بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۷۹: خط ۷۹:
ویژگی‌های شخصتی و اخلاقی امام حسین در دو دسته فردی و اجتماعی اشاره شده است. آگاهی از قرآن و سنت، استواری ایمان و اعتقاد،<ref>شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، 1380ش، ج1، ص144؛ عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، 1383ش، ج2، ص199– 201.</ref> اراده قوی،<ref>شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، 1380ش، ج1، ص130.</ref> پاکدامنی، عبادت و زهد در برابر جلوه‌های دنیوی،<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> [[صداقت]] و صراحت،<ref>عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۲۴۹.</ref> عدم [[تکبر]]،<ref>حکیم، پیشوایان هدایت، سیدالشهدا امام حسین، ۱۳۹۳ش، ص۴۶.</ref> تواضع و فروتنی،<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج۱۰، ص۴۱۱؛ ابن‌عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۱۸۱.</ref> حلم و بردباری،<ref>شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۱۴۸-۱۴۷؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> بخشنده،<ref>محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام حسین، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۱۴-۱۱۸؛ صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۳۵.</ref> عزت نفس، شجاعت، صبر، غیرت‌ورزی، سخاوت، طمأنینه و آرامش، اعتماد به نفس، قوت قلب و عظمت روح، همت بلند، خوش‌بینی و مثبت‌اندیشی، حسن ظن به خدا و دیگران،<ref>[https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_184861.html حیدری، «ویژگی‌های شخصیتی امام حسین»، ۱۴۰۱ش، ص۴۹-۱۸.] عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۱۵۷ و ۲۲۵-۲۰۲ و ۲۳۵؛ شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۱۳۰؛ فیض کاشانی، محجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء، ۱۳۸۳ق، ج۴، ص۲۲۵؛ حسینی رودباری، الامامان الحسن و الحسین، ۱۴۲۸ق، ص۹۶.</ref> گذشت از جرم و عمل ناشایست،<ref>قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۵۳۳-۵۳۲؛ جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۹۰ش، ص۱۷۹.</ref> مهمان‌نوازی<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۱، ص۵۷۵؛ فیض کاشانی، محجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء، ۱۳۸۳ق، ج۴، ص۲۲۷؛ ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۱۸۵.</ref> خوش‌رفتاری،<ref>ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۷۰، ص۱۹۶ـ۱۹۷.</ref> احساس و علاقه اجتماعی، ظلم‌ستیزی و دفاع از مظلوم<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> و غیرت دینی در قبال تعطیلی حدود الهی<ref>عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۲۵۳.</ref> از ویژگی‌های او شمرده شده است. بنابر گزارش‌های تاریخی، امام حسین ۲۵ بار پیاده به حج رفت.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸، ج۱۰، ص۴۰۱؛ ابن عبدالبرّ، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۳۹۷.</ref>
ویژگی‌های شخصتی و اخلاقی امام حسین در دو دسته فردی و اجتماعی اشاره شده است. آگاهی از قرآن و سنت، استواری ایمان و اعتقاد،<ref>شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، 1380ش، ج1، ص144؛ عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، 1383ش، ج2، ص199– 201.</ref> اراده قوی،<ref>شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، 1380ش، ج1، ص130.</ref> پاکدامنی، عبادت و زهد در برابر جلوه‌های دنیوی،<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> [[صداقت]] و صراحت،<ref>عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۲۴۹.</ref> عدم [[تکبر]]،<ref>حکیم، پیشوایان هدایت، سیدالشهدا امام حسین، ۱۳۹۳ش، ص۴۶.</ref> تواضع و فروتنی،<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج۱۰، ص۴۱۱؛ ابن‌عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۱۸۱.</ref> حلم و بردباری،<ref>شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۱۴۸-۱۴۷؛ معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> بخشنده،<ref>محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام حسین، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۱۴-۱۱۸؛ صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۳۵.</ref> عزت نفس، شجاعت، صبر، غیرت‌ورزی، سخاوت، طمأنینه و آرامش، اعتماد به نفس، قوت قلب و عظمت روح، همت بلند، خوش‌بینی و مثبت‌اندیشی، حسن ظن به خدا و دیگران،<ref>[https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_184861.html حیدری، «ویژگی‌های شخصیتی امام حسین»، ۱۴۰۱ش، ص۴۹-۱۸.] عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۱۵۷ و ۲۲۵-۲۰۲ و ۲۳۵؛ شریف قرشی، زندگانی حضرت امام حسین، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۱۳۰؛ فیض کاشانی، محجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء، ۱۳۸۳ق، ج۴، ص۲۲۵؛ حسینی رودباری، الامامان الحسن و الحسین، ۱۴۲۸ق، ص۹۶.</ref> گذشت از جرم و عمل ناشایست،<ref>قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۵۳۳-۵۳۲؛ جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۹۰ش، ص۱۷۹.</ref> مهمان‌نوازی<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۱، ص۵۷۵؛ فیض کاشانی، محجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء، ۱۳۸۳ق، ج۴، ص۲۲۷؛ ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۱۴، ص۱۸۵.</ref> خوش‌رفتاری،<ref>ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ۱۴۱۵ق، ج۷۰، ص۱۹۶ـ۱۹۷.</ref> احساس و علاقه اجتماعی، ظلم‌ستیزی و دفاع از مظلوم<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> و غیرت دینی در قبال تعطیلی حدود الهی<ref>عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۲۵۳.</ref> از ویژگی‌های او شمرده شده است. بنابر گزارش‌های تاریخی، امام حسین ۲۵ بار پیاده به حج رفت.<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸، ج۱۰، ص۴۰۱؛ ابن عبدالبرّ، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۳۹۷.</ref>


دانش گسترده،<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج2، ص17.</ref> آگاهی از تفسیر و علوم قرآنی، عرفان، اخلاق، فقه، تحولات سیاسی و اجتماعی و فن سخنوری،<ref>عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، 1383ش، ج2، ص219-223</ref>
دانش گسترده، آگاهی از تفسیر و علوم قرآنی، عرفان، اخلاق، فقه، تحولات سیاسی و اجتماعی و فن سخنوری،


