بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:


==تاریخچه==
==تاریخچه==
آنچه در طول چندین دهه پس از انقلاب مشروطه بر جامعه ایران گذشت سبب ایجاد نهادها و سازمانهای جدیدی شد که بنا به اقتضای تغییرات اجتماعی٬ سیاسی و فرهنگ زمان شکل گرفتند. جمعیت‌های زنان یکی از همین نهادها بود. نخستین رویکرد زنان به فعالیتهای اجتماعی٬ به صورت سازماندهی شده و هدفمند در حرکتهای مشروطه خواهی نمود یافت.<ref>[https://www.gisoom.com/book/1452233  مورگان شوستر، «اختناق ایران»، کاویان، ص238، 1386ش]</ref>
آنچه در طول چندین دهه پس از انقلاب [[مشروطه]] بر جامعه [[ایران]] گذشت سبب ایجاد نهادها و سازمانهای جدیدی شد که بنا به اقتضای تغییرات اجتماعی٬ سیاسی و فرهنگ زمان شکل گرفتند. جمعیت‌های زنان یکی از همین نهادها بود. نخستین رویکرد زنان به فعالیتهای اجتماعی، به صورت سازماندهی شده و هدفمند در حرکتهای مشروطه خواهی نمود یافت.<ref>[https://www.gisoom.com/book/1452233  مورگان شوستر، «اختناق ایران»، کاویان، ص238، 1386ش]</ref>


 
از طرفی تأسیس مدارس دخترانه اگرچه آگاهی و دانش زنان را در زمینه های مختلف ارتقا داد اما گـروههای فـارغ التـحصیل اغـلب دختران و زنانی بودند که از الگوهای آموزش به شیوه غربی تأثیر بسیاری پذیرفته بودند. این گروه پس از اتمام تحصیل مدارس دیگری را تأسیس کردند و یا پایه‌گذاران جمعیت‌های زنان شدند. لازم است اشاره کنیم که رهبران یا مؤسسان جمعیتها و مدارس اغلب زنان<ref>[https://ketabnak.com/book/114083 بامداد، «زن ایرانی: از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید»، 1347ش]</ref> بدرالملوک بامداد زن ایرانی از انقلاب مشروطه تا انقلاب سفید، نویسنده در بخش عمده ای از کتاب خود به معرفی هریک از این افراد می پردازد منسوب به خانواده های فرهنگی یا رجال سیاسی و اشراف بودند. جمعیتهای مـذکور عموما به وسیله مطبوعات همفکر همان دوره حمایت می شدند و یا موسسان جمعیت٬ مدتی پس از تأسیس٬ اقدام به انتشار روزنامه می کردند. به این ترتیب٬ افکار حاـکم بر هر جمعیت از طریق مطبوعات٬ در جامعه بازتاب می یافت. <ref>[https://archive.faraketab.ir/417004 شیخ الاسلامی، «زنان روزنامه‌نگار و اندیشمند ایران»، ص 83-87، 1351ش]  
 
از طرفی تأسیس مدارس دخترانه اگرچه آگاهی و دانش زنان را در زمینه های مختلف ارتقا داد٬ اما گـروههای فـارغ التـحصیل٬ اغـلب٬ دختران و زنانی بودند که از الگوهای آموزش به شیوه غربی تأثیر بسیاری پذیرفته بودند. این گروه پس از اتمام تحصیل مدارس دیگری را تأسیس کردند و یا پایه‌گذاران جمعیت‌های زنان شدند. لازم است اشاره کنیم که رهبران یا مؤسسان جمعیتها و مدارس٬ اغلب٬ زنان<ref>[https://ketabnak.com/book/114083 بامداد، «زن ایرانی: از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید»، 1347ش]</ref> بدرالملوک بامداد٬ زن ایرانی از انقلاب مشروطه تا انقلاب سفید، نویسنده در بخش عمده ای از کتاب خود به معرفی هریک از این افراد می پردازد منسوب به خانواده های فرهنگی یا رجال سیاسی و اشراف بودند. جمعیتهای مـذکور عموما به وسیله مطبوعات همفکر همان دوره حمایت می شدند و یا موسسان جمعیت٬ مدتی پس از تأسیس٬ اقدام به انتشار روزنامه می کردند. به این ترتیب٬ افکار حاـکم بر هر جمعیت از طریق مطبوعات٬ در جامعه بازتاب می یافت. <ref>[https://archive.faraketab.ir/417004 شیخ الاسلامی، «زنان روزنامه‌نگار و اندیشمند ایران»، ص 83-87، 1351ش]  
