رزماری تانگ

رزماری تانگ؛ فیلسوف آمریکایی و نظریه‌پرداز اخلاق زیستی فمینیستی.

رزماری تانگ (به انگلیسی: Rosemarie Tong) فیلسوف و نظریه‌پرداز فمینیست آمریکایی بود که به‌عنوان یکی از پیشگامان و چهره‌های برجسته در حوزهٔ اخلاق زیستی فمینیستی، اخلاق مراقبت و فلسفه پزشکی شناخته می‌شود. کار او تأثیر عمیقی بر نحوهٔ درک عدالت در سلامت، رابطهٔ پزشک-بیمار و اخلاق فمینیستی در علوم زیست‌پزشکی گذاشت. تانگ به‌ویژه برای مشارکت‌هایش در اخلاق زیستی، فناوری‌های ژنتیکی و باروری و تحلیل پیامدهای نقش مراقبتی زنان شناخته شده است.

زندگی‌نامه و تحصیلات

رزماری تانگ (زادهٔ ۱۹۴۶ – درگذشتهٔ ۲۲ مهٔ ۲۰۲۴م) در شهر شیکاگو متولد شد. تانگ در مقطع کارشناسی، مطالعات مذهبی و آلمانی را در کالج مری گرو (Mary Grove) تحصیل کرد. سپس، با رساله‌ای دربارهٔ فیلسوف آلمانی ویلهلم دیلتای (Wilhelm Dilthey)، کارشناسی ارشد خود را در رشتهٔ فلسفه از دانشگاه کاتولیک (Catholic University) دریافت کرد. دورهٔ دکتری خود را در دانشگاه تمپل (Temple) گذراند و عنوان رساله دکتری او «به سوی بازسازی منطقی حقوق کیفری انگلیسی-آمریکایی: دفاع از عدم صلاحیت عقلانی مجانین» است. تانگ به‌عنوان استاد برجستهٔ اخلاق مراقبت‌های بهداشتی در دانشکدهٔ فلسفه دانشگاه کارولینای شمالی، شارلوت، در آمریکا فعالیت کرده است. او در پژوهش‌ها بر اخلاق زیستی، اخلاق مراقبت‌های بهداشتی، ژنتیک و فناوری‌های باروری متمرکز بود.

دیدگاه‌های رزماری تانگ

رزماری تانگ، فمینیسم را یک پروژه فکری پویا، چندصدایی و در حال تکامل معرفی می‌کند که در پی پاسخگویی به پیچیدگی‌های چندلایهٔ ستم بر زنان در عرصه‌های زیستی، روانی، اقتصادی، اجتماعی و نمادین است. او در بررسی مکاتب فمینیستی، به دو توصیف گرایش دارد: توصیف فمینیست‌های پسامدرن از موقعیت حاشیه‌ای کنونی زنان و توصیف فمینیست‌های سوسیالیست از امکان مرکزیت یافتن آنان. وی کوشیده است با تلفیق علل مختلف ستم بر زنان، نارسایی‌های تحلیلی هر گرایش را بکاهد.

در حیطه اخلاق، تانگ فمینیست‌ها را به دو دسته مراقبت‌محور و جایگاه‌محور تقسیم می‌کند. دسته نخست، بر ارزش‌های خاص زنانه مانند مراقبت و عاطفه تأکید دارد و خواهان محوریت آن در اخلاق است. دسته دوم بر اصلاح ساختارها و نهادهای نابرابر اجتماعی متمرکز است. تانگ با ترکیب این دو دیدگاه، اخلاق زیستی فمینیستی را طرح می‌کند که به بازبینی مسائل اخلاقی در حوزه‌های زیستی مانند بارداری، سقط جنین و سلامت زنان با توجه به تجربیات و نیازهای خاص زنان می‌پردازد. به باور او، فلسفهٔ اخلاق فمینیستی، تلاشی برای بازنگری در سنت اخلاقی غرب است که تجربه‌های اخلاقی زنان را نادیده گرفته است.

آثار

رزماربی تانگ حدود ۳۰ جلد کتاب و بیش از صد مقاله به شکل مستقل یا با همکاری دیگران نوشته است. در میان آنها کتاب «نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی» از کتاب‌های اصلی او محسوب می‌شود. انتشارات راتلج در آمریکا آخرین ویراست این کتاب را در ۲۰۱۸م منتشر کرده است. انتشارات ققنوس نیز از رزماری تانگ به‌همراه نانسی ویلیامز و آن دانچین کتاب دیگری را با عنوان «اخلاق زنانه‌نگر» با ترجمهٔ مریم خدادادی در ۱۳۹۵م منتشر کرده است.

منابع

• بستان (نجفی)، حسین، نابرابری و ستم جنسی از دیدگاه اسلام و فمینیسم، مجلهٔ حوراء، شماره ۶، ۱۳۸۳ش.
• تانگ، رزماری، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نی، ۱۳۸۷ش.
• «درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی»، وب‌سایت انسان‌شناسی و فزهنگ، تاریخ بازدید: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
• غزالی‌فر، علی، «اخلاق متفاوت فمنیست‌ها»، وب‌سایت جامعهٔ خبری الف، تاریخ درج مطلب: ۶ شهریور ۱۴۹۶ش.
• کشاورز، خدیجه، «خوانش انتقادی کتاب نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی»، مجلهٔ پژوهشنامهٔ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، سال ۲۲، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۱ش.