بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۲۳: خط ۱۲۳:
==== پیاده‌روی یا راهپیمایی اربعین ====
==== پیاده‌روی یا راهپیمایی اربعین ====
پیاده‌روی اربعین از آیین‌های شیعی و از بزرگترین گردهمایی‌ها و یا راهپیمایی‌های مذهبی جهان و بین‌المللی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85577210/%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «رفتارشناسی مردم عراق در میزبانی از زائران امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در زمان حکومت صدام حسین، محدودیت‌هایی در اجرای این مراسم اعمال شد اما پس از سقوط حزب بعث عراق در سال ۱۳۸۲ش، پیاده‌روی اربعین گسترش یافت.<ref>مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲.</ref> این راهپیمایی از سه مسیر کاظمین، حله و طریق‌العلما یا طریق الفرات، علاوه بر مسیر اصلی نجف به کربلا، به سوی حرم امام حسین انجام می‌شود.<ref>[https://www.jahannews.com/video/811954/%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «علما از این راه به کربلا می‌روند»، وب‌سایت جهان‌نیوز.]</ref> در این آیین، زائرانی از حدود ۷۰ کشور در آن شرکت می‌کنند و پیروان ادیان و مذاهب مختلف، از جمله شیعیان، اهل‌سنت، مسیحیان، یهودیان، زرتشتیان، بوداییان و ایزدیان نیز حضور دارند.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1662579900000079181/%DB%B7-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «۷ رکورد جهانی «پیاده‌روی اربعین'''»'''»، خبرگزاری فارس.]</ref> زائران ایرانی پیاده‌روی خود را از شهرهای ایران آغاز می‌کنند. مشایة الاهواز نام کاروان بزرگ پیاده‌روی اربعین از ایران است که هر سال از اهواز، مرکز استان خوزستان، به‌سوی کربلا حرکت می‌کند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1777157/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 «مشایه الاهواز؛ خیل عظیم مشتاقان اباعبدالله در راه کربلا»، خبرگزاری شبستان،] [https://www.imna.ir/news/780823/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «مشایه اربعین از اهواز پیاده‌روی خود را به سمت کربلا آغاز کردند»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> شمار راهپیمایان کاروان مشایة الاهواز در سال ۱۴۰۵ش، بیش از ۴۰ هزار نفر اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86214600/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DB%B4%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7 «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش، شمار کل زائران اربعین ۲۱٬۴۸۰٬۵۲۵ نفر اعلام شد<ref>[https://www.irna.ir/news/85578453/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3 «حضور بیش از ۲۱ میلیون زائر در اربعین حسینی ۱۴۰۳»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و ۳٬۶۵۸٬۸۸۹ زائر از مرزهای ایران عبور کردند.<ref>[https://www.moi.ir/news/237624/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B1%DB%B9-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9 «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور.]</ref> در سال ۱۴۰۴ش، شمار کل زائران ۲۱٬۱۰۳٬۵۲۴ نفر<ref>[https://www.isna.ir/news/1404052515238/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «شمار زائران اربعین به بیش از ۲۱ میلیون نفر رسید»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و شمار زائران ایرانی ۳ میلیون و ۶۲۳ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://farsnews.ir/farhad/1755279357275919710/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%DB%B3%DB%B6-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد زائران ایرانی اربعین از مرز ۳/۶ میلیون گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سال ۱۴۰۵ش نیز آستان مقدس عباسی شمار کل زائران را ۱۹٬۹۹۹٬۸۷۰ نفر اعلام کرد؛<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1413297/%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> شمار زائران ایرانی تا ۱۹ صفر این سال، ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-23/785184-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AA «ستاد مرکزی اربعین: بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار زائر راهی عتبات عالیات شده‌اند»، خبرگزاری اعتماد آنلاین.]