بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
حضور وهابیت و نفوذ سلفیگری با حمایت عربستان و آمریکا در یمن،<ref>انور قاسم الخضری، «من دراسته به عنوان: تمرد الحوثی فی الیمن و ابعاد التحالف الشیعی الامریکی فی المنطقه»، 1429ق، ص7</ref> جذب شیوخ یمن با پولهای هنگفت، پرداخت حقوق ماهیانه برای حدود ده هزار نفر از شیوخ و بزرگان قبایل یمنی<ref>سیدعلی موسینژاد، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، 1388ش.</ref> و تبلیغات گسترده زیدیه یمن را دچار اضمحلال کرده بود، اما با رخداد انقلاب اسلامی ایران زیدیه در یمن جانی دوباره گرفت.<ref>عصام العماد، «شیعیان یمن، بررسی وضعیت فرهنگی و سیاسی»، 1384ش، ص111.</ref> | حضور وهابیت و نفوذ سلفیگری با حمایت عربستان و آمریکا در یمن،<ref>انور قاسم الخضری، «من دراسته به عنوان: تمرد الحوثی فی الیمن و ابعاد التحالف الشیعی الامریکی فی المنطقه»، 1429ق، ص7</ref> جذب شیوخ یمن با پولهای هنگفت، پرداخت حقوق ماهیانه برای حدود ده هزار نفر از شیوخ و بزرگان قبایل یمنی<ref>سیدعلی موسینژاد، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، 1388ش.</ref> و تبلیغات گسترده وهابیون، زیدیه یمن را دچار اضمحلال کرده بود، اما با رخداد انقلاب اسلامی ایران زیدیه در یمن جانی دوباره گرفت.<ref>عصام العماد، «شیعیان یمن، بررسی وضعیت فرهنگی و سیاسی»، 1384ش، ص111.</ref> | ||
علی عبدالله صالح، رئیس دولت یمین، محدودیتهای فراوانی برای زیدیه ایجاد کرد<ref>حسین مسعودنیا و حسین توسلی، «بازخوانی جنبش شیعی الحوثی در یمن»، 1391ش، ص133</ref> که منجر به تاسیس یک جریان سیاسی و شبهه نظامی توسط علامه بدرالدین الحوثی و فرزندانش شد که جنبش الحوثی نام گرفت.<ref>میراحمدی منصور و «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، ص155.</ref> | |||
تاسیس انجمن فرهنگی شباب المومن در اوایل دهه 90 میلادی توسط علمای زیدیه برای آموزش جوانان<ref>احمد ربیعیفر و محمد ابراهیمنژاد، «پرچمهای برافراشته»، 1394ش، ص40،</ref> پس از اتحاد یمن شمالی و جنوبی به یک حزب سیاسی به نام | تاسیس انجمن فرهنگی شباب المومن در اوایل دهه 90 میلادی توسط علمای زیدیه برای آموزش جوانان<ref>احمد ربیعیفر و محمد ابراهیمنژاد، «پرچمهای برافراشته»، 1394ش، ص40،</ref> پس از اتحاد یمن شمالی و جنوبی به یک حزب سیاسی به نام «حزب حق» تبدیل شد، کمی بعد دوباره به فعالیتهای فرهنگی روی آورد و با انشعاباتی چند و نهایتا غلبه طرفداران حسین الحوثی با گرایشهای سیاسی به فعالیت خود ادامه داد.<ref>میراحمدی منصور و احمدوند ولی محمد، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، ص158</ref> و در سال 2002م، اقدام به تاسیس حزب «ندای الصرخه» با هدف استکبارستیزی با الهام از روش امام خمینی کرد.<ref>جمعی از نویسندگان، الحوثیون سلاح الطائفه و ولائات السیاسیه، 2010م، ص28.</ref> | ||
جنبش الحوثی در سال 2004 با دولت یمن وارد جنگ شد و پس از شهادت حسین الحوثی رهبر سابق جنبش در اولین جنگ با دولت یمن، انصارالله نامیده شد. این جنبش تا کنون شش جنگ با دولت یمن داشته است.<ref name=":0">دارا جلیل و محمود بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص140.</ref> رهبر فعلی انصارالله عبدالملکی الحوثی برادر حسین الحوثی است. | |||
