برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = | ||
}} | }} | ||
< | < | ||
'''اسرارالتوحید،''' از بهترین آثار تاریخ عرفان، فرهنگ و ادبیات ایران. | |||
اسرارالتوحید، نام کتابی است که در قرن ششم هجری دربارۀ زندگی [[ابوسعید ابوالخیر]]، عارف ایرانی نوشته شده و از شاهکارهای ادبیات فارسی، برجستهترین منبع تاریخ تصوف ایران و از مهمترین اسناد تاریخ اجتماعی ایران محسوب میشود. درونمایۀ اصلی این اثر، سبک زندگی دینی؛ یعنی درس انساندوستى، خوشبينى، شادى، امید، ترك تعصب، آزادگى، هوشيارى و روشنبينى، ديگران را بر خود مقدمداشتن، راستى با حق و دوستى با خلق خدا بوده که به نظر کارشناسان نیاز شدید دنیای امروز است. | اسرارالتوحید، نام کتابی است که در قرن ششم هجری دربارۀ زندگی [[ابوسعید ابوالخیر]]، عارف ایرانی نوشته شده و از شاهکارهای ادبیات فارسی، برجستهترین منبع تاریخ تصوف ایران و از مهمترین اسناد تاریخ اجتماعی ایران محسوب میشود. درونمایۀ اصلی این اثر، سبک زندگی دینی؛ یعنی درس انساندوستى، خوشبينى، شادى، امید، ترك تعصب، آزادگى، هوشيارى و روشنبينى، ديگران را بر خود مقدمداشتن، راستى با حق و دوستى با خلق خدا بوده که به نظر کارشناسان نیاز شدید دنیای امروز است. | ||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
«اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابوسعید ابوالخیر» نام کتاب عرفانی و تاریخی است که در ۵۷۰-۵۸۰ق دربارۀ [[ابوسعید ابوالخیر]] (۳۵۷-۴۴۰ق) در [[خراسان]] نگاشته شده است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/9634/%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C---%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%DA%A9%D9%86 شفیعی کدکنی، «شکوه عرفان ایرانی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> این کتاب علاوه بر زندگىنامۀ ابوسعید که در تاریخ عرفان اسلامی از جایگاه بسیار بالایی برخوردار بوده و در ردیف [[حلاج]] و [[بایزید بسطامی]] از عارفان جهان اسلام قرار دارد، شامل تاریخ اجتماعی ایران بوده و آداب و رسوم، عادات، اجتماعات و تشکیلات عرفا و نیز بسیاری از مفاهیم حقیقی و بعضی از اصطلاحات عرفانی را روایت کرده است: ریاضت، [[مراقبه]]، زاویه، قبضوبسط، سماع، خلوت، خرقه، مرقع، وجد، حال و توصیف انواع ریاضتها، مجاهدات، آداب سلوک و مقامات و شرطهایی که بین شیخ و مرید باید باشد و روش شیخ در [[تأدیب]] مریدان و نوع ارتباط با آنها و نظام زندگی در خانقاهها.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%D9%8A%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B3%D8%B9%D9%8A%D8%AF_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC% «اسرارالتوحید» ویکی نور؛ «ترجمه و انتشار كتاب اسرارالتوحيد ابوسعيد ابوالخير به زبان روسي»، وبسایت دانشجو.]</ref> نویسندۀ این کتاب «محمد بن منور میهنی» از نویسندگان بهنام قرن ششم و از نوادگان ابوسعید بوده که در عرفانشناسی و اقوال و احوال بزرگان سلسلههای صوفیه تسلط کافی داشته است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/9634/%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C---%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%DA%A9%D9%86 شفیعی کدکنی، «شکوه عرفان ایرانی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> وی بهدلیل علاقۀ زیاد به پدربزرگ خود، تلاش کرده است مطالبی را که تا آن زمان از بزرگان خاندان، عموزادگان و پیروان شیخ دربارۀ وی شنیده و یا جمع کرده بود، به کتابی شیرین و دلپذیر تبدیل کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4693/4719/36900/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86%22%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%22-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D9%81%DB%8C-%D9%85% «گوهر متون (کتابشناسی)؛ اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> | «اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابوسعید ابوالخیر» نام کتاب عرفانی و تاریخی است که در ۵۷۰-۵۸۰ق دربارۀ [[ابوسعید ابوالخیر]] (۳۵۷-۴۴۰ق) در [[خراسان]] نگاشته شده است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/9634/%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C---%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%DA%A9%D9%86 شفیعی کدکنی، «شکوه عرفان ایرانی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> این کتاب علاوه بر زندگىنامۀ ابوسعید که در تاریخ عرفان اسلامی از جایگاه بسیار بالایی برخوردار بوده و در ردیف [[حلاج]] و [[بایزید بسطامی]] از عارفان جهان اسلام قرار دارد، شامل تاریخ اجتماعی ایران بوده و آداب و رسوم، عادات، اجتماعات و تشکیلات عرفا و نیز بسیاری از مفاهیم حقیقی و بعضی از اصطلاحات عرفانی را روایت کرده است: ریاضت، [[مراقبه]]، زاویه، قبضوبسط، سماع، خلوت، خرقه، مرقع، وجد، حال و توصیف انواع ریاضتها، مجاهدات، آداب سلوک و مقامات و شرطهایی که بین شیخ و مرید باید باشد و روش شیخ در [[تأدیب]] مریدان و نوع ارتباط با آنها و نظام زندگی در خانقاهها.<ref>[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D8%A3%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%D9%8A%D8%AF_%D9%81%D9%8A_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE_%D8%A3%D8%A8%D9%8A%E2%80%8C%D8%B3%D8%B9%D9%8A%D8%AF_(%D8%AA%D8%B1%D8%AC% «اسرارالتوحید» ویکی نور؛ «ترجمه و انتشار كتاب اسرارالتوحيد ابوسعيد ابوالخير به زبان روسي»، وبسایت دانشجو.]</ref> نویسندۀ این کتاب «محمد بن منور میهنی» از نویسندگان بهنام قرن ششم و از نوادگان ابوسعید بوده که در عرفانشناسی و اقوال و احوال بزرگان سلسلههای صوفیه تسلط کافی داشته است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/9634/%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C---%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B4%D9%81%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%DA%A9%D8%AF%DA%A9%D9%86 شفیعی کدکنی، «شکوه عرفان ایرانی»، وبسایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> وی بهدلیل علاقۀ زیاد به پدربزرگ خود، تلاش کرده است مطالبی را که تا آن زمان از بزرگان خاندان، عموزادگان و پیروان شیخ دربارۀ وی شنیده و یا جمع کرده بود، به کتابی شیرین و دلپذیر تبدیل کند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4693/4719/36900/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86%22%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%22-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D9%81%DB%8C-%D9%85% «گوهر متون (کتابشناسی)؛ اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۴: | ||
==اهمیت و جایگاه== | ==اهمیت و جایگاه== | ||
===الف) ادبی=== | ===الف) ادبی=== | ||
به باور بسیاری از محققان، اسرارالتوحید از نظر جایگاه ادبی و هنر نویسندگی در طول تاریخ هزارودویست سالۀ ادبیات فارسی، بیبدیل است و از شاهکارهای نثر فارسی محسوب میشود که در ردیف | به باور بسیاری از محققان، اسرارالتوحید از نظر جایگاه ادبی و هنر نویسندگی در طول تاریخ هزارودویست سالۀ ادبیات فارسی، بیبدیل است و از شاهکارهای نثر فارسی محسوب میشود که در ردیف [[تاریخ بیهقی]]، «تذکرةالاولیاء»، [[شاهنامه]] [[فردوسی]]، [[گلستان سعدی]] و [[کلیله و دمنه]] نصرالله منشی قرار میگیرد. ارزشهای ادبی آن عبارتند از:<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/9677/%D8%B4%D9%83%D9%88%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A---%D8%AF%D9%83%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B4%D9%81%D9%8A%D8%B9%D9%8A-%D9%83%D8%AF%D9%83%D9%86 شفیعی کدکنی، «شكوه عرفان ايراني»، وبسایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref> | ||
