زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۴: خط ۲۴:


== فعالیت‌ها ==
== فعالیت‌ها ==
حوزه‌های فعالیت فخرعظمی ارغون را می‌توان در چند زمینهٔ اصلی دسته‌بندی کرد؛ از جمله شعر و ادب، فعالیت‌های مطبوعاتی و روزنامه‌نگاری، کنش‌گری در جنبش زنان، فعالیت‌های آموزشی و مشارکت در محافل فرهنگی و جریان‌های حزبی.<ref>[https://www.aparat.com/v/n673m1e «فخر عظمی ارغون؛ پیشگام جنبش زنان»، دقیقه 10-15، وب‌سایت آپارات.]</ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا مطالب به سبک دانشنامه و دیگر مقالات این تیپ است اما ادامه که لیست ریز و جزئی فعالیت ها آمده است؛ کمی شبیه به رزومه و بیوگرافی شده است. به نظر شما به این سبک بهتر نیست:
فعالیت‌های فخرعظمی ارغون حوزه‌های متنوعی از شعر و ادب، روزنامه‌نگاری، آموزش و کنش‌گری زنان را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.aparat.com/v/n673m1e «فخر عظمی ارغون؛ پیشگام جنبش زنان»، دقیقه 10-15، وب‌سایت آپارات.]</ref>  


فعالیت‌های فخرعظمی ارغون حوزه‌های متنوعی از شعر و ادب، روزنامه‌نگاری، آموزش و کنش‌گری زنان را دربر می‌گیرد. او با همکاری و مدیریت نشریاتی چون آینده ایران و بانوان در شکل‌دهی به گفتمان فرهنگی و اجتماعی عصر خود نقش داشت و هم‌زمان، اشعار اجتماعی و زن‌محور او در مطبوعات دورهٔ مشروطه منتشر می‌شد. ارغون در کنار فعالیت‌های مطبوعاتی، به تدریس زبان و ترویج آموزش دختران پرداخت و در نهادهای آموزشی و فرهنگی مرتبط با زنان حضور فعال داشت. مشارکت در انجمن‌ها و تشکل‌های زنان و نیز فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در سال‌های بعد، بخش دیگری از کارنامهٔ او را تشکیل می‌دهد.
=== '''روزنامه‌نگاری و مطبوعات''' ===
فخرعظمی ارغون فعالیت مطبوعاتی خود را با همکاری در روزنامهٔ اقدام آغاز کرد و سپس با نشریهٔ آینده ایران همکاری گسترده‌تری یافت. او مقالات و اشعار خود را نخست با نام فخرعظمی و سپس با نام فخر عادل، منتشر می‌کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص140.]</ref> ارغون از حدود سال ۱۳۱۱ خورشیدی به سردبیری روزنامه آینده ایران، رسید و در این جایگاه، نقشی مؤثر در جهت‌دهی به رویکرد فرهنگی و اجتماعی آن ایفا کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص140.]</ref> افزون بر این، در سال ۱۳۱۴ خورشیدی با انتشار و مدیریت مجلهٔ بانوان، که با عنوان نامهٔ بانوان نیز شناخته می‌شد، بستری برای طرح مسائل زنان، خانواده و تحولات فرهنگی روز فراهم آورد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص143.]</ref>


(این متن کاملا پیشنهادی است و میتوانید اصلاح کنید.)</ref>
=== '''شعر و ادبیات''' ===
ارغون در حوزهٔ شعر، با سرودن غزل‌هایی با مضامین اجتماعی، میهنی و زن‌محور، جایگاهی برجسته در میان شاعران دورهٔ مشروطه به‌دست آورد. او اشعار خود را غالباً با تخلّص فخری، منتشر می‌کرد و از شعر به‌عنوان ابزاری برای بیان دغدغه‌های اجتماعی و دفاع از جایگاه زنان بهره می‌برد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص139.]</ref> حضور فعال او در انجمن‌های ادبی، از جمله انجمن ادبی دانشوران، زمینهٔ تعامل او با چهره‌های برجسته‌ای چون سعید نفیسی، ملک‌الشعرای بهار، رشید یاسمی و شهریار را فراهم ساخت. این محافل ادبی، که با همراهی همسرش عادل خلعتبری برگزار می‌شد، نقش مهمی در شکل‌گیری هویت ادبی و فکری او داشت.<ref>[https://lib.eshia.ir/12296/1/99 سنجابی، «ارغون»، وب‌سایت دانشنامه تهران بزرگ.]</ref>


