|
|
| (۲۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''دیت'''؛ نوعی از آشنایی مبتنی بر قرار ملاقات برای ارزیابی سازگاری<ref group="دیدگاه">خدا قوت. احسن بر شما. سعی شود که شناسه به نحوی باشد که دقیق مدخل را تعریف کند. </ref>. | | '''<big>دیت</big>'''؛ ملاقات توافقشده دو نفر برای آشنایی متقابل با هدف ازدواج یا رابطه عاشقانه. |
|
| |
|
| دیت نوعی از آشنایی مبتنی بر قرار ملاقات برای ارزیابی سازگاری میان دو نفر است. این شیوه آشنایی، بهویژه در جوامع مدرن و شهری، به عنوان مرحلهای پیشاازدواج یا پیشارابطه شناخته میشود که هدف آن شناخت متقابل، سنجش میزان همخوانی شخصیتی، ارزشی و سبک زندگی، و بررسی امکان تداوم رابطه است. | | دیت بهعنوان یک اصطلاح نوپدید در [[روابط اجتماعی]] ایرانیان به دیدارهای توافقشده دو نفر با هدف شناخت یکدیگر در فضایی عمومی یا نیمهعمومی گفته میشود که ممکن است کوتاه یا بلندمدت باشد و الزاماً به [[ازدواج]] منجر نمیشود. این پدیده که ریشه در تحولات فرهنگی کشورهای غربی دارد، در شکلهای مختلفی مانند دیت غیررسمی، بلندمدت، بلایند دیت (قرار کورکورانه)، اسپید دیتینگ و دیت آنلاین ظهور میکند. [[دیت]] که بر انتخاب فردی و تجربه شخصی تأکید دارد، در مقابل الگوی سنتی آشنایی خانوادهمحور قرار میگیرد. با گسترش فناوری، [[دیت آنلاین]] به عنوان بستری برای شناخت اولیه رایج شده است، اما پژوهشها نشان میدهد این فضا میتواند به ایجاد توهم صمیمیت و وابستگیهای عاطفی عمیق بدون شناخت واقعی منجر شود و روابط حضوری را تحت تأثیر قرار دهد. |
|
| |
|
| == مفهومشناسی دیت == | | == مفهومشناسی دیت == |
| دیت یا قرار ملاقات (Dating) اصطلاحی برگرفته از زبان انگلیسی است که در لغت به معنای «تاریخ» بوده اما در کاربرد اجتماعی به مجموعهای از دیدارهای توافقشده میان دو نفر با هدف شناخت متقابل گفته میشود.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/767580-%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «دیت چیست؟»، وبسایت رکنا.]</ref> این دیدارها معمولاً در فضاهای عمومی یا نیمهعمومی انجام میگیرد و میتواند از یک ملاقات کوتاه تا فرآیندی چندماهه یا چندساله ادامه یابد. در ادبیات جامعهشناسی خانواده<ref group="دیدگاه">دقت کنید هنوز به ادبیات علمی در حوزه جامعه شناسی خانواده تبدیل نشده است. </ref>، دیت مرحلهای غیررسمی در مسیر شکلگیری روابط عاطفی محسوب میشود که الزاماً به تعهد حقوقی یا ازدواج منتهی نمیگردد.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/767580-%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «دیت چیست؟»، وبسایت رکنا.]</ref>
| | دیت، اصطلاحی برگرفته از Dating در زبان انگلیسی است که در لغت بهمعنای تاریخ است، اما در اصطلاح امروزی به مجموعهای از دیدارهای توافقشده میان دو نفر با هدف شناخت متقابل گفته میشود. این دیدارها معمولاً در فضاهای عمومی یا نیمهعمومی انجام میگیرد و میتواند از یک ملاقات کوتاه تا فرآیندی چندماهه یا چندساله ادامه یابد و الزاماً به تعهد حقوقی یا ازدواج منتهی نمیشود.<ref>[https://www.rokna.net/بخش-گوناگون-22/767580-دیت-چیست «دیت چیست؟»، وبسایت رکنا.]</ref> |
|
| |
|
| == تاریخچه و سیر تحول == | | == تاریخچه و سیر تحول دیت == |
