho.com/blogpost/blog-نکاتی-برای-داشتن-رابطهٔ-جنسی-سالمتر «نکاتی برای داشتن رابطهٔ جنسی سالمتر»، وبسایت مادرشو.]</ref> کارشناسان علاوهبر توصیه به رعایت اصول بهداشت فردی و حفظ سلامت، بر احترام گذاشتن حین رابطه و داشتن علاقهٔ دوطرفه برای برقراری رابطهٔ جنسی بدون احساس فشار، اجبار یا تحقیر تأکید دارند.<ref>[https://www.yarijoo.ir/blog/چگونه-رابطه-جنسی-سالم-به-ازدواج-پایدار-کمک-میکند؟ «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو.]</ref> آنها توصیه میکنند که زوجین بهجای سرکوب خواستهها و نیازهای جنسی خود،<ref>امامیخواه و دبیری اژدری، هوش جنسی زوجین، ۱۴۰۱ش، ص۱۶۰.</ref> با همسر، گفتگوی صادقانه داشته باشند و همسران نیز با درک تفاوتهای جنسی یکدیگر و پذیرش آن،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۴۶.</ref> ترجیحات جنسی همسر را بهرسمیت بشناسند.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۹۵.</ref> | ||
در رابطه جنسی سالم، هر دو طرف از رابطه لذت برده و یکی از طرفین موجب آسیب به طرف دیگری نمیشود. انجام مواردی که موجب میشود یکی از طرفین اذیت شود و نتواند از رابطه لذت ببرد؛ | در رابطه جنسی سالم، هر دو طرف از رابطه لذت برده و یکی از طرفین موجب آسیب به طرف دیگری نمیشود. انجام مواردی که موجب میشود یکی از طرفین اذیت شود و نتواند از رابطه لذت ببرد؛ رابطهٔ جنسی سالم دانسته نمیشود.<ref>[https://drdr.ir/mag/رابطه-جنسی-زناشویی-سالم/ قرهگوزلو، «ویژگیهای رابطه جنسی زناشویی سالم»، وبسایت مجله سلامتی دکتر دکتر.]</ref> برخی افراد به رفتارهایی مانند آمیزش دهانی یا مقعدی و نیز رفتارهای خشونتآمیز روی میآورند<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۷.</ref> که از نظر پزشکی و بهداشتی توصیه نمیشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/195216/fa رمضانزاده و دیگران، «آمیزش نامتعارف و پیامدهای فقهی آن»، ۱۳۹۷ش، ص۹۳.]</ref> روانشناسان این رفتارها را به دلیل زیانبار بودن انحراف شمردهاند.<ref>[https://dictionary.apa.org/sexual-disorder دیکشنری انجمن روانشناسی آمریکا، ذیل واژه آشفتگی جنسی.]</ref> در [[فقه اسلامی]] نیز با وجود آزادی زوجین در بهرهمندی از یکدیگر،<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۴۹۷.</ref> بر حفظ [[کرامت انسان|کرامت انسانی]] و پرهیز از اعمال آسیبزا و غیراخلاقی، تأکید شده است.<ref>[https://portal.anhar.ir/node/2552/?ref=rnd#gsc.tab=0 مکارم شیرازی، «مسائل جنسی»، وبسایت انهار.]</ref> | ||
=== تفاوتهای جنسی زن و مرد === | === تفاوتهای جنسی زن و مرد === | ||
زن و مرد، ضمن داشتن | زن و مرد، ضمن داشتن تفاوتهایی در ابعاد مختلف وجودی (ظاهری و باطنی)، در رابطهٔ جنسی نیز تفاوتهایی با یکدیگر دارند. توجه به این تفاوتها رابطهٔ جنسی را سالم و لذتبخش میکند. برخی از این تفاوتها عبارتند از: | ||
