حذف ردهها |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''ایدز'''</big>؛ سندرم نقص ایمنی اکتسابی. | <big>'''ایدز'''</big>؛ سندرم نقص ایمنی اکتسابی. | ||
ایدز یک ویروس آسیبرسان به سیستم ایمنی بدن است که تقریباً همۀ ابعاد اجتماعی و اقتصادی فرد بیمار از این بیماری تأثیر میپذیرد. این بیماری اکنون، چهارمین عامل مرگومیر در جهان است.این ویروس آخرین و جدیترین مرحلة عفونت اِچآیوی (HIV) است که از طریق خون، شیر | ایدز یک ویروس آسیبرسان به سیستم ایمنی بدن است که تقریباً همۀ ابعاد اجتماعی و اقتصادی فرد بیمار از این بیماری تأثیر میپذیرد. این بیماری اکنون، چهارمین عامل مرگومیر در جهان است.این ویروس آخرین و جدیترین مرحلة عفونت اِچآیوی (HIV) است که از طریق خون، [[شیر مادر]]، بزاق دهان، مایعات واژن و منی انتقال پیدا میکند. راه تشخیص اچآیوی، آزمایش خون است و درمان قطعی برای این بیماری یافت نشده است. انگارههای نادرست فراوانی در مورد ایدز در جهان وجود دارد. | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
ایدز بیماری ویروسی است که سبب اختلال در ساختار دفاعی بدن شده و میتواند زمینهساز ابتلا به بیماریهای دیگر شود.<ref> [https://vajehyab.com/moein/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2?q=%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژة ایدز، وبسایت واژهیاب.]</ref> | ایدز بیماری ویروسی است که سبب اختلال در ساختار دفاعی بدن شده و میتواند زمینهساز ابتلا به بیماریهای دیگر شود.<ref> [https://vajehyab.com/moein/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2?q=%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2 معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژة ایدز، وبسایت واژهیاب.]</ref> | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
در دهة 1930م در غرب آفریقا، اچآیوی از طریق ویروسی مخصوص در شامپانزهها به وجود آمد. دانشمندان معتقدند که این ویروس در شامپانزهها به نام اسآیوی بوده است و وقتی از طریق شکار و استفاده از گوشت آن به انسان انتقال پیدا کرد به اچآیوی جهش یافت. این ویروس بهتدریج در سراسر آفریقا و سپس به سایر نقاط جهان گسترش پیدا کرد.<ref> [https://ircha.tums.ac.ir/%D8%A7%DA%86-%D8%A2%DB%8C-%D9%88%DB%8C%E2%81%84%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F «HIV/AIDS چیست؟»، وبسایت مرکز تحقیقات ایدز ایران.] </ref> | در دهة 1930م در غرب آفریقا، اچآیوی از طریق ویروسی مخصوص در شامپانزهها به وجود آمد. دانشمندان معتقدند که این ویروس در شامپانزهها به نام اسآیوی بوده است و وقتی از طریق شکار و استفاده از گوشت آن به انسان انتقال پیدا کرد به اچآیوی جهش یافت. این ویروس بهتدریج در سراسر آفریقا و سپس به سایر نقاط جهان گسترش پیدا کرد.<ref> [https://ircha.tums.ac.ir/%D8%A7%DA%86-%D8%A2%DB%8C-%D9%88%DB%8C%E2%81%84%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F «HIV/AIDS چیست؟»، وبسایت مرکز تحقیقات ایدز ایران.] </ref> | ||
==ورود ایدز به ایران== | ==ورود ایدز به ایران== | ||
