برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
پژوهشگران حوزۀ «سقط جنین»، این پدیده را دارای انواعی دانستهاند که شایعترین آنها، از قرار زیر است: | پژوهشگران حوزۀ «سقط جنین»، این پدیده را دارای انواعی دانستهاند که شایعترین آنها، از قرار زیر است: | ||
#. سقط جنین طبیعی یا غیرارادی؛ این سقط بیشتر بر اثر عوامل ژنتیکی، محیطی، عاطفی و یا علل نامعلوم رخ میدهد. بهدلیل غیرارادی بودن این نوع سقط، مسئولیت کیفری متوجه شخصی نمیشود. از آنجا كه این سقط، بدون استفاده از روشهای دارویی یا مكانیكی برای تخلیۀرحم صورت میگیرد، به آن سقط خودبهخودی نیز میگویند. | |||
#. سقط جنین جنایی؛ به اخراج عمدی جنین پیش از موعد طبیعی، سقط جنین جنایی گویند. این نوع سقط به دلایل گوناگونی صورت میگیرد: | |||
'''توسط مادر از طریق:''' | '''توسط مادر از طریق:''' | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
*عدم رعایت نظامات دولتی. | *عدم رعایت نظامات دولتی. | ||
#. سقط جنین درمانی؛ به ختم [[حاملگی]] قبل از قابلیت حیات جنین، برای حفظ سلامت مادر یا بهدلیل بیماریهای جنین، اطلاق میشود. همچنین، در صورت احراز عقبماندگی یا ناقصالخلقه بودن جنین پس از تولد، بهگونهای که حرجی متوجه والدین یا طفل شود، سقط درمانی صورت میگیرد. در بعضی دیگر از نظامهای حقوقی، در صورتی كه [[بارداری]] در اثر تجاوز یا زنای بهعنف باشد، برای حفظ آبروی زن، سقط درمانی مجاز شمرده شده است.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=31451&fn=8f9f06434ff3ad5b2c54b25b7695cca2.pdf نبویزاده، «نقدی بر ماده واحده قانون سقط درمانی»، 1396ش، ص4]؛ [https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=18218&fn=f903c02a2f6cdbbc4a33477ac5df854a.pdf عباسی، «مبانی سقط درمانی و بررسی آن از منظر حقوق جزای پزشکی»، 1391ش، ص120]؛ [https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=9234&fn=69406f98e50ba6becbfc7fa6682d20b2.pdf اکرمی، «پرهیز از خطای پزشکی در سقط درمانی؛ چقدر باید مراقب باشیم؟»، 1389ش، ص29]</ref> | |||
==سقط درمانی در قانوان مجازات اسلامی== | ==سقط درمانی در قانوان مجازات اسلامی== | ||
تحقیقات صورت گرفته در مورد سقط جنین نشان میدهد كه رابطۀ مستقیمی بین قانونی بودن سقط جنین و كاهش آمار مرگ زنان ناشی از سقطهای جنایی وجود دارد.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=18224&fn=05f03e4ee209589fc2035c1d7b8ff59c.pdf آبروش، «سقط جنين در بارداري ناشي از جرايم جنسي در پرتو قانون سقط درماني»، 1390ش، ص142].</ref> در مورد جواز سقط جنین پیش از ایجاد روح بهعلت بیماریهای خاص، سرانجام در سال | تحقیقات صورت گرفته در مورد سقط جنین نشان میدهد كه رابطۀ مستقیمی بین قانونی بودن سقط جنین و كاهش آمار مرگ زنان ناشی از سقطهای جنایی وجود دارد.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=18224&fn=05f03e4ee209589fc2035c1d7b8ff59c.pdf آبروش، «سقط جنين در بارداري ناشي از جرايم جنسي در پرتو قانون سقط درماني»، 1390ش، ص142].</ref> در مورد جواز سقط جنین پیش از ایجاد روح بهعلت بیماریهای خاص، سرانجام در سال ۱۳۸۴ش، سقطِدرمانی قانونی شد. این قانون برای جلوگیری از سقطهای غیرقانونی و کاهش عوارض ناشی از سقطهای غیرعلمی و غیربهداشتی و بر اساس فتاوای مراجع فقهی [[شیعه]]، بهویژه [[سید علی خامنه ای|آیتالله خامنهای]] انجام شد. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=18224&fn=05f03e4ee209589fc2035c1d7b8ff59c.pdf آبروش، «سقط جنين در بارداري ناشي از جرايم جنسي در پرتو قانون سقط درماني»، 1390ش، ص159]؛ [https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=18218&fn=f903c02a2f6cdbbc4a33477ac5df854a.pdf عباسی، «مبانی سقط درمانی و بررسی آن از منظر حقوق جزای پزشکی»، 1391ش، ص122].</ref> | ||
