شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
به دلیل بیاهمیت بودن نقش ایمان در فرهنگ مادی، برخی از متفکران غربی بهدیدۀ منفی نسبت بهشرم نگریسته و آن را حالت انفعالي و ناشي از ضعف انسان دانسته و با نکوهش آن، دیگران را به دوری از شرم سفارش میکنند.<ref>ميدلتون موز، ''روانشناسي شرم و گناه''، ترجمه شهلا ارژنگ، 1373ش، ص28.</ref> چنانچه مونتسکیو شرم را خجلتی ناشی از نقص و عدم کمال خود میداند.<ref>مونتسکیو، روح القوانین، ترجمه علی اکبر مهتدی، 1339ش، ص440.</ref> بدینسان، شرم نه تنها در فرهنگ مادی بیارزرش بهشمار میآید؛ بلکه بیشرمی در سبک زندگی مادی، نوعی کمال بهحساب میآید.<ref>[https://lib.eshia.ir/10208/1/100 مصباح یزدی، سجادهای سلوک، 1390ش، ج1، ص100.]</ref> | به دلیل بیاهمیت بودن نقش ایمان در فرهنگ مادی، برخی از متفکران غربی بهدیدۀ منفی نسبت بهشرم نگریسته و آن را حالت انفعالي و ناشي از ضعف انسان دانسته و با نکوهش آن، دیگران را به دوری از شرم سفارش میکنند.<ref>ميدلتون موز، ''روانشناسي شرم و گناه''، ترجمه شهلا ارژنگ، 1373ش، ص28.</ref> چنانچه مونتسکیو شرم را خجلتی ناشی از نقص و عدم کمال خود میداند.<ref>مونتسکیو، روح القوانین، ترجمه علی اکبر مهتدی، 1339ش، ص440.</ref> بدینسان، شرم نه تنها در فرهنگ مادی بیارزرش بهشمار میآید؛ بلکه بیشرمی در سبک زندگی مادی، نوعی کمال بهحساب میآید.<ref>[https://lib.eshia.ir/10208/1/100 مصباح یزدی، سجادهای سلوک، 1390ش، ج1، ص100.]</ref> | ||
== شرم اخلاقی و | == شرم در آموزههای اخلاقی و در مباحث جرمشناسی == | ||
شرم از جهت ارتباط آن با رفتارهای ناشایست اخلاقی یا رفتار های مجرمانه، به شرم اخلاقی و شرم | شرم از جهت ارتباط آن با رفتارهای ناشایست اخلاقی یا رفتار های مجرمانه، به شرم اخلاقی و شرم در جرمشناسی دسته بندی می شود که این دو مفهوم در چند مورد باهم تفاوت دارند: | ||
# از نظر زمان شرمساری: زمان بروز شرم | # از نظر زمان شرمساری: زمان بروز شرم در جرمشناسی، بعد از ارتکاب رفتار مجرمانه است؛ اما شرم اخلاقی، هم پیش از عمل غیر اخلاقی و هم پس از آن ظاهر میشود. | ||
# از نظر مطلوبیت شرم: از میان دو نوع شرم بدنام کننده و بازپذیرنده، برخی از | # از نظر مطلوبیت شرم: از میان دو نوع شرم بدنام کننده و بازپذیرنده، برخی از جرمشناسان، فقط شرم بازپذیرنده را مطلوب و شرم بدنام کننده را مطرود می دانند؛ اما از نظر آموزه های اخلاقی، هرکدام از دو نوع شرم اعم از بدنام کننده و باز پذیرنده به دلیل پیامدهای مؤثر آن در جای خود مفید اند و چه بسا شرم بدنام کننده، تأثیری بهتر در پیشگیری خصوصی افراد از ارتکاب رفتارهای ناشایست دارد. | ||
# از جهت مخاطبین شرم: مخاطب مستقیم شرم در | # از جهت مخاطبین شرم: مخاطب مستقیم شرم در جرمشناسی، تنها بزهکاران است؛ اما مخاطب شرم و جنبۀ اصلاحی آن در آموزه های اخلاقی، گسترده بوده و تمام افراد جامعه اعم از بزهکاران و غیر آنان را شامل می شود. | ||
# از جهت ناظران | # از جهت ناظران: ناظران سرزنش کننده در شرم جرمشناسی، تنها افراد جامعه و وجدان اخلاقی افراد بزهکار است اما در شرم اخلاقی، خدا، ملائکه و اولیاء نیز از ناظران به شمار می آیند. | ||
# از نظر قلمرو شرم: در شرم | # از نظر قلمرو شرم: در مباحث جرم شناسی، قلمرو شرم محدود به رفتار بزهکارانۀ خود شخصی است که شرمسار می شود؛ اما بنا بر آموزه های اخلاقی، آدمی باید از هر نوع اعمال ناشایست شرم کند؛ حتی اگر گناه نباشد و بدین جهت، دامنۀ شرم اخلاقی وسیع تر است.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص132-133]</ref> | ||
== نسبت مفهومی شرم با حیا و کمرویی == | == نسبت مفهومی شرم با حیا و کمرویی == | ||
