بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۴: خط ۴:
| زیرنویس تصویر      =  
| زیرنویس تصویر      =  
| متن جایگزین تصویر  =  
| متن جایگزین تصویر  =  
| کشور                = [[ایران در دوران صفویه|ایران]]
| فایل پادکست        =
| استان              = [[استان اصفهان]]
| حجم فایل پادکست    =
| شهر                = [[اصفهان|شهر اصفهان]]
| تاریخ پادکست        =
| نشانی              = [[میدان نقش جهان (اصفهان)|میدان نقش جهان]]، [[اصفهان]]
| زیرنویس عنوان      =
| کشور                = [[جمهوری اسلامی ایران|ایران]]
| استان              = [[استان اصفهان|اصفهان]]
| شهرستان            = اصفهان
| شهر                = [[اصفهان]]
| بخش                =
| دهستان              =
| روستا              =
| نشانی              = ضلع شرقی [[میدان نقش جهان (اصفهان)|میدان نقش جهان]] [[اصفهان]]، مقابل [[کاخ عالی‌قاپو|عمارت عالی‌قاپو]]
| مختصات              =
| type                =
| نوع اثر            = مسجد
| نوع اثر            = مسجد
| نام اثر            = مسجد شیخ لطف‌الله
| نام اثر            = مسجد شیخ لطف‌الله
| دوره تاریخی        = [[ایران در دوران صفویه|صفویه]]
| دوره تاریخی        = [[صفویه]]
| قدمت                = قرن یازدهم قمری
| قدمت                = قرن یازدهم قمری
| کاربری              = عبادی
| معمار                = محمدرضا اصفهانی
| معمار                = محمدرضا اصفهانی
| سازنده              = محمدرضا اصفهانی
| سازنده              = [[شاه عباس صفوی|شاه‌عباس صفوی]]
| سال ثبت              = [[۱۳۱۰ش|۱۳۱۰ش]]
| شماره ثبت            =
| وضعیت ثبت            = ثبت ملی شده
| تاریخ ثبت            =
| کاربری کنونی        = مکان توریستی و اثر تاریخی
| سال ثبت              = ۱۳۱۰ش
| شماره پرونده        =
| وضعیت ثبت            = ثبت ملی
| hحریم حفاظتی        =
| مالکیت              = میراث فرهنگی
| نهاد مسئول          = سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری
| وضعیت حفاظت          = مرمت‌شده
| کاربری کنونی        = [[گردشگری]]
| وبگاه رسمی          =
| یادداشت              =
}}
}}
'''مسجد شیخ لطف‌الله؛''' مسجدی بدون حیاط و گلدسته با معماری بی‌نظیر در اصفهان.
'''مسجد شیخ لطف‌الله؛''' مسجدی بدون حیاط و گلدسته با معماری بی‌نظیر در اصفهان.
خط ۲۴: خط ۴۴:
==نام‌گذاری مسجد شیخ لطف‌الله==
==نام‌گذاری مسجد شیخ لطف‌الله==


نام این مسجد به‌جهت تکریم امام جماعت آن که پدر زن شاه‌عباس بود، «شیخ لطف‌الله» نهاده شده است.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۳ش، ص۴۵.</ref> در دوران [[صفویه]] این مسجد را «صدر» و «فتح‌الله» نیز می‌نامیدند.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، ۱۳۹۵ش، ص۳.</ref>
نام این مسجد به‌جهت تکریم امام جماعت آن که پدر زن [[شاه عباس صفوی|شاه‌عباس]] بود، «شیخ لطف‌الله» نهاده شده است.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، 1393ش، ص45.</ref> در دوران [[صفویه]] این مسجد را «صدر» و «فتح‌الله» نیز می‌نامیدند.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، 1395ش، ص3.</ref>


