برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
==معماری== | ==معماری== | ||
مساحت بازار وکیل حدود | مساحت بازار وکیل حدود ۲۱،۸۴۰ متر مربع است.<ref> [https://www.sepehrseir.com/attraction/1237 «بازار وکیل»، سایت سپهرسیر.]</ref> این بازار با الهام از معماری بازار قیصریه [[اصفهان]] طراحی شده است. بنای بازار از جنس گچ، آجر و آهک ساخته شده است و ستونهایی از جنس سنگ تراشیده، ساختمان آن را به یکی از مستحکمترین بناهای آن دوران تبدیل کرده است که در طول زمان، هیچ زلزلهای مشکلی برایش ایجاد نکرده است.<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ هیرمند، «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ،.]</ref> | ||
نکات کلی معماری بازار وکیل عبارتاند از: | نکات کلی معماری بازار وکیل عبارتاند از: | ||
* شکل کلی بازار وکیل [[شیراز]] دو رشتۀ شمالی - جنوبی و شرقی - غربی است که مانند صلیبی یکدیگر را قطع میکنند و مرکب از چهار راسته است. در تقاطع این دو رشته، چهارسوق قرار گرفته است و تقاطع چهارسوق بر روی یک هشتی قرار گرفته است.<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ هیرمند، «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ.]</ref> | * شکل کلی بازار وکیل [[شیراز]] دو رشتۀ شمالی - جنوبی و شرقی - غربی است که مانند صلیبی یکدیگر را قطع میکنند و مرکب از چهار راسته است. در تقاطع این دو رشته، چهارسوق قرار گرفته است و تقاطع چهارسوق بر روی یک هشتی قرار گرفته است.<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ هیرمند، «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ.]</ref> | ||
* این بنا از نظر | * این بنا از نظر معمارس داراي سه فضای «گذرگاه» (فضايی برای گذر مشتریان)، «حریم مغازه» (با ارتفاع تقريبی دو پله بالاتر از سطح زمین) و «فضای مغازه» است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | ||
* سقف چهارسوق بازار درگذشته ارتفاعی در حدود یازده متر داشت؛ اما هماکنون بهدلیل خاکریزی کف بازار ارتفاع آن به دَه متر کاهش پیدا کرده است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/115455/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%DB%8C%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84 «بازار وکیل شیراز الگوی یکجانشینی مشاغل»، دایره المعارف فارسی.]</ref> | * سقف چهارسوق بازار درگذشته ارتفاعی در حدود یازده متر داشت؛ اما هماکنون بهدلیل خاکریزی کف بازار ارتفاع آن به دَه متر کاهش پیدا کرده است.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/news/115455/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%DB%8C%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84 «بازار وکیل شیراز الگوی یکجانشینی مشاغل»، دایره المعارف فارسی.]</ref> | ||
* زیر سقف چهارسوق بازار در گذشته حوض مرمرین بزرگی قرار داشت و آب آن از یک آبراه تأمین میشد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8196-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84/ «بازار وکیل»، سایت کجارو.]</ref> | * زیر سقف چهارسوق بازار در گذشته حوض مرمرین بزرگی قرار داشت و آب آن از یک آبراه تأمین میشد.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8196-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84/ «بازار وکیل»، سایت کجارو.]</ref> | ||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
* تزئینات این بازار تاریخی، ترکیبی از [[کاشیکاری]]، [[منبتکاری]]، [[مشبککاری]] با چوب ساج و سنگکاری است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | * تزئینات این بازار تاریخی، ترکیبی از [[کاشیکاری]]، [[منبتکاری]]، [[مشبککاری]] با چوب ساج و سنگکاری است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | ||
* سقف راستههای بازار وکیل با ردیفی از طاقهای گنبدی آجری، تویزهها، کاربندیهای ساده و آجرکاریهای جناغی ساخته شده که منظری زیبا به فضای بازار بخشیده است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن .]</ref> | * سقف راستههای بازار وکیل با ردیفی از طاقهای گنبدی آجری، تویزهها، کاربندیهای ساده و آجرکاریهای جناغی ساخته شده که منظری زیبا به فضای بازار بخشیده است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن .]</ref> | ||
* | *برای تهویۀ بازار، پنجرههایی مشبکی در گنبدها یا در پایۀ سقفها بر فراز هر حجره استفاده شده که سازگار با اقلیم شیراز است.<ref> [http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%20%D9%88%D9%83%D9%8A%D9%84.aspx پارسایی، «بازار وکیل»، دانشنامه ایران زمین.]</ref> | ||
* | *برای روشنایی و بهرهمندی از نور طبیعی در بازار وکیل از حفرههای به وجود آمده در جدارهها و مشبکها استفاده کردهاند.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.].</ref> | ||
* | *شکل بازشوها و پنجرههای بازار وکیل [[شیراز]] مستطیلی با قوسی شکل در بالا بوده است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | ||
* | *دهانۀ اصلی کاروانسرای روغنی با مقرنسکاریهای زینت یافته و اِزاره<ref>روکشی است که از کف زمین تا ارتفاع تقریبی یک متری را پوشش میدهد.</ref> و دالان ورودی با سنگهای سرخفام پوشیده شده است.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.].</ref> | ||
==ساختار کلی بازار وکیل== | ==ساختار کلی بازار وکیل== | ||