</ref>
</ref>
در کنار این تغییرات به  قدرت رسـیدن رضـاشاه و تأسـیس حکـومت پـهلوی نیز سـبب شـد سـازوکارهای ا جتماعی تغییرات عمده ای را پذیرا شوند. رضاشاه٬ در رأس سیاستهای خود٬ طرحهای دگرگون سازی فرهنگی را با تکیه بر الگوهای غربی اجرا کرد. این دگرگون سازی٬ نهادها و سازمانهایی را می طلبید تا بتوانند زمینه های تحقق یافتن آن طرحها را در جامعه مذهبی ایران فراهم آورند. جمعیتهای زنان و مدارس دختران در این زمـان کـارآمـدترین نـهادهایی بـودند کـه می توانستند در جامعه زنان مؤثر واقع شوند و اهداف دولت را جامه عمل بپوشانند. به همین دلیل٬ تعداد انجمن های زنان روبه افزایش رفت.<ref>[https://ketabnak.com/book/76072 ناهید، «زنان ایران در جنبش مشروطه»، ص 113، 1360ش]</ref>علاوه بر برنامه‌های خاص دولت و حکومت، فشارهای بین المللی نیز سبب می شد که حکومت جریان  ترقی خواهی را شتاب بخشد؛ به عنوان مثال٬ در دهم سپتامبر ١٩٣٠م (هشتم شهریور ١٣٠٩ )در یازدهمین مجمع بین المللی سازمان ملل٬«رفتار شرقیان با زنان» در دستور کار قرار گرفت و قانون تشکیل کمیسیونی از طرف جامعه ملل برای جلوگیری از تجاوز به حقوق زنان در شرق تصویب شد.<ref>[https://www.iranketab.ir/book/50372 هدایت، «کتاب خاطرات و خطرات»، ص459، 1399ش]</ref>همچنین در سال ١٣١١ ه ش. در تـالار وزارت فرهنگ مسعودیه٬ کنگره اتحاد زنـان شـرق٬ بـا حـضور نـمایندگان ١٠ کشـور٬ تشکیل شد. بررسی تـرقیات روزافـزون زنـان اروپـایی٬ مـحرومیتهای زنـان کشـورهای اسلامی و لزوم اقدامات جدی از سوی زنان روشنفکر موضوعات مطرح شده در این ـکنگره بودند.
در کنار این تغییرات به  قدرت رسـیدن رضـاشاه و تأسـیس حکـومت پـهلوی نیز سـبب شـد سـازوکارهای اجتماعی تغییرات عمده ای را پذیرا شوند. [[رضاشاه]] در رأس سیاستهای خود طرحهای دگرگون سازی فرهنگی را با تکیه بر الگوهای غربی اجرا کرد. این دگرگون سازی نهادها و سازمانهایی را می طلبید تا بتوانند زمینه های تحقق یافتن آن طرحها را در جامعه مذهبی ایران فراهم آورند. جمعیتهای زنان و مدارس دختران در این زمـان کـارآمـدترین نـهادهایی بـودند کـه می توانستند در جامعه زنان مؤثر واقع شوند و اهداف دولت را جامه عمل بپوشانند. به همین دلیل٬ تعداد انجمن های زنان روبه افزایش رفت.<ref>[https://ketabnak.com/book/76072 ناهید، «زنان ایران در جنبش مشروطه»، ص 113، 1360ش]</ref>علاوه بر برنامه‌های خاص دولت و حکومت، فشارهای بین المللی نیز سبب می شد که حکومت جریان  ترقی خواهی را شتاب بخشد؛ به عنوان مثال، در دهم سپتامبر ١٩٣٠م ([[۸ شهریور]] ١٣٠٩) در یازدهمین مجمع بین المللی سازمان ملل «رفتار شرقیان با زنان» در دستور کار قرار گرفت و قانون تشکیل کمیسیونی از طرف جامعه ملل برای جلوگیری از تجاوز به حقوق زنان در شرق تصویب شد.<ref>[https://www.iranketab.ir/book/50372 هدایت، «کتاب خاطرات و خطرات»، ص459، 1399ش]</ref>همچنین در سال ١٣١١ش. در تـالار وزارت فرهنگ مسعودیه٬ کنگره اتحاد زنـان شـرق بـا حـضور نـمایندگان ١٠ کشـور تشکیل شد. بررسی تـرقیات روزافـزون زنـان اروپـایی مـحرومیتهای زنـان کشـورهای اسلامی و لزوم اقدامات جدی از سوی زنان روشنفکر موضوعات مطرح شده در این ـکنگره بودند.


