imported>منیژه صفرعلیزاده
 
imported>سلیمانی
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:Arafat pilgrims.jpg|جایگزین=لباس احرام|بندانگشتی|سه پسر جوان با لباس احرام]]
'''<big>لباس احرام</big>'''؛ لباس ویژۀ اعمال حج و عمره.
'''<big>لباس احرام</big>'''؛ لباس ویژۀ اعمال حج و عمره.


خط ۵: خط ۶:
احرام به‌معنی بر خود حرام کردن بعضی چیزها پیش از زیارت کعبه است<ref> [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85&d=en دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ احرام، وب‌سایت واژه‌یاب.] </ref>  و به‌ لباسی که حاجیان به نیت احرام هنگام رسیدن به میقات برای انجام مناسک حج می‌پوشند، لباس احرام گفته می‌شود.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D9%87+%D9%94+%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ جامۀ احرام، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref>  
احرام به‌معنی بر خود حرام کردن بعضی چیزها پیش از زیارت کعبه است<ref> [https://www.vajehyab.com/?q=%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85&d=en دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ احرام، وب‌سایت واژه‌یاب.] </ref>  و به‌ لباسی که حاجیان به نیت احرام هنگام رسیدن به میقات برای انجام مناسک حج می‌پوشند، لباس احرام گفته می‌شود.<ref> [https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D9%87+%D9%94+%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85 دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ جامۀ احرام، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref>  
==فلسفۀ لباس احرام==
==فلسفۀ لباس احرام==
* بیرون‌شدن دلبستگی‌های دنیا؛<ref> [https://www.mehrnews.com/news/1717686/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%8 «چرا باید برای احرام لباس سفید پوشید؟/ ورود به حریم یار با لباس آخرت»، خبرگزاری مهر.]</ref>
*بیرون‌شدن دلبستگی‌های دنیا؛<ref> [https://www.mehrnews.com/news/1717686/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%8 «چرا باید برای احرام لباس سفید پوشید؟/ ورود به حریم یار با لباس آخرت»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* یکسانی فقیر و غنی و برتری نداشتن یکی بر دیگری جز در تقوا؛<ref>سورۀ حجرات، آیۀ 13.</ref>
*یکسانی فقیر و غنی و برتری نداشتن یکی بر دیگری جز در تقوا؛<ref>سورۀ حجرات، آیۀ 13.</ref>
* دور شدن از تفاخر و خودنمایی؛<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/162198/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF «چرا باید برای احرام لباس سفید پوشید؟»، خبرگزاری مشرق نیوز.]</ref>
*دور شدن از تفاخر و خودنمایی؛<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/162198/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF «چرا باید برای احرام لباس سفید پوشید؟»، خبرگزاری مشرق نیوز.]</ref>
* کفن مانند بودن و یاد مرگ و قیامت؛<ref>خمینی، تحریرالوسیله، 1365ش، ج1، ص 75.</ref>
*کفن مانند بودن و یاد مرگ و قیامت؛<ref>خمینی، تحریرالوسیله، 1365ش، ج1، ص 75.</ref>
* دور کردن لباس گناه و پوشیدن لباس اطاعت؛<ref>جوادی آملی، عرفان حج، 1378ش، ص۴۷-۴۸.</ref>
*دور کردن لباس گناه و پوشیدن لباس اطاعت؛<ref>جوادی آملی، عرفان حج، 1378ش، ص۴۷-۴۸.</ref>
* یکپارچگی و یک‌رنگی حاجیان؛<ref>[http://www.hajij.com/fa/hadj/learning-hijaz/item/6233-2021-03-21-20-57-08 «چرا لباس احرام سپید است؟»، وب‌سایت رواق الحجاج]</ref>  
*یکپارچگی و یک‌رنگی حاجیان؛<ref>[http://www.hajij.com/fa/hadj/learning-hijaz/item/6233-2021-03-21-20-57-08 «چرا لباس احرام سپید است؟»، وب‌سایت رواق الحجاج]</ref>
==لباس احرام آقایان==
==لباس احرام آقایان==
مَرد مُحرِم پس از خارج‌کردن تمامی لباس‌های دوخته شده از تن (حتی لباس‌های زیر)، دو تکه پارچۀ بدون دوخت می‌پوشد؛<ref>مفید، المقنعة،۱۴۱۰ق، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>  جامه‌ای که به دور کمر می‌بندد و از ناف تا زانو است، «إزار» یا «لُنگ» و لباسی را که مانند عبا به شانه می‌اندازد، «ردا» می‌گویند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/نازک خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص۷۰.]</ref>  
مَرد مُحرِم پس از خارج‌کردن تمامی لباس‌های دوخته شده از تن (حتی لباس‌های زیر)، دو تکه پارچۀ بدون دوخت می‌پوشد؛<ref>مفید، المقنعة،۱۴۱۰ق، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>  جامه‌ای که به دور کمر می‌بندد و از ناف تا زانو است، «إزار» یا «لُنگ» و لباسی را که مانند عبا به شانه می‌اندازد، «ردا» می‌گویند.<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/نازک خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص۷۰.]</ref>  
