پیش‌نویس:زولپیدم: تفاوت میان نسخه‌ها

زولپیدم دارویی است که در اصل برای مصرف کوتاه‌مدت و به‌منظور رفع [[اختلال خواب|اختلالات خواب]] تجویز می‌شود که خواب‌آور، آرام‌بخش و تا حدودی گیج‌کننده است؛ اما مصرف زولپیدم با [[اضطراب]]، رفتارهای عجیب و غریب، توهم شنیداری و بصری و [[اعتیاد]] نیز همراه است. بروز رفتارهای پیچیده در [[خواب]] از جدی‌ترین خطرات مصرف این [[دارو]] است. برخی پس از مصرف و در حالت خواب‌آلودگی اقدام به رفتارهای شبه‌خودکار مانند رانندگی، آشپزی، برقراری تماس تلفنی یا حتی رابطه جنسی می‌کنند؛ در حالی که پس از بیدار شدن، هیچ خاطره‌ای از آن لحظات ندارند. اثر این دارو مانند سایر مسکّن‌ها به‌مرور زمان کاهش پیدا کرده و فرد مجبور است [[دوز]] مصرف را بالاتر ببرد و همین اثرات زیان‌بار جسمی و روانی را شدیدتر می‌کند.

زولپیدم قرص خوراکی، قرص زیر زبانی یا اسپری بینی است که توسط سازمان غذا و داروی [[آمریکا]] اولین بار در سال ۱۹۹۲م تأیید شد<ref>[https://doctoreto.com/blog/zolpidem/ صالحی، «نکاتی که باید درباره قرص زولپیدم بدانید»، وب‌سایت دکترتو.]</ref> و با نام‌های تجاری زولیوِر، آمبین<ref>«[https://www.darmankade.com/blog/rapidem/ قرص زولپیدم: درمان اختلال خواب اما اعتیادآور»، وب‌سایت درمانکده.]</ref> و دریمکس شناخته می‌شود. این قرص از داروهای [[روان‌پزشکی]] و از نوعی [[داروی خواب‌آور]] است که برای درمان [[بی‌خوابی]] و اختلالات خواب معمولاً برای ۲ تا ۴ هفته تجویز می‌شود. زولپیدم کمک می‌کند فرد بیمار سریع‌تر به خواب رود و مدت و کیفیت خواب شبانه او بیشتر شود<ref>[https://www.darooyab.ir/G-1371/Zolpidem «زولپیدم  چیست و برای چه مواردی استفاده می‌شود؟»، وب‌سایت دارویاب.]</ref> که این امر باعث از بین رفتن اضطراب ناشی از بی‌خوابی می‌شود.<ref>«[https://www.darmankade.com/blog/rapidem/ قرص زولپیدم: درمان اختلال خواب اما اعتیادآور»، وب‌سایت درمانکده.]</ref> برخی به خاطر همین اثر زولپیدم، آن را به اشتباه با داروی آلپرازولام که برای بیماری‌ متفاوت تجویز می‌شود، یکی می‌پندارد.<ref>[https://www.darooyab.ir/G-1371/Zolpidem «زولپیدم چیست و برای چه مواردی استفاده می‌شود؟»، وب‌سایت دارویاب.]</ref> زولپیدم به‌صورت قرص‌های روکش‌دار ۵ و ۱۰ میلی‌گرم تجویز می‌شود. اصل بر این است که این دارو طبق نظر روان‌پزشک تجویز و مصرف شود.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/rapidem/ «قرص زولپیدم: درمان اختلال خواب اما اعتیادآور»، وب‌سایت درمانکده.]</ref>

طبق برخی گزارش‌های جهانی، تجویز و مصرف این دارو در دو دههٔ گذشته روند افزایشی داشته است. نرخ سوءمصرف زولپیدم میان معتادان دارویی سیر صعودی داشته و از کمتر از ۱درصد در سال ۱۹۹۸م به حدود ۲درصد در سال ۱۹۹۹م و ۴درصد در سال ۲۰۰۱م رسید؛ اما از سال ۲۰۰۱م شیوهٔ تأمین دارو برای ۱۵ تا ۲۰درصد از این افراد به خرید از بازار سیاه تغییر یافت. در مطالعه‌ای دلایل ذکر شده برای مصرف زولپیدم در اکثر مصرف‌کنندگان، تنظیم خواب، تجربهٔ توهم، سرخوشی و [[لذت]] بود که اغلب به‌صورت خودسرانه مصرف می‌شده است. از میان پنج داروی پرکاربرد در سوءمصرف، زولپیدم رتبهٔ پنجم را به خود اختصاص داده است.<ref>[https://brieflands.com/journals/ijhrba/articles/100066 Afshoon et al, “Zolpidem Use Among Dormitory Students in Yazd, Iran”, international Journal of High Risk Behaviors and Addiction 9.]</ref> امروزه سبک جدیدی از دورهمی و مهمانی‌های نسل جدید با نام زول‌پارتی رایج شده است که در آن، زولپیدم را به‌خاطر سهولت دسترسی و اثرگذاری بالا در مقایسه با سایر داروها و مواد روان‌گردان مصرف می‌کنند.<ref>[https://www.alef.ir/news/4040305101.html?show=text «چه بر سر جوانان ایران آمده؟ از زول پارتی تا بازی خون!»، وب‌سایت جامعه خبری تحلیلی الف.]</ref>

شب‌راه‌روی از دیگر عوارض خطرناک مصرف این دارو است؛ به‌نحوی که احتمال دارد فرد با مصرف این دارو در خواب راه برود، سوار ماشین شود یا به خیابان برود؛ در حالی که صبح هیچ‌کدام از این کارها و رفتارها را به یاد ندارد. متخصصان توصیه می‌کنند افرادی که این دارو را مصرف می‌کنند، شب‌ها نباید در خانه تنها باشند و خانواده‌ها باید مراقب باشند؛ چون مصرف زولپیدم سطح هوشیاری را به‌شدت کاهش می‌دهد.<ref name=":0">[https://www.migna.ir/news/59747/زول-پارتی-عجیب-فوق-خطرناک-میان-بعضی-دختران-پسران-ایرانی «زول‌پارتی؛ پارتی عجیب و فوق خطرناک در میان بعضی دختران و پسران ایرانی»، وب‌سایت میگنا.]</ref>