قانون سقط درمانی مصوب ۱۳۸۴ش مقرر میدارد: «سقط درمانی با تشخیص قطعی سه پزشک متخصص و تأیید پزشکی قانونی مبنی بر بیماری جنین که به علت عقبافتادگی یا ناقصالخلقه بودن موجب حرج مادر است و یا بیماری مادر که با تهدید جانی مادر توأم باشد، پیش از ایجاد روح (چهار ماه) با رضایت زن مجاز است و مجازات و مسئولیتی متوجه پزشک مباشر نخواهد بود. متخلفین از اجرای مفاد این قانون به مجازاتهای مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد». <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=17706&fn=2e82db4d62971e7741c946618d39c158.pdf افشار قوچانی، «نقد و بررسی ماده واحده قانون سقط درمانی مصوب 1384»، 1393ش، ص128].</ref> | |||
==سقط درمانی در کشورهای مختلف== | ==سقط درمانی در کشورهای مختلف== | ||
بررسی سقط درمانی در کشورهای دیگر تابع بحث جواز یا عدم جواز سقط جنین است. در برخی کشورها سقط جنین بهطور کلی تجویز شده و طرفداران آزادی فردی، به مادر حق اتمام حاملگی و تصمیمگیری در مورد جسم خویش را میدهند. در مقابل گروه دیگری آزادی اراده را تا جایی مورد حمایت قرار میدهد که منجر به کشتن فرد دیگری نشود؛ لذا این کشورها سقط جنین را جایز نمیدانند. | بررسی سقط درمانی در کشورهای دیگر تابع بحث جواز یا عدم جواز سقط جنین است. در برخی کشورها سقط جنین بهطور کلی تجویز شده و طرفداران آزادی فردی، به مادر حق اتمام حاملگی و تصمیمگیری در مورد جسم خویش را میدهند. در مقابل گروه دیگری آزادی اراده را تا جایی مورد حمایت قرار میدهد که منجر به کشتن فرد دیگری نشود؛ لذا این کشورها سقط جنین را جایز نمیدانند. | ||
در این میان، بیشتر کشورها راه میانهای را برگزیدهاند؛ آنها در مورد بارداری ناخواستۀ ناشی از تجاوز به عنف، خطر جانی مادر و معلولیت جنین، قائل به جواز سقط جنین پیش از ولوج روح شدهاند. ایران نیز از این نظریه سوم تبعیت کرده و قانون سقط درمانی را در سال | در این میان، بیشتر کشورها راه میانهای را برگزیدهاند؛ آنها در مورد بارداری ناخواستۀ ناشی از تجاوز به عنف، خطر جانی مادر و معلولیت جنین، قائل به جواز سقط جنین پیش از ولوج روح شدهاند. ایران نیز از این نظریه سوم تبعیت کرده و قانون سقط درمانی را در سال ۱۳۸۴ش تصویب کرده است. اعلامیه اسلو نیز که بهوسیلۀ مجمع عمومی انجمن جهانی پزشکان در ۱۹۷۰م صادر شد، [[سقط جنین]] را فقط بهعنوان درمان مجاز دانست، آن هم در وضعیتی که منافع حیاتی مادر با منافع حیاتی جنین تعارض داشته باشد. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=17706&fn=2e82db4d62971e7741c946618d39c158.pdf افشار قوچانی، «نقد و بررسی ماده واحده قانون سقط درمانی مصوب 1384»، 1393ش، ص127].</ref> | ||
==مبانی فقهی سقط درمانی== | ==مبانی فقهی سقط درمانی== | ||
فقهایی که سقط درمانی را جایز دانستهاند به قواعد فقهی زیر، استناد کردهاند: | فقهایی که سقط درمانی را جایز دانستهاند به قواعد فقهی زیر، استناد کردهاند: | ||
#عسر و حرج؛ اگر بقای جنین یا عدم سقط آن، موجب عسر شدید والدین و یا خطر جانی مادر باشد، ضمن بقای عمومیت حكم حرمت سقط جنین، حكم به جواز سقط جنین داده میشود.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص116].</ref> | #عسر و حرج؛ اگر بقای جنین یا عدم سقط آن، موجب عسر شدید والدین و یا خطر جانی [[مادر]] باشد، ضمن بقای عمومیت حكم حرمت سقط جنین، حكم به جواز سقط جنین داده میشود.<ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص116].</ref> | ||
