پیش‌نویس:رضا کیانیان: تفاوت میان نسخه‌ها

رضا کیانیان (متولد ۱۳۳۰ش) بازیگر و نویسنده ایرانی است. او در خانواده‌ای مذهبی رشد یافت و در نوجوانی در مشهد، با محافل دینی و فرهنگی مرتبط بود؛ دوره‌ای که هم‌زمان با آشنایی‌اش با روحانیونی چون سید علی خامنه‌ای و سید محمد بهشتی پیش از انقلاب همراه شد. کیانیان مدتی با جریان‌ها و محافل کمونیستی و چپ‌گرا نیز در ارتباط بود. آشنایی او با اندیشه‌های علی شریعتی و حضور در فضای حسینیه ارشاد، نقش مهمی در شکل‌گیری نگاه فرهنگی‌اش ایفا کرد. ورود حرفه‌ای‌اش به تئاتر، با هدایت برادرش داوود کیانیان و اجرای اثری از غلامحسین ساعدی، او را به جریان تئاتر روشنفکری ایران پیوند داد. حضور مستمر در تئاتر، سینما و تلویزیون، همراه با فعالیت در حوزه نویسندگی، جایگاه کیانیان را به‌عنوان هنرمندی چندوجهی تثبیت کرده است.  

رضا در نوجوانی دچار حیرت فلسفی شد حیرتی که در پی پاسخ برای پرسش‌های بنیادین خود، او را به تحصیل در حوزه علوم دینی کشاند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-100/1002903-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 «زندگی سیاسیِ کیانیان»، وب‌سایت شبکه شرق.] </ref> گرچه تا آستانۀ عمامه‌گذاری پیش رفت؛ اما با موافقت استاد خود سید حسن ابطحی، از این مسیر منصرف شد تا بتواند فعالیت‌های هنری خود را دنبال کند.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/39856/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «رضا کیانیان: در زندگی واقعی اندکی گناه چیز خوبی است»، وب‌سایت انتخاب.] </ref>

== '''شکل‌گیری نگرش روشنفکری در دوران دبیرستان''' ==

== '''تحصیلات دانشگاهی رضا کیانیان''' ==

رضا کیانیان در برنامه «دید در شب» اظهار داشت که در حوزه علمیه مشهد شاگرد آیت‌الله سید علی خامنه‌ای بوده است.<ref>[https://sahebnews.ir/411478/%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87.htm «شاگرد مقام معظم رهبری در حوزه علمیه بوده‌ام»، پایگاه خبری صاحب‌نیوز.]</ref> کیانیان پیش‌تر سابقه آشنایی و ارتباط با آیت‌الله سید محمد بهشتی را داشته است؛ آشنایی‌ای که در جریان حضور وی در مشهد، پس از بازگشت از هامبورگ، شکل گرفت.<ref>[https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-15/592098-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A7-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%88 «رض کیانیان: حکم اعدام مرا صادر کرده بودند؛ روایت بازیگر معروف درباره حکم تیر او!» وب‌سایت روزنامه هفت صبح.]  </ref> برخی از منتقدین کیانیان بر این باورند که رضا کیانیان طی چهل سال گذشته با عنوان شاگردی کوتاه‌مدت آیت‌الله خامنه‌ای در برجسته‌ترین آثار سینمایی حضور داشته و همواره بالاترین دستمزدها را از پروژه‌های دولتی دریافت کرده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885818/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%87%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87 «رضا کیانیان بعد از چهل سال به فکر «پیکار» با جمهوری اسلامی افتاده است +فیلم»، وب‌سایت مشرق.] </ref>