منصورهادی که در فوریه 2012م، | منصورهادی که در فوریه 2012م، بهعنوان رئیس جمهور انتخاب شد همان سیاستهای علی عبدالله صالح در تمایل به غرب و عربستان را در پیش گرفت. انصارالله که با اتخاذ راهبرد گفتوگو به نتیجه نرسیده بود، در سال 2014م، صنعا را تصرف کرد و تشکیل حکومت وحدت ملی را اعلام کرد. تشکیل اعتلاف توسط عربستان علیه انصارالله و حملات هوایی مکرر، همگرایی مردم یمن در پیروی از اهداف انصارالله را تقویت کرده است.<ref>میراحمدی منصور، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، ص162.</ref> | ||
== باورها == | == باورها == | ||
=== امامت === | === امامت === | ||
یکی از ویژگیهای مهم امام از منظر زیدیه، اقدام به قیام مسلحانه و علنی است. از منظر ایشان تنها امامت امیرالمومنین، امام حسن و امام حسین، از سوی پیامبر ابلاغ شده است و امامان بعدی افرادی از نسل حضرت فاطمه هستند که دست به قیام زدهاند. زید بن علی، یحیی بن زید، نفس زکیه و ابراهیم بن عبدالله، از آن جملهاند.<ref>رضا برنجکار، آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، 1378ش، ص88 و 89 | یکی از ویژگیهای مهم امام از منظر زیدیه، اقدام به قیام مسلحانه و علنی است. از منظر ایشان تنها امامت امیرالمومنین، امام حسن و امام حسین، از سوی پیامبر ابلاغ شده است و امامان بعدی افرادی از نسل حضرت فاطمه (س) هستند که دست به قیام زدهاند. زید بن علی، یحیی بن زید، نفس زکیه و ابراهیم بن عبدالله، از آن جملهاند.<ref>رضا برنجکار، آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، 1378ش، ص88 و 89.</ref> | ||
=== وجوب اطاعت از امام === | === وجوب اطاعت از امام === | ||
زیدیه با انتخاب نظام سیاسی مبتنی بر امامت در مقابل دموکراسی،<ref>محمد احمد دغشی، «تبارشناسی الحوثیها»، 1388، ص42.</ref> اطاعت و پیروی از امامی که قیام میکند را واجب شمرده و از آنجایی که بنا بر مبانی اعتقادی آنها امام خمینی همه ویژگیهای امام را دارا است او را امام زمان خود دانسته و اطاعت از او را واجب میدانند.<ref>دارا جلیل و محمود بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص143.</ref> پس از امام نیز پیروی از امام خامنهای در دستور کار ایشان قرار گرفت. انجمن شباب المومن که کار فرهنگی را در دستور کار داشت، از کتب شهید مطهری و شهید دستغیب استفاده میکرد و عکس امام خمینی و امام خامنهای را بر سر در اردوگاههای خود نصب کرده بودند.<ref>معصومه ثانی، «زبانههای خشم در یمن»، 2012م.</ref> | |||
از جمله ویژگیهای فکری انصارالله، گرایش شیعی، نقد وضعیت موجود یمن از حیث نفوذ وهابیون عربستان و آمریکا، ترویج افکار امام خمینی و انقلاب اسلامی ایران و الگوگیری از فعالیتهای نظامی حزبالله لبنان است.<ref>حسین تلاشیان، «انقلاب اسلامی ایران و تاثیر آن بر ژئوپلیتیک منطقهای»، 1391ش، ص 65-81</ref> | |||
=== اشتراکات اعتقادی با تشیع === | |||
مقابله با وهابیت بهعنوان یک فرقه ضاله، استکبارستیزی، اعتقاد به ولایت پنج تن و انتظار خروج فردی از نسل حضرت فاطمه(س) بهعنوان منجی از جمله اشتراکات اعتقادی زیدیها با شیعه است.<ref>دارا جلیل و محمود بابایی، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، 1394ش، ص144.</ref> آنها همچنین بر عزاداری روز عاشورا، خواندن دعای کمیل و دعاهای کتاب مفاتیح الجنان،<ref>عصام العماد، «شیعیان یمن، فرصتها و چالشها»، 1387ش، ص230.</ref> نهج البلاغه، صحیفه سجادیه و چهل حدیث امام خمینی تاکید دارند.<ref>یحیی فوزی، «شکلگیری و ماهیت جنبشهای السلامی در خاورمیانه، بررسی موردی جنبش سیاسی در یمن»، 1391ش، ص17.</ref> | |||
عبدالملک الحوثی رهبر انصارالله اعلام کرد حملات آمریکا به یمن، پیشنهاد به رسمیت شناختن انصارالله و حمایت مالی، هیچ کدام موجب انصراف ما از مواضع محکم و اصولی خود در حمایت از مقاومت و فلسطین نخواهد شد.<ref>موسوی، انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.</ref> | |||