==موقعیت جغرافیا مسجد شیخ لطف‌الله==
==موقعیت جغرافیا مسجد شیخ لطف‌الله==


مسجد شیخ لطف‌الله در ضلع شرقی [[میدان نقش جهان (اصفهان)|میدان نقش جهان]] [[اصفهان]]، مقابل عمارت عالی‌قاپو و در همسایگی [[مسجد امام اصفهان|مسجد امام]] واقع شده است.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، ۱۳۹۵ش، ص۳.</ref>
مسجد شیخ لطف‌الله در ضلع شرقی [[میدان نقش جهان (اصفهان)|میدان نقش جهان]] [[اصفهان]]، مقابل [[کاخ عالی‌قاپو|عمارت عالی‌قاپو]] و در همسایگی [[مسجد امام اصفهان|مسجد امام]] واقع شده است.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، 1395ش، ص3.</ref>


==پیشینه مسجد شیخ لطف‌الله==
==پیشینه مسجد شیخ لطف‌الله==


مسجد شیخ لطف‌الله از زیباترین آثار تاریخی [[اصفهان]] در قرن یازدهم قمری و در دوران [[صفویه]] است؛ این مسجد به فرمان [[شاه عباس صفوی|شاه‌عباس صفوی]] ([[۹۷۸ق|۹۷۸ق]]–[[۱۰۳۸ق|۱۰۳۸ق]]) روی خرابه‌های یک مسجد قدیمی بنا شده است.<ref>غریبی و ستایشی، «تببین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۶.</ref> ساخت این بنا هجده سال به‌طول انجامید، سَردر آن در سال [[۱۰۱۲ق|۱۰۱۲ق]] و تزیینات کاشی‌کاری و بنا در سال [[۱۰۲۸ق|۱۰۲۸ق]] به اتمام رسید.<ref>تقی‌پور و اصغری, «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، ۱۳۹۵ش، ص۴.</ref>
مسجد شیخ لطف‌الله از زیباترین آثار تاریخی اصفهان در قرن یازدهم قمری و در دوران صفویه است؛ این مسجد به فرمان شاه‌عباس صفوی (۹۷۸-۱۰۳۸ق) روی خرابه‌های یک مسجد قدیمی بنا شده است.<ref>غریبی و ستایشی، «تببین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص6.</ref> ساخت این بنا هجده سال به‌طول انجامید، سَردر آن در سال ۱۰۱۲ق و تزیینات کاشی‌کاری و بنا در سال ۱۰۲۸ق به اتمام رسید.<ref>تقی‌پور و اصغری, «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، 1395ش، ص4.</ref>


==معماری مسجد شیخ لطف‌الله==
==معماری مسجد شیخ لطف‌الله==


طراحی این [[مسجد]] در زمان اجرای نقشۀ چهارباغ و باغ هزار جَریب<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۳ش، ص۴۵.</ref> توسط محمدرضا اصفهانی از معماران معروف آن دوره،<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، ۱۳۹۵ش، ص۳.</ref> به شیوۀ اصفهانی انجام شد.<ref>عزیزی، «بررسی تزیینات سر در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۴ش، ص۲.</ref> این مسجد شامل سردر، راهرو، شبستان اصلی و [[زمستان|زمستانی]]، [[محراب]] و گنبد است.
طراحی این [[مسجد]] در زمان اجرای نقشۀ چهارباغ و باغ هزار جَریب<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، 1393ش، ص45.</ref> توسط محمدرضا اصفهانی از معماران معروف آن دوره،<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، 1395ش، ص3.</ref> به شیوۀ اصفهانی انجام شد.<ref>عزیزی، «بررسی تزیینات سر در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1394ش، ص2.</ref> این مسجد شامل سردر، راهرو، شبستان اصلی و [[زمستان|زمستانی]]، [[محراب]] و [[گنبد]] است.
 
