زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
* عدالت اجتماعی؛ | * عدالت اجتماعی؛ | ||
* تأثیر جنگ و انقلاب در زندگی مردم؛ | * تأثیر جنگ و انقلاب در زندگی مردم؛ | ||
* آزادی بیان؛ | * آزادی بیان؛<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> | ||
* فقر، تنهایی و امید انسانها. | * فقر، تنهایی و امید انسانها.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | ||
او فرمهای کلاسیک شعر فارسی، بهویژه غزل را احیا و بازآفرینی کرد<ref>[https://sanad.iau.ir/fa/Article/910924?FullText=FullText#%2Ffa%2FJournal%2FDownloadFile%2F910924 یوسفپور سیفی، «سیمین بهبهانی و نوگرایی در تصویر شعری»، 1402ش، ص26.]</ref> و با استفاده از زبان امروزی و دیدگاه یک زن، موضوعات اجتماعی را در این قالبها گنجاند. او سنتهای ادبی قدیم را با دیدگاه مدرن و زنانه همراه کرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/525341/fa#downloadbottom درویشی و زیرکساز، «زن در اشعار سیمین بهبهانی»، 1399ش، ص239-242.]</ref> سیمین به نامهای '''بانوی غزل'''<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و '''نیمای غزل''' ایران شناخته شده است.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | او فرمهای کلاسیک شعر فارسی، بهویژه غزل را احیا و بازآفرینی کرد<ref>[https://sanad.iau.ir/fa/Article/910924?FullText=FullText#%2Ffa%2FJournal%2FDownloadFile%2F910924 یوسفپور سیفی، «سیمین بهبهانی و نوگرایی در تصویر شعری»، 1402ش، ص26.]</ref> و با استفاده از زبان امروزی و دیدگاه یک زن، موضوعات اجتماعی را در این قالبها گنجاند. او سنتهای ادبی قدیم را با دیدگاه مدرن و زنانه همراه کرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/525341/fa#downloadbottom درویشی و زیرکساز، «زن در اشعار سیمین بهبهانی»، 1399ش، ص239-242.]</ref> سیمین به نامهای '''بانوی غزل'''<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> و '''نیمای غزل''' ایران شناخته شده است.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== آثار == | == آثار == | ||
سیمین بهبهانی بیش از ۱۹ کتاب شعر منتشر کرد که برخی از شناختهشدهترین آنها عبارتاند از: | سیمین بهبهانی بیش از ۱۹ کتاب شعر منتشر کرد که برخی از شناختهشدهترین آنها عبارتاند از: | ||
# سهتار شکسته (۱۳۳۰ش) - اولین دفتر شعر؛ | # سهتار شکسته (۱۳۳۰ش) - اولین دفتر شعر؛ | ||
| خط ۶۱: | خط ۵۹: | ||
=== فعالیتهای ادبی === | === فعالیتهای ادبی === | ||
سیمین بهبهانی در سال ۱۳۴۲ش به عضویت انجمن ادبی ایران درآمد و یکی از معدود زنان عضو این انجمن بود. بههمین ترتیب فعالیتهای ادبی او تداوم یافت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ش به شورای شعر و موسیقی راه پیدا کرد؛ شورایی که با حضور چهرههای شاخصی چون هوشنگ ابتهاج، نادر نادرپور، یدالله رؤیایی، بیژن جلالی، فریدون مشیری و خود سیمین اداره میشد. وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش نیز مدتی عضو شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و برای رادیو ترانه میسرود. همچنین سیمین در سال ۱۳۵۷ش عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت.<ref>[https://www.aran-papers.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF/14276/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وبسایت آران پیپر.]</ref> | سیمین بهبهانی در سال ۱۳۴۲ش به عضویت انجمن ادبی ایران درآمد و یکی از معدود زنان عضو این انجمن بود. بههمین ترتیب فعالیتهای ادبی او تداوم یافت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ش به شورای شعر و موسیقی راه پیدا کرد؛ شورایی که با حضور چهرههای شاخصی چون هوشنگ ابتهاج، نادر نادرپور، یدالله رؤیایی، بیژن جلالی، فریدون مشیری و خود سیمین اداره میشد. وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش نیز مدتی عضو شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و برای رادیو ترانه میسرود. همچنین سیمین در سال ۱۳۵۷ش عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت.<ref>[https://www.aran-papers.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF/14276/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وبسایت آران پیپر.]</ref> همچنین اشعار سیمین با استقبال گستردهای از سوی خوانندگان موسیقی ایرانی روبهرو شد و هنرمندان بزرگی آنها را اجرا کردند. از جملۀ این خوانندگان میتوان به محمدرضا شجریان، همایون شجریان و فرامرز اصلانی، اشاره کرد.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | ||
اشعار سیمین با استقبال گستردهای از سوی خوانندگان موسیقی ایرانی روبهرو شد و هنرمندان بزرگی آنها را اجرا کردند. از جملۀ این خوانندگان میتوان به محمدرضا شجریان، همایون | |||
=== نقش اجتماعی === | === نقش اجتماعی === | ||
سیمین بهبهانی، علاوهبر جایگاه ادبی بهعنوان یکی از شاعران مؤثر معاصر، نقشی اجتماعی و سیاسی ایفا کرد. اشعار و مواضع او بهوضوح بر دفاع از حقوق زنان و آزادیهای مدنی متمرکز بود. وی با آگاهی از ریسکهای احتمالی نظیر سانسور یا مواجهه با محدودیتها، به بیان این مواضع در قالب شعر و سخن ادامه داد. این پایداری، سبب شد تا آثار و شخصیت بهبهانی بهعنوان بخشی از گفتمان اصلاحطلبانه و انتقادی در جامعۀ ادبی و فراتر از آن شناخته شود. | سیمین بهبهانی، علاوهبر جایگاه ادبی بهعنوان یکی از شاعران مؤثر معاصر، نقشی اجتماعی و سیاسی ایفا کرد. اشعار و مواضع او بهوضوح بر دفاع از حقوق زنان و آزادیهای مدنی متمرکز بود. وی با آگاهی از ریسکهای احتمالی نظیر سانسور یا مواجهه با محدودیتها، به بیان این مواضع در قالب شعر و سخن ادامه داد. این پایداری، سبب شد تا آثار و شخصیت بهبهانی بهعنوان بخشی از گفتمان اصلاحطلبانه و انتقادی در جامعۀ ادبی و فراتر از آن شناخته شود.<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> او از شرکتکنندگان در جنبشهای اجتماعی بود، از جمله در روز جهانی زن و در سالهای پایانی عمرش در برخی تجمعات مسالمتآمیز با پلیس مواجه شد و حتی چند بار در موقعیتهای محدودکننده قرار گرفت.<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> | ||
او از شرکتکنندگان در جنبشهای اجتماعی بود، از جمله در روز جهانی زن و در سالهای پایانی عمرش در برخی تجمعات مسالمتآمیز با پلیس مواجه شد و حتی چند بار در موقعیتهای محدودکننده قرار گرفت.<ref>[ | |||
== جوایز و افتخارات == | == جوایز و افتخارات == | ||
| خط ۷۹: | خط ۷۳: | ||
# جایزهٔ یانوس پانونیوس از انجمن قلم مجارستان بهخاطر نقش فرهنگی و ادبی و تلاش در گفتوگوی بین فرهنگها در سال 2013م. | # جایزهٔ یانوس پانونیوس از انجمن قلم مجارستان بهخاطر نقش فرهنگی و ادبی و تلاش در گفتوگوی بین فرهنگها در سال 2013م. | ||
# جایزهٔ میراث فرهنگی از بنیاد فرهنگی در آمریکا؛ تقدیر از مشارکت فرهنگی و ادبی سیمین بهبهانی در سال 2011م؛ | # جایزهٔ میراث فرهنگی از بنیاد فرهنگی در آمریکا؛ تقدیر از مشارکت فرهنگی و ادبی سیمین بهبهانی در سال 2011م؛ | ||
# جایزۀ زن و آزادی سیمون دو بووار در سال ۲۰۰۹م؛ | # جایزۀ زن و آزادی سیمون دو بووار در سال ۲۰۰۹م؛<ref>[https://asre-nou.net/php/view.php?objnr=1967 رستمی، «مراسم اهدای جایزۀ سیمون دوبووار به سیمین بهبهانی»، وبسایت عصر نو.]</ref> | ||
# مدال بینالمللی صلح در سال 1331ش به سبب سرودن شعر «ناشناس» به پیشنهاد نیمایوشیج.<ref>[https://www.ihcs.ac.ir/100yearspersianliterature/fa/page/3179/%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وبسایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.]</ref> | # مدال بینالمللی صلح در سال 1331ش به سبب سرودن شعر «ناشناس» به پیشنهاد نیمایوشیج.<ref>[https://www.ihcs.ac.ir/100yearspersianliterature/fa/page/3179/%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وبسایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.]