بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =کارآفرینی زنان۷.jpg
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =تبسم لطیفی، بنیان‌گذار استارتاپ مامان‌پز؛ اشتغال‌زایی برای بیش از ۱۵۰۰ خانم خانه‌دار تهرانی
|image_alt=
|image_alt=تبسم لطیفی، بنیان‌گذار استارتاپ مامان‌پز
| فایل پادکست      =کارآفرینی زنان.ogg
| فایل پادکست      =کارآفرینی زنان.ogg
| حجم فایلپادکست    =2/95
| حجم فایلپادکست    =2/95
خط ۵۹: خط ۵۹:
== آمارهای کارآفرینی زنان ==
== آمارهای کارآفرینی زنان ==
=== کارآفرینی زنان در جهان ===
=== کارآفرینی زنان در جهان ===
[[پرونده:کارآفرینی زنان۶.jpg|جایگزین=لورن پاول جابز|بندانگشتی|لورن پاول جابز ثروت میلیاردی خود را برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای خود و امور بشردوستانه استفاده کرده است]]
[[پرونده:کارآفرینی زنان۵.jpg|جایگزین=لورن پاول جابز|بندانگشتی|لورن پاول جابز ثروت میلیاردی خود را برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای خود و امور بشردوستانه استفاده کرده است]]
بر اساس آخرین گزارش‌های جهانی تا سال ۲۰۲۵م، نرخ رشد کسب‌وکارهای تحت مالکیت زنان در بسیاری از کشورها از کسب‌وکارهای مردانه پیشی گرفته است. این رشد با حضور پررنگ‌تر زنان در بخش‌های [[فناوری اطلاعات]] و ارتباطات و دانش‌بنیان مانند [[هوش مصنوعی]]، [[فینتک]] و [[بیوتکنولوژی]] همراه بوده و دیگر محدود به مشاغل سنتی نیست.<ref>[https://pardadkhabar.ir/کارآفرینی-زنان-در-سال-2025-موتور-محرک-نوآو/ «کارآفرینی زنان در سال 2025: موتور محرک نوآوری و رشد اقتصادی»، وب‌سایت پرداد خبر.]</ref> این دستاورد حاصل دو مسیر اصلی بوده است؛ نخست، کارآفرینی زنان در قالب ایجاد موقعیت‌های جدید رهبری از طریق تأسیس شرکت و دوم، اشتغال و ارتقای زنان همانند واگذاری پست‌های رهبری به آنان در شرکت‌های موجود.<ref>[https://khodsakhte.ir/top-women-entrepreneurs-and-ceos/ «برترین زنان کارآفرین و مدیرعامل‌های زن دنیا تا سال ۲۰۲۵»، وب‌سایت خودساخته.]</ref> همچنین تعداد زنان میلیاردر خودساخته در سال ۲۰۲۴م، نسبت به دههٔ قبل، چهار برابر شده است؛ هرچند سهم آنان تنها ۳٫۶٪ از کل میلیاردرهای جهان را تشکیل می‌دهد.<ref>[https://utofx.com/the-worlds-richest-self-made-women زمانی، «ثروتمندترین زنان خودساخته جهان در سال ۲۰۲۵»، وب‌سایت یوتوفاکس.]</ref>
بر اساس آخرین گزارش‌های جهانی تا سال ۲۰۲۵م، نرخ رشد کسب‌وکارهای تحت مالکیت زنان در بسیاری از کشورها از کسب‌وکارهای مردانه پیشی گرفته است. این رشد با حضور پررنگ‌تر زنان در بخش‌های [[فناوری اطلاعات]] و ارتباطات و دانش‌بنیان مانند [[هوش مصنوعی]]، [[فینتک]] و [[بیوتکنولوژی]] همراه بوده و دیگر محدود به مشاغل سنتی نیست.<ref>[https://pardadkhabar.ir/کارآفرینی-زنان-در-سال-2025-موتور-محرک-نوآو/ «کارآفرینی زنان در سال 2025: موتور محرک نوآوری و رشد اقتصادی»، وب‌سایت پرداد خبر.]</ref> این دستاورد حاصل دو مسیر اصلی بوده است؛ نخست، کارآفرینی زنان در قالب ایجاد موقعیت‌های جدید رهبری از طریق تأسیس شرکت و دوم، اشتغال و ارتقای زنان همانند واگذاری پست‌های رهبری به آنان در شرکت‌های موجود.<ref>[https://khodsakhte.ir/top-women-entrepreneurs-and-ceos/ «برترین زنان کارآفرین و مدیرعامل‌های زن دنیا تا سال ۲۰۲۵»، وب‌سایت خودساخته.]</ref> همچنین تعداد زنان میلیاردر خودساخته در سال ۲۰۲۴م، نسبت به دههٔ قبل، چهار برابر شده است؛ هرچند سهم آنان تنها ۳٫۶٪ از کل میلیاردرهای جهان را تشکیل می‌دهد.<ref>[https://utofx.com/the-worlds-richest-self-made-women زمانی، «ثروتمندترین زنان خودساخته جهان در سال ۲۰۲۵»، وب‌سایت یوتوفاکس.]</ref>


خط ۶۹: خط ۶۹:


=== بهبود موقعیت اقتصادی زنان ===
=== بهبود موقعیت اقتصادی زنان ===
[[پرونده:کارآفرینی زنان۶.jpg|جایگزین= پیش رویداد کارآفرینی دانش‌آموزی (بوت‌کمپ)-بیرجند|بندانگشتی|اولین پیش‌رویداد [[کارآفرینی دانش‌آموزی]] (بوت‌کمپ) در [[دبیرستان دخترانه]] علامه حلی [[بیرجند]]]]
[[پرونده:کارآفرینی زنان۶.jpg|جایگزین=اولین پیش‌رویداد کارآفرینی دانش‌آموزی (بوت‌کمپ) در دبیرستان دخترانه علامه حلی بیرجند|بندانگشتی|اولین پیش‌رویداد [[کارآفرینی دانش‌آموزی]] (بوت‌کمپ) در [[دبیرستان دخترانه]] علامه حلی [[بیرجند]]]]
کارآفرینی، ابزاری قدرتمند برای توانمندسازی زنان است، اما در عین حال، توانمندسازی زنان نیز می‌تواند زمینه‌ای برای کارآفرینی آنها باشد. از این منظر، کارآفرینی زنان هم نتیجه و هم محرک توانمندی و رشد اقتصادی شناخته می‌شود.<ref>Goyal and Yadav, “To be or not to be a woman entrepreneur in a developing country”, 2014, p.71.</ref> در این مسیر، تسهیل دسترسی به اطلاعات برای شناسایی فرصت‌ها<ref>Correll, “Gender and the career choice process: the role of biased self-assessments”, 2001, p.1693.</ref> و نیز ارتقای وضعیت حقوقی زنان، مهم است<ref>OECD, “Promoting Enterproneurship and Inovative SMEs in A Global Economy: Towards A More Responsible and Inclusive Globalization”, 2004, p.4.</ref> و می‌تواند با رفع موانع کارآفرینی زنان، اصلاح نظام مالیاتی متناسب با [[مشاغل خرد]] و بازطراحی ساختارهای شغلی برای بهره‌گیری از توانایی‌های زنانه، تقویت شود.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_86838.html منصوری و همکاران، «الگوی ارتقایافته کارآفرینی زنان مبتنی بر رویکردها و تحولات جدید مطالعات جنسیت»، ۱۴۰۱ش، ص240-241.]</ref>
کارآفرینی، ابزاری قدرتمند برای توانمندسازی زنان است، اما در عین حال، توانمندسازی زنان نیز می‌تواند زمینه‌ای برای کارآفرینی آنها باشد. از این منظر، کارآفرینی زنان هم نتیجه و هم محرک توانمندی و رشد اقتصادی شناخته می‌شود.<ref>Goyal and Yadav, “To be or not to be a woman entrepreneur in a developing country”, 2014, p.71.</ref> در این مسیر، تسهیل دسترسی به اطلاعات برای شناسایی فرصت‌ها<ref>Correll, “Gender and the career choice process: the role of biased self-assessments”, 2001, p.1693.</ref> و نیز ارتقای وضعیت حقوقی زنان، مهم است<ref>OECD, “Promoting Enterproneurship and Inovative SMEs in A Global Economy: Towards A More Responsible and Inclusive Globalization”, 2004, p.4.</ref> و می‌تواند با رفع موانع کارآفرینی زنان، اصلاح نظام مالیاتی متناسب با [[مشاغل خرد]] و بازطراحی ساختارهای شغلی برای بهره‌گیری از توانایی‌های زنانه، تقویت شود.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_86838.html منصوری و همکاران، «الگوی ارتقایافته کارآفرینی زنان مبتنی بر رویکردها و تحولات جدید مطالعات جنسیت»، ۱۴۰۱ش، ص240-241.]</ref>


خط ۱۳۵: خط ۱۳۵:
* '''در سطح فردی:''' گرایش زنان به فعالیت‌های تولیدی سازگار با هویت‌شان، به‌ویژه در قالب [[مشاغل خانگی]] و دانش‌بنیان، نه‌تنها موجب سودآوری اقتصادی می‌شود، بلکه از طریق تحقق [[خودشکوفایی]]، عاملی کلیدی در دستیابی به حس [[رضایتمندی]]، افزایش [[عزت نفس]] و [[کرامت]] زنان است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/898573/fa ماهوشی، «نقش زنان در توسعه کارآفرینی»، 1396ش، ص۵.]</ref> این فرایند، خودکارآمدی زنان را تقویت می‌کند و باور آنان به توانایی‌های فردی برای مدیریت چالش‌ها را عمق می‌بخشد.<ref>[https://sid.ir/paper/199664/fa نوابخش و زارع هرفته، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر فرهنگ کارآفرینی (مطالعه موردی زنان کارآفرین تهران و حومه)»، ۱۳۸۹ش، ص11-13.]</ref>
