ابرابزار
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =آناهیتا.jpg
| زیرنویس عنوان    = ایزدبانوی باستانی ایرانیان
| زیرنویس تصویر    =سر برنزی پیکره آناهیتا؛ متعلق به حدود ۱۰۰–۲۰۰ ق.م.
| تصویر            = آناهیتا.jpg
| image_alt        =سر برنزی پیکره آناهیتا
| زیرنویس تصویر    = سر برنزی پیکره آناهیتا؛ متعلق به حدود ۱۰۰–۲۰۰ ق.م.
| فایل پادکست      =آناهیتا.ogg
| جایگزین          = سر برنزی پیکره آناهیتا
| حجم فایلپادکست    =9-23 
| فایل پادکست      = آناهیتا.ogg
| تاریخ پادکست      =31-2-1405 
| حجم فایلپادکست    = ۹–۲۳
| زیرنویس عنوان    = 
| تاریخ پادکست      = ۳۱-۲-۱۴۰۵
 
| عنوان اصلی        = آناهیتا
| عنوان اصلی        =  
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان انگلیسی    =  
| عنوان عربی        =
| عنوان عربی        =  
| عنوان علمی        =
| عنوان علمی        =  
| شاخه علمی        = [[اسطوره‌شناسی]]
| شاخه علمی        =  
| نوع مفهوم        = [[ایزدبانو]]
| نوع مفهوم        =  
| معنای اصطلاحی      =
| معنای اصطلاحی      =  
| حوزه کاربرد      =
| حوزه کاربرد      =  
| گستره جغرافیایی  = [[ایران باستان]]
| گستره جغرافیایی  =  
| منشأ تاریخی      = هزارهٔ دوم پیش از میلاد
| منشأ تاریخی      =  
| نخستین کاربرد    =
 
| ریشه واژه        = اوستایی
| نخستین کاربرد    =  
| مبدع              =
| ریشه واژه        =  
| مروج              =
| مرتبط با          =
| مقدس برای        =
| اهمیت            =
| مورد احترام      = ایرانیان باستان
| مبدع              =  
| اهمیت            = پاسداری از آب و پاکی{{سخ}}باروری و رویش حیات
| مروج              =  
| مرتبط با          = [[آب]]{{سخ}}[[باران]]{{سخ}}[[چشمه]]
| مقدس برای        =  
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط       =  
}}
}}
{{درشت|'''آناهیتا'''}}؛ ایزدبانوی آب و عشق و باروری در فرهنگ باستانی ایرانیان.
{{درشت|'''آناهیتا'''}}؛ ایزدبانوی آب و عشق و باروری در فرهنگ باستانی ایرانیان.


'''آناهیتا'''، ایزدبانوی اسطوره‌ای در [[ایران باستان]] است که از او با عنوان الههٔ آب‌ها، نیز یاد می‌شود. آناهیتا در باور ایرانیان، پاسدار [[چشمه|چشمه‌ها]] و [[باران]] و نماد پاکی، [[باروری]]، عشق و توجه به [[زن]] به‌عنوان خاستگاه [[خانواده]] و جامعه بوده است. آناهیتا در فرهنگ باستانی ایران، در جایگاه خدایی نبوده است، بلکه الهه‌ای است در رتبهٔ فرشتگان که اختیار آب را در کنترل دارد و در عین حال، انگاره‌ای موعودگرایانه است که پایان روشنی از تاریخ، ترسیم می‌کند. آناهیتا در قالب استعاره‌ها و تمثیل‌های مختلف پیرامون [[آب]] در سبک زندگی جریان داشته و ادیان توحیدی ایران نیز به جنگ آن نرفته، بلکه با زدودن انگاره‌های شرک‌آلود، آن را در قالب مفهوم توحیدی بازتولید کرده‌اند.
'''آناهیتا'''، ایزدبانوی اسطوره‌ای در [[ایران باستان]] است که از او با عنوان الههٔ آب‌ها، نیز یاد می‌شود. آناهیتا در باور ایرانیان، پاسدار [[چشمه]]‌ها و [[باران]] و نماد پاکی، [[باروری]]، عشق و توجه به [[زن]] به‌عنوان خاستگاه [[خانواده]] و جامعه بوده است. آناهیتا در فرهنگ باستانی ایران، در جایگاه خدایی نبوده است، بلکه الهه‌ای است در رتبهٔ فرشتگان که اختیار آب را در کنترل دارد و در عین حال، انگاره‌ای موعودگرایانه است که پایان روشنی از تاریخ، ترسیم می‌کند. آناهیتا در قالب استعاره‌ها و تمثیل‌های مختلف پیرامون [[آب]] در سبک زندگی جریان داشته و ادیان توحیدی ایران نیز به جنگ آن نرفته، بلکه با زدودن انگاره‌های شرک‌آلود، آن را در قالب مفهوم توحیدی بازتولید کرده‌اند.