اوایل دهة 1360ش ابتلا به ویروس ایدز در بین بیماران هموفیلی که فراوردههای خونی از اروپای غربی دریافت کرده بودند، بهطور پنهانی آغاز شد و پس از آن در میان افراد معتاد به مواد مخدر که از سرسوزن مشترک استفاده میکردند، شیوع پیدا کرد؛<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5713077/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF «ایدز کی و چگونه وارد ایران شد؟»، وبسایت خبرنگاران جوان.]</ref> اما اولین مورد ثبتشدۀ ابتلا به این ویروس به یک کودک ششسالۀ مبتلا به بیماری هموفیلی در سال 1366ش مربوط است که از فراوردههای خونی آلوده به ایدز و هپاتیت c وارد شده از فرانسه استفاده کرده بود.<ref>[https://www.rajanews.com/news/157258 «ایدز چگونه وارد ایران شد؟»، وبسایت رجانیوز.]</ref> | اوایل دهة 1360ش ابتلا به ویروس ایدز در بین بیماران هموفیلی که فراوردههای خونی از اروپای غربی دریافت کرده بودند، بهطور پنهانی آغاز شد و پس از آن در میان افراد معتاد به [[مواد مخدر]] که از سرسوزن مشترک استفاده میکردند، شیوع پیدا کرد؛<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5713077/%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%A9%DB%8C-%D9%88-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF «ایدز کی و چگونه وارد ایران شد؟»، وبسایت خبرنگاران جوان.]</ref> اما اولین مورد ثبتشدۀ ابتلا به این ویروس به یک کودک ششسالۀ مبتلا به بیماری هموفیلی در سال 1366ش مربوط است که از فراوردههای خونی آلوده به ایدز و هپاتیت c وارد شده از فرانسه استفاده کرده بود.<ref>[https://www.rajanews.com/news/157258 «ایدز چگونه وارد ایران شد؟»، وبسایت رجانیوز.]</ref> | ||
==تفاوت ایدز با اچآیوی== | ==تفاوت ایدز با اچآیوی== | ||
این ویروس بر گلبولهای سفید بهخصوص لنوفیستها که عامل مهم مبارزه با عفونتها است، اثر میگذارد و مقاومت بدن در برابر بیماریها را از بین میبرد.<ref>[https://ircha.tums.ac.ir/%D8%A7%DA%86-%D8%A2%DB%8C-%D9%88%DB%8C%E2%81%84%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F «HIV/AIDS چیست؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی تهران.]</ref> | این ویروس بر گلبولهای سفید بهخصوص لنوفیستها که عامل مهم مبارزه با عفونتها است، اثر میگذارد و مقاومت بدن در برابر بیماریها را از بین میبرد.<ref>[https://ircha.tums.ac.ir/%D8%A7%DA%86-%D8%A2%DB%8C-%D9%88%DB%8C%E2%81%84%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F «HIV/AIDS چیست؟»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی تهران.]</ref> ویروس اچآیوی متصل به سلولهای سیستم ایمنی بدن است و این سیستم را ضعیف میکند.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/what-is-aids/ رادمنش، «بیماری ایدز چیست؟ علائم، راههای انتقال و جدیدترین درمان ویروس hiv»، وبسایت درمانکده.]</ref> با کاهش تعداد سلولهای CD4 در هر میلیمتر مکعب خون به کمتر از 200 سلول، سیستم ایمنی بدن ضعیف میشود و فرد در معرض بیماری اچآیوی قرار میگیرد<ref>[https://www.homeca.ir/mag/healthy-life/sexual-health/what-is-hiv «ایدز چیست؟ + دانستنیهای مهم در مورد ویروس HIV»، وبسایت هومکا.]</ref> و در صورت درمان نشدن، این بیماری به ایدز تبدیل میشود. ایدز در واقع آخرین مرحلة اچآیوی است.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/what-is-aids/ رادمنش، «بیماری ایدز چیست؟ علائم، راههای انتقال و جدیدترین درمان ویروس hiv»، وبسایت درمانکده.]</ref> | ||
ویروس اچآیوی متصل به سلولهای سیستم ایمنی بدن است و این سیستم را ضعیف میکند.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/what-is-aids/ رادمنش، «بیماری ایدز چیست؟ علائم، راههای انتقال و جدیدترین درمان ویروس hiv»، وبسایت درمانکده.]</ref> با کاهش تعداد سلولهای CD4 در هر میلیمتر مکعب خون به کمتر از 200 سلول، سیستم ایمنی بدن ضعیف میشود و فرد در معرض بیماری اچآیوی قرار میگیرد<ref>[https://www.homeca.ir/mag/healthy-life/sexual-health/what-is-hiv «ایدز چیست؟ + دانستنیهای مهم در مورد ویروس HIV»، وبسایت هومکا.]</ref> و در صورت درمان نشدن، این بیماری به ایدز تبدیل میشود. ایدز در واقع آخرین مرحلة اچآیوی است.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/what-is-aids/ رادمنش، «بیماری ایدز چیست؟ علائم، راههای انتقال و جدیدترین درمان ویروس hiv»، وبسایت درمانکده.]</ref> | |||
