شرم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۰۹: / خط ۱۰۹: @@
 == شرم و کلمات هم معنا ==
-شرم با واژه هایی همچون شرمنده، شرم زده، شرم زدگی، شرمندگی، شرم آلود، شرم آلودگی، شرمساری، شرمسار گشتن، شرم آور، شرمگین و شرمناک هم خانواده و هم معنا و با واژه هایی همچون حیا، استحیا، خجالت، خجلت، خجل، عار و عفت، قرابت معنایی دارد.
+شرم با واژه هایی همچون شرمنده، شرم زده، شرم زدگی، شرمندگی، شرم آلود، شرم آلودگی، شرمساری، شرمسار گشتن، شرم آور، شرمگین و شرمناک هم خانواده و هم معنا و با واژه هایی همچون حیا، استحیا، خجالت، خجلت، خجل، عار و عفت، قرابت معنایی دارد.<ref>نگاه کنید به: جلالی، تهمورس، فرهنگ پایه، تهران، کتابخانۀ ابن سینا، 1354ش، ص793؛ دهخدا، علی اکبر، لغت نامۀ دهخدا، ج2، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم دوره جدید، 1377ش. ص14237-14242؛ عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید یک جلدی، تهران، امیر کبیر، 1380ش، ذیل واژۀ شرم؛ انصاف پور، غلام رضا، فرهنگ فارسی، تهران، زوار، چاپ دوم، 1374ش، ص629.</ref>
-جلالی، تهمورس، فرهنگ پایه، تهران، کتابخانۀ ابن سینا، 1354ش، ص793؛
+== شرم در اشعار فارسی ==
+شرم و شرمساری در اشعار شاعران نیز بازتاب یافته است که در ذیل، به چند مورد از آن که در لغت نامۀ دهخدا گرد آوری شده است، اشاره می شود:
+رودکی:
-== شرم در اشعار ==
+ماده گفتا هیچ شرمت نیست و یک
-----
+چون سبکساری نه بد دانی نه نیک
+فردوسی:
+نشسته سر افکنده بی گفتگوی
+زشرم آستین را گرفته به روی
+مولوی:
+هرکه اول بنگرد پایان کار
+اندر آخر او نگردد شرمسار
+فرخی:
+نه شرم آنکه از اول به کف نیاید دوست
+نه بیم آن که به آخر تباه گردد کار
+منوچهری:
+شرم خدا آفرین بر دل او او غالب است
+شرم نکوخصلتی است در ملک محتشم
+خاقانی:
+آهنگ دستبوس تو دارم ولی زشرم
+لرزان تنم، چو رایت خورشید وار تُست
+خلقند شرمسار زفریاد من که من
+فریاد می کنم که مرا شرمسار کرد
+ناصر خسرو:
+شرم از اثر عقل و اصل دین است
+دین نیست تورا اکر تورا حیا نیست
+نظامی:
+زشرم چشم او در چشمۀ آب
+همی لرزید چون در چشمه، مهتاب
+کای من مسکین به تو در شرمسار
+از خجلان در گذر و درگذار
+سعدی:
+چنان شرم دار ا زخداوند خویش
+که شرمت زبیگانگان است و خویش
+برادر زکار بدان شرم دار
+که در روی نیکان شوی شرمسار
+حافظ:
+حافظ خام طمع، شرمی از این قصه بدار
+عملت چیست که مزدش دو جهان می خواهی
+بود که لطف ازل رهنمون شود حافظ
+وگرنه تا به ابد شرمسار خود باشیم.<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت نامۀ دهخدا، 1377ش، ج9، ص14237-14241.</ref>
 == پانویس ==
 <references />