== دستیابی به قدرت == | == دستیابی به قدرت == | ||
حوثیها پس از جنگها و کشمکشهای فراوان از سال 2014 بر پایتخت | حوثیها پس از جنگها و کشمکشهای فراوان از سال 2014 بر پایتخت یمن، صنعا و بخش وسیعی از مناطق شمالی یمن تسلط یافتند. تعداد رزمندگان انصارالله از 30 هزار تن در سال 2015م و 220 هزار تن در سال 2022م، اکنون به بیش از 350 هزار تن رسیده است. این لشکر قدرتمند احتمال حمله زمینی به یمن از سوی آمریکا و دیگر کشورهای متخاصم را کاهش داده است. کارشناسان غربی بر این باورند که حمایت جمهوری اسلامی ایران، انتقال تجربیات و فناوری، از سوی حزبالله لبنان، حشدالشعبی عراق و روسیه عامل قدرتمند شدن انصارالله است. هرچند انصارالله دستاوردهای نظامی خود را بومی میداند.<ref>موسوی، انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.</ref> | ||
انصارالله به دلیل برخورداری از موقعیت راهبردی جغرافیایی و تاکتیکهای نظامی | انصارالله به دلیل برخورداری از موقعیت راهبردی جغرافیایی و تاکتیکهای نظامی دقیق، کشتیرانی در دریای سرخ را کنترل کرده و خسارتهای قابل توجهی به حامیان اسرائیل وارد ساخته است. رونمایی از یک زیردریایی انتحاری به نام «القارعه» و حمله با موشک هایپرسونیک به پایگاه هوایی نواتیم در جنوب اسرائیل، آنها را بهعنوان یک قدرت نوظهور مورد توجه قرار داده است.<ref>موسوی، انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.</ref> | ||
== عملیاتهای نظامی == | == عملیاتهای نظامی == | ||
هفت سال جنگ با عربستان که دو سال است به آتش بس منجر شده و حملات مکرر به اسرائیل، کشتیها و ناوهای آمریکایی و اروپایی در حمایت از مقاوت و غزه است. انصارالله فقط از نوامبر 2023 تا ژوئیه 2024م، 134 حمله علیه کشتیهای تجاری و جنگی | هفت سال جنگ با عربستان که دو سال است به آتش بس منجر شده و حملات مکرر به اسرائیل، کشتیها و ناوهای آمریکایی و اروپایی در حمایت از مقاوت و غزه در کارنامه نظامی انصارالله ثبت شده است. انصارالله فقط از نوامبر 2023 تا ژوئیه 2024م، 134 حمله علیه کشتیهای تجاری و جنگی آمریکا و انگلیس در دریاس سرخ و خلیج عدن داشته است. انصارالله از مارس 2024م، عملیات نظامی خود را به اقیانوس هند گسترش داده است.<ref>موسوی، انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.</ref> | ||
== موفقیتهای انصارالله == | == موفقیتهای انصارالله == | ||
حملات | حملات انصارالله، اسرائیل و حامیان آن کاهش 30درصدی حمل و نقل دریایی در دریای سرخ، افزایش 3 برابری هزینه بیمه کشتیها و افزایش 10 تا 15 روزه زمان رسیدن کالاها به مقصد، را به دنبال داشته است.<ref>موسوی، انصارالله یمن، قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه. | ||
</ref> | </ref> | ||
کنترل تنگه بابالمندب، ابتکارات نظامی نامتقارن، استفاده از پهپادهای دریایی دستساز، موشکهای کم هزینه، پنهانسازی تسلیحات در غارهای کوهستانی، آمریکا را در سال 2025م، وادار به پذیرش آتش بس و خروج ناوهای جنگی خود از منطقه کرد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4667098 روزنامه کیهان، سه شنبه 14 بهمن 1404ش، شماره 24071.]</ref> | |||
کنترل تنگه بابالمندب، ابتکارات نظامی نامتقارن، استفاده از | |||