شروع جنگ جهانی و پیامدهای آن در ایران٬ ورود نیروهای متفقین به ایران٬ تمایل  رضاشاه به آلمان٬ و مجموعه عوامل دیگر سبب شد رضاشاه با دخالت نیروهای غربی به نفع پسرش از سلطنت کناره‌گیری کند. به هـمین دلیـل بسـیاری از طـرحـهای دولت رضاشاه متوقف شد. در اغلب شهرهای مذهبی بار دیگر مردم به حجاب روی آوردند. جمعیتهایی مانند [[کانون بانوان]]٬ حزب زنان و جمعیت زنان و ... با انتشار مقالت سعی در حفظ مظاهر تجدد داشتند. برخی از جمعیتها٬ با دیدار خصوصی از سیاسیون٬ سعی در جلب حمایت آنان داشتند؛ اما از آنجا که حکومت جدید هنوز ثبات و استقرار لازم را به دست نیاورده بـود از ایـن حـرکتها حـمایتی نکـرد.<ref>آرشیو سازمان اسناد ملی ایران٬ سال ٬١٣٢٦ شماره ١٣٤٣</ref> در ایـن دوران٬ جـمعیت‌های زنـان عمده ترین فعالیت خود را حول محور تشکیل کلاسهای سوادآموزی یا کمک به افـراد بی بضاعت قرار دادند. زمانی که بار دیگر تصمیم گرفته شد نیروی زنان در خدمت سیاست‌های حکومت قرار گیرد٬ در اردیبهشت ماه سال ١٣٣٨ه ش [[شورای عالی زنان]]٬ متشکل از ١٨ جمعیت٬ آغاز به کار کرد و کلیه جمعیتهای زنان تعطیل اعلام شد.<ref>[https://oldmag.ir/product « مجله اطلاعات بانوان»، ش210، ص2، 1340ش]</ref> ریاست این شورا به عهده اشرف پهلوی قـرار گـرفت. دلیـل اصلی تشکیل شورای عالی زنان مـبارزه بـا بـی‌سوادی اعـلام شـد؛ امـا، در حـقیقت٬ جمعیت‌های پراکنده با اهـداف مـتفاوت در ارتـباط بـا بـرنامه های وزارت فـرهنگ قـرار گرفتند.تا عهده دار نقش جدیدی از سوی حکومت در جامعه شوند<ref>[https://oldmag.ir/product « مجله اطلاعات بانوان»، ش317، ص5، 1339ش]</ref>  <ref>[https://oldmag.ir/product «  نشریه سال بـین المـللی زن»، ص253، 1925ق]</ref>
شروع جنگ جهانی و پیامدهای آن در ایران ورود نیروهای متفقین به ایران تمایل  رضاشاه به آلمان و مجموعه عوامل دیگر سبب شد رضاشاه با دخالت نیروهای غربی به نفع پسرش از سلطنت کناره‌گیری کند. به هـمین دلیـل بسـیاری از طـرحـهای دولت رضاشاه متوقف شد. در اغلب شهرهای مذهبی بار دیگر مردم به حجاب روی آوردند. جمعیتهایی مانند [[کانون بانوان]] حزب زنان و جمعیت زنان، با انتشار مقالت سعی در حفظ مظاهر تجدد داشتند. برخی از جمعیتها با دیدار خصوصی از سیاسیون سعی در جلب حمایت آنان داشتند؛ اما از آنجا که حکومت جدید هنوز ثبات و استقرار لازم را به دست نیاورده بـود از ایـن حـرکتها حـمایتی نکـرد.<ref>آرشیو سازمان اسناد ملی ایران٬ سال ٬١٣٢٦ شماره ١٣٤٣</ref> در ایـن دوران جـمعیت‌های زنـان عمده ترین فعالیت خود را حول محور تشکیل کلاسهای سوادآموزی یا کمک به افـراد بی بضاعت قرار دادند. زمانی که بار دیگر تصمیم گرفته شد نیروی زنان در خدمت سیاست‌های حکومت قرار گیرد٬ در اردیبهشت ماه سال ١٣٣٨ ش [[شورای عالی زنان]] متشکل از ١٨ جمعیت آغاز به کار کرد و کلیه جمعیتهای زنان تعطیل اعلام شد.<ref>[https://oldmag.ir/product « مجله اطلاعات بانوان»، ش210، ص2، 1340ش]</ref> ریاست این شورا به عهده [[اشرف پهلوی]] قـرار گـرفت. دلیـل اصلی تشکیل شورای عالی زنان مـبارزه بـا بـی‌سوادی اعـلام شـد؛ امـا، در حـقیقت جمعیت‌های پراکنده با اهـداف مـتفاوت در ارتـباط بـا بـرنامه های وزارت فـرهنگ قـرار گرفتند.تا عهده دار نقش جدیدی از سوی حکومت در جامعه شوند<ref>[https://oldmag.ir/product « مجله اطلاعات بانوان»، ش317، ص5، 1339ش]</ref>  <ref>[https://oldmag.ir/product «  نشریه سال بـین المـللی زن»، ص253، 1925ق]</ref>


