imported>الهام سادات میرترابی بدون خلاصۀ ویرایش |
imported>الهام سادات میرترابی بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
==تاثیر آب و هوا بر لباس محلی مازندرانی== | ==تاثیر آب و هوا بر لباس محلی مازندرانی== | ||
استان مازندران دارای آب و هوایی معتدل است و لباس مردم آن در فصلهای سرد و گرم تفاوت چندانی ندارد و مردم اغلب با پوشیدن یک کت و بالاپوش مشکل سرما را رفع میکنند.<ref>ملکی، «آشنایی با لباس محلی زنانه و مردانه استان مازندران»، وبسایت دامونباغ.</ref> | استان مازندران دارای آب و هوایی معتدل است و لباس مردم آن در فصلهای سرد و گرم تفاوت چندانی ندارد و مردم اغلب با پوشیدن یک کت و بالاپوش مشکل سرما را رفع میکنند.<ref>[https://damoonbagh.com/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ملکی، «آشنایی با لباس محلی زنانه و مردانه استان مازندران»، وبسایت دامونباغ.]</ref> | ||
==ویژگی لباسهای مردم مازندران== | ==ویژگی لباسهای مردم مازندران== | ||
پوشش مردان و زنان مازندرانی کاملاً پوشیده است و در آن، از پارچهها و رنگهای متنوع استفاده میشود که زیبایی و نشاط خاصی را به همراه دارد. این لباسها علاوه بر تطابق با شرایط اقلیمی، بهعنوان نماد هویت فرهنگی منطقه شناخته میشوند.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | پوشش مردان و زنان مازندرانی کاملاً پوشیده است و در آن، از پارچهها و رنگهای متنوع استفاده میشود که زیبایی و نشاط خاصی را به همراه دارد. این لباسها علاوه بر تطابق با شرایط اقلیمی، بهعنوان نماد هویت فرهنگی منطقه شناخته میشوند.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/8620762/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
==رنگهای به کار رفته در لباس مازندرانی== | ==رنگهای به کار رفته در لباس مازندرانی== | ||
لباسهای محلی مازنی از رنگهای مختلفی تشکیل شده که هر کدام از رنگها معنا و مفهوم خاصی دارد. این رنگها نیز همانند لباسها برگرفته از رنگهای طبیعت است که بر اساس رنگ فصول مختلف سال انتخاب میشوند.<ref>محمودیعالمی و علینژاد، «لباسهای بومی زنان مازندران»، 1400ش، ص12.</ref> | لباسهای محلی مازنی از رنگهای مختلفی تشکیل شده که هر کدام از رنگها معنا و مفهوم خاصی دارد. این رنگها نیز همانند لباسها برگرفته از رنگهای طبیعت است که بر اساس رنگ فصول مختلف سال انتخاب میشوند.<ref>[https://civilica.com/doc/1193335/ محمودیعالمی و علینژاد، «لباسهای بومی زنان مازندران»، 1400ش، ص12.]</ref> | ||
==مواد اولیه برای تولید پوشاک مازندرانی== | ==مواد اولیه برای تولید پوشاک مازندرانی== | ||
در گذشته مردم مازندران از پارچههایی از جنس نخ پنبه و نخ پشم برای تولید لباسهای خود استفاده میکردند که بر اساس موقعیت اجتماعی و اقتصادی فرد متفاوت بود. امروزه پارچهها از تنوع بالایی برخوردار هستند و مردم برای دوخت لباسهای خود از ابریشم، کتان، کرباس، پارچههای نمدی، چرم، پیت، ابریشم مصنوعی و فاستونی استفاده میکنند.<ref>ملکی، «آشنایی با لباس محلی زنانه و مردانه استان مازندران»، وبسایت دامونباغ.</ref> پوشاک محلی در شهرهای قاسمآباد، تالش، رودبار، رشت و سیاهکل تولید میشود.<ref>محمودیعالمی و علینژاد، «لباسهای بومی زنان مازندران»، 1400ش، ص11.</ref> | در گذشته مردم مازندران از پارچههایی از جنس نخ پنبه و نخ پشم برای تولید لباسهای خود استفاده میکردند که بر اساس موقعیت اجتماعی و اقتصادی فرد متفاوت بود. امروزه پارچهها از تنوع بالایی برخوردار هستند و مردم برای دوخت لباسهای خود از ابریشم، کتان، کرباس، پارچههای نمدی، چرم، پیت، ابریشم مصنوعی و فاستونی استفاده میکنند.<ref>[https://damoonbagh.com/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/ ملکی، «آشنایی با لباس محلی زنانه و مردانه استان مازندران»، وبسایت دامونباغ.]</ref> پوشاک محلی در شهرهای قاسمآباد، تالش، رودبار، رشت و سیاهکل تولید میشود.<ref>[https://civilica.com/doc/1193335/ محمودیعالمی و علینژاد، «لباسهای بومی زنان مازندران»، 1400ش، ص11.]</ref> | ||