| پدیده دیت به شکل امروزی آن، ریشه در تحولات اجتماعی قرن بیستم در جوامع غربی دارد؛ جایی که شهرنشینی، افزایش تحصیلات، استقلال اقتصادی نسبی جوانان و تضعیف نقش واسطههای سنتی ازدواج، زمینهساز شکلگیری الگوهای نوین آشنایی شد. در دهههای پایانی قرن بیستم و آغاز قرن بیستویکم، با گسترش اینترنت و سپس شبکههای اجتماعی و اپلیکیشنهای همسریابی، دیت از یک کنش صرفاً حضوری به تجربهای ترکیبی از تعامل آنلاین و آفلاین تبدیل شد. در ایران، هرچند شکل کلاسیک دیت سابقهای طولانی ندارد<ref group="دیدگاه">اگر در مورد همین شکل کلاسیک بیشتر جستجو شود بهتر است. در وضعیت موجود وضعیت دیت در فضای واقعی و مجازی در ایران چگونه است؟ </ref>، اما در دهههای اخیر و همزمان با تغییرات فرهنگی، اقتصادی و ارتباطی، گونههایی بومیشده از آن در میان جوانان شهری رواج یافته است<ref group="دیدگاه">دقت کنید که مقاله فولادیان در مورد دیت نیست، بلکه در مورد معیارهای همسر گزینی است. خوب است که صحفات اصلی مقاله ارجاع داده شود و نه چکیده. </ref>.<ref>[https://www.sid.ir/paper/362875/fa#pointx فولادیان و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروه های مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، 1397ش، ص 92-97.]</ref>
| | پدیدهٔ دیت بهشکل امروزی آن، ریشه در تحولات فرهنگی قرن بیستم میلادی در جوامع غربی دارد که ناشی از [[شهرنشینی]]، افزایش تحصیلات، استقلال اقتصادی نسبی جوانان و تضعیف نقش واسطههای سنتی ازدواج است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/362875/fa#pointx فولادیان و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروههای مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، ۱۳۹۷ش، ص۹۲–۹۷.]</ref> |
|
| |
|
| == '''انواع دیت و سبکهای مدرن آشنایی''' == | | == انواع دیت == |
| قرار ملاقاتها بسته به هدف، میزان تعهد و بستر شکلگیری، به انواع مختلفی تقسیم میشوند: | | قرار ملاقاتها بسته به هدف، میزان تعهد و بستر شکلگیری، به انواع مختلفی تقسیم میشوند: |
| | * '''دیت غیررسمی:''' مبتنی بر تعامل اجتماعی و عاطفی بدون تعهد بلندمدت مشخص. |
| | * '''آشنایی بلندمدت:''' با هدف ایجاد رابطه پایدارتر و احتمال [[ازدواج]]. |
| | * '''بلایند دیت (قرار کورکورانه):''' ملاقات دو نفر بدون شناخت قبلی، معمولاً با معرفی واسطهٔ انسانی یا الگوریتمی. |
| | * '''اسپید دیتینگ (قرار ملاقات سریع):''' مجموعهای از ملاقاتهای کوتاهمدت برای ارزیابی اولیه چند گزینهٔ بالقوه. |
| | * '''دیت آنلاین:''' آشنایی که از طریق [[شبکههای اجتماعی]] یا اپلیکیشنها آغاز شده و ممکن است به ملاقات حضوری منجر شود.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/انواع-قرار-عاشقانه.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آنها»، وبسایت مصاحب.]</ref> |
|
| |
|
| * '''دیت غیررسمی (Casual Dating):''' مبتنی بر تعامل اجتماعی و عاطفی بدون تعهد بلندمدت مشخص.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| | == دیدگاهها دربارهٔ دیت == |
| * '''آشنایی بلندمدت:''' با هدف ایجاد رابطه پایدارتر و احتمال ازدواج.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| | در بحث آشنایی پیش از ازدواج، معمولاً میان دیت مستقل و آشناییهای ضابطهمند تمایز گذاشته میشود؛ بهگونهای که در الگوی سنتی، [[خانواده]] نقش ناظر و تنظیمگر دارد و هدف اصلی، ازدواج رسمی است. در مقابل، دیت مستقل بیشتر بر انتخاب فردی، تجربهٔ شخصی و آزادی کنش تأکید دارد. این رویکرد به افراد اجازه میدهد پیش از ایجاد وابستگیهای عاطفی کاذب، در مورد تفاهم یا تضادهای بنیادین خود بهصورت واقعبینانه تصمیمگیری کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/248194/حد-و-مرز-آشنایی-پیش-از-ازدواج «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، وبسایت عصر ایران.]</ref> در همین چارچوب، برخی دیدگاهها بر آناند که تعیین قواعد مشخص میتواند آشناییها را به فضایی امنتر هدایت کند و امکان انتخاب آگاهانه را افزایش دهد. از این منظر، ایجاد بسترهای رسمی و بومی برای تعامل اجتماعی سالم بهعنوان رویکردی مؤثرتر از تحمیل الگوهای واحد یا تبلیغ صرف ازدواج مطرح میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403121308673/بگیر-و-ببند-بلایند-دیت-ها-فرهنگ-آشنایی-در-روابط-را-اصلاح-می-کند «بگیر ببند «بلاینددیت»ها، فرهنگ آشنایی و خواستگاری را اصلاح میکند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> |