</ref> همچنین هر سال در ایام اربعین، مراسمی با عنوان جاماندگان اربعین در شهرهای مختلف ایران برگزار می‌شود که این رسم به‌تازگی در فرهنگ عزاداری ایرانیِ اربعین امام حسین شکل گرفته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85228647/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «حضور ۱۴میلیون نفری در آئین جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایرنا.] [https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در این مراسم، اقشار مختلف مردم که امکان حضور در پیاده‌روی اربعین در عراق را ندارند، مسیری مشخص را پیاده طی می‌کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402061509737/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «صفر تا صد پیاده‌روی جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> همچنین در روز اربعین، آیین‌هایی مانند نمایش هیئت‌ها، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، تعزیه‌خوانی و قرائت مقتل برگزار می‌شود. پخت و توزیع نذری به‌ویژه غذا، آش، شله‌زرد و حلیم، اجرای آیین‌های سوگواری سنتی و خواندن روزانه زیارت عاشورا از دهم محرم تا اربعین معروفه به چله زیارت عاشورا نیز از دیگر رسوم این ایام است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> بر اساس تقویم رسمی ایران، روز اربعین تعطیل رسمی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404080704558/%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «سال ۱۴۰۵ چند روز تعطیل رسمی دارد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
پیاده‌روی اربعین از آیین‌های شیعی و از بزرگترین گردهمایی‌ها و یا راهپیمایی‌های مذهبی جهان و بین‌المللی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85577210/%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «رفتارشناسی مردم عراق در میزبانی از زائران امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در زمان حکومت صدام حسین، محدودیت‌هایی در اجرای این مراسم اعمال شد اما پس از سقوط حزب بعث عراق در سال ۱۳۸۲ش، پیاده‌روی اربعین گسترش یافت.<ref>مظاهری، فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲.</ref> این راهپیمایی از سه مسیر کاظمین، حله و طریق‌العلما یا طریق الفرات، علاوه بر مسیر اصلی نجف به کربلا، به سوی حرم امام حسین انجام می‌شود.<ref>[https://www.jahannews.com/video/811954/%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «علما از این راه به کربلا می‌روند»، وب‌سایت جهان‌نیوز.]</ref> در این آیین، زائرانی از حدود ۷۰ کشور در آن شرکت می‌کنند و پیروان ادیان و مذاهب مختلف، از جمله شیعیان، اهل‌سنت، مسیحیان، یهودیان، زرتشتیان، بوداییان و ایزدیان نیز حضور دارند.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1662579900000079181/%DB%B7-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «۷ رکورد جهانی «پیاده‌روی اربعین'''»'''»، خبرگزاری فارس.]</ref> زائران ایرانی پیاده‌روی خود را از شهرهای ایران آغاز می‌کنند. مشایة الاهواز نام کاروان بزرگ پیاده‌روی اربعین از ایران است که هر سال از اهواز، مرکز استان خوزستان، به‌سوی کربلا حرکت می‌کند.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1777157/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D9%84-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7 «مشایه الاهواز؛ خیل عظیم مشتاقان اباعبدالله در راه کربلا»، خبرگزاری شبستان،] [https://www.imna.ir/news/780823/%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «مشایه اربعین از اهواز پیاده‌روی خود را به سمت کربلا آغاز کردند»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> شمار راهپیمایان کاروان مشایة الاهواز در سال ۱۴۰۵ش، بیش از ۴۰ هزار نفر اعلام شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86214600/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DB%B4%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%87%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7 «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در سال ۱۴۰۳ش، شمار کل زائران اربعین ۲۱٬۴۸۰٬۵۲۵ نفر اعلام شد<ref>[https://www.irna.ir/news/85578453/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3 «حضور بیش از ۲۱ میلیون زائر در اربعین حسینی ۱۴۰۳»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و ۳٬۶۵۸٬۸۸۹ زائر از مرزهای ایران عبور کردند.<ref>[https://www.moi.ir/news/237624/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B1%DB%B9-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9 «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور.]