خط ۱۸: خط ۱۹:


==شروط لباس احرام==
==شروط لباس احرام==
# نیت اطاعت از امر الهی هنگام پوشیدن لباس؛<ref> [https://makarem.ir/main.aspx?reader=1&pid=61803&lid=0&mid=5787 «پوشیدن لباس احرام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.]</ref>  
#نیت اطاعت از امر الهی هنگام پوشیدن لباس؛<ref> [https://makarem.ir/main.aspx?reader=1&pid=61803&lid=0&mid=5787 «پوشیدن لباس احرام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.]</ref>
# نازک نبودن؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/نازک خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص۷۰.]</ref>      
#نازک نبودن؛<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/نازک خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص۷۰.]</ref>
# نجس نبودن؛<ref>  [http://lib.eshia.ir/71334/28/274/192 خوئی، موسوعة الامام الخویی، 1418ق، ج28، ص274.]</ref>  
#نجس نبودن؛<ref>  [http://lib.eshia.ir/71334/28/274/192 خوئی، موسوعة الامام الخویی، 1418ق، ج28، ص274.]</ref>
# از ابریشم خالص نبودن؛<ref>  [http://lib.eshia.ir/71334/28/275/حرمة خوئی، موسوعة الامام الخویی، 1418ق، ج28، ص275.]</ref>  
#از ابریشم خالص نبودن؛<ref>  [http://lib.eshia.ir/71334/28/275/حرمة خوئی، موسوعة الامام الخویی، 1418ق، ج28، ص275.]</ref>
# از اجزای حیوان حرام‌گوشت نبودن؛<ref> [https://makarem.ir/main.aspx?reader=1&pid=61803&lid=0&mid=5787 «پوشیدن لباس احرام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.]</ref>  
#از اجزای حیوان حرام‌گوشت نبودن؛<ref> [https://makarem.ir/main.aspx?reader=1&pid=61803&lid=0&mid=5787 «پوشیدن لباس احرام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی.]</ref>
# خوشبو نبودن؛<ref>علامه حلی، تذکرة الفقها، 1416ق، ج۷، ص۳۹۶.</ref>  
#خوشبو نبودن؛<ref>علامه حلی، تذکرة الفقها، 1416ق، ج۷، ص۳۹۶.</ref>
# نپوشاندن صورت؛<ref>علامه حلی، تحریرالأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، 1420ق، ج2، ص32 .</ref>
#نپوشاندن صورت؛<ref>علامه حلی، تحریرالأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، 1420ق، ج2، ص32 .</ref>
   
   
==زمان پوشیدن لباس احرام==
==زمان پوشیدن لباس احرام==
خط ۳۱: خط ۳۲:
به‌اتفاق فقیهان شیعه و اهل‌سنت پوشیدن لباس احرام قبل از نیت احرام و لبیک گفتن واجب دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/گفتن خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص۷۰.] </ref>  
به‌اتفاق فقیهان شیعه و اهل‌سنت پوشیدن لباس احرام قبل از نیت احرام و لبیک گفتن واجب دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/گفتن خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص۷۰.] </ref>  
==مکان پوشیدن لباس احرام==  
==مکان پوشیدن لباس احرام==  
حاجیان در میقات لباس احرام می‌پوشند. فقها از پنج میقات (مسجد شجره، جُحفه، وادی عقیق، یَلملَم و قرن المنازل) نام برده‌اند.<ref>شهید اول، الدروس الشرعیة، 1412ق، ج3، ص160.</ref>  
حاجیان در میقات لباس احرام می‌پوشند. فقها از پنج میقات (مسجد شجره، جُحفه، وادی عقیق، یَلملَم و قرن المنازل) نام برده‌اند.<ref>شهید اول، الدروس الشرعیة، 1412ق، ج3، ص160.</ref>
[[پرونده:174315 503.jpg|جایگزین=لباس احرام بانوان ایرانی|بندانگشتی|بانوان هنرمند ایرانی در لباس احرام ]]
 
==رنگ لباس احرام==
==رنگ لباس احرام==
رنگ خاصی برای لباس احرام زن شرط نیست؛ ولی انتخاب رنگ سفید، نیکو، پاک، طیب و مستحب دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/گفتن خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص77.] ؛ [http://lib.eshia.ir/10153/11/304/أبيض نراقی، مستند الشیعة فی احکام الشریعة، 1429ق، ج۱۱، ص۳۰۴.]</ref>  امروزه پوشیدن چادر و لباس سفید یکی از لباس‌های رایج بانوان در اعمال حج است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85 «احرام»، ویکی شیعه.]  </ref>  
رنگ خاصی برای لباس احرام زن شرط نیست؛ ولی انتخاب رنگ سفید، نیکو، پاک، طیب و مستحب دانسته شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/11190/2/70/گفتن خمینی، موسوعة الامام الخمینی (مناسک حج)، 1392ش، ج2، ص77.] ؛ [http://lib.eshia.ir/10153/11/304/أبيض نراقی، مستند الشیعة فی احکام الشریعة، 1429ق، ج۱۱، ص۳۰۴.]</ref>  امروزه پوشیدن چادر و لباس سفید یکی از لباس‌های رایج بانوان در اعمال حج است.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/%D8%A7%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%85 «احرام»، ویکی شیعه.]  </ref>  
خط ۴۳: خط ۴۶:
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
* ابن‌قدامه، عبدالله بن احمد، المغنی، قاهره، مکتبة القاهرة، ۱۳۸۸ق.  
