زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
== فعالیتها == | == فعالیتها == | ||
فعالیتهای فخرعظمی ارغون حوزههای متنوعی از شعر و ادب، روزنامهنگاری، آموزش و کنشگری زنان را دربر میگیرد.<ref>[https://www.aparat.com/v/n673m1e «فخر عظمی ارغون؛ پیشگام جنبش زنان»، دقیقه 10-15، وبسایت آپارات.]</ref> | |||
=== '''روزنامهنگاری و مطبوعات''' === | |||
فخرعظمی ارغون فعالیت مطبوعاتی خود را با همکاری در روزنامهٔ اقدام آغاز کرد و سپس با نشریهٔ آینده ایران همکاری گستردهتری یافت. او مقالات و اشعار خود را نخست با نام فخرعظمی و سپس با نام فخر عادل، منتشر میکرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص140.]</ref> ارغون از حدود سال ۱۳۱۱ خورشیدی به سردبیری روزنامه آینده ایران، رسید و در این جایگاه، نقشی مؤثر در جهتدهی به رویکرد فرهنگی و اجتماعی آن ایفا کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص140.]</ref> افزون بر این، در سال ۱۳۱۴ خورشیدی با انتشار و مدیریت مجلهٔ بانوان، که با عنوان نامهٔ بانوان نیز شناخته میشد، بستری برای طرح مسائل زنان، خانواده و تحولات فرهنگی روز فراهم آورد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص143.]</ref> | |||
=== '''شعر و ادبیات''' === | |||
ارغون در حوزهٔ شعر، با سرودن غزلهایی با مضامین اجتماعی، میهنی و زنمحور، جایگاهی برجسته در میان شاعران دورهٔ مشروطه بهدست آورد. او اشعار خود را غالباً با تخلّص فخری، منتشر میکرد و از شعر بهعنوان ابزاری برای بیان دغدغههای اجتماعی و دفاع از جایگاه زنان بهره میبرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1420528/فخر-عظمی-ارغون-مادر-شاعر-و-روزنامه-نگار-سیمین-بهبهانی پروین، «فخر عظمی ارغون»، 1393ش، ص139.]</ref> حضور فعال او در انجمنهای ادبی، از جمله انجمن ادبی دانشوران، زمینهٔ تعامل او با چهرههای برجستهای چون سعید نفیسی، ملکالشعرای بهار، رشید یاسمی و شهریار را فراهم ساخت. این محافل ادبی، که با همراهی همسرش عادل خلعتبری برگزار میشد، نقش مهمی در شکلگیری هویت ادبی و فکری او داشت.<ref>[https://lib.eshia.ir/12296/1/99 سنجابی، «ارغون»، وبسایت دانشنامه تهران بزرگ.]</ref> | |||
=== | === '''آموزش و تدریس''' === | ||
در کنار فعالیتهای مطبوعاتی و ادبی، ارغون به تدریس زبان نیز اشتغال داشت. او زبان فرانسه را در دبیرستانهای دخترانهٔ ناموس و دارالمعلمات و نیز مدرسهٔ نوباوگان تدریس میکرد<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/زندگی-نامه-سیمین-بهبهانی-از-زن-تا-کولی-عکس-و-اشعار «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> و مدتی نیز به آموزش زبان عربی در دبیرستان پهلوی پرداخت. فعالیت آموزشی او با هدفی فراتر از تدریس صرف همراه بود و در راستای ترویج آموزش دختران و تقویت جایگاه علمی زنان دنبال میشد.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص208.</ref> | |||
او در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، در دورهای که حضور زنان در ساختارهای رسمی آموزشی محدود بود، بهعنوان معاون تعلیمات نسوان در وزارت فرهنگ و معارف استخدام شد و در این سمت، به جذب و سازماندهی زنان برای مشارکت در امور آموزشی پرداخت.<ref>بهبهانی، با مادرم همراه: زندگینامه خودنوشت، 1390ش، ص208.</ref> همچنین مدیریت مدرسهٔ زنان بزرگسال را برای سالها بر عهده داشت و با وجود دشواریهای مالی، از سر تعهد به آموزش، فعالیت آن را ادامه داد. برگزاری کلاسهای حقوقی و نشستهای ادبی از دیگر اقدامات او برای ارتقای آگاهی و مشارکت فرهنگی زنان بهشمار میرفت.<ref>حجازی، تذکرهٔ اندرونی، 1382ش، ص152.</ref> | |||