#'''سردر:''' سردر ورودی مسجد با مقرنس‌کاری‌ها، تزیینات ظریف و کاشی‌های هفت‌رنگ پوشیده شده است.<ref>آرام و دیگران، «تأثیر نور و رنگ در فضاسازی معنوی مسجد (نمونۀ موردی: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام اصفهان)»، 1396ش، ص4.</ref>
 
#'''دالان یا راهرو:''' راهروی ۲۸ متری ورودی مسجد، ابتدا به چپ و سپس به‌سمت راست می‌چرخد و به محوطۀ اصلی زیر گنبد منتهی می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7425-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد لطف‌الله»، وب‌سایت کجارو.]</ref>


#'''سردر:''' سردر ورودی مسجد با مقرنس‌کاری‌ها، تزیینات ظریف و کاشی‌های هفت‌رنگ پوشیده شده است.<ref>آرام و دیگران، «تأثیر نور و رنگ در فضاسازی معنوی مسجد (نمونۀ موردی: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام اصفهان)»، ۱۳۹۶ش، ص۴.</ref>
#'''دالان یا راهرو:''' راهروی ۲۸ متری ورودی مسجد، ابتدا به چپ و سپس به‌سمت راست می‌چرخد و به محوطۀ اصلی زیر [[گنبد]] منتهی می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7425-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد لطف‌الله»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
#'''شبستان:''' شبستان اصلی به‌شکل مربعی به ضلع نوزده متر است؛ در قسمت ساقۀ گنبد، مربع به هشت‌ضلعی تبدیل شده و در قسمت گنبد، به دایره تغییر شکل می‌دهد که شامل مقرنس‌کاری‌های زیبا است، دیوارهای شبستان نیز با کاشی‌های هفت‌رنگ و نقوش طاووس و گل‌و‌بوته جلوه‌گری می‌کند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7425-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد لطف‌الله»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
#'''شبستان:''' شبستان اصلی به‌شکل مربعی به ضلع نوزده متر است؛ در قسمت ساقۀ گنبد، مربع به هشت‌ضلعی تبدیل شده و در قسمت گنبد، به دایره تغییر شکل می‌دهد که شامل مقرنس‌کاری‌های زیبا است، دیوارهای شبستان نیز با کاشی‌های هفت‌رنگ و نقوش طاووس و گل‌و‌بوته جلوه‌گری می‌کند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7425-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد لطف‌الله»، وب‌سایت کجارو.]</ref>
#'''محراب:''' محراب مسجد شامل اسامی امامان [[شیعه]] است.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۳ش, ص۵۰.</ref> لوحی در محراب مسجد شیخ لطف‌الله وجود دارد که روی آن عبارت «عمل فقیر حقیر محتاج بر رحمت خدا محمدرضا ابن استاد حسین بنا اصفهانی» دیده می‌شود.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/attraction/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 «مسجد شیخ لطف‌الله»، وب‌سایت ویزیت‌ایران.]</ref>
 
#'''گنبد:''' مهم‌ترین قسمت سازه‌ای مسجد، گنبد آن است، گنبد، به ارتفاع ۳۲ متر و دهانۀ دوازده متر،<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۳ش، ص۴۸.</ref> دوپوشه و پیوسته است که دیوار‌های قطور سنگینی آن را تحمل می‌کنند.<ref>غریبی و ستایشی، «تببین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۶.</ref> وجود ۱۶ پنجره، دورتادور ساقۀ گنبد با فاصله‌های منظم، موجب وارد شدن قسمتی از تابش در طول روز می‌شود، وجود دو شبکۀ داخلی و خارجی با نقش‌های اسلیمی برجسته در این پنجره‌ها، موجب شکست نور می‌شود و به‌دلیل نورپردازی خاص آن، تقریباً سایۀ افراد ایجاد نمی‌شود.<ref>آرام و دیگران، «تأثیر نور و رنگ در فضاسازی معنوی مسجد (نمونۀ موردی: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام اصفهان)»، ۱۳۹۶ش، ص۴.</ref> گنبد نیز به‌صورت معلق در آسمان دیده می‌شود و حس عروج را منتقل می‌کند.<ref>غریبی و ستایشی، «تبیین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۱۲.</ref>
#'''محراب:''' محراب مسجد شامل اسامی امامان [[شیعه]] است.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، 1393ش، ص50.</ref> لوحی در محراب مسجد شیخ لطف‌الله وجود دارد که روی آن عبارت «عمل فقیر حقیر محتاج بر رحمت خدا محمدرضا ابن استاد حسین بنا اصفهانی» دیده می‌شود.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/attraction/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87 «مسجد شیخ لطف‌الله»، وب‌سایت ویزیت‌ایران.]</ref>
#'''شبستان زمستانی:''' در وسط راهرو و سمت چپ آن شبستان زمستانی برای نمازگزاری در فصول سرد سال ساخته شده است که سقف آن کوتاه و فاقد تزیینات در سقف و دیواره‌های آن است.<ref>ترابی و ملایی، «رمزشناسی اعداد در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۴.</ref>
 