==روز جهانی مبارزه با ایدز== | ==روز جهانی مبارزه با ایدز== | ||
[[پرونده:روز-جهانی-ایدز.jpg|بندانگشتی|362x362پیکسل|روز جهانی مبارزه با ایدز در هند]] | [[پرونده:روز-جهانی-ایدز.jpg|بندانگشتی|362x362پیکسل|روز جهانی مبارزه با ایدز در هند]] | ||
در سال 1988م، اول دسامبر بهعنوان روز جهانی بیماری ایدز نامگذاری<ref> [https://ircha.tums.ac.ir/%D8%A7%DA%86-%D8%A2%DB%8C-%D9%88%DB%8C%E2%81%84%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F «HIV/AIDS چیست؟»، وبسایت مرکز تحقیقات ایدز ایران.]</ref> و در سال 1991م روبان قرمز بهعنوان نماد بینالمللی آگاهیرسانی و حمایت از بیماران مبتلا به ایدز انتخاب شد. در این روز برخی از افراد روبان قرمز میبندند تا بدین وسیله مراقبت در برابر HIV را به دیگران تذکر دهند.<ref> [https://arakmu.ac.ir/valiasrhos/fa/page/2170/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2 «روز جهانی مبارزه با ایدز»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> | در سال 1988م، اول دسامبر بهعنوان روز جهانی بیماری ایدز نامگذاری<ref> [https://ircha.tums.ac.ir/%D8%A7%DA%86-%D8%A2%DB%8C-%D9%88%DB%8C%E2%81%84%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F «HIV/AIDS چیست؟»، وبسایت مرکز تحقیقات ایدز ایران.]</ref> و در سال 1991م [[روبان قرمز]] بهعنوان نماد بینالمللی آگاهیرسانی و حمایت از بیماران مبتلا به ایدز انتخاب شد. در این روز برخی از افراد روبان قرمز میبندند تا بدین وسیله مراقبت در برابر HIV را به دیگران تذکر دهند.<ref> [https://arakmu.ac.ir/valiasrhos/fa/page/2170/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2 «روز جهانی مبارزه با ایدز»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اراک.]</ref> | ||
==راه انتقال ویروس HIV== | ==راه انتقال ویروس HIV== | ||
*رابطة جنسی: از طریق واژن، مقعد یا دهان، ورود مایع منی یا ترشحات خونی از فرد آلوده به فرد دیگر؛ | *[[رابطه جنسی|رابطة جنسی]]: از طریق واژن، مقعد یا دهان، ورود مایع منی یا ترشحات خونی از فرد آلوده به فرد دیگر؛ | ||
*به اشتراک گذاشتن وسایل مشترک: مثل سوزن و سرسرنگ (و سایر ابزار مواد مخدر تزریقی)؛ | *به اشتراک گذاشتن وسایل مشترک: مثل سوزن و سرسرنگ (و سایر ابزار مواد مخدر تزریقی)؛ | ||
*انتقال خون؛ | *انتقال خون؛ | ||
*بارداری و زایمان: مادران آلوده میتوانند ویروس را به جنین خود منتقل کند؛<ref> [https://mendel-lab.com/blog/1399/10/13/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-101877 «بیماری ایدز چیست و چه نشانههایی دارد؟»، وبسایت آزمایشگاه مندل.]</ref> | *[[بارداری]] و [[زایمان]]: مادران آلوده میتوانند ویروس را به جنین خود منتقل کند؛<ref> [https://mendel-lab.com/blog/1399/10/13/%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-101877 «بیماری ایدز چیست و چه نشانههایی دارد؟»، وبسایت آزمایشگاه مندل.]</ref> | ||
*دوران شیردهی؛ | *دوران شیردهی؛ | ||
*از طریق پیش جویدن: مادری غذا را بجود و در دهان فرزندش بگذارد. | *از طریق پیش جویدن: مادری غذا را بجود و در دهان فرزندش بگذارد. | ||