| * '''بلایند دیت (قرار کورکورانه):''' ملاقات دو نفر بدون شناخت قبلی، معمولاً با معرفی واسطه انسانی یا الگوریتمی.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| |
| * '''اسپید دیتینگ (قرار ملاقات سریع):''' مجموعهای از ملاقاتهای کوتاهمدت برای ارزیابی اولیه چند گزینه بالقوه.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| |
| * '''دیت آنلاین:''' آشنایی که از طریق شبکههای اجتماعی یا اپلیکیشنها آغاز شده و ممکن است به ملاقات حضوری منجر شود.<ref>[https://www.mosahab.com/web/articles/view/1339/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87.html «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب.]</ref>
| |
|
| |
|
| == '''دیت در مقایسه با آشنایی ضابطهمند خانوادگی''' == | | == دیت آنلاین == |
| میان دیت مستقل و آشناییهای ضابطهمند تحت نظارت خانواده، تفاوتهای قابل توجهی وجود دارد. در الگوی سنتی، خانواده نقش واسطه، ناظر و تنظیمگر را ایفا میکند و هدف اصلی، ازدواج رسمی است. در مقابل، دیت مستقل بیشتر بر انتخاب فردی، تجربه شخصی و آزادی کنش تأکید دارد. این رویکرد به زوجین اجازه میدهد پیش از ایجاد وابستگیهای عاطفی کاذب، در مورد تفاهم یا تضادهای بنیادین خود به صورت واقعبینانه تصمیمگیری کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/248194/%D8%AD%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، وبسایت عصر ایران.]</ref>
| | با گسترش فناوریهای ارتباطی، دیت از یک تجربه صرفاً حضوری به پدیدهای ترکیبی از تعاملات آنلاین و آفلاین تبدیل شده است. در دیت آنلاین، افراد مراحل شناخت اولیه را در [[فضای مجازی]] سپری میکنند؛ اما این نوع رابطه با محدودیتهای قابل توجهی مواجه است. این امر باعث میشود افراد بیشتر بر اساس تصویر ذهنی خود از طرف مقابل قضاوت کنند و در نتیجه دچار توهم صمیمیت شوند. همچنین پژوهشگران دریافتهاند که [[روابط مجازی]] حتی بدون ملاقات حضوری میتوانند به وابستگیهای عاطفی عمیق منجر شوند که در صورت عدم مدیریت صحیح، میتوانند بنیانهای روابط واقعی را تضعیف کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/روانشناسی-روابط-عاطفی-در-دنیای-مجازی «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> |
|
| |
|
| == '''گونهشناسی و چالشهای دیت در جامعه ایران''' ==
| | == پانویس == |
| در جامعه ایران، دیت تحت تأثیر عواملی چون افزایش سن ازدواج، فاصله میان بلوغ زیستی و اقتصادی، محدودیتهای ساختاری ازدواج و گسترش فناوریهای ارتباطی شکل گرفته است. این شرایط باعث ظهور الگوهای متنوعی از روابط پیش از ازدواج شده که اغلب در لایههای غیررسمی و پنهان جامعه شهری جریان دارند<ref group="دیدگاه">هر نوع ارتباطی دیت است؟ مقاله ارمکی هم در خصوص دیت نیست. دقت شود که دقیقا ایشان همین بحث دیت را مطرح کرده است یا خیر؟ بخث ها حالت تحلیلی به خود نگیرد. </ref>.<ref>آزاد ارمکی و دیگران، سنخشناسی الگوهای روابط جنسی پیش از ازدواج در ایران، ۱۳۹۰، ص۳-۲.</ref>
| |
| | |
| از سوی دیگر، تعارض میان هنجارهای فرهنگی–اخلاقی مسلط و نیازهای عاطفی و فردی نسل جوان، دیت را به پدیدهای چالشبرانگیز تبدیل کرده است؛ پدیدهای که همزمان با پذیرش ضمنی در عمل، با مقاومت گفتمانی در سطح رسمی مواجه است.