شورای عالی زنان در دهه ١٣٥٠-١٣٤٠ وظیفه هماهنگ سـازی نـقش زنـان را بـا طرح‌های جدید دولت پهلوی به عهده گرفت. مهمترین وظیفه شورای عالی زنان وارد کردن نیروی زنان در بازار کار بود٬ که درپی تحولات اقتصادی و اجتماعی حاصل از انقلاب سفید شاه باید به کارگرفته مـی شدند.<ref>[https://www.iranketab.ir/book/31325 فرودست، « کتاب ظهور و سقوط سلطنت پهلوی»، ج2، 1397ش]</ref>برای شکل گیری طبقات اجتماعی جدید نگاه کنید: به تئوری روستو در کتاب ظهور و سقوط پـهلوی٬  عـلاوه بـر ایـن٬ حـضور زنـان در بـازار کـار و صحنه‌های اجتماعی و سیاسی میتوانست نوعی تبلیغات برای طرحهای آمریکایی شاه محسوب شود. به همین دلیل٬ شورای عالی زنان٬ بـلافاصله پس از شکـل گیری٬ در انتخابات محلی اصفهان به حمایت از یک کاندیدای زن پرداخت. <ref>«سالنامه سازمان ایران»٬ انتشارات سازمان زنان ایران٬ ٬١٣٤٥ ص ٣٧.</ref> شـورای عـالی بـا استفاده از مطبوعات و جراید به ارائه الگوهای تجددخواهانه پرداخت. اغلب اعـضای این شورا متعلق به طبقات مرفه سیاسی و فرهنگی بـودند و پـیشرفت آنـان بـه کشـف حجاب و تجددگرایی نسبت داده می شد.<ref>[https://oldmag.ir/product « مجله اطلاعات بانوان»، ش327،ص4،ش348ص2، ش332 ص5، 1342ش]
شورای عالی زنان در دهه ١٣٥٠-١٣٤٠ وظیفه هماهنگ سـازی نـقش زنـان را بـا طرح‌های جدید دولت پهلوی به عهده گرفت. مهمترین وظیفه شورای عالی زنان وارد کردن نیروی زنان در بازار کار بود٬ که درپی تحولات اقتصادی و اجتماعی حاصل از انقلاب سفید شاه باید به کارگرفته مـی شدند.<ref>[https://www.iranketab.ir/book/31325 فرودست، « کتاب ظهور و سقوط سلطنت پهلوی»، ج2، 1397ش]</ref>برای شکل گیری طبقات اجتماعی جدید نگاه کنید: به تئوری روستو در کتاب ظهور و سقوط پـهلوی٬  عـلاوه بـر ایـن٬ حـضور زنـان در بـازار کـار و صحنه‌های اجتماعی و سیاسی میتوانست نوعی تبلیغات برای طرحهای آمریکایی شاه محسوب شود. به همین دلیل٬ شورای عالی زنان٬ بـلافاصله پس از شکـل گیری٬ در انتخابات محلی اصفهان به حمایت از یک کاندیدای زن پرداخت. <ref>«سالنامه سازمان ایران»٬ انتشارات سازمان زنان ایران٬ ٬١٣٤٥ ص ٣٧.</ref> شـورای عـالی بـا استفاده از مطبوعات و جراید به ارائه الگوهای تجددخواهانه پرداخت. اغلب اعـضای این شورا متعلق به طبقات مرفه سیاسی و فرهنگی بـودند و پـیشرفت آنـان بـه کشـف حجاب و تجددگرایی نسبت داده می شد.<ref>[https://oldmag.ir/product « مجله اطلاعات بانوان»، ش327،ص4،ش348ص2، ش332 ص5، 1342ش]
</ref>
</ref>
در اواخر سال ١٣٤٤ زمزمه های مخالفت با شورای عالی زنان از درون کادر شـورا شنیده شد؛ به طوری که در آخرین کنگره سالنه شورای عالی زنان صراحتا اعلام کردند شورای عالی زنان در شکل و هیئت سازمانی نیست که بتواند بنیاد خواسته شـاه را در مورد تساوی حقوق زن و مرد تقویت کند؛ به همین دلیل٬ در ١٣٤٥ شورای عالی زنان منحل اعلام شد و «سازمان زنان ایران» جایگزین آن گردید.