</ref> در سال ۱۴۰۴ش، شمار کل زائران ۲۱٬۱۰۳٬۵۲۴ نفر<ref>[https://www.isna.ir/news/1404052515238/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B1-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «شمار زائران اربعین به بیش از ۲۱ میلیون نفر رسید»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و شمار زائران ایرانی ۳ میلیون و ۶۲۳ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://farsnews.ir/farhad/1755279357275919710/%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%DB%B3%DB%B6-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «تعداد زائران ایرانی اربعین از مرز ۳/۶ میلیون گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سال ۱۴۰۵ش نیز آستان مقدس عباسی شمار کل زائران را ۱۹٬۹۹۹٬۸۷۰ نفر اعلام کرد؛<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1413297/%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> شمار زائران ایرانی تا ۱۹ صفر این سال، ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر گزارش شد.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-23/785184-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AA «ستاد مرکزی اربعین: بیش از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار زائر راهی عتبات عالیات شده‌اند»، خبرگزاری اعتماد آنلاین.]</ref> همچنین هر سال در ایام اربعین، مراسمی با عنوان جاماندگان اربعین در شهرهای مختلف ایران برگزار می‌شود که این رسم به‌تازگی در فرهنگ عزاداری ایرانیِ اربعین امام حسین شکل گرفته است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85228647/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%86%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%A6%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «حضور ۱۴میلیون نفری در آئین جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایرنا.] [https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> در این مراسم، اقشار مختلف مردم که امکان حضور در پیاده‌روی اربعین در عراق را ندارند، مسیری مشخص را پیاده طی می‌کنند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402061509737/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «صفر تا صد پیاده‌روی جاماندگان اربعین»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> همچنین در روز اربعین، آیین‌هایی مانند نمایش هیئت‌ها، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، تعزیه‌خوانی و قرائت مقتل برگزار می‌شود. پخت و توزیع نذری به‌ویژه غذا، آش، شله‌زرد و حلیم، اجرای آیین‌های سوگواری سنتی و خواندن روزانه زیارت عاشورا از دهم محرم تا اربعین معروفه به چله زیارت عاشورا نیز از دیگر رسوم این ایام است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> بر اساس تقویم رسمی ایران، روز اربعین تعطیل رسمی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404080704558/%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «سال ۱۴۰۵ چند روز تعطیل رسمی دارد؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
=== '''بازتاب فرهنگی و هنری''' ===
* '''خوشنویسی:''' کارکرد قلم و هنر خوشنویسی، انتقال پیام موضوعات مذهبی دینی به مردم است<ref>[https://news.razavi.ir/fa/news/710422/%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9%DB%8C-50-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C «عاشورا؛ محور موضوعی ۵۰ اثر خوشنویسی استاد علی‌اکبر رضوانی»، وب‌سایت آستان نیوز.]</ref> و خوشنویسی از هنرهایی است که مضامین مرتبط با امام حسین و واقعه عاشورا در آن بازتاب یافته است. این مضامین در قالب نگارش اشعار، مرثیه، احادیث و سخنان دینی و با استفاده از خطوطی مانند ثلث، نسخ، نستعلیق و شکسته‌نستعلیق در آثار خوشنویسان ایرانی دیده می‌شود. از آثار مرتبط می‌توان به دومین دوره کارگاه خوشنویسی اربعین عشق،<ref>[https://www.shabestan.news/news/213438/%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «هنر خوشنویسی در ایران اسلامی با عاشورا و محرم عجین شده است»، خبرگزاری شبستان.]</ref> اثر عاشورایی خوشنویسی و تذهیب طریق نور،<ref>[https://www.ibna.ir/news/343013/%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B0%D9%87%DB%8C%D8%A8-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D9%86%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF «اثر هنری عاشورایی خوشنویسی و تذهیب «طریق نور» رونمایی شد»، خبرگزاری کتاب ایران.]</ref> تابلوی باز این چه شورش است اثر نصرالله افجه‌ای، تابلوی خوشنویسی به خط نستعلیق با طلااندازی، شامل بیتی از حافظ «در زلف چون کمندش ای دل مپیچ کانجا / سرها بریده بینی بی‌جرم و بی‌جنایت»، اثر علیرضا کدخدایی در قالب دو تابلوی مجزا برای هر مصرع،<ref>[https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%AC%D8%B3%D9%85%DB%8C-4/139459-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B2-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C «نمایش گنجینۀ آثار عاشورایی در موزۀ رضوی»، خبرگزاری هنر آنلاین.]</ref>