=== | === '''کنشگری زنان و انجمنها''' === | ||
ارغون از بنیانگذاران هستهٔ مرکزی جمعیت نسوان وطنخواه بود و در فاصلهٔ سالهای ۱۳۰۴ تا ۱۳۰۸ خورشیدی، همراه با زنانی چون نورالهدی منگنه، محترم اسکندری، ملوک اسکندری و فخرآفاق پارسا، در پیشبرد اهداف این جمعیت نقش داشت. این انجمن با هدف ارتقای سطح سواد زنان، آموزش مهارتهای حرفهای و هنری، حمایت از زنان بیسرپرست و تقویت استقلال اجتماعی آنان فعالیت میکرد.<ref>شیخالاسلامی، زنان روزنامهنگار و اندیشمند ایران، 1351ش، ص145-146.</ref> | |||
پس از تعطیلی این جمعیت در دورهٔ رضاشاه، ارغون به عضویت فعال کانون بانوان درآمد و در کنار چهرههایی چون صدیقه دولتآبادی، هاجر تربیت، فاطمه سیاح، مهکامه محصص و بدرالملوک بامداد به فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی ادامه داد.<ref>بامداد، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ۱۳۴۷ش، ص38.</ref> | |||
=== فعالیتهای فرهنگی، حزبی و اجتماعی === | === '''فعالیتهای فرهنگی، حزبی و اجتماعی''' === | ||
فعالیتهای ارغون در سالهای بعد نیز استمرار یافت و او پس از شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی به عضویت حزب دموکرات ایران درآمد و در انتشار نشریهٔ آزادی خلق مشارکت داشت. او حتی پس از بازنشستگی و در دورهٔ اقامت خارج از کشور، پیوند خود را با فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی حفظ کرد و همچنان در مسیر آگاهیبخشی و ارتقای جایگاه فرهنگی و اجتماعی زنان کوشید.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | |||
== آثار == | == آثار == | ||
آثار فخرعظمی | آثار فخرعظمی ارغون در سه حوزهٔ اصلیِ شعر، ترجمه و نوشتههای مطبوعاتی و داستانی قابل بررسی است.: | ||
=== آثار شعری === | === آثار شعری === | ||
| خط ۶۴: | خط ۵۴: | ||
فخرعظمی علاوه بر سرودن شعر، به ترجمهٔ ادبی نیز پرداخته است. او شماری از اشعار و متون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی، الا ویلکاکس و نیز آلفرد دووینیی، شاعر فرانسوی، را به فارسی برگردانده است.<ref>مشیرسلیمی، زنان سخنور، تهران، 1335ش، ص35-38.</ref> | فخرعظمی علاوه بر سرودن شعر، به ترجمهٔ ادبی نیز پرداخته است. او شماری از اشعار و متون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی، الا ویلکاکس و نیز آلفرد دووینیی، شاعر فرانسوی، را به فارسی برگردانده است.<ref>مشیرسلیمی، زنان سخنور، تهران، 1335ش، ص35-38.</ref> | ||
=== نوشتههای مطبوعاتی و داستانی | === نوشتههای مطبوعاتی و داستانی === | ||
بخش مهمی از آثار فخرعظمی، مقالات و نوشتههای او در روزنامهها و مجلات است | بخش مهمی از آثار فخرعظمی، مقالات و نوشتههای او در روزنامهها و مجلات است که در حوزهٔ مسائل زنان، آموزش، خانواده، انتقاد اجتماعی و سیاست روز نوشت که بیشتر بهصورت پراکنده در آرشیو مطبوعات بهجا مانده است. در کنار این مقالات، داستانهایی نیز از او ثبت شده که در آنها به سختیهای زندگی دختران و زنان، از جمله موضوع ازدواج اجباری، پرداخته و تجربهٔ زنانه را از زاویهای انتقادی و اجتماعی روایت کرده است.<ref>[http://karbanoo.com/فخرعظمی-ارغون-فخر-عادل-خلعتبری-یکی-از/ «فخرعظمی ارغون، فخر عادل خلعتبری–یکی از نخستین بانوان روزنامهنگار ایرانی و مادر سیمین بهبهانی»، وبسایت کاربانو.]</ref> | ||
== سالهای پایانی و درگذشت == | == سالهای پایانی و درگذشت == | ||