محمد فرح عضو دفتر سیاسی انصارالله یمن، با پیروی از فرمایش رهبری معظم انقلاب اسلامی، اعلام کرد هرگونه تجاوزی علیه ایران پیامدهایی فرامرزی داشته و دامان همه طرفها را خواهد گرفت و دشمن صهیونی، آمریکا و خائنان منطقهای خسارتهای سنگین سیاسی، نظامی و اقتصادی کوتاه مدت و بلند مدت را متحمل خواهند شد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4667098 روزنامه کیهان، سه شنبه، 14 بهمن 1404ش، شماره 24071.]</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
دارا، جلیل و بابایی، محمود، «بازخوانی جنبش انصارالله یمن در بستر انقلاب اسلامی ایران»، فصلنامه پژوهشهای انقلاب اسلامی، شماره 15، زمستان 1394ش. | |||
برنجکار، رضا، آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، قم، کتاب طه، 1378ش. | برنجکار، رضا، آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، قم، کتاب طه، 1378ش. | ||
تلاشیان، حسین، «انقلاب اسلامی ایران و تاثیر آن بر ژتوپلیتیک منطقهای»، شیعهشناسی، شماره 40، زمستان 1391ش. | |||
ثانی، معصومه، «زبانههای خشم در یمن»، مصاحبه با سردبیر اول سابق سفارت ایران در یمن، 2012م. | ثانی، معصومه، «زبانههای خشم در یمن»، مصاحبه با سردبیر اول سابق سفارت ایران در یمن، 2012م. | ||
| خط ۶۳: | خط ۵۶: | ||
جمعی از نویسندگان، الحوثیون سلاح الطائفه و والائات السیاسیه، دوبی، مرکز المسبار للدراسات و البحوث، 2010م. | جمعی از نویسندگان، الحوثیون سلاح الطائفه و والائات السیاسیه، دوبی، مرکز المسبار للدراسات و البحوث، 2010م. | ||
الخضریه انورقاسم، «من دراسته به عنوان: تمرد الحوثی فی الیمن و ابعاد التحالف الشیعی المریکی فی المنطقه»، منشرو بمرکز الجزیره العربیه للدراسات و البحوث، 1429ق. | |||
دغشی، محمداحمد، «تبارشناسی الحوثیها»، دو هفتهنامه پگاه حوزه، شماره 270، 1388ش. | |||
ربیعیفر، احمد و ابراهیمنژاد، محمد، پرچمهای برافراشته، قم مجد اسلام، 1394ش. | |||
روزنامه کیهان، سه شنبه، 14 بهمن 1404ش، شماره 24071. | |||
العماد، عصام، «شیعیان یمن، فرصتها و چالشها»، فصلنامه پژوهه 22 مهر 1387ش. | العماد، عصام، «شیعیان یمن، فرصتها و چالشها»، فصلنامه پژوهه 22 مهر 1387ش. | ||
| خط ۷۱: | خط ۶۸: | ||
فوزی، یحیی، «شکلگیری و ماهیت جنبشهای اسلامی در خاورمیانه، بررسی موردی جنبش سیاسی در یمن»، نشریه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره1، بهار 1391ش. | فوزی، یحیی، «شکلگیری و ماهیت جنبشهای اسلامی در خاورمیانه، بررسی موردی جنبش سیاسی در یمن»، نشریه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره1، بهار 1391ش. | ||
مسعودنیا، حسین و توسلی، حسین، «بازخونی جنبش شیعی الحوثی در یمن»، ماهنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 3، پاییز 1391ش. | |||
موسوی، سیدحسین، انصارالله یمن قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، 28 آبان 1403ش. | موسوی، سیدحسین، انصارالله یمن قدرت نظامی نوظهور منطقهای، وبسایت مرکز پژهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، 28 آبان 1403ش. | ||
موسینژاد، سیدعلی، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، ماهنامه موعود، شماره 107 و 108، دی و بهمن 1388ش. | موسینژاد، سیدعلی، «شیعیان زیدی و تحولات اخیر یمن»، ماهنامه موعود، شماره 107 و 108، دی و بهمن 1388ش. | ||
میراحمدی منصور و احمدوند ولی محمد، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، شماره 2، بهار 1394ش. | میراحمدی منصور و احمدوند ولی محمد، «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، شماره 2، بهار 1394ش. | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