* '''هنرهای تجسمی:'''
* '''موسیقی و سرود:'''
* '''ادبیات و شعر:'''
* '''سینما، تلویزیون و رادیو:'''
* '''معماری:'''


=== '''نام‌گذاری‌ها''' ===
=== '''نام‌گذاری‌ها''' ===
خط ۱۳۰: خط ۱۳۹:


=== '''پویش‌های مردمی''' ===
=== '''پویش‌های مردمی''' ===
محور اصلی این فعالیت‌ها ازجمله؛ پویش‌ اطعام و احسان حسینی، به عشق حسین،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6862336/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «اجرای پویش‌های «اطعام و احسان حسینی» و «به عشق حسین(ع)»»، خبرگزار مهر.]</ref> با حسین بمان،<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/3922619/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%85%D8%A7%D9%86 «آغاز پویش با حسین بمان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> روضه‌خوان، سلام بر حسین و علمدار. همچنین سوگواره‌های تکیه ملت، بلندا، تعزیت خورشید و نوگلان حسینی، ویژه‌برنامه‌های جلوه سوگ و نی‌ناله، آیین‌های عطر سیب و پرده عشاق ازجمله طرح‌های مردمی برای ترویج فرهنگ حسینی هستند.<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/3527630/%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B6%D9%87%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C «از اجرای پویش‌های «سلام برحسین و روضه‌خوان» تا حمایت از طرح‌های مردمی برای ترویج فرهنگ حسینی»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
محور اصلی این فعالیت‌ها، ترویج فرهنگ حسینی، گسترش شعائر مذهبی، تقویت مشارکت مردمی در آیین‌های عزاداری و پیاده‌روی اربعین، ترویج سبک زندگی اسلامی، افزایش آگاهی مذهبی و تاریخی درباره واقعه عاشورا و معرفی محصولات اربعینی، ارائه نرم‌افزارهای رایگان همراه و بهره‌گیری از سامانه‌های گفت‌وگوی هوشمند است. ازجمله این فعالیت‌ها باید به پویش زیارت سبز در قالب چهار زیرپویش ۱۰ قدم سبز، لیوان همراه، کیسه پارچه‌ای و موکب سبز،<ref>[https://boushehr.irib-news.ir/fa/news/5868076/%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF «پویش «زیارت سبز» همزمان با ایام اربعین آغاز شد»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> باید برخاست،<ref>[https://iqna.ir/fa/news/4366486/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86 «آغاز پویش «باید برخاست» در بستر فناوری‌های نوین»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> نماز اول وقت در طریق‌الحسین،<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/05/06/3363911/%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF «پویش ملی نماز اول وقت در پیاده روی اربعین آغاز شد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> اطعام و احسان حسینی، به عشق حسین،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6862336/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B9 «اجرای پویش‌های «اطعام و احسان حسینی» و «به عشق حسین(ع)»»، خبرگزار مهر.]</ref> با چفیه می‌آییم،<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1403/05/21/3138044/%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «تلویزیون در اربعین حسینی چه برنامه‌هایی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> هدیه‌ای برای رهبر شهیدم (نذر کاشی حرم)،<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/03/26/3618664/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1405 «اعلام سه طرح اولویت‌دار ستاد عتبات در سال ۱۴۰۵»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> حیاتنا حسین، طریق‌القدس،<ref>[https://tasnimnews.ir/fa/news/1403/05/03/3127767/%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D9%85-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B5%D9%81%D8%B1 «ایجاد زیست‌بوم فرهنگی دینی در تهران تا پایان ماه صفر»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> با حسین بمان،<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/3922619/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%85%D8%A7%D9%86 «آغاز پویش با حسین بمان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> روضه‌خوان، سلام بر حسین و علمدار اشاره کرد. همچنین سوگواره‌های تکیه ملت، بلندا، تعزیت خورشید و نوگلان حسینی، ویژه‌برنامه‌های جلوه سوگ و نی‌ناله، آیین‌های عطر سیب و پرده عشاق از دیگر طرح‌ها و برنامه‌های مردمی در راستای ترویج فرهنگ حسینی به شمار می‌روند.<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/3527630/%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B6%D9%87%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C «از اجرای پویش‌های «سلام برحسین و روضه‌خوان» تا حمایت از طرح‌های مردمی برای ترویج فرهنگ حسینی»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>