# زمان ارگاسم: در مردان زمان رسیدن به ارگاسم نهایتاً تا ۳ دقیقه است و در زنان بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به طول میانجامد. آستانهٔ ارگاسم در زنان دو برابر مردان است.<ref>حاتمی، دانستنی از جنس ندانستنی، 1394ش، ص12.</ref> | |||
# زمان ارگاسم: در مردان زمان رسیدن به ارگاسم | # توانایی تولید مثل: در مردان از زمان بلوغ (بین ۱۳ تا ۱۵ سالگی) آغاز میشود و اگر مانع پزشکی نباشد تا پایان عمر ادامه دارد؛ اما در زنان از حدود سن ۱۲ سالگی آغاز میشود و تا سن یائسگی ادامه دارد.<ref>حاتمی، دانستنی از جنس ندانستنی، 1394ش، ص12.</ref> | ||
# توانایی تولید مثل: در مردان از زمان بلوغ (بین | # تفاوتهای مغزی: ناحیهٔ هیپوتالاموس که هورمونهای تمایل جنسی بهویژه تستوسترون را بر میانگیزاند، در مردان بزرگتر از زنان است. میزان تستوسترون مردان ۱۰ تا۲۰ برابر از زنان بیشتر است و بههمین دلیل تمایلات جنسی مردان، بیشتر بوده و این امکان را به مردان میدهد که در هر زمان و مکان بتوانند رابطهٔ جنسی برقرار کنند.<ref>حاتمی، دانستنی از جنس ندانستنی، 1394ش، ص12.</ref> | ||
# | # تهییج جنسی: مردان بیشتر بهصورت دیداری، تحریک جنسی میشوند و تحریکپذیری آنها سریع و آسان است؛ اما تهییج جنسی در زنان بهصورت کلامی است و با واژهها و لحن صدا تحریک میشوند. مردان بیشتر جذب ظاهر زنان و زنان بیشتر جذب باطن مردان میشوند.<ref>حاتمی، دانستنی از جنس ندانستنی، 1394ش، ص12.</ref> | ||
# تهییج جنسی: مردان بیشتر | # سرعت رابطه: مردان در روابط جنسی سریعاند، در حالیکه زنان آرام و آهسته پیش میروند؛ لذا معاشقه پیش از دخول برای نزدیککردن این زمان به یکدیگر نقش مهمی برای زنان دارد. همچنین زنان تمایل به آرایش کردن و آمادهسازی خود برای رابطهٔ جنسی را دارند بر خلاف مردان که تمایل به برقراری سریع رابطه دارند.<ref>حاتمی، دانستنی از جنس ندانستنی، 1391ش، ص14</ref> | ||
# سرعت رابطه: مردان در روابط جنسی سریعاند، در حالیکه زنان آرام و آهسته پیش | |||
== موانع رضایت جنسی == | == موانع رضایت جنسی == | ||
| خط ۹۰: | خط ۸۹: | ||
== تنظیم رابطه جنسی == | == تنظیم رابطه جنسی == | ||
{{اصلی|تنظیم | {{اصلی|تنظیم روابط جنسی}} | ||
رابطهٔ جنسی در چارچوب خانواده، دارای نظامی جامع است<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۲.</ref> که رفتار جنسی را در ابعاد گوناگون مانند مراقبت، انگیزه و خودِ آمیزش، با شاخصههایی چون تعهد جنسی، کنترل نگاه، حفظ وقار و [[حجاب]]، آراستگی، تمایز جنسی، نگرش مثبت، محبت و ملاعبه سامان میدهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/306828/خانواده-و-شاخص-های-تنظیم-روابط-جنسی محبی، «خانواده و شاخصهای تنظیم روابط جنسی»،۱۳۹۰ش، ص۵۷.]</ref> هدف از این تنظیم، صیانت از نهاد خانواده،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۲.</ref> تأمین امنیت روانی و عاطفی زوجین، و پیشگیری از نابهنجاریها و انحرافات اجتماعی است.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۷.</ref> | رابطهٔ جنسی در چارچوب خانواده، دارای نظامی جامع است<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۲.</ref> که رفتار جنسی را در ابعاد گوناگون مانند مراقبت، انگیزه و خودِ آمیزش، با شاخصههایی چون تعهد جنسی، کنترل نگاه، حفظ وقار و [[حجاب]]، آراستگی، تمایز جنسی، نگرش مثبت، محبت و ملاعبه سامان میدهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/306828/خانواده-و-شاخص-های-تنظیم-روابط-جنسی محبی، «خانواده و شاخصهای تنظیم روابط جنسی»،۱۳۹۰ش، ص۵۷.]</ref> هدف از این تنظیم، صیانت از نهاد خانواده،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۲.</ref> تأمین امنیت روانی و عاطفی زوجین، و پیشگیری از نابهنجاریها و انحرافات اجتماعی است.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۷.</ref> | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۱: | ||
