بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''بلوچدوزی؛''' دوخت انواع نقوش بلوچدوزی روی پارچه و لباس. | '''بلوچدوزی؛''' دوخت انواع نقوش بلوچدوزی روی پارچه و لباس. | ||
سوزندوزی بلوچی (بلوچدوزی)، هنری اصیل با ریشههایی که به دوران پیش از اسلام بازمیگردد، در ادوار [[ایلخانی]]، [[تیموری]] و [[صفویه|صفوی]] به بلوغ هنری رسید. | سوزندوزی بلوچی (بلوچدوزی)، هنری اصیل با ریشههایی که به دوران پیش از اسلام بازمیگردد، در ادوار [[ایلخانی]]، [[تیموری]] و [[صفویه|صفوی]] به بلوغ هنری رسید. امروزه گسترهٔ این هنر از مرزهای [[ایران]] فراتر رفته و علاوه بر استانهای خراسان، کرمان و هرمزگان، در بخشهایی از کشورهای [[پاکستان]]، [[افغانستان]] و [[هندوستان]] نیز رواج دارد. این هنر با دارا بودن حدود ۷۰ نوع طرح متمایز، بر روی اقلام کاربردی نظیر لباسهای زنانه، کوسن، [[سجاده]] و پرده نقش میبندد. در سالهای اخیر، بلوچدوزی به یک بستر قوی اشتغالزایی تبدیل شده و تولید و فروش محصولات آن، منبع درآمد اصلی برخی از خانوادهها است. | ||
== تعریف بلوچدوزی == | == تعریف بلوچدوزی == | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
=== نقوش انسانی === | === نقوش انسانی === | ||
نقوش انسانی در سوزندوزی بلوچ بهندرت دیده میشود. این نقوش شبیه انسان نیستند؛ اما بهدلیل برخی نشانههایی که در آن یادآور انسان است، به این نام معروف هستند.<ref>مبارکی و مبارکی، بررسی و تحلیل رنگ و فرم در نقوش اصیل سوزندوزی پرکار بلوچستان، 1395ش، ص4.</ref> | نقوش انسانی در سوزندوزی بلوچ بهندرت دیده میشود. این نقوش شبیه انسان نیستند؛ اما بهدلیل برخی نشانههایی که در آن یادآور انسان است، به این نام معروف هستند.<ref>[https://civilica.com/doc/695926/ مبارکی و مبارکی، بررسی و تحلیل رنگ و فرم در نقوش اصیل سوزندوزی پرکار بلوچستان، 1395ش، ص4.]</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|'''نام نقش''' | |'''نام نقش''' | ||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
|'''قلب''' | |'''قلب''' | ||
|نقش یک لوزی در مرکز با چهار قلب در اطراف آن. | |نقش یک لوزی در مرکز با چهار قلب در اطراف آن. | ||
|یادآور عبارت «دل پیامآور دل است» میباشد که اغلب در حاشیۀ لباس کاربرد دارد.<ref> | |یادآور عبارت «دل پیامآور دل است» میباشد که اغلب در حاشیۀ لباس کاربرد دارد.<ref>کشاورز، قبل گنج و بلوچی زبان گالوار: 6243 ضربالمثل بلوچی، 1393ش، ص400.</ref> | ||
|} | |} | ||
| خط ۳۰۸: | خط ۳۰۸: | ||
* آویشی، نگار و دیگران، «نقش صنایع دستی بر میزان اشتغالزایی بانوان بلوچ و پیشبرد اقتصاد منطقه (مطالعه موردی: سوزندوزی شهرستان ایرانشهر)»، فصلنامهٔ پژوهشهای ایرانشناسی، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۴۰۲ش. | * آویشی، نگار و دیگران، «نقش صنایع دستی بر میزان اشتغالزایی بانوان بلوچ و پیشبرد اقتصاد منطقه (مطالعه موردی: سوزندوزی شهرستان ایرانشهر)»، فصلنامهٔ پژوهشهای ایرانشناسی، شمارهٔ ۳، پاییز ۱۴۰۲ش. | ||
* «اشتغالزایی بیش از ۵۰۰ بانوی فنوجی با سوزندوزی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ش. | * «اشتغالزایی بیش از ۵۰۰ بانوی فنوجی با سوزندوزی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ش. | ||
* جهاندیده، عبدالغفور، فرهنگ بلوچی-فارسی، ۱۳۹۶ش، تهران، معین. | * جهاندیده، عبدالغفور، فرهنگ بلوچی-فارسی، ۱۳۹۶ش، تهران، معین. | ||