== خطر تحریف دستاوردهای عاشورا ==
== خطر تحریف دستاوردهای عاشورا ==
خط ۱۴۰: خط ۱۴۹:
پنجم، آلودن مراثی به خرافه‌ها و گزافه‌ها.<ref>اسفندیاری، از عاشورای حسین تا عاشورای شیعه، 1384ش، ص43.</ref>{{سخ}}
پنجم، آلودن مراثی به خرافه‌ها و گزافه‌ها.<ref>اسفندیاری، از عاشورای حسین تا عاشورای شیعه، 1384ش، ص43.</ref>{{سخ}}
پژوهشگران بر این باور هستند که با دوری از زمینه‌های تحریف دستاوردهای [[نهضت حسینی]]، این قیام می‌تواند با تأکید بر [[آزادگی]]، اصلاح‌گری و مهرورزی، جاودانه بماند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص132-136.</ref> همچنین به‌دلیل خطر تحریف وقایع [[عاشورا]]، برخی از پژوهشگران نقطهٔ اشتراک گزارش‌های تاریخی مربوط به واقعه [[کربلا]] را این گونه مختصر، گفته‌اند که «درگیری، روز دهم محرم سال ۶۱ هجری رخ داده است و از همراهان امام، هر کس به سن بلوغ رسیده، با وی به شهادت رسیده است.»<ref>شهیدی، پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین، 1365ش، ص156-157.</ref>
پژوهشگران بر این باور هستند که با دوری از زمینه‌های تحریف دستاوردهای [[نهضت حسینی]]، این قیام می‌تواند با تأکید بر [[آزادگی]]، اصلاح‌گری و مهرورزی، جاودانه بماند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص132-136.</ref> همچنین به‌دلیل خطر تحریف وقایع [[عاشورا]]، برخی از پژوهشگران نقطهٔ اشتراک گزارش‌های تاریخی مربوط به واقعه [[کربلا]] را این گونه مختصر، گفته‌اند که «درگیری، روز دهم محرم سال ۶۱ هجری رخ داده است و از همراهان امام، هر کس به سن بلوغ رسیده، با وی به شهادت رسیده است.»<ref>شهیدی، پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین، 1365ش، ص156-157.</ref>
== فرهنگ سوگواری بر شهادت حسین ==
قیام امام حسین نزد [[شیعیان]]، نماد [[ظلم‌ستیزی]]، پیروزی خون بر شمشیر، امر به معروف و نهی از منکر و [[ایثار]] و فداکاری شده است<ref>محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۹۳ش، ص۳۷۲.</ref> و شیعیان چنان‌که امامان سفارش و تأکید کرده‌اند، از همین منظر، سعی در حفظ و گرامی‌داشت [[حماسه حسینی]] داشته‌اند.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج2، ص110 و 114.</ref>{{سخ}}
از روزهای نخستینِ پس از واقعهٔ [[عاشورا]]، عزاداری بر حسین توسط اسیران اهل بیت اقامه گردید.<ref>بلاذری، انساب‌الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۲۰۶.</ref> در دمشق پس از چند روزِ ابتدایی، اجازهٔ اقامهٔ ماتم و عزا به اسرا و مردم داده شد. سپس در [[مدینه]] نیز [[نوحه‌سرایی]] برپا شد و شاعرانی همچون ابوالأسود دوئَلی در این مراسم مرثیه‌سرایی کردند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص130.</ref> توابین نخستین گروهی بودند که در سال ۶۵ هجری بر مزار امام حسین، سوگواری دست‌جمعی برگزار کردند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص131.</ref>{{سخ}}
سنت [[مرثیه‌خوانی]] در نکوداشت امام حسین تا هم‌اکنون و هر ساله، در سالروز شهادت وی تداوم یافته است.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص131.</ref> اما عزاداری به شکل کنونی که مردم به کوچه و خیابان آمده و نوحه‌سرایی کنند، به قرن چهارم برمی‌گردد. از زمان روی کار آمدن آل‌بویه و حکومت مُعزّالدوله دیلمی در نیمه سده چهارم هجری<ref>اسفندیاری، از عاشورای حسین تا عاشورای شیعه، 1384ش، ص55 (پاورقی).</ref> و نیز با به قدرت رسیدن فاطمیان در مصر، در سال ۳۶۳ هجری، در روز عاشورا، بازارها تعطیل و دسته‌های عزاداری در شهر به راه افتاده و نوحه‌سرایی می‌کردند. این سنت، تا انقراض [[فاطمیان]] ادامه داشت.<ref>معروف حسنی، زندگی دوازده امام، 1389ش، ج2، ص115- 117.</ref> در شبه‌قاره هند نیز، شیعیان در امام‌باره‌ها و عاشوراخانه‌ها، مراسم عزاداری برپا می‌کنند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص131.</ref>{{سخ}}
[[فرهنگ عاشورا]] سهم چشمگیری در تاریخ و هویت [[شیعه|تشیع]] دارد و هنرمندان، ادیبان، شاعران و مورخان، با خلق آثاری فاخر، نقشی به‌سزا در این ماندگاری و هویت‌بخشی ایفا کرده‌اند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، 1384ش، ص131.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱۵۴: خط ۱۵۷:
* آزادیان، مصطفی، «نگاهی به سیره عبادی امام حسین(ع)»، ره توشه، سال۲۰، شماره۱۰۷، ۱۳۹۶ش.