راستههای اصلی بازار به شرح زیر است: | راستههای اصلی بازار به شرح زیر است: | ||
* راستۀ شمالی تا چهارسو با ۴۸ طاق با | * راستۀ شمالی تا چهارسو با ۴۸ طاق با ۸۲ حجره به نام بازار کلاهدوزان؛<ref> [http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%20%D9%88%D9%83%D9%8A%D9%84.aspx پارسایی، «بازار وکیل»، دانشنامه ایران زمین.]</ref> | ||
* راستۀ جنوبی با چهل طاق به نام بازار بزازان (پارچهفروشان)؛<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | * راستۀ جنوبی با چهل طاق به نام بازار بزازان (پارچهفروشان)؛<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | ||
* راستۀ شرقی با نوزده طاق به نام بازار علاقهبندان (در زمان گذشته به تولید و فروش انواع روبان، نوار ابریشمی، نخ و… میپرداخت؛ اما در حال حاضر راسته شرقی، مرکز فروش فرش شده است)؛<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ.]</ref> | * راستۀ شرقی با نوزده طاق به نام بازار علاقهبندان (در زمان گذشته به تولید و فروش انواع روبان، نوار ابریشمی، نخ و… میپرداخت؛ اما در حال حاضر راسته شرقی، مرکز فروش فرش شده است)؛<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ.]</ref> | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
==کارکرد== | ==کارکرد== | ||
جریانداشتن امور اقتصادی و دادوستد در بازار وکیل، اصلیترین کارکرد این مجموعه است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8196-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84/ «بازار وکیل»، سایت کجارو.]</ref> همچنین این بازار، در دهههاي گذشته يكي از مهمترين عوامل رشد و گسترش | جریانداشتن امور اقتصادی و دادوستد در بازار وکیل، اصلیترین کارکرد این مجموعه است.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8196-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84/ «بازار وکیل»، سایت کجارو.]</ref> همچنین این بازار، در دهههاي گذشته يكي از مهمترين عوامل رشد و گسترش [[شیراز]] بوده است. بازار وكيل به سبب دارا بودن هويت فرهنگي و تاريخي، حس تعلق به مكان را براي كاربران خود ايجاد کرده است.<ref> نگارستان و دیگران، «تئوري منظر رويكردي بر تداوم هوبت در روند نوسازي شهري»، 1389ش، ص59</ref> | ||
==جاذبههای گردشگری== | ==جاذبههای گردشگری== | ||
بازار وکیل، بازاری است که در نگاه اول با انواع رنگها مورد توجه گردشگران قرار میگیرد؛ زیرا رنگ فرشها، پارچهها، ادویهها برای گردشگران بسیار جذاب است.<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ هیرمند، «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ.]</ref> از جاذبههای بازار وکیل، خرید سوغات این شهر کهن مانند [[مسقطی]]، عرقیجات، آبلیموی شیرازی، اشیا با طرح [[تخت جمشید]]، کتاب شعر، قلمزنی هنرمندان، [[منبتکاری]] و [[فالوده شیرازی]] است.<ref> [https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1179/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2 «بازار وکیل شیراز»، سایت ایران هتل.] </ref> همچنین سیر بازار وکیل بهگونهای است که مخاطب در محور طولی، زاویۀ دید طولانی از فضای داخل بازار دارد. محور طولی به محورهای عرضی متوالی تقسیم میشود و هر محور به حجرهای ختم و موجب حرکت فیزیکی دوگانه در کالبد بازار میشود. افراد، گاه بهصورت طولی و گاه بهصورت عرضی مسیر را طی میکنند. این حرکت دوگانه سبب ایجاد تصویرهای سهبعدی متفاوت از بدنۀ فضا در ذهن میشود که از جاذبههای بصری در بازار محسوب میشود.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | بازار وکیل، بازاری است که در نگاه اول با انواع رنگها مورد توجه گردشگران قرار میگیرد؛ زیرا رنگ فرشها، پارچهها، ادویهها برای گردشگران بسیار جذاب است.<ref> [https://www.alibaba.ir/mag/vakil-bazaar/ هیرمند، «بازار وکیل شیراز، گردش در یک رویای شیرین»، سایت علیبابا مگ.]</ref> از جاذبههای بازار وکیل، خرید سوغات این شهر کهن مانند [[مسقطی]]، عرقیجات، آبلیموی شیرازی، اشیا با طرح [[تخت جمشید]]، کتاب شعر، قلمزنی هنرمندان، [[منبتکاری]] و [[فالوده شیرازی]] است.<ref> [https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1179/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2 «بازار وکیل شیراز»، سایت ایران هتل.] </ref> همچنین سیر بازار وکیل بهگونهای است که مخاطب در محور طولی، زاویۀ دید طولانی از فضای داخل بازار دارد. محور طولی به محورهای عرضی متوالی تقسیم میشود و هر محور به حجرهای ختم و موجب حرکت فیزیکی دوگانه در کالبد بازار میشود. افراد، گاه بهصورت طولی و گاه بهصورت عرضی مسیر را طی میکنند. این حرکت دوگانه سبب ایجاد تصویرهای سهبعدی متفاوت از بدنۀ فضا در ذهن میشود که از جاذبههای بصری در بازار محسوب میشود.<ref> [https://archilearn.net/blog/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7/ «بازار وکیل شیراز»، سایت آرچی لرن.]</ref> | ||
==امکانات رفاهی== | ==امکانات رفاهی== | ||
در بازار وکیل امکاناتی نظیر سرویسهای بهداشتی، نمازخانه، | در بازار وکیل امکاناتی نظیر سرویسهای بهداشتی، نمازخانه، [[رستوران]]، [[کافیشاپ]]، [[فستفود]]، سفرهخانۀ سنتی، صندلی ویژۀ استراحت، تاکسی سرویس، دسترسی راحت به ایستگاه اتوبوس و [[مترو]]، آنتندهی همۀ اپراتورهای همراه کشور و نزدیکی به پمپ بنزین و گاز تعبیه شده است.<ref> [https://intoday.ir/shiraz-vakil-bazaar/ بنی اسدی، «بازار وکیل»، سایت این تودی.]</ref> | ||
==تصویرپردازی== | ==تصویرپردازی== | ||