بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
تا قبل از عهد ناصری آموزش بهصورت سنتی و در [[مکتبخانه]]، [[حوزه علمیه|حوزههای علمیه]] و یا تدریس خصوصی در منازل انجام میشد. در دوران | تا قبل از عهد ناصری آموزش بهصورت سنتی و در [[مکتبخانه]]، [[حوزه علمیه|حوزههای علمیه]] و یا تدریس خصوصی در منازل انجام میشد. در دوران [[محمدشاه قاجار]] مبلغین مسیحی اولین مدارس را در سال ۱۲۵۱ق تأسیس کردند. این مدارس دارای کلاسهای دخترانه و پسرانه بود؛ اما [[مسلمان|مسلمانان]] حق نداشتند به این مدارس وارد شوند. در دوران [[ناصرالدینشاه]] بهدلیل آشنایی جامعه ایرانی با دنیای مدرن و غرب و بنا به درخواست بنجامین، وزیر مختار آمریکا، دختران مسلمان حق ورود به مدارس آمریکایی را یافتند.<ref>[https://web.archive.org/web/20231110011147/https:/www.mazdaknameh.ir/Publish/PublishID/ArticleId/54 جلالی، «بیبی خانم استرآبادی از فعالان حقوق زنان در عصر قاجار»، وبسایت مزدکنامه.]</ref> ناصرالدینشاه برای ترغیب افراد بهمشارکت، از مدارس دخترانه مبلغان مسیحی دیدن کرد؛ اما دیدار شاه از این مدارس هم نتوانست نگرش منفی مردم به این مدارس را تغییر دهد. تلاشها برای ایجاد مدارس دخترانه ادامه داشت و در سال ۱۲۸۳ق، خانم طوبی رشدیه مدرسه پرورش را در منزل خود دایر کرد، که بعد از چهار روز به دست فراشان دولتی تعطیل شد. پس از او، در سال ۱۲۸۳ق یا ۱۲۸۴ق [[بیبی خانم استرآبادی]] مدرسه دوشیزگان را افتتاح کرد.<ref>[https://sedayemoallem.ir/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA/item/22844-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D رادی مراغهای، «گذری بر تأسیس مدارس دخترانه در ایران و مخالفان آنان»، وبسایت صدای معلم.]</ref> بیبیخانم استرآبادی مقدمات معلمی را در مدرسه آمریکاییها فراگرفته بود. همچنین وی به جهت موقعیت مادر خود که ملاباجی<ref>کلمه ملاباجی از ترکیب دو واژه ملا + باجی شکل گرفته است. ملا بهمعنای باسواد و باجی مخفف آبجی یا همان خواهر بود. ترکیب این واژه را برای معلم مکتب دختران به کار میبردند؛ [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AC%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه ملاباجی].</ref> دربار شاه بود، از سطح سواد و آگاهی اجتماعی خوبی برخوردار بود.<ref>[https://article.tebyan.net/213266/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87 «اولین مدارس دخترانه»، وبسایت تبیان.]</ref> | ||
==موقعیت و شرایط مدرسه دوشیزگان== | ==موقعیت و شرایط مدرسه دوشیزگان== | ||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
پس از تشکیل و شروع به کار مدرسه دوشیزگان علمای وقت آن زمان مانند [[شیخ فضلالله نوری]] و سیدعلی شوشتری جهت اعتراض به تأسیس این مدرسه در [[حرم حضرت عبدالعظیم]] متحصن شدند و تکفیرنامهای که در آن آورده شده بود «وای به حال مملکتی که در آن مدارس دخترانه تشکیل شود» صادر شد. مخالفتها ادامه پیدا کرد و صحبت از تخریب مدرسه به میان آمد. [[بیبیخانم استرآبادی]] به صنیعالدوله وزیر فرهنگ شکایت کرد؛ اما در نهایت به جهت جلوگیری از آشوب مملکت وزیر فرهنگ دستور به تعطیلی مدرسه داد. <ref>[https://portals.nlai.ir/zanan/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86&oldid=12319 «مدرسه دوشیزگان»، دانشنامه الکترونیکی زنان.]</ref> | پس از تشکیل و شروع به کار مدرسه دوشیزگان علمای وقت آن زمان مانند [[شیخ فضلالله نوری]] و سیدعلی شوشتری جهت اعتراض به تأسیس این مدرسه در [[حرم حضرت عبدالعظیم]] متحصن شدند و تکفیرنامهای که در آن آورده شده بود «وای به حال مملکتی که در آن مدارس دخترانه تشکیل شود» صادر شد. مخالفتها ادامه پیدا کرد و صحبت از تخریب مدرسه به میان آمد. [[بیبیخانم استرآبادی]] به صنیعالدوله وزیر فرهنگ شکایت کرد؛ اما در نهایت به جهت جلوگیری از آشوب مملکت وزیر فرهنگ دستور به تعطیلی مدرسه داد. <ref>[https://portals.nlai.ir/zanan/index.php?title=%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86&oldid=12319 «مدرسه دوشیزگان»، دانشنامه الکترونیکی زنان.]</ref> | ||