== حکم فقهی رابطهٔ جنسی == | == حکم فقهی رابطهٔ جنسی == | ||
در فقه اسلامی، رابطهٔ جنسی به دو دستهٔ کلی حلال و حرام تقسیم میشود. رابطهٔ حلال تنها در چارچوب [[ازدواج|پیوند زناشویی]] مجاز است و هرگونه رابطهٔ جنسی خارج از آن، مانند [[زنا]]، [[لواط]]، [[مساحقه]] و آمیزش با حیوان، حرام شمرده میشود.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۱–۱۶۲.</ref> همچنین بر اساس فقه اسلامی، ترک آمیزش مرد با همسر دائم خود برای بیش از چهار ماه، حرام است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۲.</ref> در آموزههای اسلام، همانگونه که [[سرکوب میل جنسی]]، جایز نیست، هر نوع [[رابطه نامشروع| | در فقه اسلامی، رابطهٔ جنسی به دو دستهٔ کلی حلال و حرام تقسیم میشود. رابطهٔ حلال تنها در چارچوب [[ازدواج|پیوند زناشویی]] مجاز است و هرگونه رابطهٔ جنسی خارج از آن، مانند [[زنا]]، [[لواط]]، [[مساحقه]] و آمیزش با حیوان، حرام شمرده میشود.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۱–۱۶۲.</ref> همچنین بر اساس فقه اسلامی، ترک آمیزش مرد با همسر دائم خود برای بیش از چهار ماه، حرام است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۲.</ref> در آموزههای اسلام، همانگونه که [[سرکوب میل جنسی]]، جایز نیست، هر نوع [[رابطه نامشروع|رابطهٔ جنسی نامشروع]]، آمیزش ناسالم دانسته میشود.<ref>[http://lib.eshia.ir/23017/1/161 شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، 1382ش، ج1، ص162.]</ref> | ||
اگر هنگام رابطه، به اندازهٔ ختنهگاه یا بیشتر دخول صورت گیرد، احکامی بر آن مترتب میشود؛ ازجمله: | اگر هنگام رابطه، به اندازهٔ ختنهگاه یا بیشتر دخول صورت گیرد، احکامی بر آن مترتب میشود؛ ازجمله: | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۲۱: | ||
نظریهپردازان مسلمان با پذیرش غریزهٔ جنسی، بر این باورند که آزادی این غریزه تنها در صورتی ارزشمند است که با استعدادهای عالی انسان هماهنگ باشد و مانع شکوفایی آن نشود. از این منظر، رابطه جنسی قانونمند در چارچوب خانواده، افزونبر لذتجویی، زمینهساز شکلگیری روابط عاطفی پایدار، تربیت نسل آینده و شکوفایی عواطف انسانی است.<ref>مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، ۱۳۸۹ش، ص۴۶–۵۳.</ref> | نظریهپردازان مسلمان با پذیرش غریزهٔ جنسی، بر این باورند که آزادی این غریزه تنها در صورتی ارزشمند است که با استعدادهای عالی انسان هماهنگ باشد و مانع شکوفایی آن نشود. از این منظر، رابطه جنسی قانونمند در چارچوب خانواده، افزونبر لذتجویی، زمینهساز شکلگیری روابط عاطفی پایدار، تربیت نسل آینده و شکوفایی عواطف انسانی است.<ref>مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، ۱۳۸۹ش، ص۴۶–۵۳.</ref> | ||
== | == حوزۀ خصوصی و عمومی امر جنسی == | ||