=== روزنامه‌نگاری و مطبوعات ===
=== '''آموزش و تدریس''' ===
* همکاری با روزنامهٔ اقدام و سپس آینده ایران و نوشتن مقالات و اشعار با نام فخرعظمی و بعد فخر عادل.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص140.]</ref>
در کنار فعالیت‌های مطبوعاتی و ادبی، ارغون به تدریس زبان نیز اشتغال داشت. او زبان فرانسه را در دبیرستان‌های دخترانهٔ ناموس و دارالمعلمات و نیز مدرسهٔ نوباوگان تدریس می‌کرد<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/زندگی-نامه-سیمین-بهبهانی-از-زن-تا-کولی-عکس-و-اشعار «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> و مدتی نیز به آموزش زبان عربی در دبیرستان پهلوی پرداخت. فعالیت آموزشی او با هدفی فراتر از تدریس صرف همراه بود و در راستای ترویج آموزش دختران و تقویت جایگاه علمی زنان دنبال می‌شد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگی‌نامه خودنوشت، 1390ش، ص208.</ref>
* سردبیری روزنامه آینده ایران از حدود سال ۱۳۱۱ش و نقش فعال در خط‌مشی فرهنگی و اجتماعی آن.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص140.]</ref>
* انتشار و مدیریت مجلهٔ بانوان یا نامهٔ بانوان در سال ۱۳۱۴ش، با تمرکز بر مسائل زنان، خانواده و مسائل فرهنگی روز آنها.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص143.]</ref>


=== شعر و ادبیات ===
او در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، در دوره‌ای که حضور زنان در ساختارهای رسمی آموزشی محدود بود، به‌عنوان معاون تعلیمات نسوان در وزارت فرهنگ و معارف استخدام شد و در این سمت، به جذب و سازمان‌دهی زنان برای مشارکت در امور آموزشی پرداخت.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگی‌نامه خودنوشت، 1390ش، ص208.</ref> همچنین مدیریت مدرسهٔ زنان بزرگسال را برای سال‌ها بر عهده داشت و با وجود دشواری‌های مالی، از سر تعهد به آموزش، فعالیت آن را ادامه داد. برگزاری کلاس‌های حقوقی و نشست‌های ادبی از دیگر اقدامات او برای ارتقای آگاهی و مشارکت فرهنگی زنان به‌شمار می‌رفت.<ref>حجازی، تذکرهٔ اندرونی، 1382ش، ص152.</ref>
* سرودن غزل‌های اجتماعی، میهنی و زن‌محور و انتشار آن‌ها در مطبوعات عصر مشروطه. او معمولاً با تخلّص «فخری» شعر می‌گفت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص139.]</ref>
* حضور در انجمن‌های ادبی و محافل شعرخوانی، از جمله انجمن ادبی دانشوران که در شب‌های جمعه، با حضور ادیبان و شاعران برجسته‌ای چون سعید نفیسی، ملک‌الشعرای بهار، رشید یاسمی، شهریار با همراهی همسرش، عادل خلعتبری، برپا می‌شد.<ref>[https://lib.eshia.ir/12296/1/99 سنجابی، «ارغون»، وب‌سایت دانشنامه تهران بزرگ.]</ref>