* '''در سطح فردی:''' گرایش زنان به فعالیت‌های تولیدی سازگار با هویت‌شان، به‌ویژه در قالب [[مشاغل خانگی]] و دانش‌بنیان، نه‌تنها موجب سودآوری اقتصادی می‌شود، بلکه از طریق تحقق [[خودشکوفایی]]، عاملی کلیدی در دستیابی به حس [[رضایتمندی]]، افزایش [[عزت نفس]] و [[کرامت]] زنان است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/898573/fa ماهوشی، «نقش زنان در توسعه کارآفرینی»، 1396ش، ص۵.]</ref> این فرایند، خودکارآمدی زنان را تقویت می‌کند و باور آنان به توانایی‌های فردی برای مدیریت چالش‌ها را عمق می‌بخشد.<ref>[https://sid.ir/paper/199664/fa نوابخش و زارع هرفته، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر فرهنگ کارآفرینی (مطالعه موردی زنان کارآفرین تهران و حومه)»، ۱۳۸۹ش، ص11-13.]</ref>
* '''در سطح اجتماعی:''' از منظری کلان‌تر، کارآفرینی زنان سهم بسزایی در مقاوم‌سازی اقتصاد ملی و [[خودکفایی]] کشور از طریق افزایش کمی و کیفی تولید دارد. این کنش اقتصادی، همزمان بستری برای تقویت مشارکت همگانی و [[کار گروهی]] فراهم می‌آورد و با فعال کردن ظرفیت‌های تولیدی [[خانواده]]، روحیهٔ کار و تلاش را نهادینه می‌سازد.<ref>ماهوشی، مبانی فرهنگ کارآفرینی، 1392ش، ص102.</ref>
* '''در سطح اجتماعی:''' از منظری کلان‌تر، کارآفرینی زنان سهم بسزایی در مقاوم‌سازی اقتصاد ملی و [[خودکفایی]] کشور از طریق افزایش کمی و کیفی تولید دارد. این کنش اقتصادی، همزمان بستری برای تقویت مشارکت همگانی و [[کار گروهی]] فراهم می‌آورد و با فعال کردن ظرفیت‌های تولیدی [[خانواده]]، روحیهٔ کار و تلاش را نهادینه می‌سازد.<ref>ماهوشی، مبانی فرهنگ کارآفرینی، 1392ش، ص102.</ref>
* [[پرونده:کارآفرینی زنان۱۰.jpg|جایگزین=بانوی شمالی در حال حصیربافی از صنایع دستی استان گیلان|بندانگشتی|بانوی شمالی در حال [[حصیربافی]] از [[صنایع دستی]] رایج در [[استان گیلان]]]]'''در سطح فرهنگی:''' از جمله دستاوردهای فرهنگی این پدیده، ارتقای جایگاه کار و تلاش، ایجاد خوداتکایی در [[زنان سرپرست خانوار]]، احیای مشاغل خانگی و [[صنایع دستی]] و ارتقای چشمگیر جایگاه اجتماعی بانوان است.<ref>خنیفر، کارآفرینی در نظام ارزشی، 1387ش، ص72.</ref> حمایت خانواده نیز به‌عنوان یک عامل تسهیل‌گر حیاتی، نه‌تنها در موفقیت مالی، بلکه در تحقق این پیامدهای اجتماعی و حفظ تعادل بین کار و زندگی این گروه نقش ایفا می‌کند.<ref>[https://sid.ir/paper/199664/fa نوابخش و زارع هرفته، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر فرهنگ کارآفرینی (مطالعه موردی زنان کارآفرین تهران و حومه)»، ۱۳۸۹ش، 11-13.]</ref>
* [[پرونده:کارآفرینی زنان۱.JPG|جایگزین=بانوی شمالی در حال حصیربافی از صنایع دستی استان گیلان|بندانگشتی|بانوی شمالی در حال [[حصیربافی]] از [[صنایع دستی]] رایج در [[استان گیلان]]]]'''در سطح فرهنگی:''' از جمله دستاوردهای فرهنگی این پدیده، ارتقای جایگاه کار و تلاش، ایجاد خوداتکایی در [[زنان سرپرست خانوار]]، احیای مشاغل خانگی و [[صنایع دستی]] و ارتقای چشمگیر جایگاه اجتماعی بانوان است.<ref>خنیفر، کارآفرینی در نظام ارزشی، 1387ش، ص72.</ref> حمایت خانواده نیز به‌عنوان یک عامل تسهیل‌گر حیاتی، نه‌تنها در موفقیت مالی، بلکه در تحقق این پیامدهای اجتماعی و حفظ تعادل بین کار و زندگی این گروه نقش ایفا می‌کند.<ref>[https://sid.ir/paper/199664/fa نوابخش و زارع هرفته، «بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر فرهنگ کارآفرینی (مطالعه موردی زنان کارآفرین تهران و حومه)»، ۱۳۸۹ش، 11-13.]</ref>


== چالش‌های کارآفرینی زنان ==
== چالش‌های کارآفرینی زنان ==