امر جنسی در | امر جنسی در قلمرو خصوصی و حوزه عمومی، اقتضائات متمایزی دارد. حریم خصوصی، قلمرو زندگی شخصی هر فرد است که بدون رضایت و اذن او، نباید در آن وارد شد و دیگران از هرگونه مداخله و نظارت بر آن منع شدهاند.<ref>. عباسپور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص32-34.</ref> این حوزه، بستر راحتی، آسایش و استقلال فرد در تصمیمگیری است. رابطه جنسیِ زوجین در خلوت و پنهان از دید دیگران، امری کاملاً شخصی و محرمانه محسوب میشود.<ref>. سروش، مبانی حریم خصوصی، 1393ش، ص13.</ref> در مقابل، حوزه عمومی عرصهای است که رفتار افراد در معرض دید و نظارت جامعه قرار دارد و تابع قوانین، هنجارها و ارزشهای پذیرفتهشده اجتماعی است.<ref>. ریتزر، نظریههای جامعهشناسی در دوران معاصر، 1382ش، ص118.</ref> در این عرصه، تحریک، ارضا و نمایشگری جنسی مجاز نیست و رفتاری نابهنجار تلقی میشود.<ref>. عباسپور، «فراتحلیل کیفی مطالعات ناظر به آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص8.</ref> اسلام برای کنترل غریزه جنسی در حوزه عمومی، راهکارهای روشنی ارائه داده است، ازجمله رعایت حجاب،<ref>. مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و غرب، 1384ش، ص115.</ref> کنترل نگاه ([[غض بصر]]) از سوی زنان و مردان، پرهیز از اختلاط بیرویه زن و مرد نامحرم<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8.</ref> و تقویت خویشتنداری و [[حیا]].<ref>. اربلی، کشف الغمه، 1381ق، ج2، ص320.</ref> هدف از این تدابیر، کاهش تحریکپذیری جنسی در جامعه و مصونماندن فضای عمومی از هر کنشی است که به حریم خصوصی افراد تعلق دارد.<ref>. فقیهی، تربیت جنسی از منظر قرآن و حدیث، 1392ش، ص19.</ref> | ||
در گفتمان تربیتمحور که مبتنی بر آموزههای اسلامی است، امر جنسی امری رازآلود<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8.</ref> و متعلق به حوزه خصوصی تلقی میشود و تلاش بر این است که با تأکید بر حیا و عفت، فرد را برای کنترل و هدایت | در گفتمان تربیتمحور که مبتنی بر آموزههای اسلامی است، امر جنسی امری رازآلود<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8.</ref> و متعلق به حوزه خصوصی تلقی میشود و تلاش بر این است که با تأکید بر حیا و عفت، فرد را برای کنترل و هدایت عقلانی این غریزه پرورش دهد.<ref>. هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه، 1392ش، ج1، ص161.</ref> در مقابل، گفتمان آموزشمحور که مبتنی بر نگاه سکولار و اصالت سکس است بر صراحت، اشتراکگذاری اطلاعات جنسی در فضای عمومی و آموزش آن در نهادهای رسمی تأکید دارد<ref>. صادقی فسایی و اقبالی، «خوانش گفتمانی از مناقشات امر جنسی»، 1399ش، ص8-9.</ref> و این رویکرد، در عمل به گسترش [[فرهنگ مصرفگرایی]] و [[لذتگرایی]] جنسی دامن زده<ref>. عباسپور، «فراتحلیل کیفی مطالعات ناظر به آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص16.</ref> و با کمرنگکردن مرز حوزه عمومی و خصوصی، به فروپاشی کارکردهای سنتی [[خانواده]] انجامیده است.<ref>. نورمفیدی، تراز خانواده اسلامی، 1399ش، ص48-49</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۴۲: | خط ۱۴۱: | ||
* تیزرو، فیروز، «بررسی میزان آگاهی و نیازهای آموزشی زوجهای جوان نسبت به رابطه جنسی سالم در استان گیلان»، مجله خانواده و پژوهش، سال دوم، شماره ۲، ۱۳۸۴ش. | * تیزرو، فیروز، «بررسی میزان آگاهی و نیازهای آموزشی زوجهای جوان نسبت به رابطه جنسی سالم در استان گیلان»، مجله خانواده و پژوهش، سال دوم، شماره ۲، ۱۳۸۴ش. | ||