#قاعده لاضرر؛ در مواردی كه بقای جنین موجب ضرر جانی قابل توجه برای سلامت مادر بوده و تحمل آن از نظر عقلا جایز نباشد، به خاطر دفع ضرری كه تشریعاً از جانب شارع مقدس منتفی اعلام گردیده، میتوان حكم به جواز سقط جنین کرد. | #قاعده لاضرر؛ در مواردی كه بقای جنین موجب ضرر جانی قابل توجه برای سلامت [[مادر]] بوده و تحمل آن از نظر عقلا جایز نباشد، به خاطر دفع ضرری كه تشریعاً از جانب شارع مقدس منتفی اعلام گردیده، میتوان حكم به جواز سقط جنین کرد. | ||
#دفاع مشروع؛ مشروعیت، دفاع برای حفظ جان با استفاده از آیه | #دفاع مشروع؛ مشروعیت، دفاع برای حفظ جان با استفاده از آیه ۱۹۵ [[سوره بقره]] است و از پشتوانۀ روایی و فقهی نیز برخوردار است و كسی تاكنون در وجوب حفظ نفس تردید نکرده است. [[مادر]] نیز در مقام دفاع از جان خویش میتواند، [[سقط جنین]] کند. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص117].</ref> | ||
#قاعده اضطرار؛ این قاعده، یکی از مهمترین دلایل برای توجیه سقط درمانی بوده و نشاندهندۀ روا بودن سقط جنین در صورت وجود خطر جانی برای مادر است؛ زیرا فقط امكان حفظ جان یك نفر وجود دارد و مادر، ناگزیر با سقط جنین، جان خود را حفظ میكند. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص118.]</ref> | #قاعده اضطرار؛ این قاعده، یکی از مهمترین دلایل برای توجیه سقط درمانی بوده و نشاندهندۀ روا بودن [[سقط جنین]] در صورت وجود خطر جانی برای [[مادر]]۰ است؛ زیرا فقط امكان حفظ جان یك نفر وجود دارد و مادر، ناگزیر با سقط جنین، جان خود را حفظ میكند. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص118.]</ref> | ||
#تزاحم؛ با توجه به اینکه سقط جنین در حکم قتل نفس بوده و حرام است و از طرفی حفظ حیات مادر واجب است؛ لذا تزاحم صورت میگیرد؛ بنابراین، مادر باردار بین حفظ نفس خود با سقط جنین و پرداخت دیۀ آن و بین خوددارى از سقط و پذیرش مرگ خویش مخیر است. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص119].</ref> | #تزاحم؛ با توجه به اینکه [[سقط جنین]] در حکم قتل نفس بوده و [[حرام]] است و از طرفی حفظ حیات [[مادر]] [[واجب]] است؛ لذا تزاحم صورت میگیرد؛ بنابراین، مادر باردار بین حفظ نفس خود با سقط جنین و پرداخت دیۀ آن و بین خوددارى از سقط و پذیرش مرگ خویش مخیر است. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص119].</ref> | ||
#ترجیح اهم بر مهم؛ اگر پیش از دمیده شدن روح در جنین، مادر بترسد كه ادامۀ بارداری به مرگ او میانجامد، بین واجب بودن حفظ جان مادر و ناروایی سقط جنین تعارض ایجاد میشود و با وجود اهمیت حفظ جان مادر نسبت به سقط جنین، حیات مادر بر جنین ترجیح داده میشود و سقط جایز است. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص120].</ref> | #ترجیح اهم بر مهم؛ اگر پیش از دمیده شدن روح در جنین، [[مادر]] بترسد كه ادامۀ بارداری به مرگ او میانجامد، بین واجب بودن حفظ جان مادر و ناروایی [[سقط جنین]] تعارض ایجاد میشود و با وجود اهمیت حفظ جان مادر نسبت به سقط جنین، حیات مادر بر جنین ترجیح داده میشود و سقط جایز است. <ref>[https://lib.wrc.ir/Download.php?ID=15629&fn=85f080c6e1b6440e299154846641d3eb.pdf افشار قوچانی، «بررسي امكان تحميل سقط درماني بر مادر از جانب ولي جنين»، 1392ش، ص120].</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