== سیره امام حسین ==
== سیره امام حسین ==
سیره و زندگی امام حسین در متون دینی، تاریخی، ادبی زبان فارسی و عربی، با ویژگی‌هایی چون بخشندگی و سخاوت، بخشش و کرم، استواری و صلابت، شجاعت، بردباری و صبر، وفاداری، آزادگی و عزت، پیگیری احقاق حق اهل‌بیت به دست امام حسین و مظلومیت او  شناخته می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/581314/%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%90-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C مشایخی ساردو و اسلامی، «سیره و زندگی حضرت امام حسین(ع) در متون دینی، تاریخی و ادبیِ زبان فارسی و عربی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۰۰-۱۹۲.]</ref>
توجه به سیره امام حسین و به‌کارگیری ابعاد آن در جامعه معاصر، از یک‌طرف، زمینه احیاء، تبیین و ترویج معارف حسینی و نهادینه‌سازی آن‌ها در جوامع اسلامی را فراهم می‌نماید. از طرف دیگر، علاوه بر سلامت و تعالی فرهنگ اسلامی در ابعاد فردی و اجتماعی، موجبات آشنایی و جذب انسان‌های آزاداندیش از مذاهب گوناگون به این فرهنگ را فراهم می‌سازد.<ref>[https://isqt.sku.ac.ir/article_11864.html طهماسبی بلداجی، «واکاوی سیره قرآنی امام حسین(ع) در اصلاح ارزش های اعتقادی و اخلاقی جامعه اسلامی»، ۱۴۰۳ش، ص۱۳.]</ref>
* '''سیره سیاسی:''' بر اساس سیرۀ امام حسین، نهادینه‌سازی مدیریت جهادی در نظام حکمرانی و مدیریتی جامعه، نیازمند توجه به الزاماتی مانند حفظ، اصلاح و تقویت جامعۀ اسلامی؛ اشاعۀ امر به معروف و نهی از منکر؛ پرهیز از دنیاپرستی در قالب پناه بردن به خدا از حرص و بی‌تابی و پرهیز از طمع به منصب، پول و لذت؛ اخلاص؛ تمسّک به سیاست علوی و منطق اسلامی؛ عدالت‌گستری؛ ظلم‌ستیزی؛ جهل‌ستیزی؛ صبر در مسیر حق و قیام مقدس و جاویدان علیه باطل است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2207856/%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 عبدی و ملکی، «مختصات مدیریت جهادی بر اساس کتاب حماسۀ حسینی استاد شهید مرتضی مطهری: تبیین سیرۀ امام حسین(ع)»، ۱۴۰۲ش، ص۱۳۷.]</ref> الگوی رهبری حسین بن علی در قیام عاشورا در یازده مؤلفه و ذیل سه مضمون فراگیرِ هدف، اصول و روش‌ها دسته‌بندی می‌شود. هدف آن هدایت، رشد و ارشاد افراد است؛ اصول آن شامل خدامحوری، اخلاق‌محوری، احکام‌محوری، تکلیف‌محوری، بصیرت‌محوری، عقل‌گرایی و ظلم‌ستیزی و روش‌های آن شامل روشنگری، انذار، رفق و نرمش است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1168336/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7 رحمتی، خنیفر و کتابی، «الگوی رهبری امام حسین(ع)در قیام عاشورا»، ۱۳۹۵ش، ص۱۳۸.]</ref>
* '''سیره اجتماعی:''' سیره اجتماعی امام حسین شامل رفتارها و گفتارهای او در ارتباط با جامعه و گروه‌های مختلف اجتماعی است. این سیره، ابعاد نظری و عملی روابط اجتماعی را در حوزه‌هایی مانند خانواده، تعاملات اجتماعی، تعلیم و تربیت و اقتصاد اجتماعی دربرمی‌گیرد و چگونگی تعامل با دیگران را بر پایه آموزه‌های دینی و اخلاقی نشان می‌دهد.<ref>جهاندیده، «سیره اجتماعی امام دوم تا چهارم(ع)»، ۱۳۹۳ش، ص۵.</ref> آزادگی و عزت در رفتار اجتماعی، دفاع از حقوق اهل‌بیت و مظلومیت امام حسین در واقعه کربلا نیز از موضوعات مرتبط با این سیره است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/581314/%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%90-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C مشایخی ساردو و اسلامی، «سیره و زندگی حضرت امام حسین(ع) در متون دینی، تاریخی و ادبیِ زبان فارسی و عربی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۰۰-۱۹۲.]</ref>
* '''سیره اعتقادی:''' در زمینه اصلاح و تبیین ارزش‌های اعتقادی، سیره امام حسین شامل توحید و شناخت خداوند، تنزیه خداوند از تشبیه، بیان مباحث خداشناسی در قالب پاسخ سؤالات عمومی و دعا، مباحث امامت و ولایت، پیوند توحید و ولایت، مقام اهل‌بیت و لزوم اطاعت از آنان، عدم تأکید از حاکمان غاصب و نهی از اطاعات آنان است. در زمینه اصلاح و تبیین ارزش‌های اخلاقی، سیره او شامل اجتناب از رذایل اخلاقی، بدگمانی، تجسّس، غیبت، پرهیز از خشم و غضب، اهتمام به فضایل اخلاقی، خوش‌خلقی و نرم‌خوئی و اصلاح ارزش‌های اخلاقی در بعد اجتماعی است.<ref>[https://isqt.sku.ac.ir/article_11864.html طهماسبی بلداجی، «واکاوی سیره قرآنی امام حسین(ع) در اصلاح ارزش های اعتقادی و اخلاقی جامعه اسلامی»، ۱۴۰۳ش، ص۱۲-۲.]</ref>
* '''سیره اقتصادی:''' از سیره اقتصادی حسین بن علی در کتب روایی و تاریخی کمتر اشاره شده است. از مهمترین اصول اخلاقی در کسب و کار از دیدگاه امام حسین، بخشش، احترام به حق و اصل مالکیت انسان‌ها، اعتدال و میانه‌روی، نفی تکاثر، نفی انباشت درآمد و عدالت اجتماعی است.<ref>[https://civilica.com/doc/382257/ صالحی‌زاده، محمدی و جهان‌منش، «اخلاق کسب و کار در سیره و سخنان امام حسین(ع)»، ۱۳۹۴ش، بدون صفحه؛] [https://www.magiran.com/paper/1796441 مایلی، «اقتصاد در سیره امام حسین علیه‌السلام»، ۱۳۹۶ش، ص۸؛] [https://iqna.ir/fa/news/1471121/%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%B9 «اصول حاکم بر سیره اقتصادی امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایکنا.]</ref>
* '''سیره علمی و معرفتی:''' امام حسین از دانش گسترده‌<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۷.</ref> و آگاهی در تفسیر و علوم قرآنی، عرفان، اخلاق، فقه و مسائل سیاسی و اجتماعی برخوردار بود و در فن سخنوری نیز توانایی داشت.<ref>عبدالمحمدی، زمینه‌های قیام امام حسین، ۱۳۸۳ش، ج۲، ص۲۲۳-۲۱۹.</ref>
* '''سیره عبادی:''' سیره عبادی امام را باید در زمینه‌هایی مانند نماز، روزه، مناجات، اهتمام به قرآن، اخلاص، زهد و حج بیان کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1694118/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 آزادیان، «نگاهی به سیره عبادی امام حسین(ع)»، ۱۳۹۶ش، ص۱۲۶-۱۱۸.] خالومحمدی، «بررسی و تحلیل سیره عبادی و اخلاقی امام حسین(ع)»، ۱۳۸۸ش، ص۴.</ref>


== آثار ==
== آثار ==
در منابع حدیثی و تاریخی، سخنان، دعاها، نامه‌ها، خطبه‌ها، وصیت و اشعاری به امام حسین نسبت داده شده است. بخشی از این آثار در کتاب‌های مسند الامام الشهید، تألیف عزیزالله عطاردی،<ref>عطاردی، مسند الامام الشهید، ۱۳۷۶ش، شناسنامه کتاب و فهرست مطالب.</ref> موسوعه کلمات الامام الحسین اثر جمعی از محققان پژوهشکده باقرالعلوم<ref>جمعی از نویسندگان، فرهنگ جامع سخنان امام حسین‌ع، ۱۳۸۲ش، ص۲۲-۱۹.</ref>  و حکمت‌نامه امام حسین گردآوری شده است.<ref>محمدی ری‌شهری، حکمت‌نامه امام حسین علیه‌السلام، ۱۳۸۳ش، شناسه کتاب و فهرست مطالب.</ref>
