بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
ابرابزار
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =تشییع جنازه.png
| تصویر            = تشییع جنازه.png
| زیرنویس تصویر    =تشییع پیکر [[محمود فرشچیان]] در [[اصفهان]]
| زیرنویس تصویر    = تشییع پیکر [[محمود فرشچیان]] در [[اصفهان]]
| image_alt        =
| image_alt        = تشییع جنازه
| فایل پادکست      =
| فایل پادکست      =
| حجم فایلپادکست    =
| حجم فایلپادکست    =
| تاریخ پادکست      =
| تاریخ پادکست      =
| زیرنویس عنوان    =
| زیرنویس عنوان    =
 
| عنوان اصلی        = تشییع جنازه
| عنوان اصلی        =  
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان انگلیسی    =  
| عنوان عربی        = تشییع الجنازة
| عنوان عربی        =  
| عنوان علمی        =
| عنوان علمی        =  
| شاخه علمی        = فقه اسلامی، اخلاق، آیین‌های تدفین
| شاخه علمی        =  
| نوع مفهوم        = آیین و عمل مستحب دینی
| نوع مفهوم        =  
| معنای اصطلاحی      = همراهی و مشارکت در انتقال جنازه میت تا مکان خاک‌سپاری به قصد تکریم و عبرت‌آموزی
| معنای اصطلاحی      =  
| حوزه کاربرد      = احکام اسلامی، فرهنگ دینی و مناسبات اجتماعی
| حوزه کاربرد      =  
| گستره جغرافیایی  = جهان اسلام
| گستره جغرافیایی  =  
| منشأ تاریخی      = سیره پیامبر اسلام و اهل‌بیت (ع)
| منشأ تاریخی      =  
| نخستین کاربرد    =
 
| ریشه واژه        =
| نخستین کاربرد    =  
| مرتبط با          = [[خاک‌سپاری]]، [[غسل میت]]، [[نماز میت]]
| ریشه واژه        =  
| اهمیت            = پاسداشت حرمت انسان درگذشته و یادآوری ناپایداری دنیا
| مرتبط با          =  
| مبدع              =
| اهمیت            =  
| مروج              =
| مبدع              =  
| مقدس برای        =
| مروج              =  
| مورد احترام      =
| مقدس برای        =  
| آثار مرتبط        =
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط        =  
}}
}}
'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.
'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاک‌سپاری.
خط ۳۴: خط ۳۲:


== جایگاه تشییع جنازه در آیین خاک‌سپاری اسلامی ==
== جایگاه تشییع جنازه در آیین خاک‌سپاری اسلامی ==
در [[فرهنگ|فرهنگ‌های مختلف]]، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان [[آداب]] متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما [[بدن]] انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از بدن قرار می‌گیرد، اطرافیان، جنازۀ او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. [[ادب اسلامی]] دیگر آن است که [[جنابت|جُنُب]] و [[قاعدگی|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. مسلمانان پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، نماز می‌خوانند و آن را تا [[قبر|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. [[مسلمان|مسلمانان]]، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref>
در [[فرهنگ|فرهنگ‌های مختلف]]، مراسم [[خاک‌سپاری]] مردگان [[آداب]] متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما [[بدن]] انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده می‌شود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژه‌ای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانه‌های مرگ در [[انسان]]، آغاز می‌شود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از بدن قرار می‌گیرد، اطرافیان، جنازهٔ او را به‌سوی [[قبله]] می‌گردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین می‌کنند. [[ادب اسلامی]] دیگر آن است که [[جنابت|جُنُب]] و [[قاعدگی|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جان‌دادن، پرهیز کند. مسلمانان پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت|می‌شویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط|خوش‌بو می‌کنند]] و [[کفن|پارچه‌ای پاکیزه]] بر آن می‌پوشانند؛ سپس بر جنازه، نماز می‌خوانند و آن را تا [[قبر|محل دفن]]، همراهی و مشایعت می‌کنند. [[مسلمان|مسلمانان]]، جنازه را به صورت کفن‌پوش، در قبر وارد می‌کنند، آن را روبه‌قبله قرار می‌دهند و صورت مرده را بر خاک گور می‌نهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار می‌دهند و قبر را با خاک می‌پوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸–۱۳۱.</ref>