* آزادیان، مصطفی، «نگاهی به سیره عبادی امام حسین(ع)»، ره توشه، سال۲۰، شماره۱۰۷، ۱۳۹۶ش.
* «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش.
* «آستان مقدس عباسی آمار زائران شرکت‌کننده در مراسم زیارت اربعین سال ۱۴۴۸ هجری قمری را اعلام کرد»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۳ مرداد ۱۴۰۵ش.
* «آغاز پویش با حسین بمان»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۳۱ تير ۱۴۰۲ش.
* «آغاز پویش «باید برخاست» در بستر فناوری‌های نوین»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۴۰۵ش.
* «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ تیر ۱۴۰۵ش.
* «آغاز حرکت مشایه ۴۰ هزار نفری اهواز از فردا»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ تیر ۱۴۰۵ش.
* آل‌طعمه، سلمان هادی، کربلا و حرم‌های مطهر، ترجمه حسین صابری، تهران، مشعر، ۱۳۷۸ش.
* آل‌طعمه، سلمان هادی، کربلا و حرم‌های مطهر، ترجمه حسین صابری، تهران، مشعر، ۱۳۷۸ش.
خط ۱۷۷: خط ۱۸۲:
* ابن‌مسکویه، ابوعلی، تجارب الامم، تحقیق ابوالقاسم امامی، تهران، سروش، ۱۳۷۹ش.
* ابن‌مسکویه، ابوعلی، تجارب الامم، تحقیق ابوالقاسم امامی، تهران، سروش، ۱۳۷۹ش.
* ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۵ق.
* ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، الاغانی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۵ق.
* «اجرای پویش‌های «اطعام و احسان حسینی» و «به عشق حسین(ع)»»، خبرگزار مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ش.
* احمدی میانجی، علی، مکاتیب الائمة، آیت الله احمدى میانجى‏، قم، دار الحدیث‏، ۱۴۲۶ق.
* احمدی میانجی، علی، مکاتیب الائمة، آیت الله احمدى میانجى‏، قم، دار الحدیث‏، ۱۴۲۶ق.
* اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه فی معرفه الأئمه، قم، رضی‏، ۱۴۲۱ق.
* اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه فی معرفه الأئمه، قم، رضی‏، ۱۴۲۱ق.
* اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، تبریز، بنی‌هاشم، ۱۳۸۱ق.
* اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، تبریز، بنی‌هاشم، ۱۳۸۱ق.
* «از اجرای پویش‌های «سلام برحسین و روضه‌خوان» تا حمایت از طرح‌های مردمی برای ترویج فرهنگ حسینی»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۹ مرداد ۱۴۰۱ش.
* اسحاقی، پیمان، «پیاده‌روی اربعین»، در فرهنگ سوگ شیعی، تهران، نشر خیمه، ۱۳۹۵ش.
* اسحاقی، پیمان، «پیاده‌روی اربعین»، در فرهنگ سوگ شیعی، تهران، نشر خیمه، ۱۳۹۵ش.
* اسحاقی‌فر، یاسر، «حسین بن علی و قیام عاشورا از دیدگاه اهل‌سنت»، مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی، سال۲، شماره۵، ۱۳۸۹ش.
* اسحاقی‌فر، یاسر، «حسین بن علی و قیام عاشورا از دیدگاه اهل‌سنت»، مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی، سال۲، شماره۵، ۱۳۸۹ش.