در منابع حدیثی و تاریخی، سخنان، دعاها، نامه‌ها، خطبه‌ها، حکمت‌ها، وصیت و اشعاری به امام حسین نسبت داده شده است. بخشی از این آثار در کتاب‌های بلاغه الحسین اثر سیدمصطفی محسن آل‌اعتماد،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2175085/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B5%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 صحتی سردرودی، «کتاب‌شناسی توصیفی سخنان امام حسین(ع)»، ۱۳۸۷ش، ص۱۴۸-۱۴۷.]</ref> مسند الامام الشهید، تألیف عزیزالله عطاردی،<ref>عطاردی، مسند الامام الشهید، ۱۳۷۶ش، شناسنامه کتاب و فهرست مطالب.</ref> موسوعه کلمات الامام الحسین اثر جمعی از محققان پژوهشکده باقرالعلوم<ref>جمعی از نویسندگان، فرهنگ جامع سخنان امام حسین‌ع، ۱۳۸۲ش، ص۲۲-۱۹.</ref>  و حکمت‌نامه امام حسین گردآوری شده است.<ref>محمدی ری‌شهری، حکمت‌نامه امام حسین علیه‌السلام، ۱۳۸۳ش، شناسه کتاب و فهرست مطالب.</ref>


=== آثار مکتوب و منسوب ===
=== آثار مکتوب و منسوب ===
خط ۱۱۷: خط ۱۲۳:
==== پیاده‌روی یا راهپیمایی اربعین ====
==== پیاده‌روی یا راهپیمایی اربعین ====
پیاده‌روی اربعین از آیین‌های شیعی و از بزرگترین گردهمایی‌ها و یا راهپیمایی‌های مذهبی جهان و بین‌المللی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85577210/%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «رفتارشناسی مردم عراق در میزبانی از زائران امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در زمان حکومت صدام حسین، محدودیت‌هایی در اجرای این مراسم اعمال شد اما پس از سقوط حزب بعث عراق در سال ۱۳۸۲ش، پیاده‌روی اربعین گسترش یافت.<ref>مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲.</ref> این راهپیمایی از سه مسیر کاظمین، حله و طریق‌العلما یا طریق الفرات، علاوه بر مسیر اصلی نجف به کربلا، به سوی حرم امام حسین انجام می‌شود.<ref>[https://www.jahannews.com/video/811954/%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «علما از این راه به کربلا می‌روند»، وب‌سایت جهان‌نیوز.]</ref> در این آیین، زائرانی از حدود ۷۰ کشور در آن شرکت می‌کنند و پیروان ادیان و مذاهب مختلف، از جمله شیعیان، اهل‌سنت، مسیحیان، یهودیان، زرتشتیان، بوداییان و ایزدیان نیز حضور دارند.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1662579900000079181/%DB%B7-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «۷ رکورد جهانی «پیاده‌روی اربعین'''»'''»، خبرگزاری فارس.]</ref> زائران ایرانی پیاده‌روی خود را از شهرهای ایران آغاز می‌کنند. مشایة الاهواز نام کاروان بزرگ پیاده‌روی اربعین از ایران است که هر سال از اهواز، مرکز استان خوزستان، به‌سوی کربلا حرکت می‌کند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1777157/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 «مشایه الاهواز؛ خیل عظیم مشتاقان اباعبدالله در راه کربلا»، خبرگزاری شبستان،] [https://www.imna.ir/news/780823/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «مشایه اربعین از اهواز پیاده‌روی خود را به سمت کربلا آغاز کردند»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> شمار راهپیمایان کاروان مشایة الاهواز در سال ۱۴۰۵ش، بیش از ۴۰ هزار نفر اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86214600/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DB%B4%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7 «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش، شمار کل زائران اربعین ۲۱٬۴۸۰٬۵۲۵ نفر اعلام شد<ref>[https://www.irna.ir/news/85578453/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3 «حضور بیش از ۲۱ میلیون زائر در اربعین حسینی ۱۴۰۳»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و ۳٬۶۵۸٬۸۸۹ زائر از مرزهای ایران عبور کردند.<ref>[https://www.moi.ir/news/237624/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B1%DB%B9-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9 «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور.]</ref> در سال ۱۴۰۴ش، شمار کل زائران ۲۱٬۱۰۳٬۵۲۴ نفر<ref>[https://www.isna.ir/news/1404052515238/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «شمار زائران اربعین به بیش از ۲۱ میلیون نفر رسید»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و شمار زائران ایرانی ۳ میلیون و ۶۲۳ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://farsnews.ir/farhad/1755279357275919710/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%DB%B3%DB%B6-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد زائران ایرانی اربعین از مرز ۳/۶ میلیون گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سال ۱۴۰۵ش نیز آستان مقدس عباسی شمار کل زائران را ۱۹٬۹۹۹٬۸۷۰ نفر اعلام کرد؛<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1413297/%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> شمار زائران ایرانی تا ۱۹ صفر این سال، ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-23/785184-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AA «ستاد مرکزی اربعین: بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار زائر راهی عتبات عالیات شده‌اند»، خبرگزاری اعتماد آنلاین.]</ref> همچنین هر سال در ایام اربعین، مراسمی با عنوان جاماندگان اربعین در شهرهای مختلف ایران برگزار می‌شود که این رسم به‌تازگی در فرهنگ عزاداری ایرانیِ اربعین امام حسین شکل گرفته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85228647/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «حضور ۱۴میلیون نفری در آئین جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایرنا.] [https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در این مراسم، اقشار مختلف مردم که امکان حضور در پیاده‌روی اربعین در عراق را ندارند، مسیری مشخص را پیاده طی می‌کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402061509737/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «صفر تا صد پیاده‌روی جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> همچنین در روز اربعین، آیین‌هایی مانند نمایش هیئت‌ها، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، تعزیه‌خوانی و قرائت مقتل برگزار می‌شود. پخت و توزیع نذری به‌ویژه غذا، آش، شله‌زرد و حلیم، اجرای آیین‌های سوگواری سنتی و خواندن روزانه زیارت عاشورا از دهم محرم تا اربعین معروفه به چله زیارت عاشورا نیز از دیگر رسوم این ایام است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> بر اساس تقویم رسمی ایران، روز اربعین تعطیل رسمی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404080704558/%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «سال ۱۴۰۵ چند روز تعطیل رسمی دارد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