==مواجهه وزیر فرهنگ با مدرسه دوشیزگان== | ==مواجهه وزیر فرهنگ با مدرسه دوشیزگان== | ||
پس از فشارهای اجتماعی و دستور وزیر فرهنگ بر تعطیلی، مدرسه دوشیزگان در اواسط [[ربیعالاول]] ۱۳۲۵ق تعطیل شد؛ اما این تعطیلی زمان زیادی طول نکشید. [[بیبیخانم استرآبادی]] با انتشار مقالات در روزنامهها مشروطهخواهان را به حمایت از بازگشایی مدارس وادار کرد. بعد از به توپ بستن مجلس و تغییر فضای اجتماعی، بیبی خانم بار دیگر درخواست بازگشایی مدرسه را به وزیر وقت معارف صنیعالدوله مطرح کرد. این بار تقاضای او بهشرط اینکه عنوان دوشیزه را از تابلوی مدرسه حذف و سن پذیرش را به | پس از فشارهای اجتماعی و دستور وزیر فرهنگ بر تعطیلی، مدرسه دوشیزگان در اواسط [[ربیعالاول]] ۱۳۲۵ق تعطیل شد؛ اما این تعطیلی زمان زیادی طول نکشید. [[بیبیخانم استرآبادی]] با انتشار مقالات در روزنامهها مشروطهخواهان را به حمایت از بازگشایی مدارس وادار کرد. بعد از به توپ بستن مجلس و تغییر فضای اجتماعی، بیبی خانم بار دیگر درخواست بازگشایی مدرسه را به وزیر وقت معارف صنیعالدوله مطرح کرد. این بار تقاضای او بهشرط اینکه عنوان دوشیزه را از تابلوی مدرسه حذف و سن پذیرش را به چهار تا شش سال اختصاص دهد، موافقت شد.<ref>[https://www.598.ir/fa/news/168036/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8 «اولین مدرسه دخترانه را در ایران چه کسی تأسیس کرد»، پایگاه تحلیلی خبری 598.]</ref> | ||
مدرسه در سال ۱۲۸۷ش بازگشایی شد. در همین سال وزارت معارف، آزمونی برای تأیید یادگیری دانشآموزان برگزار کرد که موفق ارزیابی شد. بیبی خانم در محله پاچنار منزلی را اجاره و مدرسه را به آنجا منتقل کرد. در محله جدید کلاسهای اکابر برای بزرگسالان نیز تشکیل شد. پس از چند سال مدرسه دوشیزگان تعطیل و دختر | مدرسه در سال ۱۲۸۷ش بازگشایی شد. در همین سال وزارت معارف، آزمونی برای تأیید یادگیری دانشآموزان برگزار کرد که موفق ارزیابی شد. بیبی خانم در محله پاچنار منزلی را اجاره و مدرسه را به آنجا منتقل کرد. در محله جدید کلاسهای اکابر برای بزرگسالان نیز تشکیل شد. پس از چند سال مدرسه دوشیزگان تعطیل و دختر بیبی خانم به نام مولود افضلوزیری مدرسه پرورش دوشیزگان را در سال ۱۲۸۹ش تأسیس کرد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/753657/%D8%AA%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%B3-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%8A%D9%88%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%86%DA%AF%D9%8A صادقی، «تأسیس مدارس دخترانه به شیوه فرنگی»، وبسایت جوان آنلاین.]</ref> | ||
ساختمان اولیه مدرسه دوشیزگان که منزل بیبی خانم وزیری بود، هم اکنون وجود ندارد و از آن محله تنها نشان سردر دروازه ناصرالدین شاهی (دروازه محمدیه) باقی مانده است. <ref>[https://meidaan.com/archive/14710 علیاصغری، «مدرسه دوشیزگان کجاست»، وبسایت میدان.]</ref> | ساختمان اولیه مدرسه دوشیزگان که منزل بیبی خانم وزیری بود، هم اکنون وجود ندارد و از آن محله تنها نشان سردر دروازه ناصرالدین شاهی (دروازه محمدیه) باقی مانده است. <ref>[https://meidaan.com/archive/14710 علیاصغری، «مدرسه دوشیزگان کجاست»، وبسایت میدان.]</ref> | ||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||
*[[بیبیخانم استرآبادی]] | *[[بیبیخانم استرآبادی]] | ||