در اواخر سال ١٣٤٤ش زمزمه های مخالفت با شورای عالی زنان از درون کادر شـورا شنیده شد؛ به طوری که در آخرین کنگره سالنه شورای عالی زنان صراحتا اعلام کردند شورای عالی زنان در شکل و هیئت سازمانی نیست که بتواند بنیاد خواسته شـاه را در مورد تساوی حقوق زن و مرد تقویت کند؛ به همین دلیل در ١٣٤٥ش شورای عالی زنان منحل اعلام شد و «سازمان زنان ایران» جایگزین آن گردید.


==اعضا==
==اعضا==
خط ۶۴: خط ۶۲:
سازمان زنان ایران٬ که بازوی اجرایی برنامه های فـرهنگی حکـومت در مـیان زنـان ایران بود٬ وظیفه داشت زن ایرانی را نمونه تمدن یافته زن شرقی معرفی کند. بیشترین بودجه و سرمایه خود را در برنامه های تبلیغی به خدمت گرفت. این فعالیت‌ها٬ از طـریق چاپ و نشر کتاب و عکس گرفته تا تهیه فیلم برای رسانه ها، صورت می گرفت. تشکیل سمینارها و جلسات سخنرانیهای عمومی در ارتباط با نقش جدید زن ایـرانـی٬ تـدوین برنامه های رادیو تلویزیون در راسـتای فـعالیتهای سـازمان٬ دیـدوبازدیدهای فـردی یـا جمعی، داخلی و خارجی٬ به خـصوص بـا حـمایتهای زنـان کشـورهای دیگـر٬ تـرتیب نمایشگاههای فصلی یا مـوضوعی٬ شـرکت گسـترده در جشـنهای ٢٥٠٠ سـاله، تـهیه پوسترهای تبلیغاتی، شرکت در نمایشگاههای داخلی و بین المللی عکس با عنوان نقش  جدید زن ایرانی<ref>«آرشیو وزارت امور خارجه»٬ سازمان زنان ایران٬ سال ٬١٣٥١ ردیف ٢٥٣</ref> انتشار هفت شماره ماهنامه تحت عنوان زن دانـا کـه در آن نـقشهای زنـان در دوران پهلوی تبلیغ شده است٬ همگی نشان دهنده تمرکز سرمایه و نیروی انسانی در این واحد است.
سازمان زنان ایران٬ که بازوی اجرایی برنامه های فـرهنگی حکـومت در مـیان زنـان ایران بود٬ وظیفه داشت زن ایرانی را نمونه تمدن یافته زن شرقی معرفی کند. بیشترین بودجه و سرمایه خود را در برنامه های تبلیغی به خدمت گرفت. این فعالیت‌ها٬ از طـریق چاپ و نشر کتاب و عکس گرفته تا تهیه فیلم برای رسانه ها، صورت می گرفت. تشکیل سمینارها و جلسات سخنرانیهای عمومی در ارتباط با نقش جدید زن ایـرانـی٬ تـدوین برنامه های رادیو تلویزیون در راسـتای فـعالیتهای سـازمان٬ دیـدوبازدیدهای فـردی یـا جمعی، داخلی و خارجی٬ به خـصوص بـا حـمایتهای زنـان کشـورهای دیگـر٬ تـرتیب نمایشگاههای فصلی یا مـوضوعی٬ شـرکت گسـترده در جشـنهای ٢٥٠٠ سـاله، تـهیه پوسترهای تبلیغاتی، شرکت در نمایشگاههای داخلی و بین المللی عکس با عنوان نقش  جدید زن ایرانی<ref>«آرشیو وزارت امور خارجه»٬ سازمان زنان ایران٬ سال ٬١٣٥١ ردیف ٢٥٣</ref> انتشار هفت شماره ماهنامه تحت عنوان زن دانـا کـه در آن نـقشهای زنـان در دوران پهلوی تبلیغ شده است٬ همگی نشان دهنده تمرکز سرمایه و نیروی انسانی در این واحد است.