پیاده‌روی اربعین از آیین‌های شیعی و از بزرگترین گردهمایی‌ها و یا راهپیمایی‌های مذهبی جهان و بین‌المللی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85577210/%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «رفتارشناسی مردم عراق در میزبانی از زائران امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در زمان حکومت صدام حسین، محدودیت‌هایی در اجرای این مراسم اعمال شد اما پس از سقوط حزب بعث عراق در سال ۱۳۸۲ش، پیاده‌روی اربعین گسترش یافت.<ref>مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲.</ref> این راهپیمایی از سه مسیر کاظمین، حله و طریق‌العلما یا طریق الفرات، علاوه بر مسیر اصلی نجف به کربلا، به سوی حرم امام حسین انجام می‌شود.<ref>[https://www.jahannews.com/video/811954/%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «علما از این راه به کربلا می‌روند»، وب‌سایت جهان‌نیوز.]</ref> در این آیین، زائرانی از حدود ۷۰ کشور در آن شرکت می‌کنند و پیروان ادیان و مذاهب مختلف، از جمله شیعیان، اهل‌سنت، مسیحیان، یهودیان، زرتشتیان، بوداییان و ایزدیان نیز حضور دارند.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1662579900000079181/%DB%B7-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «۷ رکورد جهانی «پیاده‌روی اربعین'''»'''»، خبرگزاری فارس.]</ref> زائران ایرانی پیاده‌روی خود را از شهرهای ایران آغاز می‌کنند. مشایة الاهواز نام کاروان بزرگ پیاده‌روی اربعین از ایران است که هر سال از اهواز، مرکز استان خوزستان، به‌سوی کربلا حرکت می‌کند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1777157/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 «مشایه الاهواز؛ خیل عظیم مشتاقان اباعبدالله در راه کربلا»، خبرگزاری شبستان،] [https://www.imna.ir/news/780823/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «مشایه اربعین از اهواز پیاده‌روی خود را به سمت کربلا آغاز کردند»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> شمار راهپیمایان کاروان مشایة الاهواز در سال ۱۴۰۵ش، بیش از ۴۰ هزار نفر اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86214600/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DB%B4%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7 «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش، شمار کل زائران اربعین ۲۱٬۴۸۰٬۵۲۵ نفر اعلام شد<ref>[https://www.irna.ir/news/85578453/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3 «حضور بیش از ۲۱ میلیون زائر در اربعین حسینی ۱۴۰۳»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و ۳٬۶۵۸٬۸۸۹ زائر از مرزهای ایران عبور کردند.<ref>[https://www.moi.ir/news/237624/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B1%DB%B9-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9 «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور.]</ref> در سال ۱۴۰۴ش، شمار کل زائران ۲۱٬۱۰۳٬۵۲۴ نفر<ref>[https://www.isna.ir/news/1404052515238/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «شمار زائران اربعین به بیش از ۲۱ میلیون نفر رسید»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و شمار زائران ایرانی ۳ میلیون و ۶۲۳ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://farsnews.ir/farhad/1755279357275919710/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%DB%B3%DB%B6-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد زائران ایرانی اربعین از مرز ۳/۶ میلیون گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سال ۱۴۰۵ش نیز آستان مقدس عباسی شمار کل زائران را ۱۹٬۹۹۹٬۸۷۰ نفر اعلام کرد؛<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1413297/%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> شمار زائران ایرانی تا ۱۹ صفر این سال، ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-23/785184-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AA «ستاد مرکزی اربعین: بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار زائر راهی عتبات عالیات شده‌اند»، خبرگزاری اعتماد آنلاین.]</ref> همچنین هر سال در ایام اربعین، مراسمی با عنوان جاماندگان اربعین در شهرهای مختلف ایران برگزار می‌شود که این رسم به‌تازگی در فرهنگ عزاداری ایرانیِ اربعین امام حسین شکل گرفته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85228647/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «حضور ۱۴میلیون نفری در آئین جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایرنا.] [https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در این مراسم، اقشار مختلف مردم که امکان حضور در پیاده‌روی اربعین در عراق را ندارند، مسیری مشخص را پیاده طی می‌کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402061509737/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «صفر تا صد پیاده‌روی جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> همچنین در روز اربعین، آیین‌هایی مانند نمایش هیئت‌ها، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، تعزیه‌خوانی و قرائت مقتل برگزار می‌شود. پخت و توزیع نذری به‌ویژه غذا، آش، شله‌زرد و حلیم، اجرای آیین‌های سوگواری سنتی و خواندن روزانه زیارت عاشورا از دهم محرم تا اربعین معروفه به چله زیارت عاشورا نیز از دیگر رسوم این ایام است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> بر اساس تقویم رسمی ایران، روز اربعین تعطیل رسمی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404080704558/%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «سال ۱۴۰۵ چند روز تعطیل رسمی دارد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
=== '''نام‌گذاری‌ها''' ===