==انواع لباس زنان مازندرانی== | ==انواع لباس زنان مازندرانی== | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
سرپوشهای زنان مازندرانی نهتنها بهعنوان پوشش، بلکه بهعنوان نمادی از باورها، سنتها و ویژگیهای فرهنگی این منطقه در طول تاریخ به شمار میرود. | سرپوشهای زنان مازندرانی نهتنها بهعنوان پوشش، بلکه بهعنوان نمادی از باورها، سنتها و ویژگیهای فرهنگی این منطقه در طول تاریخ به شمار میرود. | ||
'''چارقد''': نوعی روسری چهارگوش با طرحهای گلدار و به رنگ روشن است. جنس چارقدهای مازندرانی از چیت، ململ، وال و ابریشم است. زنان مازندرانی در جشنها و مراسمها از چهارقد سفید بههمراه آرایههای نقرهای به نام «سرچنگ» که در قسمت بالای پیشانی قرار میگیرد، استفاده میکنند.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''چارقد''': نوعی روسری چهارگوش با طرحهای گلدار و به رنگ روشن است. جنس چارقدهای مازندرانی از چیت، ململ، وال و ابریشم است. زنان مازندرانی در جشنها و مراسمها از چهارقد سفید بههمراه آرایههای نقرهای به نام «سرچنگ» که در قسمت بالای پیشانی قرار میگیرد، استفاده میکنند.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''سراقوچ''': کلاهی با لبههای کشدوزی شده است که زنان از آن برای پوشاندن موهای خود استفاده میکنند. این کلاه از جنس نخ است و الگویی شبیه کلاه نوزاد دارد.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''سراقوچ''': کلاهی با لبههای کشدوزی شده است که زنان از آن برای پوشاندن موهای خود استفاده میکنند. این کلاه از جنس نخ است و الگویی شبیه کلاه نوزاد دارد.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''مِندل''': نوعی سربند که بهصورت سهگوش روی چهارقد بسته میشود. جنس مندل از کتان است و زنان از آن بیشتر برای کارهای روزمره و کشاورزی استفاده میکنند.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''مِندل''': نوعی سربند که بهصورت سهگوش روی چهارقد بسته میشود. جنس مندل از کتان است و زنان از آن بیشتر برای کارهای روزمره و کشاورزی استفاده میکنند.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''زنبیلکِلا''': نوعی کلاه حصیری لبهدار که زنان آن را با گیاه مردابی میبافند و مناسب برای کار کشاورزی در هوای گرم و آفتابی است.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''زنبیلکِلا''': نوعی کلاه حصیری لبهدار که زنان آن را با گیاه مردابی میبافند و مناسب برای کار کشاورزی در هوای گرم و آفتابی است.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''مَکنا''': نوعی چهارقد بزرگ از جنس نخ پنبه یا ابریشم و گلابتون است که برای پوششاندامهای زنان به کار میرود و فقط گردی صورت پیدا است. یکی از روشهای سر کردن مکنا به این صورت است که زنان مازندرانی ابتدا گوشههای چهارقد را از زیر گردن به پشت سر برده و گره میزنند که به این روش بستن «گردهگوشی دوستِن» میگویند.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''مَکنا''': نوعی چهارقد بزرگ از جنس نخ پنبه یا ابریشم و گلابتون است که برای پوششاندامهای زنان به کار میرود و فقط گردی صورت پیدا است. یکی از روشهای سر کردن مکنا به این صورت است که زنان مازندرانی ابتدا گوشههای چهارقد را از زیر گردن به پشت سر برده و گره میزنند که به این روش بستن «گردهگوشی دوستِن» میگویند.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''گیسبند یا موباف''': بندی نازک با رشتههای تابیده شده از نخ برن است که زنان برای بستن موهای خود از آن استفاده میکنند. گیسبندها اغلب از رنگ سفید تهیه میشوند.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''گیسبند یا موباف''': بندی نازک با رشتههای تابیده شده از نخ برن است که زنان برای بستن موهای خود از آن استفاده میکنند. گیسبندها اغلب از رنگ سفید تهیه میشوند.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