== واژه‌شناسی ==
== واژه‌شناسی ==
خط ۵۹: خط ۵۶:


=== دوران اسلامی ===
=== دوران اسلامی ===
با گسترش [[اسلام]] و ممنوعیت مظاهر شرک از جمله ساخت پرستشگاه‌های غیرتوحیدی، باورهای پیشین دربارهٔ آناهیتا در چارچوب [[جهان‌بینی توحیدی]] بازتعریف شد. در این رویکرد جدید، ضمن نفی جنبه‌های مشرکانه، جایگاه و اهمیت آب با مفاهیمی چون قداست‌بخشی<ref>[https://www.sid.ir/paper/870485/fa علیزاده نمدمال، «تقدس آب، نگاهی مشترک در ادیان الهی»، 1393ش، ص1.]</ref>، رحمت دانستن باران<ref>[https://vista.ir/w/a/16/1pd5r «باران رحمت الهی»، وب‌سایت ویستا.]</ref> و معرفی آب به‌عنوان نماد روشنایی و مایهٔ حیات تبیین گردید.<ref>[https://quran.inoor.ir/fa/ayah/21/30/ سورۀ نبأ، آیۀ 30.]</ref>
با گسترش [[اسلام]] و ممنوعیت مظاهر شرک از جمله ساخت پرستشگاه‌های غیرتوحیدی، باورهای پیشین دربارهٔ آناهیتا در چارچوب [[جهان‌بینی توحیدی]] بازتعریف شد. در این رویکرد جدید، ضمن نفی جنبه‌های مشرکانه، جایگاه و اهمیت آب با مفاهیمی چون قداست‌بخشی،<ref>[https://www.sid.ir/paper/870485/fa علیزاده نمدمال، «تقدس آب، نگاهی مشترک در ادیان الهی»، 1393ش، ص1.]</ref> رحمت دانستن باران<ref>[https://vista.ir/w/a/16/1pd5r «باران رحمت الهی»، وب‌سایت ویستا.]</ref> و معرفی آب به‌عنوان نماد روشنایی و مایهٔ حیات تبیین گردید.<ref>[https://quran.inoor.ir/fa/ayah/21/30/ سورۀ نبأ، آیۀ 30.]</ref>


== ایزدبانوی آب ==
== ایزدبانوی آب ==
خط ۱۱۳: خط ۱۱۰:


{{پایان چپ‌چین}}{{پایان منابع}}
{{پایان چپ‌چین}}{{پایان منابع}}
== تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
اردویسور آناهیتا{{سخ}}
اردوی سوره آناهیتا{{سخ}}
ایزدبانو آناهیتا{{سخ}}
الهه آناهیتا{{سخ}}
ناهید{{سخ}}
اردویسور اناهیتا{{سخ}}
اردویسوره اناهیتا{{سخ}}
-->


[[رده:مصورسازی]]
[[رده:مصورسازی]]
[[رده:ایزدبانوان ایرانی]]
[[رده:اسطوره‌شناسی ایرانی]]
[[رده:دین در ایران باستان]]
[[رده:آب در فرهنگ عامه]]
[[رده:اصلاح رباتیک+عکس+تایید]]