بر اساس داده‌های پایگاه اطلاعات جمعیت کشور از سال ۱۲۹۷ش تاکنون، مرکز رصد جمعیت سازمان ثبت احوال کشور، نام حسین را در شمار نام‌های پرتکرار در ایران اعلام کرده است.<ref>[https://cdn.asriran.com/fa/news/1092489/%D9%BE%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پرتکرارترین نام‌های مرد در ایران»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> بر اساس آمار این مرکز، تا شهریور ۱۴۰۴ش، نام حسین با فراوانی ۱٬۸۸۴٬۱۴۵ نفر، از پرتکرارترین نام‌های مردان در ایران بوده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85934064/%D9%BE%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D8%B1 «پرتکرارترین نام مردان در ایران/ محمد در صدر»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
نام‌گذاری فضاهای شهری می‌تواند در شکل‌گیری هویت شهر و بازتاب ارزش‌های جامعه نقش داشته باشد و در ابعاد کالبدی، کارکردی و بصری نمود پیدا کند. نام این فضاها معمولاً از زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و طبیعی تأثیر می‌پذیرد و ممکن است از سوی مدیریت شهری یا به‌صورت غیررسمی از سوی مردم انتخاب شود.<ref>[https://rau.soore.ac.ir/article_703230.html مولائی، «بازشناسی شاخص‌های نام‌گذاری فضاهای شهری با تأکید بر هویت موردپژوهی: میدان‌های انقلاب، امام حسین، رسالت و سبزه‌میدان تهران»، ۱۴۰۱ش، ص۲۶-۲۵.]</ref> در ایران شماری از مساجد، کانون فرهنگی هنری، حسینیه، معابر، بزرگراه‌ها، میدان‌ها، مراکز آموزشی و درمانی و دیگر فضاهای عمومی منتسب به نام و القاب امام حسین است. در سال ۱۴۰۱ش، در سراسر کشور ۱٬۹۳۸ مسجد، ۶۹۸ کانون فرهنگی هنری و ۷۵۷ مرکز مشترک مسجد و کانون به نام امام حسین یا القاب او فعالیت می‌کنند که در مجموع ۳٬۳۹۳ مرکز را شامل می‌شود.<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/3535388/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%DB%B3%DB%B9%DB%B3-%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B3%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «فعالیت سه هزار و ۳۹۳ باب کانون فرهنگی و مسجد منتسب به نام و القاب امام حسین(ع)»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> بر اساس آمار سامانه جامع مدیریت و نظارت بر مساجد و حسینیه‌ها با عنوان نمافر، حدود ۳٬۱۰۰  حسینیه در ایران ثبت شده است.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/1001745/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AA-%D9%88-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهی به وسعت و گسترش مراکز مذهبی در ایران»، پایگاه خبری ـ تحلیلی قدس آنلاین.]</ref> همچنین، میدان امام حسین در تهران،<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1766154/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DB%B8%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «این میدان ۸۰ ساله در تهران از پهلوی تا امروز چگونه نامگذاری شد؟»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> اصفهان<ref>[https://www.imna.ir/news/486930/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 «ساماندهی میدان امام حسین(ع) اصفهان»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> مشهد<ref>[https://www.isna.ir/news/91081307933/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%B8%DB%8C%D8%B1%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF «افتتاح بی‌نظیرترین پل کابلی ایران در مشهد»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و شیراز<ref>[https://www.isna.ir/news/fars-55455/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2 «افتتاح ایستگاه میدان امام حسین(ع) مترو شیراز»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> از نمونه‌های نام‌گذاری فضاهای شهری به نام این امام است.
=== '''پویش‌های مردمی''' ===
محور اصلی این فعالیت‌ها


== خطر تحریف دستاوردهای عاشورا ==
== خطر تحریف دستاوردهای عاشورا ==
خط ۱۳۸: خط ۱۵۲:
== منابع ==
== منابع ==
* قرآن کریم
* قرآن کریم
* آزادیان، مصطفی، «نگاهی به سیره عبادی امام حسین(ع)»، ره توشه، سال۲۰، شماره۱۰۷، ۱۳۹۶ش.
* «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش.
* «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش.
* «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ تیر ۱۴۰۵ش.
* «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ تیر ۱۴۰۵ش.
خط ۱۶۸: خط ۱۸۳:
* اسحاقی‌فر، یاسر، «حسین بن علی و قیام عاشورا از دیدگاه اهل‌سنت»، مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی، سال۲، شماره۵، ۱۳۸۹ش.
* اسحاقی‌فر، یاسر، «حسین بن علی و قیام عاشورا از دیدگاه اهل‌سنت»، مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی، سال۲، شماره۵، ۱۳۸۹ش.
* اسفندیاری، محمد، از عاشورای حسین تا عاشورای شیعه، قم، صحیفه خرد، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.
* اسفندیاری، محمد، از عاشورای حسین تا عاشورای شیعه، قم، صحیفه خرد، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.
* «اصول حاکم بر سیره اقتصادی امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۳۹۳ش.
* «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور، تاریخ درج مطلب: ۶ شهریور ۱۴۰۳ش.
* «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور، تاریخ درج مطلب: ۶ شهریور ۱۴۰۳ش.
* «افتتاح ایستگاه میدان امام حسین(ع) مترو شیراز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب:  ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ش.
* «افتتاح بی‌نظیرترین پل کابلی ایران در مشهد»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آبان ۱۳۹۱ش.
* امین، سید محسن، أعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۳۶۲ش.
* امین، سید محسن، أعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۳۶۲ش.
* «ایران اسلامی شادمان سالروز ولادت امام حسین(ع)»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب:  ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ش.
* «ایران اسلامی شادمان سالروز ولادت امام حسین(ع)»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب:  ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ش.
* «این میدان ۸۰ ساله در تهران از پهلوی تا امروز چگونه نامگذاری شد؟»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
* بارا، آنتوان، امام حسین در اندیشه مسیحیت، ترجمه فرامرز میرزایی و علی‌باقر طاهری‌نیا، همدان، دانشگاه بوعلی‌سینا و شوق دانش، ۱۳۸۱ش.