* جمشیدی، مهنازسادات، بحث دربارهٔ بدکارکردی جنسی، تهران، گیوا، ۱۳۹۹ش. | * جمشیدی، مهنازسادات، بحث دربارهٔ بدکارکردی جنسی، تهران، گیوا، ۱۳۹۹ش. | ||
* جمعی از نویسندگان، دیکشنری انجمن | * جمعی از نویسندگان، دیکشنری انجمن روانشناسی آمریکا، نیویورک، انجمن روانشناسی آمریکا، چاپ دوم، ۲۰۱۵م. | ||
* «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۳ش. | * «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۳ش. | ||
* «چگونه زنان را بدون دخول ارضا کنید»، وبسایت کلینیک روانشناسی آویژه، تاریخ بازدید مطلب: ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ش. | * «چگونه زنان را بدون دخول ارضا کنید»، وبسایت کلینیک روانشناسی آویژه، تاریخ بازدید مطلب: ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ش. | ||
* چیتساز، محمدجواد، «بررسی وضعیت همباشی در ایران: فراترکیب پژوهشهای همباشی»، فصلنامه علمی پژوهشی مسائل اجتماعی ایران، دوره ۲، شماره پنجم، ۱۴۰۱ش. | * چیتساز، محمدجواد، «بررسی وضعیت همباشی در ایران: فراترکیب پژوهشهای همباشی»، فصلنامه علمی پژوهشی مسائل اجتماعی ایران، دوره ۲، شماره پنجم، ۱۴۰۱ش. | ||
* حاتمی، محمدرضا، دانستنی از جنس ندانستنی، قم، | * حاتمی، محمدرضا، دانستنی از جنس ندانستنی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۴ش. | ||
* خامنهای، سیدعلی، «غسل؛ قسمت دوم»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ۱۳۹۳ش. | * خامنهای، سیدعلی، «غسل؛ قسمت دوم»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ۱۳۹۳ش. | ||
* دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ش. | * دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۱۶۹: | خط ۱۶۸: | ||
* فقیهی، علینقی، تربیت جنسی از منظر قرآن و حدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۹۲ش. | * فقیهی، علینقی، تربیت جنسی از منظر قرآن و حدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۹۲ش. | ||
* فلدمن، رابرت، روانشناسی تحولی، ترجمه مهدی عبدالهزاده رافی، تهران، ارجمند، ۱۴۰۰ش. | * فلدمن، رابرت، روانشناسی تحولی، ترجمه مهدی عبدالهزاده رافی، تهران، ارجمند، ۱۴۰۰ش. | ||
* قرهگوزلو، زهرا، «ویژگیهای | * قرهگوزلو، زهرا، «ویژگیهای رابطهٔ جنسی زناشویی سالم»، مجله سلامتی دکتر دکتر، تاریخ بازدید: ۲۵ آبان ۱۴۰۲ش. | ||
* قیصری، سهیلا و کریمیان، نادر، «بررسی مدل علی رضایت جنسی بر اساس متغیرهای کیفیت زناشویی، رضایت از رابطه، اضطراب ارتباط جنسی، احقاق جنسی و دفعات آمیزش در دانشجویان زن متأهل بندرعباس»، فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، سال چهارم، شمارهٔ ۱۶، ۱۳۹۲ش. | * قیصری، سهیلا و کریمیان، نادر، «بررسی مدل علی رضایت جنسی بر اساس متغیرهای کیفیت زناشویی، رضایت از رابطه، اضطراب ارتباط جنسی، احقاق جنسی و دفعات آمیزش در دانشجویان زن متأهل بندرعباس»، فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، سال چهارم، شمارهٔ ۱۶، ۱۳۹۲ش. | ||
* کاظمیپور، شهلا، «تحولات خانواده در ایران معاصر با تأکید بر ازدواج و طلاق»، فصلنامه علمی پژوهشی انحرافات و مسائل اجتماعی، شماره ۴، دوره ۲، ۱۴۰۱ش. | * کاظمیپور، شهلا، «تحولات خانواده در ایران معاصر با تأکید بر ازدواج و طلاق»، فصلنامه علمی پژوهشی انحرافات و مسائل اجتماعی، شماره ۴، دوره ۲، ۱۴۰۱ش. | ||