#'''نورپردازی:''' سه منبع نور در شبستان اصلی؛ شامل نور ورودی از دهانۀ بزرگ شمال شرقی، شبکۀ چوبی تعبیه شده در دیوار شرقی و پنجره‌های زیر گنبد هستند، نحوۀ تابش نور از پنجره‌های زیر گنبد به‌گونه‌ای است که هنگام صبح پرتوهای نور بر کتیبه‌های مزین به سورۀ انفطار می‌تابد که در آیات ابتدایی آن به از بین رفتن تاریکی اشاره دارد، نور خورشید در هنگام ظهر بر آیه‌های سورۀ شمس و در حوالی غروب بر سورۀ لیل می‌تابد.<ref>غریبی و ستایشی، «تبیین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰.</ref>
#'''گنبد:''' مهم‌ترین قسمت سازه‌ای مسجد, گنبد آن است، گنبد، به ارتفاع ۳۲ متر و دهانۀ دوازده متر،<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، 1393ش، ص48.</ref> دوپوشه و پیوسته است که دیوار‌های قطور سنگینی آن را تحمل می‌کنند.<ref>غریبی و ستایشی، «تببین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص6.</ref> وجود ۱۶ پنجره، دورتادور ساقۀ گنبد با فاصله‌های منظم، موجب وارد شدن قسمتی از تابش در طول روز می‌شود، وجود دو شبکۀ داخلی و خارجی با نقش‌های اسلیمی برجسته در این پنجره‌ها، موجب شکست نور می‌شود و به‌دلیل نورپردازی خاص آن، تقریباً سایۀ افراد ایجاد نمی‌شود.<ref>آرام و دیگران، «تأثیر نور و رنگ در فضاسازی معنوی مسجد (نمونۀ موردی: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام اصفهان)»، 1396ش، ص4.</ref> گنبد نیز به‌صورت معلق در آسمان دیده می‌شود و حس عروج را منتقل می‌کند.<ref>غریبی و ستایشی، «تبیین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص12.</ref>
 
#'''شبستان زمستانی:''' در وسط راهرو و سمت چپ آن شبستان زمستانی برای نمازگزاری در فصول سرد سال ساخته شده است که سقف آن کوتاه و فاقد تزیینات در سقف و دیواره‌های آن است.<ref>ترابی و ملایی، «رمزشناسی اعداد در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص4.</ref>
 
#'''نورپردازی:''' سه منبع نور در شبستان اصلی؛ شامل نور ورودی از دهانۀ بزرگ شمال شرقی، شبکۀ چوبی تعبیه شده در دیوار شرقی و پنجره‌های زیر گنبد هستند، نحوۀ تابش نور از پنجره‌های زیر گنبد به‌گونه‌ای است که هنگام صبح پرتوهای نور بر کتیبه‌های مزین به سورۀ انفطار می‌تابد که در آیات ابتدایی آن به از بین رفتن تاریکی اشاره دارد، نور خورشید در هنگام ظهر بر آیه‌های سورۀ شمس و در حوالی غروب بر سورۀ لیل می‌تابد.<ref>غریبی و ستایشی، «تبیین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص10.</ref>


===کاشی‌کاری مسجد شیخ لطف‌الله===
===کاشی‌کاری مسجد شیخ لطف‌الله===


در تزیینات این بنا، از انواع کاشی‌های هفت‌‌رنگ و فیروزه‌ای و کاشی‌کاری‌هایی همچون کاشی [[معرق‌کاری|معرق]]، فیتیله‌پیچ، [[مقرنس|مقرنس‌بندی]] و آجرکاری استفاده شده است.<ref>غریبی و ستایشی، «تبیین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۷.</ref>
در تزیینات این بنا، از انواع کاشی‌های هفت‌‌رنگ و فیروزه‌ای و کاشی‌کاری‌هایی همچون کاشی [[معرق‌کاری|معرق]]، فیتیله‌پیچ، [[مقرنس|مقرنس‌بندی]] و آجرکاری استفاده شده است.<ref>غریبی و ستایشی، «تبیین رابطۀ ادراک و احساس در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص7.</ref>


