| خط ۴: | خط ۴: | ||
== شروع درگیری و اغتشاشات == | == شروع درگیری و اغتشاشات == | ||
ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش از هفتم دیماه با تجمعات مسالمتآمیز بازاریان و گروههایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات معیشتی در تهران و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفتوگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی درباره ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref> اما طی روزهای نهم تا هفدهم و بهویژه ۱۸ تا ۱۹ دی که با فراخوان رضا پهلوی همراه بود،<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح بهطور چشمگیری تغییر کرد. این بازۀ زمانی با درگیریهای مسلحانه، آسیب به زیرساختهای شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی همراه شد که به گفتۀ ناظران، حاکی از هدف قرار گرفتن مراکز فرهنگی و دینی بود. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونتها و تخریبهای صورت گرفته را نتیجۀ برنامهریزی و مداخلۀ گروههای مسلح و سرویسهای اطلاعاتی برخی کشورها از جمله آمریکا و اسرائیل عنوان کردند. در ادامه این رویدادها، در ۲۲ دیماه ۱۴۰۴، راهپیماییهای گستردهای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونتهای خیابانی برگزار شد که مشارکتکنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1134421/بیانیه-شورای-امنیت-کشور-درباره-ناآرامی-های-دیماه-یک-جنایت-تمام-عیار-علیه-ملت-ایران-شکل-گرفت «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامیهای دیماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش از هفتم دیماه با تجمعات مسالمتآمیز بازاریان و گروههایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات معیشتی در تهران و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفتوگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی درباره ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref> اما طی روزهای نهم تا هفدهم و بهویژه ۱۸ تا ۱۹ دی که با فراخوان رضا پهلوی همراه بود، <ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.]</ref>ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح بهطور چشمگیری تغییر کرد. این بازۀ زمانی با درگیریهای مسلحانه، آسیب به زیرساختهای شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی همراه شد که به گفتۀ ناظران، حاکی از هدف قرار گرفتن مراکز فرهنگی و دینی بود. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونتها و تخریبهای صورت گرفته را نتیجۀ برنامهریزی و مداخلۀ گروههای مسلح و سرویسهای اطلاعاتی برخی کشورها از جمله آمریکا و اسرائیل عنوان کردند. در ادامه این رویدادها، در ۲۲ دیماه ۱۴۰۴، راهپیماییهای گستردهای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونتهای خیابانی برگزار شد که مشارکتکنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1134421/بیانیه-شورای-امنیت-کشور-درباره-ناآرامی-های-دیماه-یک-جنایت-تمام-عیار-علیه-ملت-ایران-شکل-گرفت «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامیهای دیماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
== جریانها و گروههای شرکتکننده در اغتشاشات == | |||
{| class="wikitable" | |||
|نام گروه / جریان | |||
|نوع فعالیت | |||
|جزئیات میدانی | |||
|- | |||
|سرویسهای جاسوسی (موساد و سیا) | |||
|هدایت راهبردی، تسلیحاتی و اعلام حضور صریح در میدان. | |||
|مایک پمپئو و رسانههای اسرائیلی به حضور عوامل مسلط به زبان فارسی در خیابانها اذعان کردند. | |||
|- | |||
|جریان سلطنتطلب (رضا پهلوی) | |||
|صدور فراخوان برای تجمع و ایجاد انحراف در مطالبات اقتصادی. | |||
|فراخوانهای ۱۸ و ۱۹ دیماه که به درگیریهای خیابانی منجر شد، به این جریان منتسب شده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | |||
|- | |||
|سازمان مجاهدین خلق | |||
|مدیریت و هدایت عملیاتی آشوبها و تبادل پیام با سرشبکهها در داخل. | |||
|این سازمان رسماً از جانباختن یکی از وابستگان خود در بلوار وکیلآباد مشهد خبر داد. | |||
|- | |||
|گروهکهای تجزیهطلب کومله، پاک و پژاک و | |||
|مشارکت مسلحانه در مناطق غربی و اجماع برای ورود به میدان. | |||
|اعتراف عبدالله مهتدی به حضور میدانی و گزارشهای رویترز از حضور نیروهای مسلح این گروهها در داخل خاک ایران.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AC%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%B8%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |||
|- | |||
|جیشالعدل | |||
|حمله به مراکز نظامی در جنوب شرق کشور. | |||
|حمله به پاسگاه جنگل راسک در استان سیستان و بلوچستان همزمان با ناآرامیهای کشوری.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AC%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%B8%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |||
|- | |||
|فرقه دراویش (گنابادی و ریاستارت) | |||
|نفوذ اجتماعی از طریق مراکز خیریه و حمله به اماکن مذهبی. | |||
|شاخه ریاستارتی متهم به آتش زدن مساجد و شاخه گنابادی دارای سابقه درگیری مسلحانه در سالهای ۹۰ و ۹۶ است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1782312/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D8%AD-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF «پشتپرده یارگیری فرقههای تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، وبسایت مشرق.]</ref> | |||
|- | |||
|هستههای نفوذی در تهران | |||
|انجام اقدامات تخریبی و خطدهی به تجمعات پایتخت. | |||
|دستگیری لیدرهایی در تهران که طبق گزارشها از استانهای غربی آمده و با گروهک کومله در ارتباط بودند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AC%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%B8%D9%84%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |||
|- | |||
|سلبریتیها | |||
|تشویق مردم به اغتشاشات<ref>«'''شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر'''»، خبرگزاری فارس</ref> | |||
|تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نرید<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/%D8%B3%D9%84%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D8%A2%D8%B4%D9%88%D8%A8-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «سلبریتیهایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وبسایت تابناک.]</ref> | |||
|} | |||
== علل و عوامل اغتشاشات == | == علل و عوامل اغتشاشات == | ||
| خط ۳۸: | خط ۷۷: | ||
|گفتگو با خبرنگاران | |گفتگو با خبرنگاران | ||
|الگوسازی از ونزوئلا | |الگوسازی از ونزوئلا | ||
|مقایسه وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، | |مقایسه وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، رییسجمهور ونزوئلا. | ||
|- | |- | ||
|۲۰ دی | |۲۰ دی | ||
| خط ۲۹۲: | خط ۳۳۱: | ||
* «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی دربارهٔ ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی دربارهٔ ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «پشتپرده یارگیری فرقههای تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، وبسایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 11 بهمن 1404ش. | |||
* «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۲۹۷: | خط ۳۳۷: | ||
* «تعداد شهدا و جانباختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش. | * «تعداد شهدا و جانباختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش. | ||
* «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 1 بهمن 1404ش. | |||
* «در ۱۸ و ۱۹ دیماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: 23 دی 1404ش. | * «در ۱۸ و ۱۹ دیماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: 23 دی 1404ش. | ||
* «دستهای آشکار پشت آشوب»، وبسایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش. | * «دستهای آشکار پشت آشوب»، وبسایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۳۰۳: | خط ۳۴۴: | ||
* «روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه»، وبسایت روزنامۀ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1404ش. | * «روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه»، وبسایت روزنامۀ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1404ش. | ||
* «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردستههای اغتشاشات در بالا بردن تعداد جانباختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بیتوجه میسوزد»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردستههای اغتشاشات در بالا بردن تعداد جانباختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بیتوجه میسوزد»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «سلبریتیهایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 4 بهمن 1404ش. | |||
* «شعار نمایندگان مجلس در محکومیت اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش. | * «شعار نمایندگان مجلس در محکومیت اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش. | * «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش. | ||