* بارا، آنتوان، امام حسین در اندیشه مسیحیت، ترجمه فرامرز میرزایی و علی‌باقر طاهری‌نیا، همدان، دانشگاه بوعلی‌سینا و شوق دانش، ۱۳۸۱ش.
* بحرانی، هاشم بن سلیمان، مدینة معاجز الأئمة الإثنی عشر و دلائل الحجج علی البشر، قم، بنیاد معارف اسلامی، ۱۳۷۱ش.
* بحرانی، هاشم بن سلیمان، مدینة معاجز الأئمة الإثنی عشر و دلائل الحجج علی البشر، قم، بنیاد معارف اسلامی، ۱۳۷۱ش.
خط ۱۷۶: خط ۱۹۵:
* بلاذری‏، احمد بن یحیی، أنساب الأشراف‏، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت‏، دار الفکر، ۱۴۱۷ق.
* بلاذری‏، احمد بن یحیی، أنساب الأشراف‏، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت‏، دار الفکر، ۱۴۱۷ق.
* بلاذری، احمد بن یحیی، أنساب‌الأشراف، دمشق، ۱۹۹۶–۲۰۰۰م.
* بلاذری، احمد بن یحیی، أنساب‌الأشراف، دمشق، ۱۹۹۶–۲۰۰۰م.
* «پرتکرارترین نام مردان در ایران/ محمد در صدر»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «پرتکرارترین نام‌های مرد در ایران»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* پیشوایی، مهدی، تاریخ اسلام از سقیفه تا کربلا، تهران، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۳ش.
* پیشوایی، مهدی، تاریخ اسلام از سقیفه تا کربلا، تهران، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۳ش.
* پیشوایی، محمدباقر، مقتل جامع سیدالشهداء، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۷ش.
* پیشوایی، محمدباقر، مقتل جامع سیدالشهداء، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۷ش.
خط ۱۸۵: خط ۲۰۶:
* جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، قم، انصاریان، چاپ یازدهم، ۱۳۹۰ش.
* جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، قم، انصاریان، چاپ یازدهم، ۱۳۹۰ش.
* جمعی از نویسندگان، فرهنگ جامع سخنان امام حسین‌ع، ترجمه علی مؤیدی، تهران، امیر کبیر، ۱۳۸۲ش.
* جمعی از نویسندگان، فرهنگ جامع سخنان امام حسین‌ع، ترجمه علی مؤیدی، تهران، امیر کبیر، ۱۳۸۲ش.
* جهاندیده، اکرم، «سیره اجتماعی امام دوم تا چهارم(ع)»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۹۳ش.
* حاکم نیشابوری، محمد بن عبداللّه، المستدرک علی‌الصحیحین، چاپ یوسف عبدالرحمان مرعشلی، بیروت ۱۴۰۶ق.
* حاکم نیشابوری، محمد بن عبداللّه، المستدرک علی‌الصحیحین، چاپ یوسف عبدالرحمان مرعشلی، بیروت ۱۴۰۶ق.
* حجتی، علی، «شام غریبان»، در فرهنگ سوگ شیعی، تهران، نشر خیمه، ۱۳۹۵ش.
* حجتی، علی، «شام غریبان»، در فرهنگ سوگ شیعی، تهران، نشر خیمه، ۱۳۹۵ش.
خط ۱۹۴: خط ۲۱۶:
* حیدری، مجتبی، «ویژگی‌های شخصیتی امام حسین»، فرهنگ زیارت، سال۱۳، شماره۵۰، ۱۴۰۱ش.
* حیدری، مجتبی، «ویژگی‌های شخصیتی امام حسین»، فرهنگ زیارت، سال۱۳، شماره۵۰، ۱۴۰۱ش.
* حیدری‌نیا، علی؛ علیزایی، محمدرضا؛ اصغری حسامیه، محمد، «بررسی جایگاه قیام عاشورا و شهادت امام حسین از دیدگاه اهل‌سنت»، مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، سال۱، شماره۱، ۱۳۹۴ش.
* حیدری‌نیا، علی؛ علیزایی، محمدرضا؛ اصغری حسامیه، محمد، «بررسی جایگاه قیام عاشورا و شهادت امام حسین از دیدگاه اهل‌سنت»، مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، سال۱، شماره۱، ۱۳۹۴ش.
* خالومحمدی، هدایت، «بررسی و تحلیل سیره عبادی و اخلاقی امام حسین(ع)»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشکده اصول‌الدین، ۱۳۸۸ش.
* خزعلی، انسیه، «قیام امام حسین از دیدگاه علمای اهل‌سنت»، مندرج در مجموعه مقالات همایش امام حسین(ع)، ج۱۱، مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)، تهران، ۱۳۸۱ش.
* خزعلی، انسیه، «قیام امام حسین از دیدگاه علمای اهل‌سنت»، مندرج در مجموعه مقالات همایش امام حسین(ع)، ج۱۱، مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)، تهران، ۱۳۸۱ش.
* خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، تصحیح محمد سماوی، قم: مکتبة المفید، ۱۳۸۱ش.
* خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، تصحیح محمد سماوی، قم: مکتبة المفید، ۱۳۸۱ش.
* دینوری، احمد بن داوود، الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش.
* دینوری، احمد بن داوود، الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات رضی، ۱۳۶۸ش.
* ذهبی، شمس‌الدین، تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام‏، بیروت‏، دار الكتاب العربى‏، ۱۴۰۹ق.
* ذهبی، شمس‌الدین، تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام‏، بیروت‏، دار الكتاب العربى‏، ۱۴۰۹ق.
* رحمتی، محمدحسین؛ خنیفر، حسین؛ کتابی، ابراهیم، «الگوی رهبری امام حسین(ع)در قیام عاشورا»، مدیریت اسلامی، سال۹، شماره۹۶، ۱۳۹۵ش.
* «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳ شهریور ۱۴۰۳ش.
* «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳ شهریور ۱۴۰۳ش.
* رسولی، دادکریم، «حدیث ثقلین، حدیثی صحیح و متواتر»، اندیشه تقریب، سال۴، شماره۱۲، ۱۳۸۶ش.
* رسولی، دادکریم، «حدیث ثقلین، حدیثی صحیح و متواتر»، اندیشه تقریب، سال۴، شماره۱۲، ۱۳۸۶ش.