خط ۱۸۵: خط ۱۹۲:
* «اصول حاکم بر سیره اقتصادی امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۳۹۳ش.
* «اصول حاکم بر سیره اقتصادی امام حسین(ع)»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ آبان ۱۳۹۳ش.
* «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور، تاریخ درج مطلب: ۶ شهریور ۱۴۰۳ش.
* «اطلاعیه شماره ۱۹ ستاد مرکزی اربعین حسینی(ع)»، وب‌سایت وزارت کشور، تاریخ درج مطلب: ۶ شهریور ۱۴۰۳ش.
* «اعلام سه طرح اولویت‌دار ستاد عتبات در سال ۱۴۰۵»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ش.
* «افتتاح ایستگاه میدان امام حسین(ع) مترو شیراز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب:  ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ش.
* «افتتاح ایستگاه میدان امام حسین(ع) مترو شیراز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب:  ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ش.
* «افتتاح بی‌نظیرترین پل کابلی ایران در مشهد»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آبان ۱۳۹۱ش.
* «افتتاح بی‌نظیرترین پل کابلی ایران در مشهد»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آبان ۱۳۹۱ش.
* امین، سید محسن، أعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۳۶۲ش.
* امین، سید محسن، أعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۳۶۲ش.
* «ایجاد زیست‌بوم فرهنگی دینی در تهران تا پایان ماه صفر»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
* «ایران اسلامی شادمان سالروز ولادت امام حسین(ع)»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب:  ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ش.
* «ایران اسلامی شادمان سالروز ولادت امام حسین(ع)»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب:  ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ش.
* «این میدان ۸۰ ساله در تهران از پهلوی تا امروز چگونه نامگذاری شد؟»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
* «این میدان ۸۰ ساله در تهران از پهلوی تا امروز چگونه نامگذاری شد؟»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
خط ۱۹۷: خط ۲۰۶:
* «پرتکرارترین نام مردان در ایران/ محمد در صدر»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «پرتکرارترین نام مردان در ایران/ محمد در صدر»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «پرتکرارترین نام‌های مرد در ایران»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «پرتکرارترین نام‌های مرد در ایران»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «پویش «زیارت سبز» همزمان با ایام اربعین آغاز شد»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۷ مرداد ۱۴۰۵ش.
* «پویش ملی نماز اول وقت در پیاده روی اربعین آغاز شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۶ مرداد ۱۴۰۴ش.
* پیشوایی، مهدی، تاریخ اسلام از سقیفه تا کربلا، تهران، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۳ش.
* پیشوایی، مهدی، تاریخ اسلام از سقیفه تا کربلا، تهران، دفتر نشر معارف، ۱۳۹۳ش.
* پیشوایی، محمدباقر، مقتل جامع سیدالشهداء، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۷ش.
* پیشوایی، محمدباقر، مقتل جامع سیدالشهداء، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۷ش.
* ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمذی، تحقیق و تصحیح عبدالوهاب عبد اللطیف، بیروت: دارالفکر، ۱۴۰۳ق.
* ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمذی، تحقیق و تصحیح عبدالوهاب عبد اللطیف، بیروت: دارالفکر، ۱۴۰۳ق.
* «تعداد زائران ایرانی اربعین از مرز ۳/۶ میلیون گذشت»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «تعداد زائران ایرانی اربعین از مرز ۳/۶ میلیون گذشت»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «تلویزیون در اربعین حسینی چه برنامه‌هایی دارد؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مرداد ۱۴۰۳ش.
* تهرانی، محمدمحسن(آقا بزرگ)، الذریعة الی تصانیف الشیعة، تحقیق احمد حسینی اشکوری، بیروت، دار الاضواء، ۱۴۰۳ق.
* تهرانی، محمدمحسن(آقا بزرگ)، الذریعة الی تصانیف الشیعة، تحقیق احمد حسینی اشکوری، بیروت، دار الاضواء، ۱۴۰۳ق.
* «جشن‌ها و آیین‌های گرامیداشت اعیاد شعبانیه آغاز شد»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردين ۱۳۹۷ش.
* «جشن‌ها و آیین‌های گرامیداشت اعیاد شعبانیه آغاز شد»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردين ۱۳۹۷ش.