===نظر معماران غربی در مورد معماری مسجد شیخ لطف‌الله===
===نظر معماران غربی در مورد معماری مسجد شیخ لطف‌الله===


لوییس ای کان (۱۹۰۱–۱۹۷۴م)، معمار برجستۀ جهان، ساخت این مسجد را در عالم خیال و فقط با [[طلا]] و نقره ممکن دانسته است. آرتور پوپ (۱۸۸۱–۱۹۶۹م) نیز ساخت این بنا را بدون نقص و دور از ساخت دست بشر عنوان کرده است.<ref>ترابی و ملایی، «رمزشناسی اعداد در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش، ص۳.</ref>
لوییس ای کان (۱۹۰۱-۱۹۷۴م)، معمار برجستۀ جهان، ساخت این مسجد را در عالم خیال و فقط با [[طلا]] و نقره ممکن دانسته است. آرتور پوپ (۱۸۸۱- ۱۹۶۹م) نیز ساخت این بنا را بدون نقص و دور از ساخت دست بشر عنوان کرده است.<ref>ترابی و ملایی, «رمزشناسی اعداد در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص3.</ref>


===بناهای الهام گرفته===
===بناهای الهام گرفته===


طراحی باغچه‌ها و گل‌کاری‌های [[میدان آزادی]] [[تهران]]<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7425-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد لطف‌الله»، وب‌سایت کجارو.]</ref> و [[کلیسا|کلیسای]] وانک اصفهان تحت تأثیر مسجد شیخ لطف‌الله ایجاد شده است.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۳ش، ص۶۷.</ref>
طراحی باغچه‌ها و گل‌کاری‌های [[میدان آزادی (تهران)|میدان آزادی]] [[تهران]]<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/7425-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/ «مسجد لطف‌الله»، وب‌سایت کجارو.]</ref> و [[کلیسا|کلیسای]] وانک اصفهان تحت تأثیر مسجد شیخ لطف‌الله ایجاد شده است.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، 1393ش، ص67.</ref>


==مرمت و بازسازی مسجد شیخ لطف‌الله==
==مرمت و بازسازی مسجد شیخ لطف‌الله==


مرمت این مسجد به توصیۀ آرتور پوپ و به دستور [[رضاشاه پهلوی|رضاشاه]] در دو مرحله انجام شد، از سال [[۱۳۱۲ش|۱۳۱۲ش]] تا [[۱۳۱۶ش|۱۳۱۶ش]] سفت‌کاری و تقویت بنا، حذف حوض‌خانه، نصب دو پنجرۀ مشبک و تعمیر کاشی‌ها انجام گرفت و در سال [[۱۳۲۹ش|۱۳۲۹ش]] تعمیر جلوخان و سردر انجام شد.<ref>عزیزی، «بررسی تزیینات سر در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۴ش، ص۱-۳.</ref>
مرمت این مسجد به توصیۀ آرتور پوپ و به دستور رضاشاه در دو مرحله انجام شد، از سال ۱۳۱۲ش تا ۱۳۱۶ش سفت‌کاری و تقویت بنا، حذف حوض‌خانه، نصب دو پنجرۀ مشبک و تعمیر کاشی‌ها انجام گرفت و در سال ۱۳۲۹ش تعمیر جلوخان و سردر انجام شد.<ref>عزیزی، «بررسی تزیینات سر در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1394ش، ص1-3.</ref>