* خاموشی، زهرا، «تحول کاربرد تزیین در سوزندوزی بلوچ و ترکمن»، فصلنامهٔ هنر اسلامی، شمارهٔ ۸، ۱۳۸۷ش. | * خاموشی، زهرا، «تحول کاربرد تزیین در سوزندوزی بلوچ و ترکمن»، فصلنامهٔ هنر اسلامی، شمارهٔ ۸، ۱۳۸۷ش. | ||
* دکالی، زیور و دکالی، زینب، «هنر سوزندوزی زنان بلوچ»، فصلنامهٔ فرهنگ مردم، شمارل17، ۱۳۸۵ش. | * دکالی، زیور و دکالی، زینب، «هنر سوزندوزی زنان بلوچ»، فصلنامهٔ فرهنگ مردم، شمارل17، ۱۳۸۵ش. | ||
* رنجدوست، شبنم، تاریخ لباس ایران، تهران، جمالهنر، ۱۳۸۷ش. | * رنجدوست، شبنم، تاریخ لباس ایران، تهران، جمالهنر، ۱۳۸۷ش. | ||
* ریگی، زهرا و کاویانیپویا، بهرام، دایرةالمعارف بلوچدوزی و سایر ملل، | * ریگی، زهرا و کاویانیپویا، بهرام، دایرةالمعارف بلوچدوزی و سایر ملل، زاهدان، کریم کاویانیپویا، ۱۳۹۶ش. | ||
* «سوزندوزی زنان سیستان و بلوچستان؛ از میراث مادری تا برند جهانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۴ش. | * «سوزندوزی زنان سیستان و بلوچستان؛ از میراث مادری تا برند جهانی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۴ش. | ||
* صادقی، حکیمه، «بررسی نقوش سوزندوزی بلوچ و بازآفرینی آنها در دکوراسیون داخلی»، کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ هنر دانشگاه الزهرا (س)، شهریور ۱۳۹۴ش. | * صادقی، حکیمه، «بررسی نقوش سوزندوزی بلوچ و بازآفرینی آنها در دکوراسیون داخلی»، کارشناسی ارشد، دانشکدهٔ هنر دانشگاه الزهرا (س)، شهریور ۱۳۹۴ش. | ||
* قاسمی، مرضیه و دیگران، «ساختار صوری نقوش صوری نقوش طبیعی در سوزندوزی زنان بلوچ (با تأکید بر نمونههای شهرستان سراوان)»، فصلنامهٔ علمی نگره، ۱۳۹۲ش | * قاسمی، مرضیه و دیگران، «ساختار صوری نقوش صوری نقوش طبیعی در سوزندوزی زنان بلوچ (با تأکید بر نمونههای شهرستان سراوان)»، فصلنامهٔ علمی نگره، شمارۀ 27، ۱۳۹۲ش. | ||
* کشاورز، بخش رسول، قبل گنج و بلوچی زبان گالوار: ۶۲۴۳ ضربالمثل بلوچی، قم، سرزمین سبز، ۱۳۹۳ش. | |||
* کشاورز، گلناز و دیگران، «نقوش هندسی در سوزندوزی بلوچ»، دو فصلنامهٔ علمی رجشمار، شماره۱، بهار و تابستان ۱۳۹۹ش. | * کشاورز، گلناز و دیگران، «نقوش هندسی در سوزندوزی بلوچ»، دو فصلنامهٔ علمی رجشمار، شماره۱، بهار و تابستان ۱۳۹۹ش. | ||
* کشاورز، گلناز و جوادی، شهره، «انتزاع نمادین در زیباشناسی هنر بلوچستان (نمونهٔ موردی: سوزندوزی بلوچ)»، نشریهٔ علمی وزارت علوم، شماره۷۹، ۱۳۹۸ش. | * کشاورز، گلناز و جوادی، شهره، «انتزاع نمادین در زیباشناسی هنر بلوچستان (نمونهٔ موردی: سوزندوزی بلوچ)»، نشریهٔ علمی وزارت علوم، شماره۷۹، ۱۳۹۸ش. | ||
* مبارکی، سیاوش و مبارکی، داریوش، | * مبارکی، سیاوش و مبارکی، داریوش، «بررسی و تحلیل رنگ و فرم در نقوش اصیل سوزندوزی پرکار بلوچستان»، نخستین همایش رودوزیهای استان سیستان و بلوچستان، ۱۳۹۵ش. | ||
* محمودخواه، مریم، «نگاهی به هنر سوزندوزی بلوچی و نقش آن در مد پایدار»، پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۴۰۳ش. | * محمودخواه، مریم، «نگاهی به هنر سوزندوزی بلوچی و نقش آن در مد پایدار»، پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۴۰۳ش. | ||
* محمودزهی، موسی، آیینها، باورها و فرهنگ مردم بلوچستان، تهران، آبنوس، ۱۳۹۲ش. | * محمودزهی، موسی، آیینها، باورها و فرهنگ مردم بلوچستان، تهران، آبنوس، ۱۳۹۲ش. | ||
* یاوری، حسین و دیگران، آشنایی با هنرهای سنتی ایران (۳)، تهران، آذر، ۱۳۹۰ش. | * یاوری، حسین و دیگران، آشنایی با هنرهای سنتی ایران (۳)، تهران، آذر، ۱۳۹۰ش. | ||
{{پانویس پیشنویس}} | {{پانویس پیشنویس}} | ||