</ref> | ||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
سیمین بهبهانی در ۲۸ مرداد ۱۳۹۳ش در سن ۸۷ سالگی به علت بیماری تنفسی و قلبی در تهران درگذشت. پیکر او پس از مراسم تشییع در بهشت زهرا، در مقبرهٔ خانوادگی و در کنار پدرش، عباس خلیلی، به خاک سپرده شد. مراسم تشییع وی با حضور گستردهٔ دوستداران و چهرههای فرهنگی همراه بود. در این مراسم، شهرام ناظری غزل معروف «دوباره میسازمت وطن» و همایون شجریان نیز غزل «رفت آن سوار کولی»، سرودهٔ سیمین بهبهانی را اجرا کردند.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | سیمین بهبهانی در ۲۸ مرداد ۱۳۹۳ش در سن ۸۷ سالگی به علت بیماری تنفسی و قلبی در تهران درگذشت. پیکر او پس از مراسم تشییع در بهشت زهرا، در مقبرهٔ خانوادگی و در کنار پدرش، عباس خلیلی، به خاک سپرده شد. مراسم تشییع وی با حضور گستردهٔ دوستداران و چهرههای فرهنگی همراه بود. در این مراسم، شهرام ناظری غزل معروف «دوباره میسازمت وطن» و همایون شجریان نیز غزل «رفت آن سوار کولی»، سرودهٔ سیمین بهبهانی را اجرا کردند.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||
== ابیات برگزیده سمین بهبهانی == | |||
سیمین بهبهانی غزل معروف '''«دوباره میسازمت وطن»''' را در سال ۱۳۶۰ش و در فضای سیاسیِ بهشدت ملتهب و متشنج آن دوره سرود. در آن برهه، اختلافات سیاسی و عقیدتی میان گروههای فعال در ایران به سطحی از تنش رسیده بود که گاه به تقابلهای مسلحانه در عرصۀ عمومی کشیده میشد. در چنین شرایطی که فضای یأس و خشم بر بخشی از جامعۀ روشنفکری سایه افکنده بود، بهبهانی با رویکردی امیدوارانه و برخاسته از حس عمیق میهندوستی، این سروده را به مثابه بیانیهای شاعرانه از عشق به وطن و با لحنی مادرانه ارائه کرد. | |||
دوباره میسازمت، وطن! اگرچه با خشت جان خویش *** ستون به سقف تو میزنم اگرچه با استخوان خویش | |||
دوباره میبویم از تو گل به میل نسل جوان تو *** دوباره میشویم از تو خون به سیل اشک روان خویش | |||
دوباره یک روزِ روشنا سیاهی از خانه میرود | |||
به شعر خود رنگ میزنم زِ آبی یِ آسمان خویش | |||
اگرچه صدساله مردهام به گور خود خواهم ایستاد | |||
که بردَرَم قلب اهرمن زِ نعرهٔ آن چنان خویش | |||
کسی که «عظم رمیم» را دوباره انشا کند به لطف | |||
چو کوه، می بخشدم شکوه به عرصهٔ امتحان خویش | |||
اگرچه پیرم، ولی هنوز مجال تعلیم اگر بُوَد | |||
جوانی آغاز میکنم کنار نوباوگان خویش | |||
حدیث «حُبُّ الوَطَن» ز شوق بدان روِش ساز میکنم | |||
که جان شود هر کلام دل چو برگشایم دهان خویش | |||
هنوز در سینه آتشی به جاست کز تاب شعله اش | |||
گمان ندارم به کاهشی زِ گرمی یِ دودمان خویش | |||
دوباره میبخشی ام توان اگر چه شعرم به خون نشست | |||
دوباره میسازمت به جان اگر چه بیش از توان خویش | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۹۶: | خط ۱۲۵: | ||
* تاج احمدی، محمد، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وبسایت دهکده اندیشهها، تاریخ بازدید: 16 بهمن 1404ش. | * تاج احمدی، محمد، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وبسایت دهکده اندیشهها، تاریخ بازدید: 16 بهمن 1404ش. | ||
* درویشی، امید و زیرکساز، کطیور، «زن در اشعار سیمین بهبهانی»، پژوهشنامه اورمزد، شماره 53، 1399ش. | * درویشی، امید و زیرکساز، کطیور، «زن در اشعار سیمین بهبهانی»، پژوهشنامه اورمزد، شماره 53، 1399ش. | ||
* رستمی، شهلا، «مراسم اهدای جایزۀ سیمون دوبووار به سیمین بهبهانی»، وبسایت عصر نو، تاریخ درج مطلب: 3 بهمن 1387ش. | |||
* «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1399ش. | * «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1399ش. | ||
* «زندگینامه و آثار سیمین بهبهانی»، وبسایت انتشارات اندیشمند. | * «زندگینامه و آثار سیمین بهبهانی»، وبسایت انتشارات اندیشمند. | ||