==ویژگی‌های مسجد شیخ لطف‌الله==
==ویژگی‌های مسجد شیخ لطف‌الله==


این مسجد در اندازه‌ای کوچک و هماهنگ با بناهای اطراف میدان نقش جهان ساخته شده است، نبود صحن و مناره، از ویژگی‌های برجستۀ این اثر تاریخی- اسلامی است.<ref>وثیق و باقری افشار، «پارادوکس حرکت و سکون در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۵ش, ص۱۴-۱۵.</ref> ویژگی‌‌ دیگر این مسجد، چرخش ۴۵ درجه‌ای در جهت شمال به جنوب نسبت به محور قبله از طریق راهروی کم‌عرض است. این مسجد در سال [[۱۳۱۰ش|۱۳۱۰ش]] در فهرست [[آثار ملی ایران]] ثبت شد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%84%D8%B7%D9%81%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86) «مسجد شیخ لطف‌الله (اصفهان)»، ویکی‌شیعه.]</ref>
این مسجد در اندازه‌ای کوچک و هماهنگ با بناهای اطراف میدان نقش جهان ساخته شده است، نبود صحن و مناره، از ویژگی‌های برجستۀ این اثر تاریخی- اسلامی است.<ref>وثیق و باقری افشار، «پارادوکس حرکت و سکون در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1395ش، ص14-15.</ref> ویژگی‌‌ دیگر این مسجد، چرخش ۴۵ درجه‌ای در جهت شمال به جنوب نسبت به محور قبله از طریق راهروی کم‌عرض است. این مسجد در سال ۱۳۱۰ش در فهرست [[آثار ملی ایران]] ثبت شد.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%84%D8%B7%D9%81%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86) «مسجد شیخ لطف‌الله (اصفهان)»، ویکی‌شیعه.]</ref>


==کارکرد مسجد شیخ لطف‌الله==
==کارکرد مسجد شیخ لطف‌الله==


در ابتدا مراسم‌های مذهبی [[خانواده]] سلطنتی و وابستگان خاص شاه در این مسجد انجام می‌شد،<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/2809/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 «مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان در میدان نقش جهان»، وب‌سایت اقامت‌24.]</ref> اما بعدها شیخ لطف‌الله در این مسجد و در مدرسۀ مجاور آن به اقامۀ [[نماز]] و تدریس علوم دینی پرداخت.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۳ش، ص۴۵.</ref> این مسجد اختصاص به درباریان<ref>حنیف‌نژاد، «بررسی تأثیر هندسه در معماری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، ۱۳۹۵ش، ص۵.</ref> و زنان حرم‌سرای شاه‌عباس داشته است.<ref>[https://halitour.com/%D8%AC%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/%D8%AC%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ «مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، وب‌سایت حالی‌تور.]</ref> مسجد شیخ لطف‌الله امروزه زیر نظر میراث فرهنگی است و به‌عنوان یک مکان توریستی و اثری تاریخی ارزش‌گذاری شده است.<ref>گنجینه و فرمانی سرنسری، «هنر از منظر اسلام و بررسی هنری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، ۱۳۹۴ش، ص۶.</ref>
در ابتدا مراسم‌های مذهبی [[خانواده]] سلطنتی و وابستگان خاص شاه در این مسجد انجام می‌شد،<ref>[https://www.eghamat24.com/blog/2809/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 «مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان در میدان نقش جهان»، وب‌سایت اقامت‌24.]</ref> اما بعدها شیخ لطف‌الله در این مسجد و در مدرسۀ مجاور آن به اقامۀ [[نماز]] و تدریس علوم دینی پرداخت.<ref>امینی سودانی، «بررسی تأثیرپذیری تزیینات کلیسای وانک اصفهان از مسجد شیخ لطف‌الله»، 1393ش, ص45.</ref> این مسجد اختصاص به درباریان<ref>حنیف‌نژاد، «بررسی تأثیر هندسه در معماری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، 1395ش, ص5.</ref> و زنان حرم‌سرای شاه‌عباس داشته است.<ref>[https://halitour.com/%D8%AC%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/%D8%AC%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D8%B7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/ «مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، وب‌سایت حالی‌تور.]</ref> مسجد شیخ لطف‌الله امروزه زیر نظر میراث فرهنگی است و به‌عنوان یک مکان توریستی و اثری تاریخی ارزش‌گذاری شده است.<ref>گنجینه و فرمانی سرنسری، «هنر از منظر اسلام و بررسی هنری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، 1394ش، ص6.</ref>


==کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌های مسجد شیخ لطف‌الله==
==کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌های مسجد شیخ لطف‌الله==


جنس بیشتر کتیبه‌های مسجد شیخ لطف‌الله کاشی معرق است، این کتیبه‌ها با رنگ سفید و با خط ثلث توسط خوش‌نویسان، علیرضا عباسی و باقر بنا نوشته شده است<ref>داودی، «نمادشناسی عنصر نور در مسجد شیخ لطف‌الله»، ۱۳۹۶ش، ص۴.</ref> که شامل آیات [[قرآن]]، [[شعر فارسی|اشعار فارسی]]، [[دعا]]، حدیث و اسامی امامان [[شیعه]] است.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، ۱۳۹۵ش، ص۳-۶.</ref>
جنس بیشتر کتیبه‌های مسجد شیخ لطف‌الله کاشی معرق است، این کتیبه‌ها با رنگ سفید و با خط ثلث توسط خوش‌نویسان، علیرضا عباسی و باقر بنا نوشته شده است<ref>داودی، «نمادشناسی عنصر نور در مسجد شیخ لطف‌الله»، 1396ش، ص4.</ref> که شامل آیات قرآن، [[شعر فارسی|اشعار فارسی]]، [[دعا]]، حدیث و اسامی امامان شیعه است.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، 1395ش، ص3-6.</ref>


==جاذبه‌های گردشگری مسجد شیخ لطف‌الله==
==جاذبه‌های گردشگری مسجد شیخ لطف‌الله==


پیرامون این مسجد را جاذبه‌های بسیاری از جمله بازار شاهنشاهی، [[مسجد شاه (مسجد امام اصفهان)|مسجد شاه]]، حمام تاریخی شاه، [[کاخ چهل‌ستون]] و [[کاخ هشت‌بهشت]] احاطه کرده است.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، ۱۳۹۵ش، ص۳-۶.</ref>
پیرامون این مسجد را جاذبه‌های بسیاری از جمله بازار شاهنشاهی، [[مسجد شاه (مسجد امام اصفهان)|مسجد شاه]]، حمام تاریخی شاه، [[کاخ چهل‌ستون]] و [[کاخ هشت‌بهشت]] احاطه کرده است.<ref>تقی‌پور و اصغری، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، 1395ش، ص3-6.</ref>


==مسیر دسترسی==
==مسیر دسترسی==
خط ۸۳: خط ۱۰۹:


#'''خودروی شخصی:''' در خیابان استانداری جنب دیوار غربی میدان و در شرق مسجد شاه، پارکینگ برای پارک خودرو وجود دارد.
#'''خودروی شخصی:''' در خیابان استانداری جنب دیوار غربی میدان و در شرق مسجد شاه، پارکینگ برای پارک خودرو وجود دارد.
#'''پیاده:''' پیاده‌روی از مسیرهای کوتاهِ [[کاخ هشت‌بهشت]]، [[کاخ چهل‌ستون]]، [[سی‌وسه‌پل|سی‌و‌سه پل]] و بازار یا حمام تاریخی.
 
#'''اتوبوس:''' استفاده از اتوبوس‌هایی که از دو ایستگاه کتابخانه مرکزی و بیمارستان خورشید عبور می‌کنند.<ref>[https://tehranmoble.ir/blog/sheikh-lotfollah-mosque-in-isfahan-and-its-designs?%2Fblog%2Fsheikh-lotfollah-mosque-in-isfahan-and-its-designs= «مسجد شیخ لطف‌الله در اصفهان و نقوش آن»، وب‌سایت تهران‌مبل.]</ref>
#'''پیاده:''' پیاده‌روی از مسیرهای کوتاهِ کاخ هشت‌بهشت، کاخ چهل‌ستون، [[سی‌وسه‌پل|سی‌و‌سه پل]] و بازار یا حمام تاریخی.
#'''مترو:''' ایستگاه متروی [[امام حسین]] در نزدیک‌ترین فاصله با [[مسجد]] قرار دارد.<ref>[https://mrbilit.com/mag/sheikh-lotfollah-mosque/ «مسجد شیخ لطف‌الله؛ تاریخچه»، وب‌سایت مستربلیط]</ref>.
 