# گستردگی واژگانی و تركيبات و تنوع آن، قدرت تركيبسازي نویسنده و نيز دامنۀ پيشوندها و پسوندها و تنوعي كه از طريق افزودن حروف اضافه ايجاد ميكند، در زبان فارسي كمنظير است و از مهمترين معيارها در آفرينش ادبي محسوب میشود. | # گستردگی واژگانی و تركيبات و تنوع آن، قدرت تركيبسازي نویسنده و نيز دامنۀ پيشوندها و پسوندها و تنوعي كه از طريق افزودن حروف اضافه ايجاد ميكند، در زبان فارسي كمنظير است و از مهمترين معيارها در آفرينش ادبي محسوب میشود. | ||
# به نظر پژوهشگران، از نظر بلاغت و درجۀ رسانگی، مؤلف كتاب اعجاز کرده و تمام آنچه در كتابهای بلاغی بهصورت كليشهاي و با شاهد مثالهاي بیروح از آثار معاني و بيان عربي ترجمه شده و از مقولۀ خبر و انشا و حذف و وصل و اطناب و ايجاز سخن رفته، در این کتاب به گونهاي زنده و خلاق مورد استفاده قرار گرفته است. | # به نظر پژوهشگران، از نظر بلاغت و درجۀ رسانگی، مؤلف كتاب اعجاز کرده و تمام آنچه در كتابهای بلاغی بهصورت كليشهاي و با شاهد مثالهاي بیروح از آثار معاني و بيان عربي ترجمه شده و از مقولۀ خبر و انشا و حذف و وصل و اطناب و ايجاز سخن رفته، در این کتاب به گونهاي زنده و خلاق مورد استفاده قرار گرفته است. | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۸: | ||
به باور پژوهشگران، سادگي و ورزیدگی زبان و ارزش معنوي درونمایهها و بهویژه جذبه و محتوای پندآموز حكايتهای عرفانی آن يكي از دلايلي محسوب میشود كه اين كتاب را تا امروز زنده نگه داشته است. <ref>[https://www.ibna.ir/fa/naghli/120829/%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%D9%8A%D8%AF «مور و زنبور»، گزيدهای از اسرارالتوحيد»، خبرگزاری ایبنا.] </ref> | به باور پژوهشگران، سادگي و ورزیدگی زبان و ارزش معنوي درونمایهها و بهویژه جذبه و محتوای پندآموز حكايتهای عرفانی آن يكي از دلايلي محسوب میشود كه اين كتاب را تا امروز زنده نگه داشته است. <ref>[https://www.ibna.ir/fa/naghli/120829/%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D8%B2%D9%8A%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%D9%8A%D8%AF «مور و زنبور»، گزيدهای از اسرارالتوحيد»، خبرگزاری ایبنا.] </ref> | ||
==تصحیح و ترجمه== | ==تصحیح و ترجمه== | ||
اسرارالتوحید بهصورت مکرر مورد پژوهش و تصحیح قرار گرفته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4693/4719/36900/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86%22%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%22-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D9%81%DB%8C-%D9%85% «گوهر متون (کتابشناسی)؛ اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> همچنین اين كتاب تاكنون در كشورهاي مختلف به | اسرارالتوحید بهصورت مکرر مورد پژوهش و تصحیح قرار گرفته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4693/4719/36900/%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86%22%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%22-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D9%81%DB%8C-%D9%85% «گوهر متون (کتابشناسی)؛ اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.] </ref> همچنین اين كتاب تاكنون در كشورهاي مختلف به [[زبان عربی]]، فرانسوي، انگليسي،<ref>[https://snn.ir/fa/news/60264/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D8% «ترجمۀ و انتشار كتاب اسرارالتوحيد ابوسعيد ابوالخير بهزبان روسي»، وبسایت دانشجو.] </ref> روسی <ref>[https://www.irna.ir/news/4480337/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86% «ترجمۀ روسی اسرارالتوحید ازسوی رایزنی فرهنگی ایران در باکو منتشر شد»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> و اسپانیایی ترجمه و چاپ شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/81703001/%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%AD%D9%8A%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1 «كتاب اسرارالتوحيد به زبان اسپانيايي منتشر شد»، خبرگزاری ایرنا.] </ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