| |
| | |
| == دیت آنلاین و روابط مجازی ==
| |
| با گسترش فناوریهای ارتباطی، دیت از یک تجربه صرفاً حضوری به پدیدهای ترکیبی از تعاملات آنلاین و آفلاین تبدیل شده است. در دیت آنلاین، افراد مراحل شناخت اولیه را در فضای مجازی سپری میکنند؛ اما این نوع رابطه با محدودیتهای قابل توجهی مواجه است. پژوهشها نشان میدهند حدود ۹۳ درصد ارتباطات انسانی از طریق زبان بدن و نشانههای غیرکلامی منتقل میشود که در روابط مجازی حذف شدهاند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> این امر باعث میشود افراد بیشتر بر اساس تصویر ذهنی خود از طرف مقابل قضاوت کنند تا واقعیت عینی او، و در نتیجه دچار توهم صمیمیت شوند. همچنین پژوهشگرانی چون نلسون و سالاوو دریافتهاند که روابط مجازی میتوانند به وابستگیهای عاطفی عمیق منجر شوند حتی بدون ملاقات حضوری، که در صورت عدم مدیریت صحیح، میتوانند بنیانهای روابط واقعی را تضعیف کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7208585/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
| |
| | |
| ==پانویس== | |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| {{پانویس پیشنویس}}
| |
|
| |
|
| ==منابع== | | == منابع == |
| *آزاد ارمکی، تقی؛ طالبی، سحر؛ ایثاری، مریم و شریفی ساعی، محمدحسین. «سنخشناسی الگوهای روابط جنسی پیش از ازدواج در ایران». ''پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی''، سال دوم، شماره دوم، ۱۳۹۰ش.
| | * «انواع قرار عاشقانه و کارکرد آنها»، وبسایت مصاحب، تاریخ بازدید: ۱ دی ۱۴۰۴ش. |
| *ارتضائی، بهناز. «بررسی روابط پسران و دختران پیش از ازدواج به عنوان یک چالش فرهنگی». ''فصلنامه علمی تخصصی روانشناسی، علوم اجتماعی و علوم تربیتی''، دوره ۱، شماره ۲، ۱۳۹۷ش.
| | * «بگیر ببند «بلایند دیت» ها فرهنگ آشنایی در روابط را اصلاح میکند؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ اسفند ۱۴۰۳ش. |
| *«انواع قرار عاشقانه و کارکرد آن ها»، وبسایت مصاحب، تاریخ بازدید: ۱ دی ۱۴۰۴ش. | | * «حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج»، ''وبسایت خبریتحلیلی عصر ایران''، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۳۹۱ش. |
| *«حد و مرز آشنایی پیش از ازدواج». ''وبسایت خبری عصر ایران''، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۳۹۱ش. | | * «دیت چیست؟ بررسی مفهوم قرار ملاقات»، ''وبسایت خبری رکنا''، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۱ش. |
| *«دیت چیست؟ بررسی مفهوم قرار ملاقات». ''وبسایت خبری رکنا''، تاریخ درج مطلب:۲۸ تیر ۱۴۰۱ش. | | * «روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۳۹۸ش. |
| *«روانشناسی روابط عاطفی در دنیای مجازی»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب:۲۷دی ۱۳۹۸ش. | | * فولادیان، مجید و دیگران، «تحلیل مقایسهای معیارهای همسرگزینی در میان گروههای مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، دوفصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، شماره ۱۳، پاییز و زمستان ۱۳۹۷ش. |
| *فولادیان، مجید و دیگران، «تحلیل مقایسه ای معیارهای همسرگزینی در میان گروه های مختلف اجتماعی در جامعه معاصر ایران»، دوفصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر، شماره 13، پاییز و زمستان 1397ش. | |