#'''اتوبوس:''' استفاده از اتوبوس‌هایی که از دو ایستگاه [[کتابخانه]] مرکزی و بیمارستان خورشید عبور می‌کنند.<ref>[https://tehranmoble.ir/blog/sheikh-lotfollah-mosque-in-isfahan-and-its-designs?%2Fblog%2Fsheikh-lotfollah-mosque-in-isfahan-and-its-designs= «مسجد شیخ لطف‌الله در اصفهان و نقوش آن»، وب‌سایت تهران‌مبل.]</ref>
 
#'''مترو:''' ایستگاه متروی [[امام حسین]] در نزدیک‌ترین فاصله با مسجد قرار دارد.<ref>[https://mrbilit.com/mag/sheikh-lotfollah-mosque/ «مسجد شیخ لطف‌الله؛ تاریخچه»، وب‌سایت مستربلیط].</ref>


==پانویس==
==پانویس==
خط ۱۱۷: خط ۱۴۶:
*تقی‌پور، علی و اصغری، پردیس، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، دومین کنفرانس ملی یافته‌های نوین پژوهشی در عمران، معماری و شهرسازی، ۱۳۹۵ش.
*تقی‌پور، علی و اصغری، پردیس، «مطالعۀ تطبیقی کتیبه‌نگاری در دو مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان و گوهرشاد مشهد»، دومین کنفرانس ملی یافته‌های نوین پژوهشی در عمران، معماری و شهرسازی، ۱۳۹۵ش.


*حنیف‌نژاد، الناز، «بررسی تأثیر هندسه در معماری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، اولین کنفرانس بین‌المللی هنر، معماری و کاربردها، ۱۳۹۵ش.
*حنیف‌نژاد، الناز، «بررسی تأثیر هندسه در معماری مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان»، اولین کنفرانس بین‌المللی هنر, معماری و کاربردها، ۱۳۹۵ش.


*داودی، فریده، «نمادشناسی عنصر نور در مسجد شیخ لطف‌الله»، اولین کنفرانس ملی نمادشناسی در هنر ایران، ۱۳۹۶ش.
*داودی، فریده، «نمادشناسی عنصر نور در مسجد شیخ لطف‌الله»، اولین کنفرانس ملی نمادشناسی در هنر ایران، ۱۳۹۶ش.
خط ۱۳۰: خط ۱۵۹:


{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
<!--
<!--
== تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
== تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
مسجد شیخ لطف‌الله{{سخ}}
مسجد شیخ لطفالله{{سخ}}
مسجد شیخ لطف الله{{سخ}}
مسجد شیخ لطف الله{{سخ}}
مسجد شیخ لطفالله{{سخ}}
شیخ لطف‌الله{{سخ}}
مسجد صدر{{سخ}}
مسجد فتح‌الله{{سخ}}
مسجد شیخ لطف الله اصفهان{{سخ}}
مسجد شیخ لطف الله اصفهان{{سخ}}
مسجد شیخ لطفالله اصفهان{{سخ}}
مسجد شیخ لطفالله اصفهان{{سخ}}
مسجد صدر اصفهان{{سخ}}
مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان{{سخ}}
مسجد فتح‌الله اصفهان{{سخ}}
Sheikh Lotfollah Mosque{{سخ}}
Sheikh Lotfollah Mosque Isfahan{{سخ}}
-->
-->
 
[[رده:مسجدهای ثبت‌شده به عنوان اثر ملی ایران]]
[[رده:مسجد شیخ لطف‌الله]]
[[رده:آثار دوره صفویان در شهرستان اصفهان]]
[[رده:مساجد اصفهان]]
[[رده:آثار ملی ایران]]
[[رده:آثار دوره صفویان در اصفهان]]
[[رده:اصلاح رباتیک]]
[[رده:اصلاح رباتیک]]