بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''ایونلی فاکس کلر؛'''</big> فیزیکدان، نویسنده و فمینیست آمریکایی. | <big>'''[[ایونلی]] فاکس کلر؛'''</big> فیزیکدان، نویسنده و فمینیست آمریکایی. | ||
ایونلی فاکس کلر، بهعنوان یک منتقد فمینیست، استدلال میکند که علم مدرن بر بنیانهای جنسیتزدهای شکل گرفته که در آن، عینیت و عقلانیت ابزاری بهعنوان ارزشهای مردانه، در تقابل با طبیعت بهمثابۀ موجودی زنانه و منفعل قرار گرفتهاند. او با بررسی تاریخی نشان میدهد که استعارههایی مانند تصویر علم بهعنوان داماد و طبیعت بهعنوان عروس، سلطۀ مردانه بر طبیعت را مشروع جلوه دادهاند. کلر این نقد را به علوم اجتماعی نیز تعمیم میدهد و نشان میدهد چگونه تقسیم جامعه به حوزههای عمومی (مردانه) و خصوصی (زنانه)، نظریهپردازی را بر اساس تجارب مردان شکل داده و حضور زنان را نادیده گرفته است. | ایونلی فاکس کلر، بهعنوان یک منتقد فمینیست، استدلال میکند که علم مدرن بر بنیانهای جنسیتزدهای شکل گرفته که در آن، عینیت و عقلانیت ابزاری بهعنوان ارزشهای مردانه، در تقابل با طبیعت بهمثابۀ موجودی زنانه و منفعل قرار گرفتهاند. او با بررسی تاریخی نشان میدهد که استعارههایی مانند تصویر علم بهعنوان داماد و طبیعت بهعنوان عروس، سلطۀ مردانه بر طبیعت را مشروع جلوه دادهاند. کلر این نقد را به علوم اجتماعی نیز تعمیم میدهد و نشان میدهد چگونه تقسیم جامعه به حوزههای عمومی (مردانه) و خصوصی (زنانه)، نظریهپردازی را بر اساس تجارب مردان شکل داده و حضور زنان را نادیده گرفته است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
ایونلی فاکس کلر در جکسون هایتز کویینز از والدین یهودی مهاجر از روسیه به دنیا آمد و در وودساید کویینز بزرگ شد.<ref>[https://www.nytimes.com/2005/04/12/science/theorist-drawn-into-debate-that-will-not-go-away.html Dean, Cornelia, "Theorist Drawn Into Debate 'That Will Not Go Away'", ''The New York Times'',] </ref> او در ۱۹۵۷م مدرک کارشناسی خود را در فیزیک از دانشگاه براندایس دریافت کرد و سپس مطالعاتش را در فیزیک نظری در دانشگاه هاروارد ادامه داد و در ۱۹۶۳م با اخذ مدرک دکتری فارغالتحصیل شد. علاقه او به زیستشناسی مولکولی در حین تکمیل رساله دکترایش و طی بازدیدی از آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در او شکل گرفت. کلر در دانشگاههای نورث ایسترن، کرنل، مریلند، نورث وسترن، پرینستون، دانشگاه ایالتی نیویورک در پورچیس، دانشگاه نیویورک و همچنین در بخش رتوریک دانشگاه کالیفرنیا در برکلی تدریس کرده است.<ref>[http://web.mit.edu/newsoffice/1992/keller-0715.html "Evelyn Fox Keller To Join STS Faculty". ''MIT News''. Massachusetts Institute of Technology. 15 July 1992. Retrieved 7 February 2013.]</ref> کار اولیه او در علم با تشویق برادرش موریس سانفورد فاکس همراه بود.<ref>[http://www.methodquarterly.com/2014/11/conversations-with-evelyn-fox-keller/ Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.]</ref> | ایونلی فاکس کلر در جکسون هایتز کویینز از والدین یهودی [[مهاجر]] از روسیه به دنیا آمد و در وودساید کویینز بزرگ شد.