*ابن‌قدامه، عبدالله بن احمد، المغنی، قاهره، مکتبة القاهرة، ۱۳۸۸ق.
* «احرام»،  ویکی حج، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
*«احرام»،  ویکی حج، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
* «استفاده از لباس احرام نانویی در حج ۲۰۲۱»، پایگاه خبری فناوری نانو ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ مرداد ۱۴00ش.
*«استفاده از لباس احرام نانویی در حج ۲۰۲۱»، پایگاه خبری فناوری نانو ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ مرداد ۱۴00ش.
* «پوشیدن لباس احرام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
*«پوشیدن لباس احرام»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
* «پوشش پيشنهادی برای بانوان مشرف به حج»، پایگاه اطلاع‌رسانی حج، خبرگزاری مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب:21 مرداد 1394ش.
*«پوشش پيشنهادی برای بانوان مشرف به حج»، پایگاه اطلاع‌رسانی حج، خبرگزاری مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب:21 مرداد 1394ش.
* جمعی از نویسندگان، استفتائات جدید، بی‌جا، 1393ش.
*جمعی از نویسندگان، استفتائات جدید، بی‌جا، 1393ش.
* جوادی آملی، عبدالله، عرفان حج، قم، مشعر، ۱۳۷۸ش.
*جوادی آملی، عبدالله، عرفان حج، قم، مشعر، ۱۳۷۸ش.
* «چادر ملی به‌عنوان چادر احرام برای بانوان ایرانی» وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 2 خرداد 1388ش.
*«چادر ملی به‌عنوان چادر احرام برای بانوان ایرانی» وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 2 خرداد 1388ش.
* «چرا باید برای  احرام لباس سفید پوشید؟»، خبرگزاری مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: 21 مهر 1391ش.
*«چرا باید برای  احرام لباس سفید پوشید؟»، خبرگزاری مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: 21 مهر 1391ش.
* «چرا باید برای احرام لباس سفید پوشید؟/ ورود به حریم یار با لباس آخرت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 مهر 1391ش.
*«چرا باید برای احرام لباس سفید پوشید؟/ ورود به حریم یار با لباس آخرت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 مهر 1391ش.
* «چرا لباس احرام سپید است؟»، وب‌سایت رواق الحجاج، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
*«چرا لباس احرام سپید است؟»، وب‌سایت رواق الحجاج، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
* خمینی، سید‌روح الله، تحریرالوسیله، قم، مؤسسه دارالعلم، چاپ اول، 1365ش.
*خمینی، سید‌روح الله، تحریرالوسیله، قم، مؤسسه دارالعلم، چاپ اول، 1365ش.
* خمینى، سید روح‌الله، مناسک الحج (بالعربية)، موسوعة الإمام الخميني، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ‌نهم، 1392ش.
*خمینى، سید روح‌الله، مناسک الحج (بالعربية)، موسوعة الإمام الخميني، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ‌نهم، 1392ش.
* خوئی، سید ابوالقاسم، موسوعة الامام خوئی، قم، مؤسسة الخوئي الإسلامية، 1418ق.
*خوئی، سید ابوالقاسم، موسوعة الامام خوئی، قم، مؤسسة الخوئي الإسلامية، 1418ق.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 26 آذر 1401ش.
*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 26 آذر 1401ش.
* رافعی، عبدالکریم بن محمد، فتح العزیز، دار الفکر، بی‌تا.
*رافعی، عبدالکریم بن محمد، فتح العزیز، دار الفکر، بی‌تا.