== حکم شرعی ==
== حکم شرعی ==
خط ۴۴: خط ۴۲:
* عبرت‌آموزی و تفکر دربارهٔ [[مرگ]] و [[آخرت]]؛
* عبرت‌آموزی و تفکر دربارهٔ [[مرگ]] و [[آخرت]]؛
* حرکت‌کردن پشت‌سر یا دو طرف جنازه؛
* حرکت‌کردن پشت‌سر یا دو طرف جنازه؛
* حمل جنازه توسط چهار نفر از چهار طرف.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/في_التشييع_يستحب العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵-۸۶.</ref>
* حمل جنازه توسط چهار نفر از چهار طرف.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/في_التشييع_يستحب العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵–۸۶.</ref>


=== مکروهات ===
=== مکروهات ===
خط ۵۰: خط ۴۸:
* سرگرم‌شدن به کارهای بیهوده؛
* سرگرم‌شدن به کارهای بیهوده؛
* سخن‌گفتن به غیر [[ذکر]] خدا؛
* سخن‌گفتن به غیر [[ذکر]] خدا؛
* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>
* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%_5%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref>


== آداب تشییع جنازه ==
== آداب تشییع جنازه ==
[[مسلمانان]] و به‌ویژه [[شیعه|شیعیان]] در آداب و مناسک دینی، پیرو [[پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارهٔ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:
[[مسلمانان]] و به‌ویژه [[شیعه|شیعیان]] در آداب و مناسک دینی، پیرو [[پیامبر اکرم]] و اهل‌بیت او هستند. مورخان و حدیث‌نگاران در سیره پیامبر و [[اهل‌بیت]] به آداب بسیاری دربارهٔ تشییع جنازه توجه کرده‌اند، ازجمله:
* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن می‌گفت و بیشتر [[حدیث نفس]] می‌کرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با [[خشوع]] به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%A3%D8%AF%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9 میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>
* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راه‌رفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین می‌شد، کم سخن می‌گفت و بیشتر [[حدیث نفس]] می‌کرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با [[خشوع]] به یاد داشته باش که تو نیز به او می‌پیوندی.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%A3%D8%%D8%_ب_%D8%%D9%84%D8%%D8%%D9%8A%D9%8A%D8%میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶–۲۹۷۷.</ref>
* [[امام علی|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که [[زندگی]] در این دنیا جاودان نیست و [[مرگ]]، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%A3%D8%AF%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9 میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>
* [[امام علی|علی بن ابی‌طالب]] آنگاه که در تشییع جنازه‌ای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که [[زندگی]] در این دنیا جاودان نیست و [[مرگ]]، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازه‌ای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%%D8%%D8%_ب_%D8%%D9%84%D8%%D8%%D9%8A%D9%8A%D8%میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶–۲۹۷۷.</ref>
* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از [[خدا]] می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. <ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%A3%D8%AF%D8%A8_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B4%D9%8A%D9%8A%D8%B9 میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>
* [[امام محمد باقر]] به تشییع‌کنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را به‌جای او فرض کنند که از [[خدا]] می‌خواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/%D8%%D8%%D8%_ب_%D8%%D9%84%D8%%D8%%D9%8A%D9%8A%D8%میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶–۲۹۷۷.</ref>
* [[امام جعفر صادق]] به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در [[غفلت]] و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref>
* [[امام جعفر صادق]] به تشییع‌کنندگان سفارش می‌کند که در تشییع جنازه، عبرت‌پذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را می‌بینند و همچنان در [[غفلت]] و فراموشی می‌مانند، ابراز شگفتی می‌کند.<ref>ری‌شهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶–۲۹۷۷.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۷۰: خط ۶۸:
* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.
* مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، قم، الهادی، ۱۳۷۹ش.
* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.
* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه و المکتبة الاسلامیه، ۱۳۶۲–۱۳۶۹ش.
{{پایان منابع}}
{{پان منابع}}
 
<!--
 
== تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
تشییع{{سخ}}
تدفین{{سخ}}
مشایعت میت{{سخ}}
-->
 
[[رده:آیین‌های تدفین]]
[[رده:اصلاح رباتیک]]
[[رده:فقه اسلامی]]
[[رده:مصورسازی+عکس+تایید]]