<ref>[https://www.nytimes.com/2005/04/12/science/theorist-drawn-into-debate-that-will-not-go-away.html Dean, Cornelia, "Theorist Drawn Into Debate 'That Will Not Go Away'", ''The New York Times'',] </ref> او در ۱۹۵۷م مدرک کارشناسی خود را در فیزیک از دانشگاه براندایس دریافت کرد و سپس مطالعاتش را در فیزیک نظری در دانشگاه هاروارد ادامه داد و در ۱۹۶۳م با اخذ مدرک دکتری فارغالتحصیل شد. علاقه او به زیستشناسی مولکولی در حین تکمیل رساله دکترایش و طی بازدیدی از آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر در او شکل گرفت. کلر در دانشگاههای نورث ایسترن، کرنل، مریلند، نورث وسترن، پرینستون، دانشگاه ایالتی نیویورک در پورچیس، دانشگاه نیویورک و همچنین در بخش رتوریک دانشگاه کالیفرنیا در برکلی تدریس کرده است.<ref>[http://web.mit.edu/newsoffice/1992/keller-0715.html "Evelyn Fox Keller To Join STS Faculty". ''MIT News''. Massachusetts Institute of Technology. 15 July 1992. Retrieved 7 February 2013.]</ref> کار اولیه او در علم با تشویق برادرش موریس سانفورد فاکس همراه بود.<ref>[http://www.methodquarterly.com/2014/11/conversations-with-evelyn-fox-keller/ Keller, Evelyn Fox. (2014). "Conversations with Evelyn Fox Keller". Method Quarterly: Science in the Making.]</ref> | ||
وی در ۲۰۰۷م در هیئت مشورتی ایالات متحده سازمان FFIPP (استادان فعال در زمینه صلح اسرائیل و فلسطین) عضویت داشت. این شبکهای متشکل از اساتید و دانشجویان فلسطینی، اسرائیلی و بینالمللی است که برای پایاندادن به اشغال سرزمینهای فلسطینی توسط اسرائیل و تحقق صلح عادلانه فعالیت میکند.<ref>[https://web.archive.org/web/20130123054650/http://www.ffipp.org/about_us "Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace.]</ref> ایونلی فاکس کلر در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳م در کمبریج و در سن ۸۷ سالگی درگذشت.<ref>[https://www.nytimes.com/2023/09/30/science/evelyn-fox-keller-dead.html Risen, Clay (30 September 2023). "Evelyn Fox Keller, Who Turned a Feminist Lens on Science,] </ref> | وی در ۲۰۰۷م در هیئت مشورتی ایالات متحده سازمان FFIPP (استادان فعال در زمینه صلح اسرائیل و فلسطین) عضویت داشت. این شبکهای متشکل از اساتید و دانشجویان فلسطینی، اسرائیلی و بینالمللی است که برای پایاندادن به اشغال سرزمینهای فلسطینی توسط اسرائیل و تحقق صلح عادلانه فعالیت میکند.<ref>[https://web.archive.org/web/20130123054650/http://www.ffipp.org/about_us "Who is FFIPP – Faculty For Israeli-Palestinian Peace". Faculty For Israeli-Palestinian Peace.]</ref> ایونلی فاکس کلر در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۳م در کمبریج و در سن ۸۷ سالگی درگذشت.<ref>[https://www.nytimes.com/2023/09/30/science/evelyn-fox-keller-dead.html Risen, Clay (30 September 2023). "Evelyn Fox Keller, Who Turned a Feminist Lens on Science,] </ref> | ||
== فعالیتهای علمی == | == فعالیتهای علمی == | ||
