| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
دوبوار با تمایز قائلشدن میان جنس بهعنوان مفهومی زیستی و جنسیت بهعنوان برساختهای فرهنگی، تاریخی و اجتماعی، بر نقش تعیینکنندۀ فرهنگ در ساخت هویت زنان تأکید کرد. جملۀ مشهور او «آدم زن زاده نمیشود، بلکه زن میشود» بازتاب همین دیدگاه است که طبق آن، سرنوشت افراد بیش از آنکه ذاتی باشد، تحت سیطره عوامل فرهنگی جامعه است.<ref>[https://mph.ui.ac.ir/article_25294_982be42e43bb3ddd5c1ca181bef232fa.pdf اصغری و کریمی، «ساختگشایی و هستیزدایی از سوژه و هویت جنسیتی: دوبوار و باتلر»، 1399ش، ص135.]</ref> | دوبوار با تمایز قائلشدن میان جنس بهعنوان مفهومی زیستی و جنسیت بهعنوان برساختهای فرهنگی، تاریخی و اجتماعی، بر نقش تعیینکنندۀ فرهنگ در ساخت هویت زنان تأکید کرد. جملۀ مشهور او «آدم زن زاده نمیشود، بلکه زن میشود» بازتاب همین دیدگاه است که طبق آن، سرنوشت افراد بیش از آنکه ذاتی باشد، تحت سیطره عوامل فرهنگی جامعه است.<ref>[https://mph.ui.ac.ir/article_25294_982be42e43bb3ddd5c1ca181bef232fa.pdf اصغری و کریمی، «ساختگشایی و هستیزدایی از سوژه و هویت جنسیتی: دوبوار و باتلر»، 1399ش، ص135.]</ref> | ||
سیمون دوبووار با نگاهی انتقادی به جایگاه زن در جامعه سنتی، معتقد است که هویت و منزلت اجتماعی زن در گذشته، عمدتاً از طریق ازدواج و نقشهای همسری و مادری تعریف میشده است. از دید او، ازدواج در جوامع سنتی نه یک انتخاب آزادانه، بلکه سرنوشتی تحمیلی برای زنان محسوب میشده که آنها را در موقعیتی وابسته و فرودست قرار میداده است. دوبووار تأکید میکند که در چنین شرایطی، زن فاقد استقلال اقتصادی و اجتماعی است و وجودش در گرو پذیرش این نقشهای از پیش تعیینشده معنا مییابد. او با تحلیل نابرابری ذاتی در نهاد ازدواج سنتی، خاطرنشان مینویسد که مرد بهعنوان فردی خودمختار و کامل در نظر گرفته میشده، در حالی که زن اغلب بهعنوان موجودی نیازمند و تکمیلکننده تعریف میشده است. با این حال، دوبووار تحولات اقتصادی و اجتماعی عصر مدرن را عاملی برای دگرگونی این وضعیت میداند که با فراهمآوردن امکان اشتغال و استقلال مالی برای زنان، زمینهای برای بازتعریف هویت آنان خارج از چارچوبهای سنتی فراهم کرده است. از نگاه وی، در شرایط ایدهآل، ازدواج میتواند به پیوندی داوطلبانه و متقابل میان دو فرد آزاد و مستقل تبدیل شود که در آن حقوق و تعهدات دو طرف برابر است.<ref>[https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61000_e64e4fda9bc1d3bd9caf3b276d25ca7d.pdf رسولیپور و مهدوی، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، 1392ش، ص91-94.]</ref> | سیمون دوبووار با نگاهی انتقادی به جایگاه زن در جامعه سنتی، معتقد است که هویت و منزلت اجتماعی زن در گذشته، عمدتاً از طریق ازدواج و نقشهای همسری و مادری تعریف میشده است. از دید او، ازدواج در جوامع سنتی نه یک انتخاب آزادانه، بلکه سرنوشتی تحمیلی برای زنان محسوب میشده که آنها را در موقعیتی وابسته و فرودست قرار میداده است.<ref>دوبوار، جنس دوم، 1379، ص229.</ref> دوبووار تأکید میکند که در چنین شرایطی، زن فاقد استقلال اقتصادی و اجتماعی است و وجودش در گرو پذیرش این نقشهای از پیش تعیینشده معنا مییابد. او با تحلیل نابرابری ذاتی در نهاد ازدواج سنتی، خاطرنشان مینویسد که مرد بهعنوان فردی خودمختار و کامل در نظر گرفته میشده، در حالی که زن اغلب بهعنوان موجودی نیازمند و تکمیلکننده تعریف میشده است. با این حال، دوبووار تحولات اقتصادی و اجتماعی عصر مدرن را عاملی برای دگرگونی این وضعیت میداند که با فراهمآوردن امکان اشتغال و استقلال مالی برای زنان، زمینهای برای بازتعریف هویت آنان خارج از چارچوبهای سنتی فراهم کرده است. از نگاه وی، در شرایط ایدهآل، ازدواج میتواند به پیوندی داوطلبانه و متقابل میان دو فرد آزاد و مستقل تبدیل شود که در آن حقوق و تعهدات دو طرف برابر است.<ref>[https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61000_e64e4fda9bc1d3bd9caf3b276d25ca7d.pdf رسولیپور و مهدوی، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، 1392ش، ص91-94.]</ref> | ||
=== دیدگاه درباره مادری === | === دیدگاه درباره مادری === | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۴: | ||
*اصغری، محمد و کریمی، بیان، «ساختگشایی و هستیزدایی از سوژه و هویت جنسیتی: دوبوار و باتلر»، مجلۀ متافیزیک، شمارۀ 29، 1399ش. | *اصغری، محمد و کریمی، بیان، «ساختگشایی و هستیزدایی از سوژه و هویت جنسیتی: دوبوار و باتلر»، مجلۀ متافیزیک، شمارۀ 29، 1399ش. | ||
*رسولیپور، رسول و مهدوی، ناهید، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، مجلۀ متین، شمارۀ 59، 1392ش. | *رسولیپور، رسول و مهدوی، ناهید، «نقد دیدگاه فمنیستی سیمون دوبووار درباره ازدواج و مادری با رویکرد به اندیشههای امام خمینی(س)»، مجلۀ متین، شمارۀ 59، 1392ش. | ||
*سیمون، دوبوار، جنس دوم، ترجمۀ قاسم صنعوی، تهران، توس، 1379ش. | |||
*عبدی، فاطمه، «آزادی جواز سقط جنین و تولید مثل از دیدگاه سیمون دوبوار»، مجلۀ حقوق کودک، شمارۀ 17، 1402ش. | *عبدی، فاطمه، «آزادی جواز سقط جنین و تولید مثل از دیدگاه سیمون دوبوار»، مجلۀ حقوق کودک، شمارۀ 17، 1402ش. | ||
*«لیست کتابهای سیمون دوبوار»، وبسایت انتشارات طاعتی، تاریخ بازدید: 17 بهمن 1404ش. | *«لیست کتابهای سیمون دوبوار»، وبسایت انتشارات طاعتی، تاریخ بازدید: 17 بهمن 1404ش. | ||