==روابط برون مرزی==
==روابط برون مرزی==
عملکرد سازمان در خارج از ایران در راستای سیاست‌های حکومت قرار داشت و با تمام کشورهایی که منافع سیاسی دولت اقتضا می کرد و یا مطابق برنامه های آمریکای-ایران موظف بود به این کشورها کمک اقتصادی کند و زن ایرانی را به عنوان الگوی غربی شده ارائه ده-سازمان زنان ارتباطات گسترده ای برقرار می ساخت. به عنوان مثال( در کنار پیمان همکاری عمران منطقه ای بین سه کشور تـرکیه٬ ایـران و پـاـکسـتان(RCD ) سازمان زنان کمیته فرعی مربوط به هـمکاری عـمران مـنطقه ای را تشکـیل داد. رابـطه تگاتنگی با دو کشور مذکور از طریق ارتباط با جمعیتهای زنان در این دو کشور به وجود وزارت امور خارجه،آورد. <ref> «گزارش امور مالی و اداری سازمان زنان ایرانم، اسناد سال ١٣٤٣ </ref> از این طریق کمکهای اقتصادی فراوانـی بـه دو کشـور مـذکور ارائـه داد کـه در گزارشهای سالیانه سازمان نیز ذـکر شد. همچنین سازمان زنان با جمعیتهای زنان در کشور اسرائیل همکاری داشت. شرکت در سمینارها٬ بازدید از مراکز رفاهی زنان در این کشور از جمله این ارتباطها بود.<ref>«گزارش سالیانه سازمان زنان ایران»٬ سال ١٣٥٤ و ١٣٥٣ .ص58</ref> ارتباط با سازمانها و جمعیتهای آمریکایی از دیگر فعالیتهای سازمان بود. علاوه بر این٬ عملکرد سازمان در برخی از جراید و مطبوعات آمریکا بـه طور گسترده ای تبلیغ شد.<ref>«گزارش سالیانه سازمان زنان ایران»، سال ١٣٥٤ و ١٣٥٣، ص58</ref> سازمان زنان در سازمان ملل نیز حضور مستمر و پیگیری داشت. در کـمیسیونهای مقام زن٬ اشرف پهلوی بـه عـنوان رئـیس سـازمان زنـان از طـرف دولت ایـران حـضور می یافت٬ و چنین تبلیغ می شد که در ایران بیسوادی ریشه‌کن شده و فقر از میان رفـته است. سازمان زنان٬ در اغلب سمینارها و جلسات عـمومی بـا جـمعیتهای کشـورهای دیگر٬ بیشترین تبلیغ را به مبارزه با بیسوادی در قالب طرحهای انقلاب سفید اختصاص میداد و همچنین در اغلب طرحهای تحقیقاتی سازمان ملل شرکت فعالنه ای داشت. <ref>[https://mfa.gov.ir/portal/newsarchive «اسناد سازمانهای بین المللی سالهای1349-1351»، آرشیو وزارت امور خارجه،  کمیسیون مقام زن، ردیف7]</ref> کمک مالی سازمان زنان به کشورهای مختلف تحت عنوان زنان نیز بسیار زیاد بود؛ به عنوان مثال٬ در سال ١٣٥٤ مبلغ ٥٠٠ هزار دلار به صندوق ملل متحد برای سـال زن٬ ٥٠٠ هزار دلار به مرکز آسیایی٬ ٠٠٠ / ٠٠٠ / ١ دلار بـابت مـخارج اولیـه تأسـیس مـرکز بین المللی تحقیق زنان و ٠٠٠ / ١٥ دلار برای مخارج سمینار زن و توسعه پرداخت کرد. <ref>«گزارش امور مالی و اداری٬ سازمان زنان ایران»،  ١٣٥٤-٬١٣٥٣ ص ٣٤-٣٣</ref>
عملکرد سازمان در خارج از ایران در راستای سیاست‌های حکومت قرار داشت و با تمام کشورهایی که منافع سیاسی دولت اقتضا می کرد و یا مطابق برنامه های آمریکای-ایران موظف بود به این کشورها کمک اقتصادی کند و زن ایرانی را به عنوان الگوی غربی شده ارائه ده-سازمان زنان ارتباطات گسترده ای برقرار می ساخت. به عنوان مثال(در کنار پیمان همکاری عمران منطقه ای بین سه کشور [[تـرکیه]]، [[ایـران]] و [[پـاکسـتان]](RCD) سازمان زنان کمیته فرعی مربوط به هـمکاری عـمران