ایونلی فاکس کلر فاکس کِلِر فعالیت خود را | ایونلی فاکس کلر فاکس کِلِر فعالیت خود را بهعنوان منتقد فمینیست علم با تدریس اولین دوره مطالعات زنان در سال ۱۹۷۴م و ارائه یک سلسله سخنرانیهای شخصی و تأثیرگذار درباره تجربه زیستۀ خود بهعنوان یک زن در علم آغاز کرد. او با تألیف مقالهای کلیدی در کتاب «خوانش جنسیت و علم» و انجام پژوهشهای تاریخی عمیق، به تحلیل ریشههای تصویرسازی جنسیتی از طبیعت در انقلاب علمی پرداخت.<ref>Muriel Lederman and Ingrid Bartsch (2001). ''The Gender and Science Reader''. New York: Routledge.</ref> فعالیت بعدی او معطوف به نقد حوزههای خاص علمی مانند ژنتیک جمعیت و اکولوژی ریاضی از این منظر بود. او در کتاب «معنا بخشیدن به زندگی» به بررسی فلسفی نقش مدلها، استعارهها و ماشینها در تبیین زیستشناسی تکاملی پرداخت و موضع «کثرتگرایی تبیینی» را تبلیغ کرد.<ref>Shook, John R., Ed [entry by Phillip Honenberger] (2016). </ref> | ||
== دیدگاههای ایونلی فاکس کلر == | == دیدگاههای ایونلی فاکس کلر == | ||
فاکس کلر استدلال میکند که بنیانهای علم | فاکس کلر استدلال میکند که بنیانهای [[علم مدرن]]، تحت تأثیر فلاسفهای شکل گرفته که پیشفرضهای مردانه را در مفاهیم اساسی علم تزریق کردهاند. در این نگاه، ارزشهایی مانند [[عقلانیت ابزاری]] و [[پوزیتویست افراطی]] بهعنوان ارزشهای مردانه معرفی و در مقابل طبیعت، احساسات و ذهنیت بهعنوان اموری زنانه قرار داده شدهاند.<ref>[https://jahanezan.wordpress.com/2013/09/22/12345-1107/ معرفتشناسی فمینیستی (2)/ نسرین قوامی/ اولین فاکس کلر، وبسایت جهان زن.]</ref> این دوگانگی، به یک استعارۀ جنسیتی کلان منجر شده است: علم بهعنوان امری مردانه و مسلط و طبیعت بهعنوان امری زنانه و مطیع که باید کشف و کنترل شود. از نظر فاکس کلر، فرانسیس بیکن این رابطه را با استعاره «علم به مثابه داماد طبیعت عروس» تشریح کرد که هدفش اعمال سلطه بر طبیعت بود.<ref>اعزازی، «ضرورت استفاده از رويكرد جنسيتي در پژوهشها»، 1385ش، ص38-40.</ref> | ||
فاکس کلر معتقد است که این انگاره جنسیتزده تنها به علوم طبیعی محدود نماند و بر علوم اجتماعی نیز سایه افکند. علوم اجتماعی نیز عقلانیت و عینیتگرایی را الگو قرار داد و به دنبال آن، تقسیمبندی جامعه به حوزه عمومی (عرصه مردانه فعالیتهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی) و حوزه خصوصی (عرصه زنانه خانهداری و مراقبت) را طبیعی و مبتنی بر تفاوتهای ذاتی قلمداد کرد. این تقسیمبندی باعث شد نظریهپردازیهای علوم اجتماعی مانند روانشناسی فروید یا نظریههای طبقاتی جامعهشناسی عمدتاً بر تجربه مردان متمرکز شوند و حضور، فعالیتها و تجارب زنان در حوزۀ عمومی نادیده گرفته یا با معیارهای مردانه سنجیده شوند. حتی مفاهیمی مانند | فاکس کلر معتقد است که این انگاره جنسیتزده تنها به [[علوم طبیعی]] محدود نماند و بر [[علوم اجتماعی]] نیز سایه افکند. علوم اجتماعی نیز عقلانیت و عینیتگرایی را الگو قرار داد و به دنبال آن، تقسیمبندی [[جامعه]] به حوزه عمومی (عرصه مردانه فعالیتهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی) و حوزه خصوصی (عرصه زنانه خانهداری و مراقبت) را طبیعی و مبتنی بر تفاوتهای ذاتی قلمداد کرد. این تقسیمبندی باعث شد نظریهپردازیهای علوم اجتماعی مانند روانشناسی فروید یا نظریههای طبقاتی جامعهشناسی عمدتاً بر تجربه مردان متمرکز شوند و حضور، فعالیتها و تجارب زنان در حوزۀ عمومی نادیده گرفته یا با معیارهای مردانه سنجیده شوند. حتی مفاهیمی مانند [[جامعهپذیری]]، پیش از ورود [[جنسیت]] بهعنوان یک مقوله تحلیلی، تفاوتهای بین دختران و پسران را طبیعی و غیرقابل بررسی میپنداشتند.<ref>اعزازی، «ضرورت استفاده از رويكرد جنسيتي در پژوهشها»، 1385ش، ص38-40.</ref> | ||
== انتقادات به دیدگاههای ایونلی فاکس کلر == | == انتقادات به دیدگاههای ایونلی فاکس کلر == | ||