خط ۲۰۶: خط ۲۳۰:
* زبیری، مُصْعَب بن عبداللّه، نسب قریش، قاهره، لوی پرووانسال، ۱۹۵۳م.
* زبیری، مُصْعَب بن عبداللّه، نسب قریش، قاهره، لوی پرووانسال، ۱۹۵۳م.
* «سال ۱۴۰۵ چند روز تعطیل رسمی دارد؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۴ش.
* «سال ۱۴۰۵ چند روز تعطیل رسمی دارد؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۴ش.
* «ساماندهی میدان امام حسین(ع) اصفهان»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۰ش.
* سایکس، سر پرسی، تاریخ ایران، ترجمه سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، تهران، چاپخانه علمی، ۱۳۶۸ش.
* سایکس، سر پرسی، تاریخ ایران، ترجمه سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، تهران، چاپخانه علمی، ۱۳۶۸ش.
* سبط ابن‌جوزی، یوسف بن قزاوغلی، تذکرة الخواص من الأمة بذکر خصائص الأئمة، بیروت، مؤسسه اهل‌بیت، ۱۴۰۱ق.
* سبط ابن‌جوزی، یوسف بن قزاوغلی، تذکرة الخواص من الأمة بذکر خصائص الأئمة، بیروت، مؤسسه اهل‌بیت، ۱۴۰۱ق.
خط ۲۱۸: خط ۲۴۳:
* شهیدی، سیدجعفر، پس از پنجاه سال؛ پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین(ع)، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۰ش.
* شهیدی، سیدجعفر، پس از پنجاه سال؛ پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین(ع)، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۰ش.
* شیمل، آنه‌ماری، ابعاد عرفانی اسلام، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۴ش.
* شیمل، آنه‌ماری، ابعاد عرفانی اسلام، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۴ش.
* صالحی‌زاده، محمداسماعیل؛ محمدی، روح‌الله؛ جهان‌منش، حسین، «اخلاق کسب و کار در سیره و سخنان امام حسین(ع)»، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، همایش سراسری علمی پژوهشی شناخت اخلاق و آداب حسینی، ۱۳۹۴ش.
* صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق.
* صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق.
* صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا، قم، ۱۳۶۳ش.
* صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا، قم، ۱۳۶۳ش.
خط ۲۲۹: خط ۲۵۵:
* طوسى، محمد بن حسن، الخلاف، تحقیق على خراسانى، سیدجواد شهرستانى، مهدى طه نجف، مجتبى عراقى، قم، دفتر انتشارات اسلامى، ۱۴۰۷ق.
* طوسى، محمد بن حسن، الخلاف، تحقیق على خراسانى، سیدجواد شهرستانى، مهدى طه نجف، مجتبى عراقى، قم، دفتر انتشارات اسلامى، ۱۴۰۷ق.
* طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسه فقه الشیعه، ۱۴۱۱ق.
* طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسه فقه الشیعه، ۱۴۱۱ق.
* طهماسبی بلداجی، اصغر، «واکاوی سیره قرآنی امام حسین(ع) در اصلاح ارزش های اعتقادی و اخلاقی جامعه اسلامی»، مطالعات بین رشته‌ای قرآن و الهیات، سال۱، شماره۱، ۱۴۰۳ش.
* طهماسبی بلداجی، اصغر، «گونه‌شناسی آراء خاورشناسان درباره اهداف امام حسین(ع) از نهضت عاشورا با رویکرد تحلیلی–انتقادی»، پژوهش‌نامه امامیه، سال۱۱، شماره۲۱، ۱۴۰۴ش.
* طهماسبی بلداجی، اصغر، «گونه‌شناسی آراء خاورشناسان درباره اهداف امام حسین(ع) از نهضت عاشورا با رویکرد تحلیلی–انتقادی»، پژوهش‌نامه امامیه، سال۱۱، شماره۲۱، ۱۴۰۴ش.
* عباس نیا، علی، «تحلیل انتقادی آرای مستشرقان درباره علل و انگیزه‌های نهضت حسینی»، فرهنگ و سیره اهل‌بیت(ع)، سال۲، شماره۷، ۱۴۰۲ش.
* عباس نیا، علی، «تحلیل انتقادی آرای مستشرقان درباره علل و انگیزه‌های نهضت حسینی»، فرهنگ و سیره اهل‌بیت(ع)، سال۲، شماره۷، ۱۴۰۲ش.
* عبدالحمید، عبدالرحمان، سیرهٔ اهل بیت، قم، مکتبه الاسلامیه، بی‌تا.
* عبدالحمید، عبدالرحمان، سیرهٔ اهل بیت، قم، مکتبه الاسلامیه، بی‌تا.
* عبدالمحمدی، حسین، زمینه‌های قیام امام حسین، قم، زمزم هدایت، ۱۳۸۳ش.
* عبدالمحمدی، حسین، زمینه‌های قیام امام حسین، قم، زمزم هدایت، ۱۳۸۳ش.
* عبدی، بهنام؛ ملکی، مجید، «مختصات مدیریت جهادی بر اساس کتاب حماسۀ حسینی استاد شهید مرتضی مطهری: تبیین سیرۀ امام حسین(ع)»، مدیریت در دانشگاه اسلامی، سال۱۲، شماره۱، ۱۴۰۲ش.
* عطار، طاهره؛ رنجبر حسینی، محمد؛ «روش‌شناسی مناظرات امام حسین(ع) در جریان قیام عاشورا»، پژوهش‎‌‌‌نامه معارف حسینی، سال۱، شماره۲، ۱۳۹۵ش.
* عطار، طاهره؛ رنجبر حسینی، محمد؛ «روش‌شناسی مناظرات امام حسین(ع) در جریان قیام عاشورا»، پژوهش‎‌‌‌نامه معارف حسینی، سال۱، شماره۲، ۱۳۹۵ش.
* عطاردی قوچانی، عزیزالله، مسند الامام الشهید، تهران، عطارد، ۱۳۷۶ش.
* عطاردی قوچانی، عزیزالله، مسند الامام الشهید، تهران، عطارد، ۱۳۷۶ش.
خط ۲۴۰: خط ۲۶۸:
* عنایت، حمید، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، ترجمه بهاء‌الدین خرمشاهی، تهران، خوارزمی، ۱۳۶۵ش.
* عنایت، حمید، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، ترجمه بهاء‌الدین خرمشاهی، تهران، خوارزمی، ۱۳۶۵ش.