===تنپوشهای زنان=== | ===تنپوشهای زنان=== | ||
تنپوشهای زنان مازندرانی از انواع مختلفی تشکیل شده است: | تنپوشهای زنان مازندرانی از انواع مختلفی تشکیل شده است: | ||
'''شلیته''': شلیته به دامن کوتاه یا بلندی میگویند که چینهای زیادی دارد و دور لبۀ پایین آن را سیاهک میدوزند که نوعی نوار سیاهرنگ است. استفاده از شلیته در جشنها، بهخصوص در رقصهای محلی کاربرد دارد.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> شلیته، جزء معروفترین پوشاک سنتی زنان مازندرانی است که در اصطلاح محلی به آن «شلهشلوار» یا «چرخشلوار» میگویند و بسته به توان مالی خانوادهها، برای دوخت آن ۵ تا ۱۰ متر پارچه نیاز است. جنس پارچههای شلیته را معمولاً از ابریشم، ساتن یا کودری انتخاب میکنند و بهدلیل پرچین بودن به آن «تنبون قمبلی» نیز میگویند.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''شلیته''': شلیته به دامن کوتاه یا بلندی میگویند که چینهای زیادی دارد و دور لبۀ پایین آن را سیاهک میدوزند که نوعی نوار سیاهرنگ است. استفاده از شلیته در جشنها، بهخصوص در رقصهای محلی کاربرد دارد.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> شلیته، جزء معروفترین پوشاک سنتی زنان مازندرانی است که در اصطلاح محلی به آن «شلهشلوار» یا «چرخشلوار» میگویند و بسته به توان مالی خانوادهها، برای دوخت آن ۵ تا ۱۰ متر پارچه نیاز است. جنس پارچههای شلیته را معمولاً از ابریشم، ساتن یا کودری انتخاب میکنند و بهدلیل پرچین بودن به آن «تنبون قمبلی» نیز میگویند.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''جومه''': پیراهنی مخصوص بانوان مازندرانی و شبیه به تونیک است که قد آن تا روی زانو میرسد. جومه معمولاً بهرنگ روشن است و جنس پارچۀ آن از کتان یا چیت انتخاب میشود. گاهی نیز در قسمت سرآستین، روی جادکمه و پایین لبۀ این لباس با سیاهدوزی تزیین میشود.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | '''جومه''': پیراهنی مخصوص بانوان مازندرانی و شبیه به تونیک است که قد آن تا روی زانو میرسد. جومه معمولاً بهرنگ روشن است و جنس پارچۀ آن از کتان یا چیت انتخاب میشود. گاهی نیز در قسمت سرآستین، روی جادکمه و پایین لبۀ این لباس با سیاهدوزی تزیین میشود.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/8620762/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
'''جلزقه''': نیمتنهای بدون آستین که زنان در فصل زمستان و در مراسمهای شادی مثل عروسی روی پیراهن میپوشند. یقۀ این نیمتنه بهصورت هفت یا گرد، جلوباز و دکمهدار است. جنس تکۀ جلوی جلزقه معمولاً از پارچۀ پشمی و پشت آن نوعی پارچه براق مثل آستر انتخاب میشود. جنس جلیقه زنان معمولاً از مخمل سرخ یا زرد بوده که روی آن را با سکههای قدیمی تزیین میکنند. در هزارجریب به این جلیقه که در جشنها و عروسیها استفاده میشود، «سیمپوش» میگویند. سیم پوش را افراد ثروتمند میپوشند.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''جلزقه''': نیمتنهای بدون آستین که زنان در فصل زمستان و در مراسمهای شادی مثل عروسی روی پیراهن میپوشند. یقۀ این نیمتنه بهصورت هفت یا گرد، جلوباز و دکمهدار است. جنس تکۀ جلوی جلزقه معمولاً از پارچۀ پشمی و پشت آن نوعی پارچه براق مثل آستر انتخاب میشود. جنس جلیقه زنان معمولاً از مخمل سرخ یا زرد بوده که روی آن را با سکههای قدیمی تزیین میکنند. در هزارجریب به این جلیقه که در جشنها و عروسیها استفاده میشود، «سیمپوش» میگویند. سیم پوش را افراد ثروتمند میپوشند.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''کُلیجه''': کتی بلند که آستینهای آن نیز بلند بوده و معمولاً زنان در فصل سرما آن را میپوشند. روی کلیجه سکههای عراقی و رضاشاهی آویزان و روی آن یراقدوزی شده است. کلیجه از جنس مخمل رنگی است و نوع دیگر آن که به «چکبن» معروف است، آستینی تا روی آرنج دارد.