مـنطقه ای را تشکـیل داد. رابـطه تگاتنگی با دو کشور مذکور از طریق ارتباط با جمعیتهای زنان در این دو کشور به وجود وزارت امور خارجه،آورد. <ref> «گزارش امور مالی و اداری سازمان زنان ایرانم، اسناد سال ١٣٤٣ </ref> از این طریق کمکهای اقتصادی فراوانـی بـه دو کشـور مـذکور ارائـه داد کـه در گزارشهای سالیانه سازمان نیز ذکر شد. همچنین سازمان زنان با جمعیتهای زنان در کشور اسرائیل همکاری داشت. شرکت در سمینارها٬ بازدید از مراکز رفاهی زنان در این کشور از جمله این ارتباطها بود.<ref>«گزارش سالیانه سازمان زنان ایران»٬ سال ١٣٥٤ و ١٣٥٣ .ص58</ref> ارتباط با سازمانها و جمعیتهای آمریکایی از دیگر فعالیتهای سازمان بود. علاوه بر این٬ عملکرد سازمان در برخی از جراید و مطبوعات آمریکا بـه طور گسترده ای تبلیغ شد.<ref>«گزارش سالیانه سازمان زنان ایران»، سال ١٣٥٤ و ١٣٥٣، ص58</ref> سازمان زنان در سازمان ملل نیز حضور مستمر و پیگیری داشت. در کـمیسیونهای مقام زن٬ اشرف پهلوی بـه عـنوان رئـیس سـازمان زنـان از طـرف دولت ایـران حـضور می یافت٬ و چنین تبلیغ می شد که در ایران بیسوادی ریشه‌کن شده و فقر از میان رفـته است. سازمان زنان٬ در اغلب سمینارها و جلسات عـمومی بـا جـمعیتهای کشـورهای دیگر٬ بیشترین تبلیغ را به مبارزه با بیسوادی در قالب طرحهای انقلاب سفید اختصاص میداد و همچنین در اغلب طرحهای تحقیقاتی سازمان ملل شرکت فعالنه ای داشت. <ref>[https://mfa.gov.ir/portal/newsarchive «اسناد سازمانهای بین المللی سالهای1349-1351»، آرشیو وزارت امور خارجه،  کمیسیون مقام زن، ردیف7]</ref> کمک مالی سازمان زنان به کشورهای مختلف تحت عنوان زنان نیز بسیار زیاد بود؛ به عنوان مثال٬ در سال ١٣٥٤ مبلغ ٥٠٠ هزار دلار به صندوق ملل متحد برای سـال زن٬ ٥٠٠ هزار دلار به مرکز آسیایی٬ ٠٠٠ / ٠٠٠ /١ دلار بـابت مـخارج اولیـه تأسـیس مـرکز بین المللی تحقیق زنان و ٠٠٠ / ١٥ دلار برای مخارج سمینار زن و توسعه پرداخت کرد. <ref>«گزارش امور مالی و اداری٬ سازمان زنان ایران»،  ١٣٥٤-٬١٣٥٣ ص ٣٤-٣٣</ref>
 
==ماهیت سیاسی==
==ماهیت سیاسی==
در بررسی سازه های سازمان زنان٬ نقش ریاست سازمان می تواند نشانه محکمی بر ماهیت وجودی سازمان باشد که از ابتدا این مقام به اشرف پهلوی سپرده شد. این امر نشانه آن بود که حکومت کامل سازمان را در اختیار خود دارد. اشرف٬ که هـمواره در صدد تحکیم و ازدیاد قدرت شخصی خود بود٬ در درجه اول از وجود سازمان در جهت این هدف خود سود می برد.<ref>[https://www.gisoom.com/book/114729 مرکز نشر اسناد لانه جاسوسی، «از ظهور تا سقوط: مجموعه اسناد لانه جاسوسی آمریکا»،  ص108-109]</ref>با توجه به اینکه «سازمان زنان ایران» طبق اساسنامه خود بر غیر سیاسی بودن آن تأکید کرده بود، لیکن فعالیت‌‏های سیاسی نیز در آن صورت می‏گرفت. [[مهرانگیز منوچهریان]] در این باره می‏گوید: «در آغاز فعالیت سازمان زنان ایران، جمعی از زنان به فعالیت‏های سیاسی و حزبی پرداختند و گروهی دیگر به کارهای اجتماعی و فرهنگی رغبت و علاقه نشان می‏دادند. در واقع این دو نوع فعالیت آن قدر از هم جدا افتاده بود که فعالیت زنان را نمی‏شد در قالب واحدی