=== آموزش و تدریس ===
=== '''کنش‌گری زنان و انجمن‌ها''' ===
* تدریس زبان فرانسه در دبیرستان‌های دخترانه ناموس و دارالمعلمات و نیز مدرسه نوباوگان.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/زندگی-نامه-سیمین-بهبهانی-از-زن-تا-کولی-عکس-و-اشعار «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
ارغون از بنیان‌گذاران هستهٔ مرکزی جمعیت نسوان وطن‌خواه بود و در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۸ خورشیدی، همراه با زنانی چون نورالهدی منگنه، محترم اسکندری، ملوک اسکندری و فخرآفاق پارسا، در پیشبرد اهداف این جمعیت نقش داشت. این انجمن با هدف ارتقای سطح سواد زنان، آموزش مهارت‌های حرفه‌ای و هنری، حمایت از زنان بی‌سرپرست و تقویت استقلال اجتماعی آنان فعالیت می‌کرد.<ref>شیخ‌الاسلامی، زنان روزنامه‌نگار و اندیشمند ایران، 1351ش، ص145-146.</ref>
* آموزش زبان عربی برای مدتی در دبیرستان پسرانه پهلوی پس از کناره‌گیری از شغل دولتی.
* همراه‌کردن تدریس زبان با ترویج تحصیل دختران و حمایت از گسترش مدارس دخترانه.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگی‌نامه خودنوشت، 1390ش، ص208.</ref>
* در دوره‌ای که حضور زنان در مناصب دولتی امری رایج نبود، او به‌عنوان نخستین زن شاغل، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی با عنوان معاون تعلیمات نسوان به استخدام وزارت فرهنگ و معارف وقت درآمد و طی یک سال فعالیت خود، گروهی از زنان را برای همکاری در این حوزه دعوت و جذب کرد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگی‌نامه خودنوشت، 1390ش، ص208.</ref>
* فخری، سال‌ها مدیریت مدرسهٔ زنان بزرگسال را بر عهده داشت و با وجود زیان مالی، از سر عشق به آموزش، آن را تعطیل نکرد و حتی با فروش دارایی‌های شخصی، هزینه‌هایش را تأمین می‌کرد. او با برگزاری کلاس‌های حقوقی و انجمن‌های ادبی، زنان را با حقوق خود آشنا می‌ساخت و آنان را به آگاهی، نقد و مشارکت فرهنگی تشویق می‌کرد.<ref>حجازی، تذکرهٔ اندرونی، 1382ش، ص152.</ref>


=== کنش‌گری زنان و انجمن‌ها ===
پس از تعطیلی این جمعیت در دورهٔ رضاشاه، ارغون به عضویت فعال کانون بانوان درآمد و در کنار چهره‌هایی چون صدیقه دولت‌آبادی، هاجر تربیت، فاطمه سیاح، مهکامه محصص و بدرالملوک بامداد به فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی ادامه داد.<ref>بامداد، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ۱۳۴۷ش، ص38.</ref>
* از بنیان‌گذاران هستهٔ مرکزی جمعیت/انجمن نسوان وطن‌خواه، از سال ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۸ش، همراه با چهره‌هایی چون نورالهدی منگنه، محترم و ملوک اسکندری و فخرآفاق پارسا.
* مشارکت در برنامه‌های این جمعیت مانند سوادآموزی زنان، آموزش مهارت‌های خانگی و هنری مانند نقاشی، گلدوزی، آشپزی، خیاطی، کمک به زنان بی‌سرپرست، تهیهٔ جهیزیه برای دختران نیازمند و اعطای وام به مستمندان.<ref>شیخ‌الاسلامی، زنان روزنامه‌نگار و اندیشمند ایران، 1351ش، ص145-146.</ref>
* عضویت فعال در کانون بانوان در سال ۱۳۰۸ش در دورهٔ رضاشاه پس از بسته‌شدن جمعیت نسوان وطن‌خواه در کنار زنان تحصیل‌کرده‌ای چون صدیقه دولت‌آبادی، هاجر تربیت، فخرآفاق پارسا، فاطمه سیاح، مهکامه محصص، بدرالملوک بامداد و تنی چند از بانوان آزاداندیش.<ref>بامداد، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ۱۳۴۷ش، ص38.</ref>


