بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
=== فرهنگ عامه و مناسک مذهبی === | === فرهنگ عامه و مناسک مذهبی === | ||
در جوامع شیعه، بهویژه در ایران، این لقب در منابر مذهبی، روضهخوانیها و | در جوامع شیعه، بهویژه در ایران، این لقب در منابر مذهبی، روضهخوانیها و دهه فاطمیه بهوفور استفاده میشود.<ref>لطفی، «ایام فاطمیه و مناسک شکل یافته پیرامون آن»، ۱۳۹۲ش، ص۲۶.</ref> این کاربرد، هم بر جنبه عاطفی و سیره خانوادگی اهلبیت تأکید دارد و هم بهعنوان احترام و تکریم به فاطمه زهرا است.<ref>شهیدی، زندگانی حضرت فاطمه(س)، 1363ش، ص40.</ref> | ||
=== گفتمان اجتماعی و سیاسی === | === گفتمان اجتماعی و سیاسی === | ||
در دورههای معاصر، این لقب گاهی در تحلیلهای اجتماعی با محوریت جایگاه زن بازخوانی شده است. برخی از نویسندگان، با استناد به این سیره نبوی، آن را نشانهای از تقدس نقش محبتآمیز<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref>، مراقبتی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> و تربیتی زنان در کانون خانواده و حتی در سطح جامعه دانستهاند. همچنین، در برخی گفتمانهای انقلابی یا اصلاحی، شخصیت فاطمه با لقب ام ابیها بهعنوان الگویی برای زنانی که همپای مردان در صحنههای اجتماعی و خانوادگی مسئولیت میپذیرند، معرفی شده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | در دورههای معاصر، این لقب گاهی در تحلیلهای اجتماعی با محوریت جایگاه زن بازخوانی شده است. برخی از نویسندگان، با استناد به این سیره نبوی، آن را نشانهای از تقدس نقش محبتآمیز<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref>، مراقبتی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> و تربیتی زنان در کانون خانواده و حتی در سطح جامعه دانستهاند. همچنین، در برخی گفتمانهای انقلابی یا اصلاحی، شخصیت فاطمه با لقب ام ابیها بهعنوان الگویی برای زنانی که همپای مردان در صحنههای اجتماعی و خانوادگی مسئولیت میپذیرند، معرفی شده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | ||
== '''کتابشناسی''' == | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۳۸: | خط ۴۲: | ||
* شهیدی، جعفر، زندگانی حضرت فاطمه، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1363ش. | * شهیدی، جعفر، زندگانی حضرت فاطمه، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1363ش. | ||
* عسقلانی، احمد، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415ق. | * عسقلانی، احمد، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415ق. | ||
* لطفی، فاطمه، «ایام فاطمیه و مناسک شکل یافته پیرامون آن»، شهر قانون، سال۲، شماره۵، ۱۳۹۲ش. | |||
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق. | * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق. | ||
* یعقوبی، احمد بناسحاق، تاریخ یعقوبی، بیروت، مؤسسه الأعلمي للمطبوعات، ۱۴۱۳ق. | * یعقوبی، احمد بناسحاق، تاریخ یعقوبی، بیروت، مؤسسه الأعلمي للمطبوعات، ۱۴۱۳ق. | ||
* یمانی، محمد عبده، فاطمهزهرا علیهالسلام، ترجمه محمدتقی رهبر، تهران، مشعر، ۱۳۷۸ش. | * یمانی، محمد عبده، فاطمهزهرا علیهالسلام، ترجمه محمدتقی رهبر، تهران، مشعر، ۱۳۷۸ش. | ||