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''کُلیجه''': کتی بلند که آستینهای آن نیز بلند بوده و معمولاً زنان در فصل سرما آن را میپوشند. روی کلیجه سکههای عراقی و رضاشاهی آویزان و روی آن یراقدوزی شده است. کلیجه از جنس مخمل رنگی است و نوع دیگر آن که به «چکبن» معروف است، آستینی تا روی آرنج دارد.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''شرف''': نوعی شال گردن به طول ۱ تا ۲ متر و عرض ۲۰ سانتیمتر که زنان آن را در زمستان دور کمر یا گردن خود میپیچند. جنس شرف مازندرانی از نخ پشمی است.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''شرف''': نوعی شال گردن به طول ۱ تا ۲ متر و عرض ۲۰ سانتیمتر که زنان آن را در زمستان دور کمر یا گردن خود میپیچند. جنس شرف مازندرانی از نخ پشمی است.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''پاتوئه''': نوعی شال بلند که زنان در روزهای سرد سال آن را دور پای خود میپیچند و به وسیلۀ بندهایی آن را به پا ثابت میکنند.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> جنس پاتوئه از پشم یا ابریشم است. در برخی نقاط مازندران به پاتوئه «گزی» یا «چرمدله» نیز میگویند.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''پاتوئه''': نوعی شال بلند که زنان در روزهای سرد سال آن را دور پای خود میپیچند و به وسیلۀ بندهایی آن را به پا ثابت میکنند.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> جنس پاتوئه از پشم یا ابریشم است. در برخی نقاط مازندران به پاتوئه «گزی» یا «چرمدله» نیز میگویند.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''بالکش''': زنان روستایی بههنگام پخت نان و برای چسباندن خمیر به دیوارۀ تنور از بالکش یا بالپیچ استفاده میکنند. زنان بالکش را دور انگشتان تا آرنج خود میبندند که جنس آن از پشم، نخ یا پارچههای دیگر است.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''بالکش''': زنان روستایی بههنگام پخت نان و برای چسباندن خمیر به دیوارۀ تنور از بالکش یا بالپیچ استفاده میکنند. زنان بالکش را دور انگشتان تا آرنج خود میبندند که جنس آن از پشم، نخ یا پارچههای دیگر است.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''چادرشو یا چارشو''': چادرشو همان چادرشب مربع شکل است که رنگها و طرحهایی مختلفی دارد. چادرشبها با توجه به جنسشان، نامهای متفاوتی دارند؛ برای مثال به چادرشب از جنس کتان، کرواس چارشو، چادرشب از جنس ابریشم، اُرشم چهارشو و چادرشب بافته شده از پشم، پشمی چهارشو گفته میشود. در غرب مازندران به چادرشب پشمی، «شالکه» میگویند.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''چادرشو یا چارشو''': چادرشو همان چادرشب مربع شکل است که رنگها و طرحهایی مختلفی دارد. چادرشبها با توجه به جنسشان، نامهای متفاوتی دارند؛ برای مثال به چادرشب از جنس کتان، کرواس چارشو، چادرشب از جنس ابریشم، اُرشم چهارشو و چادرشب بافته شده از پشم، پشمی چهارشو گفته میشود. در غرب مازندران به چادرشب پشمی، «شالکه» میگویند.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
زنان مازنی چهارشو را سهگوش کرده و دور کمر خود میبندند. چارشو کاربردهای مختلفی دارد و زنان با بستن آن دور کمر، سبب حفظ ستون فقرات و کاهش دردهای ناشی از ایستادن و خم شدنهای طولانی میشود.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | زنان مازنی چهارشو را سهگوش کرده و دور کمر خود میبندند. چارشو کاربردهای مختلفی دارد و زنان با بستن آن دور کمر، سبب حفظ ستون فقرات و کاهش دردهای ناشی از ایستادن و خم شدنهای طولانی میشود.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/8620762/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