شکل داد... در نتیجه آن عده [از ]زنان که فعالیت سیاسی داشتند، شیوه و فعالیت تشکیلاتشان از فعالیت سازمان جدا بود و فعالیت‏های سیاسی در چارچوب شوراهای زنان احزاب فعالِ آن زمان انجام می‏شد. زنانی هم که در سازمان زنان فعال بودند، به حکم اساسنامه، آن قدر خود را غیر سیاسی می‏دانستند که نمی‏توانستند عمیقاً و واقعاً به جنبه‏های گوناگون مساوات بپردازند و این، سبب شد که ایجاد نوعی دید و برداشت همه جانبه و سازنده از نقش زن در جامعه به تأخیر بیفتد...»<ref>[https://www.gisoom.com/book/1258239  اردلان؛  احمدی‌خراسانی، «سناتور: فعالیت‌های مهرانگیز منوچهریان بر بستر مبارزات حقوقی زنان در ایران»، ص503-502،1382ش]</ref>مدتی بعد با تأسیس حزب رستاخیز در سال 1353 شمسی از سوی محمدرضا پهلوی، رویکرد سازمان زنان به مسائل سیاسی تغییر یافت. با توجه به خواسته محمدرضا پهلوی مبنی بر اینکه افراد غیر عضو این حزب باید از کشور خارج شوند، سازمان زنان وارد عرصه سیاست شد و به صورت یکی از اهرم‏های آن حزب درآمد.
در بررسی سازه های سازمان زنان٬ نقش ریاست سازمان می تواند نشانه محکمی بر ماهیت وجودی سازمان باشد که از ابتدا این مقام به اشرف پهلوی سپرده شد. این امر نشانه آن بود که حکومت کامل سازمان را در اختیار خود دارد. اشرف٬ که هـمواره در صدد تحکیم و ازدیاد قدرت شخصی خود بود٬ در درجه اول از وجود سازمان در جهت این هدف خود سود می برد.<ref>[https://www.gisoom.com/book/114729 مرکز نشر اسناد لانه جاسوسی، «از ظهور تا سقوط: مجموعه اسناد لانه جاسوسی آمریکا»،  ص108-109]</ref>با توجه به اینکه «سازمان زنان ایران» طبق اساسنامه خود بر غیر سیاسی بودن آن تأکید کرده بود، لیکن فعالیت‌‏های سیاسی نیز در آن صورت می‏گرفت. [[مهرانگیز منوچهریان]] در این باره می‏گوید: «در آغاز فعالیت سازمان زنان ایران، جمعی از زنان به فعالیت‏های سیاسی و حزبی پرداختند و گروهی دیگر به کارهای اجتماعی و فرهنگی رغبت و علاقه نشان می‏دادند. در واقع این دو نوع فعالیت آن قدر از هم جدا افتاده بود که فعالیت زنان را نمی‏شد در قالب واحدی شکل داد... در نتیجه آن عده [از ]زنان که فعالیت سیاسی داشتند، شیوه و فعالیت تشکیلاتشان از فعالیت سازمان جدا بود و فعالیت‏های سیاسی در چارچوب شوراهای زنان احزاب فعالِ آن زمان انجام می‏شد. زنانی هم که در سازمان زنان فعال بودند، به حکم اساسنامه، آن قدر خود را غیر سیاسی می‏دانستند که نمی‏توانستند عمیقاً و واقعاً به جنبه‏های گوناگون مساوات بپردازند و این، سبب شد که ایجاد نوعی دید و برداشت همه جانبه و سازنده از نقش زن در جامعه به تأخیر بیفتد...»<ref>[https://www.gisoom.com/book/1258239  اردلان؛  احمدی‌خراسانی، «سناتور: فعالیت‌های مهرانگیز منوچهریان بر بستر مبارزات حقوقی زنان در ایران»، ص503-502،1382ش]</ref>مدتی بعد با تأسیس حزب رستاخیز در سال 1353 شمسی از سوی محمدرضا پهلوی، رویکرد سازمان زنان به مسائل سیاسی تغییر یافت. با توجه به خواسته محمدرضا پهلوی مبنی بر اینکه افراد غیر عضو این حزب باید از کشور خارج شوند، سازمان زنان وارد عرصه سیاست شد و به صورت یکی از اهرم‏های آن حزب درآمد.