* فاطمی، سیدحسن، «لغزش‌ها در تاریخ بارگاه سیدالشهداء(ع)»، آیینه پژوهش، سال۱۶، شماره۹۶، ۱۳۸۴ش.
* فاطمی، سیدحسن، «لغزش‌ها در تاریخ بارگاه سیدالشهداء(ع)»، آیینه پژوهش، سال۱۶، شماره۹۶، ۱۳۸۴ش.
* «فعالیت سه هزار و ۳۹۳ باب کانون فرهنگی و مسجد منتسب به نام و القاب امام حسین(ع)»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «فلسفه سیاهپوشی‌های محرم»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۳ش.
* «فلسفه سیاهپوشی‌های محرم»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۳ش.
* فیض کاشانی، محسن، محجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء، تصحیح و تعلیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۳ق.
* فیض کاشانی، محسن، محجه البیضاء فی تهذیب الإحیاء، تصحیح و تعلیق علی اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۳ق.
خط ۲۵۵: خط ۲۸۴:
* «گنبد حرم امام حسین پس از 700 سال تغییر می‌کند»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب:  ۲۱ آذر ۱۳۹۳ش.
* «گنبد حرم امام حسین پس از 700 سال تغییر می‌کند»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب:  ۲۱ آذر ۱۳۹۳ش.
* ماندگار، محمدمهدی، «شمه‌ای از فضائل امام حسین علیه‌السلام»، مبلغان، سال۴، شماره۲۸، ۱۳۸۱ش.
* ماندگار، محمدمهدی، «شمه‌ای از فضائل امام حسین علیه‌السلام»، مبلغان، سال۴، شماره۲۸، ۱۳۸۱ش.
* مایلی، وحید، «اقتصاد در سیره امام حسین علیه‌السلام»، ماهنامه تیتر صبح، شماره پیاپی۲، ۱۳۹۶ش.
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* مجلسی، محمدباقر، زادالمعاد، تصحیح و تحقیق علاءالدین اعلمی، بیروت، مؤسسة الاعلمی، ۱۴۲۳ق.
* مجلسی، محمدباقر، زادالمعاد، تصحیح و تحقیق علاءالدین اعلمی، بیروت، مؤسسة الاعلمی، ۱۴۲۳ق.
خط ۲۶۳: خط ۲۹۳:
* مسعودی، علی بن حسین، إثبات الوصیه، ترجمه محمدجواد نجفی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۶۲ش.
* مسعودی، علی بن حسین، إثبات الوصیه، ترجمه محمدجواد نجفی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۶۲ش.
* مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، قم، دارالهجره، ۱۴۰۹ق.
* مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، قم، دارالهجره، ۱۴۰۹ق.
* مشایخی ساردو، منصوره؛ اسلامی، اسماعیل، «سیره و زندگی حضرت امام حسین(ع) در متون دینی، تاریخی و ادبیِ زبان فارسی و عربی»، مطالعات ادبیات تطبیقی، سال۱۸، شماره۶۹، ۱۴۰۳ش.
* «مشایه اربعین از اهواز پیاده‌روی خود را به سمت کربلا آغاز کردند»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «مشایه اربعین از اهواز پیاده‌روی خود را به سمت کربلا آغاز کردند»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «مشایه الاهواز؛ خیل عظیم مشتاقان اباعبدالله در راه کربلا»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «مشایه الاهواز؛ خیل عظیم مشتاقان اباعبدالله در راه کربلا»، خبرگزاری شبستان، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۴۰۳ش.
خط ۲۷۶: خط ۳۰۷:
* منتظرالقائم، اصغر، تاریخ امامت، قم، دفتر نشر معارف، چاپ سوم، ۱۳۸۴ش.
* منتظرالقائم، اصغر، تاریخ امامت، قم، دفتر نشر معارف، چاپ سوم، ۱۳۸۴ش.
* موسوی المقرم، عبدالرزاق، مقتل الحسین (ع)، بیروت، دارالکتاب الاسلامیه، بی‌تا.
* موسوی المقرم، عبدالرزاق، مقتل الحسین (ع)، بیروت، دارالکتاب الاسلامیه، بی‌تا.
* مولائی، اصغر، «بازشناسی شاخص‌های نام‌گذاری فضاهای شهری با تأکید بر هویت موردپژوهی: میدان‌های انقلاب، امام حسین، رسالت و سبزه‌میدان تهران»، رهپویه معماری و شهرسازی، سال۱، شماره۴، ۱۴۰۱ش.
* مهدوی دامغانی، محمود؛ باغستانی، اسماعیل، «حسن بن علی، امام»، دانشنامه جهان اسلام، ج۱۳، تهران، بنیاد دائرة‌المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش.
* مهدوی دامغانی، محمود؛ باغستانی، اسماعیل، «حسن بن علی، امام»، دانشنامه جهان اسلام، ج۱۳، تهران، بنیاد دائرة‌المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش.
* نجمی، محمدصادق، سخنان حسین بن علی از مدینه تا کربلا، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۸ش.
* نجمی، محمدصادق، سخنان حسین بن علی از مدینه تا کربلا، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۸ش.
* نصیری، محمد، تحلیلی از تاریخ تشیع و امامان، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۸۴ش.
* نصیری، محمد، تحلیلی از تاریخ تشیع و امامان، قم، دفتر نشر معارف، ۱۳۸۴ش.
* «نگاهي به آيين‌هاي عزاداري محرم در نقاط مختلف ايران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۳۹۱ش.
* «نگاهي به آيين‌هاي عزاداري محرم در نقاط مختلف ايران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ آذر ۱۳۹۱ش.
* «نگاهی به وسعت و گسترش مراکز مذهبی در ایران»، پایگاه خبری ـ تحلیلی قدس آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* نیکلسون، رینولد آلین، تاریخ ادبیات عرب، ترجمه کیواندخت کیوانی، تهران، ویستار، ۱۳۸۰ش.
* نیکلسون، رینولد آلین، تاریخ ادبیات عرب، ترجمه کیواندخت کیوانی، تهران، ویستار، ۱۳۸۰ش.
* هلالی، سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس الهلالي، تهران، بنیاد بعثت، واحد تحقیقات اسلامی، ۱۴۰۵ق.
* هلالی، سلیم بن قیس، کتاب سلیم بن قیس الهلالي، تهران، بنیاد بعثت، واحد تحقیقات اسلامی، ۱۴۰۵ق.