فحشا: تفاوت میان نسخه‌ها

فحشاء واژه‌ای عربی از ریشهٔ فحش است و در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> و خارج از حد اعتدال باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref> فحش دادن نیز از همین ریشه گرفته شده و به کاربرد الفاظ و عبارات صریح برای بیان امور زشت و قبیح گفته می‌شود.<ref>[https://www.porseman.com/!191230 «فحش به شوخی»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>

در کاربرد رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسی‌ای]] گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند [[زنا]]، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپی‌گری|تن‌فروشی]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، [[صنعت سکس]] نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> در زبان عربی و در برخی کاربردهای فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شده است گفته می‌شود.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>

در قرآن، فحشاء و صورت‌های هم‌ریشهٔ آن با معانی متفاوتی به‌کار رفته‌اند. در برخی موارد، معنایی عام دارد و به اعمال بسیار زشت و ناپسند اشاره می‌کند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> برای نمونه، در آیهٔ ۳۳ سورهٔ اعراف، فواحش در کنار گناه، ستم و [[شرک به خدا|شرک]] از جمله اموری دانسته شده است که خداوند آنها را حرام کرده است.<ref>[https://kq.meybod.ac.ir/article_3329_ac8cd1808dc30460a81cab1b0e6652fa.pdf ریاحی و دیگران، «تحلیل مؤلفه‌های مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ریشه‌شناسی تار یخی و روابط همنشینی»، 1402ش، ص14.]</ref> در آيه ۲۶۸ [[سوره‌ بقره]]، به معناى بخل و ترک انفاق، آمده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref> در برخی آیات، فاحشه برای اشاره به رفتار جنسی مشخص به‌کار رفته است؛ مانند زنا، [[لواط]] و [[ازدواج با همسر پدر]].<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> برخی معتقدند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به [[انحرافات جنسی]]،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.]</ref> به‌ویژه زنا و لواط است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref>

در آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ انعام نیز از فواحش که شامل امور آشکار و پنهان است، نهی شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»، 1389ش، ص112.]</ref> همچنین در آیهٔ ۱۹ سورهٔ نور، [[اشاعه فاحشه|اشاعهٔ فاحشه]] در میان مؤمنان نکوهش شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611998043-1036099-84.pdf طاهری‌پور، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، 1398ش، ص222.]</ref> از سوی دیگر در ادبیات قرآن، نماز عامل دوری و پرهیز از فحشا معرفی شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/116312/%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%D8%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%B2%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA «نماز، بازدارنده از زشتی ها و منکرات»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

==پانویس==

==منابع==

*«بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1391ش.

* بختیاری، مهدی، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1393ش.

* راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، 1412ق.

*ریاحی، حدیث و همکاران، «تحلیل مؤلفه‌های مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ر یشه‌شناسی تار یخی و روابط همنشینی»، دو فصلنامه کتاب قیم، شماره 29، 1402ش.

*سیدکریمی، سید عباس، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»،فصلنامه تخصصي تفسير، علوم قرآن وحديث، شماره پنجم و ششم، 1389ش.

* صبوری، فریبا و فرزانه صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، فصلنامه مطالعات روانشناسی و تربیتی، شماره 103، 1404ش.

* طاهری‌پور، زهرا، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، مجله پژوهش دینی، شماره 39، 1398ش.

*«فحش به شوخی»، وب‌سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1400ش.

*مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.

* مکارم شیرازی، ناصر، لغات در تفسير نمونه، قم، انتشارات امام على بن ابى طالب عليه السلام‌، 1387ش.

* مکنون ثریا و زهره عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مجله مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.

* مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، قم، مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، 1382ش.

* مولوی گنجه، سجاد، «نگاهی به پدیده فحشا»، نشریه اصلاح و تربیت، شماره 42، 1384ش.

* «نماز، بازدارنده از زشتی ها و منکرات»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 22 فروردین 1398ش.