شرم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۵۱: / خط ۱۵۱: @@
 # از نظر قلمرو شرم: در مباحث جرم شناسی، قلمرو شرم محدود به‌رفتار بزهکارانۀ خود شخصی است که شرمسار می‌شود؛ اما بنا بر آموزه‌های اخلاقی، آدمی باید از هر نوع اعمال ناشایست شرم کند؛ حتی اگر گناه نباشد و بدین‌جهت، دامنۀ شرم اخلاقی وسیع‌تر است<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص132-133.]</ref> و شامل فکر شرم بر انگیز نیز می‌شود.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص88-89.</ref>
-== مراتب‌شرم ==
+== مراتب‌ارزشمندی شرم ==
-ترویس هیرشی معتقد است که چهار عامل، موجب پیشگیری افراد از ارتکاب عمل ناشایست می‌شود: 1) پیوستگی اجتماعی، 2) درگیری و مشارکت اجتماعی، 3) تعهد و پایبندی افراد به حفظ اعتبارات اجتماعی خود، 4) اعتقاد افراد به حق بودن قوانین و قواعد اجتماعی.<ref>ویلیامز و مک شین، نظریه های جرم‌شناسی، ترجمۀ ملک محمدی، 1383ش، ص209.</ref> به باور جرم‌شناسان، شرم با تقویت این‌چهار عامل، هم نقش‌مکمّل در کنترل رفتار افراد از طریق و ابستگی‌های اجتماعی را ایفا می‌کند و هم سبب می‌شود تا دلبستگی‌های اجتماعی به‌شکل مؤثر تر در پیشگیری از ارتکاب اعمال ناشایست عمل کنند.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص134.]</ref>
-بدین جهت با توجه به‌نقش پیشگیرانۀ شرم از ارتکاب رفتارها ناشایست، گفته‌شده است که شرم قبل از عمل، ارزشمندی بیشتر دارد و یک‌ارزش اخلاقی پایدار و مورد ستایش خردمندان به‌شمار می‌رود. به خلاف شرم بعد از عمل که یک‌حالت انفعالی بوده و آثار آن زمانمند است که به‌تدریج از بین می‌رود. بدین جهت ارزشمندی آن صرفا از بدان‌سبب است که فرد گناهکار یا بزهکار، به خاطر این شرم، از عمل ناپسند خود پشیمان می‌شود و قابلیت اصلاح را دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131.]</ref>
+# از جهت اثرگذاری شرم: به باور جرم شناسان چهار عامل: 1) پیوستگی اجتماعی، 2) درگیری و مشارکت اجتماعی، 3) تعهد و پایبندی افراد به حفظ اعتبارات اجتماعی خود، 4) اعتقاد افراد به حق‌بودن قوانین و قواعد اجتماعی، موجب کنترل افراد از ارتکاب رفتارهای ناشایست می شود.<ref>ویلیامز و مک شین، نظریه های جرم‌شناسی، ترجمۀ ملک محمدی، 1383ش، ص209.</ref> گفته شده است از آن‌جا که شرم قبل از عمل، با تقویت این‌چهار عامل، سبب پیشگیری از ارتکاب خطا می‌شود، از ارزشمندی بیشتر برخودار است و یک‌ارزش اخلاقی پایدار و مورد ستایش خردمندان به‌شمار می‌رود. به‌خلاف شرم بعد از عمل که یک‌حالت انفعالی و زمانمند است وارزش آن، به‌پشیمانی و قابلیت اصلاح بودن فرد خطاکار بستگی دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131 و134.]</ref>
+# از جهت احساس‌حضور ناظران: از دیدگاه‌اخلاق اسلامی، بالاترین مرتبۀ شرم، شرم از خداوند و بعد از آن، شرم از وجدان و پایین‌ترین درجۀ شرم، شرم از مردم است.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص136-137.]</ref>
-از دیدگاه اخلاق اسلامی، بالاترین مرتبۀ شرم، شرم از خداوند و بعد از آن، شرم از وجدان و پایین ترین درجۀ شرم، شرم از مردم است.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده‌آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم‌شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص136-137.]</ref>
 == شرم در اشعار فارسی ==