=== فعالیت‌های فرهنگی، حزبی و اجتماعی ===
=== '''فعالیت‌های فرهنگی، حزبی و اجتماعی''' ===
* عضویت در حزب دموکرات ایران پس از شهریور ۱۳۲۰ش و مشارکت در انتشار نشریه آزادی خلق.
فعالیت‌های ارغون در سال‌های بعد نیز استمرار یافت و او پس از شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی به عضویت حزب دموکرات ایران درآمد و در انتشار نشریهٔ آزادی خلق مشارکت داشت. او حتی پس از بازنشستگی و در دورهٔ اقامت خارج از کشور، پیوند خود را با فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی حفظ کرد و همچنان در مسیر آگاهی‌بخشی و ارتقای جایگاه فرهنگی و اجتماعی زنان کوشید.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامه‌نگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وب‌سایت کاربانو.]</ref>
* ادامه فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی حتی در سال‌های اقامت خارج از کشور و پس از بازنشستگی.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامه‌نگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وب‌سایت کاربانو.]</ref>


== آثار ==
== آثار ==
آثار فخرعظمی را می‌توان در سه حوزهٔ شعر، ترجمه و نوشته‌های مطبوعاتی و داستانی، دسته‌بندی کرد:
آثار فخرعظمی ارغون در سه حوزهٔ اصلیِ شعر، ترجمه و نوشته‌های مطبوعاتی و داستانی قابل بررسی است.:


=== آثار شعری ===
=== آثار شعری ===
خط ۶۴: خط ۵۴:
فخرعظمی علاوه بر سرودن شعر، به ترجمهٔ ادبی نیز پرداخته است. او شماری از اشعار و متون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی، الا ویلکاکس و نیز آلفرد دووینیی، شاعر فرانسوی، را به فارسی برگردانده است.<ref>مشیرسلیمی، زنان سخنور، تهران، 1335ش، ص35-38.</ref>
فخرعظمی علاوه بر سرودن شعر، به ترجمهٔ ادبی نیز پرداخته است. او شماری از اشعار و متون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی، الا ویلکاکس و نیز آلفرد دووینیی، شاعر فرانسوی، را به فارسی برگردانده است.<ref>مشیرسلیمی، زنان سخنور، تهران، 1335ش، ص35-38.</ref>


=== نوشته‌های مطبوعاتی و داستانی<ref group="دیدگاه">مقداری با بخش فعالیت ها تداخل و تکرار دارد</ref> ===
=== نوشته‌های مطبوعاتی و داستانی ===
بخش مهمی از آثار فخرعظمی، مقالات و نوشته‌های او در روزنامه‌ها و مجلات است. او در مقام سردبیر و نویسنده در روزنامه آینده ایران و نشریاتی مانند بانوان و آزادی خلق، مطالب فراوانی در حوزهٔ مسائل زنان، آموزش، خانواده، انتقاد اجتماعی و سیاست روز نوشت که بیشتر به‌صورت پراکنده در آرشیو مطبوعات به‌جا مانده است. در کنار این مقالات، داستان‌هایی نیز از او ثبت شده که در آن‌ها به سختی‌های زندگی دختران و زنان، از جمله موضوع ازدواج اجباری، پرداخته و تجربهٔ زنانه را از زاویه‌ای انتقادی و اجتماعی روایت کرده است.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامه‌نگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وب‌سایت کاربانو.]</ref>
بخش مهمی از آثار فخرعظمی، مقالات و نوشته‌های او در روزنامه‌ها و مجلات است که در حوزهٔ مسائل زنان، آموزش، خانواده، انتقاد اجتماعی و سیاست روز نوشت که بیشتر به‌صورت پراکنده در آرشیو مطبوعات به‌جا مانده است. در کنار این مقالات، داستان‌هایی نیز از او ثبت شده که در آن‌ها به سختی‌های زندگی دختران و زنان، از جمله موضوع ازدواج اجباری، پرداخته و تجربهٔ زنانه را از زاویه‌ای انتقادی و اجتماعی روایت کرده است.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامه‌نگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وب‌سایت کاربانو.]</ref>


== سال‌های پایانی و درگذشت ==
== سال‌های پایانی و درگذشت ==