* زحیلی، وهبة الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق، دار الفکر، ۱۴۱۸ق.
*زحیلی، وهبة الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق، دار الفکر، ۱۴۱۸ق.
* سبحانی، جعفر، الحج في الشريعة الإسلامية الغراء، قم، موسسه الامام الصادق،‬ 1382ش.
*سبحانی، جعفر، الحج في الشريعة الإسلامية الغراء، قم، موسسه الامام الصادق،‬ 1382ش.
* «شرایط لباس احرام بانوان»، وب‌سایت تبیان، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
*«شرایط لباس احرام بانوان»، وب‌سایت تبیان، تاریخ بازدید: 26 دی 1401ش.
* شهید الثانی، زین‌الدین بن علی، مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الإسلام، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة، ۱۴۲۵ق.
*شهید الثانی، زین‌الدین بن علی، مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الإسلام، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة، ۱۴۲۵ق.
* شهید اول، الدروس الشرعیه فی فقه الامامیة، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۲ق.
*شهید اول، الدروس الشرعیه فی فقه الامامیة، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۲ق.
* شیخ طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، به کوشش علی خراسانی و دیگران، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۹ق.
*شیخ طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، به کوشش علی خراسانی و دیگران، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۹ق.
* صافی گلپایگانی، لطف‌الله، مناسک حج، قم، مؤسسه حضرت معصومه، 1380ش.
*صافی گلپایگانی، لطف‌الله، مناسک حج، قم، مؤسسه حضرت معصومه، 1380ش.
* علامه حلی، حسن بن یوسف، تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، تصحیح جعفر سبحانی، قم،‌ موسسة ‌الإمام ‌الصادق، ۱۴۲۰ق.
*علامه حلی، حسن بن یوسف، تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة، تصحیح جعفر سبحانی، قم،‌ موسسة ‌الإمام ‌الصادق، ۱۴۲۰ق.
* علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، قم، موسسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
*علامه حلی، حسن بن یوسف، تذکرة الفقهاء، قم، موسسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
* فاضل لنکرانی، محمد، تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيلة - الحج، قم، حوزه العلميه، 1428ق.
*فاضل لنکرانی، محمد، تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيلة - الحج، قم، حوزه العلميه، 1428ق.
* فخر الرازی، التفسیر الکبیر، قم، دفتر تبلیغات، ۱۴۱۳ق.
*فخر الرازی، التفسیر الکبیر، قم، دفتر تبلیغات، ۱۴۱۳ق.
* کاشانی، علاء الدین، بدائع الصنایع، پاکستان، المکتبة الحبیبیه، ۱۴۰۹ق.
*کاشانی، علاء الدین، بدائع الصنایع، پاکستان، المکتبة الحبیبیه، ۱۴۰۹ق.
* لباس احرام : ۲۵ پرسش و پاسخ در مورد لباس حج، وب‌سایت دلگرام، تاریخ بازدید: 26 آذر 1401ش.
*لباس احرام : ۲۵ پرسش و پاسخ در مورد لباس حج، وب‌سایت دلگرام، تاریخ بازدید: 26 آذر 1401ش.
* محقق داماد، سید علی، تقریر الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة کتاب الحج، مؤسسۀ چاپ عروج، چاپ اول، 1399ق.
*محقق داماد، سید علی، تقریر الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة کتاب الحج، مؤسسۀ چاپ عروج، چاپ اول، 1399ق.
* مفید، محمد بن محمد، المقنعه، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
*مفید، محمد بن محمد، المقنعه، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
* «مکان احرام»، مرکز تنظیم و نشر آثار آیه الله  بهجت، تاریخ درج مطلب 16 مهر ۱۳۹۴ش.
*«مکان احرام»، مرکز تنظیم و نشر آثار آیه الله  بهجت، تاریخ درج مطلب 16 مهر ۱۳۹۴ش.
* نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تحقیق و تعلیقه شیخ عباس قوچانی، بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، 1404ق.
*نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تحقیق و تعلیقه شیخ عباس قوچانی، بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، 1404ق.
* نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستند الشیعة فی احکام الشریعة، قم، مؤسسة آل‌البیت لإحیاء التراث، ۱۴۲۹ق.
*نراقی، احمد بن محمدمهدی، مستند الشیعة فی احکام الشریعة، قم، مؤسسة آل‌البیت لإحیاء التراث، ۱۴۲۹ق.
* نووی، أبو زكريا، المجموع شرح المهذب، دار الفکر، بی‌تا.  
*نووی، أبو زكريا، المجموع شرح المهذب، دار الفکر، بی‌تا.  
[[رده: ویکی‌رز]]
[[رده: ویکی‌رز]]