رضا کیانیان سینمای ایران را پیشرو و دارای جایگاه جهانی می‌داند و معتقد است هنرمندان ایرانی با تلاش و نوآوری‌های خود، ارزش‌های فرهنگی و هنری کشور را به جهانیان معرفی کرده‌اند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1233857/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%DA%AF%D9%88%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%81%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%A6%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%85 «ضا کیانیان: بلندگوی کسی نیستم و برای افزایش فالوئر نمی‌نویسم»، وب‌سایت خبر آنلاین.] </ref> کیانیان معتقد است که تنها دو جریان سینمایی مهم جهان، سینمای آمریکا و ایران هستند. سینماهای مستقل اروپا و آسیا تحت تأثیر آمریکا از بین رفته‌اند؛ اما سینمای ایران پیوسته ادامه یافته است. موج نو ایران از دهه ۴۰ با کارگردانانی مانند ناصر تقوایی، داریوش مهرجویی و مسعود کیمیایی شکل گرفت.<ref>[https://www.parsine.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-106/306888-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA «رضا کیانیان: عینک را دوست داشتم چون وجه روشنفکری بود»، پایگاه خبری تحلیلی پارسینه.] </ref>

رضا کیانیان معتقد است ماندگاری و اثرگذاری هنرمندان ایرانی به حضور و فعالیت آن‌ها در داخل کشور بستگی دارد. به گفته او، هنرمندانی که به خارج مهاجرت می‌کنند، اغلب توانایی رسیدن به جایگاه برجسته را از دست می‌دهند، زیرا ارتباط آن‌ها با مخاطب اصلی و «آبشخور» فرهنگی‌شان قطع می‌شود.<ref>[https://www.parsine.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-106/306888-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA «رضا کیانیان: عینک را دوست داشتم چون وجه روشنفکری بود»، پایگاه خبری تحلیلی پارسینه.]</ref>

=== '''بازی در سریال آمریکایی''' ===

در سال ۲۰۱۴، از رضا کیانیان برای ایفای نقش در سریال آمریکایی «میهن» (Homeland) دعوت شد. وی این پیشنهاد را نپذیرفت و تأکید کرد: «هرگز حاضر نیستم در اثری بازی کنم که به کشورم و مردم آن توهین می‌شود.»<ref>[https://www.mostaghelonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87-1/77401-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «مروری بر بیوگرافی رضا کیانیان؛ بازیگر صاحب‌سبک سینمای ایران»، وب‌سایت مستقل.] </ref>

در مراسم خاکسپاری سید ضیاءالدین دری، رضا کیانیان با لحنی انتقادی گفت: «چرا نباید یک روز خوش ببینیم؟ دری ۶۵ ساله بود و زود رفت.» منتقدان با اشاره به این سخنان، خاطرنشان کردند که کیانیان خود پیش‌تر و در همراهی با جریان خانه سینما، در کنار گذاشتن دری از عرصه سینما نقش داشت. همچنین، کیانیان در همان مراسم اعتراف کرده بود که مدت‌ها به دیدار دری نرفته و حتی پیش‌تر در تشییع برخی هنرمندان از سلام و احوال‌پرسی با کارگردان فیلم «کیف‌انگلیسی» نیز پرهیز کرده بود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/885818/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%D9%87%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87 «رضا کیانیان بعد از چهل سال به فکر «پیکار» با جمهوری اسلامی افتاده است +فیلم»، وب‌سایت مشرق.] </ref>

رضا کیانیان، علاوه بر فعالیت‌های هنری، در عرصه‌های اجتماعی و زیست‌محیطی نیز به صورت فعال حاضر بوده است. از جمله اقدامات او می‌توان به راه‌اندازی و ثبت کمپین پیامکی «من دریاچه ارومیه هستم» در سال ۱۳۹۵ اشاره کرد که با هدف جلب توجه عمومی و حمایت از احیای این دریاچه و مقابله با بحران بی‌آبی در ایران شکل گرفت.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/354945/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D9%BE%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 «گفت‌وگو با رضا کیانیان درباره حمایتش از کمپین «من دریاچه ارومیه هستم»»، وب‌سایت روزنامه همشهری.] </ref> همچنین، یک سال پیش از آن، در سال ۱۳۹۴ش، او در بسیج هنرمندان برای پیوستن به کمپین «یک میلیون امضا» نقش داشت. این کمپین با هدف ارسال طوماری به سازمان ملل متحد برای پیگرد قانونی فاجعه منا راه‌اندازی شد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/468463/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%D9%BE%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%87 «درخواست رضا کیانیان از مردم ایران/ به کمپین حقیقت‌یابی فاجعه منا بپیوندید»، وب‌سایت خبرآنلاین.] </ref>