از دیگر کاربردهای چهارشو میتوان به بستن بچه در پشت زنان و استفاده از آن به عنوان کیسه برای جمعآوری محصولات کشاورزی و سپس حمل آن روی سر اشاره کرد. یکی از طرحهای با ارزش بافته شده روی چادرشب طرح سمگربهای است که طرحی چهارخانۀ راهراه یا ساده با رنگهای سفید، سرخ و سرمهای است.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | از دیگر کاربردهای چهارشو میتوان به بستن بچه در پشت زنان و استفاده از آن به عنوان کیسه برای جمعآوری محصولات کشاورزی و سپس حمل آن روی سر اشاره کرد. یکی از طرحهای با ارزش بافته شده روی چادرشب طرح سمگربهای است که طرحی چهارخانۀ راهراه یا ساده با رنگهای سفید، سرخ و سرمهای است.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
در عروسیها نیز از چهارشو برای پوشاندن چهرۀ عروس استفاده میشود که علاوه بر زیبایی، نماد پوشیدگی از نامحرم است.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | در عروسیها نیز از چهارشو برای پوشاندن چهرۀ عروس استفاده میشود که علاوه بر زیبایی، نماد پوشیدگی از نامحرم است.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''تمبان''': زنان مازنی زیر شلیتۀ خود شلواری که دمپای آن تنگتر و بالای آن گشادتر است، میپوشند. زنان، تمبان خود را از رنگهای تیره و از جنس نخ انتخاب میکنند تا بقیۀ رنگها روی لباس جلوه داشته باشد. در کمر شلوار نیز لیفه استفاده میشود که داخل آن نخ یا قیطان رد میشود تا متناسب بااندازۀ بدن تنگ یا گشاد شود.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | '''تمبان''': زنان مازنی زیر شلیتۀ خود شلواری که دمپای آن تنگتر و بالای آن گشادتر است، میپوشند. زنان، تمبان خود را از رنگهای تیره و از جنس نخ انتخاب میکنند تا بقیۀ رنگها روی لباس جلوه داشته باشد. در کمر شلوار نیز لیفه استفاده میشود که داخل آن نخ یا قیطان رد میشود تا متناسب بااندازۀ بدن تنگ یا گشاد شود.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/8620762/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
'''نیمساق''': نوعی شلوار تنگ که زنان و دختران آن را زیر پیراهنهای خود میپوشند. نیمساقها از جنس ابریشم یا مخمل هستند و معمولاً از رنگهای سفید، سرخ و سبز انتخاب میشوند.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''نیمساق''': نوعی شلوار تنگ که زنان و دختران آن را زیر پیراهنهای خود میپوشند. نیمساقها از جنس ابریشم یا مخمل هستند و معمولاً از رنگهای سفید، سرخ و سبز انتخاب میشوند.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
===پایپوش زنان مازندرانی=== | ===پایپوش زنان مازندرانی=== | ||
پایپوش زنان مازندرانی با طراحیهای خاص و رنگهای متنوع تزئین میشود و علاوه بر کاربرد روزمره، نماد هویت فرهنگی و سنتهای این منطقه است. پایپوش زنان مازندرانی شامل: | پایپوش زنان مازندرانی با طراحیهای خاص و رنگهای متنوع تزئین میشود و علاوه بر کاربرد روزمره، نماد هویت فرهنگی و سنتهای این منطقه است. پایپوش زنان مازندرانی شامل: | ||
'''جوراب''': زنان از جورابهای پشمی که از پشم گوسفند و در رنگهای مختلف تهیه میشود و به دو صورت ساقکوتاه (کتاگردن) و ساقبلند (بلنگردن) است، استفاده میکنند. مدل ساقکوتاه آن در میان زنان بیشتر رواج دارد.<ref> «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.</ref> | '''جوراب''': زنان از جورابهای پشمی که از پشم گوسفند و در رنگهای مختلف تهیه میشود و به دو صورت ساقکوتاه (کتاگردن) و ساقبلند (بلنگردن) است، استفاده میکنند. مدل ساقکوتاه آن در میان زنان بیشتر رواج دارد.<ref> [https://hazarak.ir/%D8%A2%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%A7/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/tabid/1105/ctl/ArticleView/mid/409/articleId/2831 «لباس محلی زنانۀ استان مازندران»، وبسایت هزارک.]</ref> | ||
'''کوش''': به کفشهایی که بهرنگ قهوهای یا مشکی است، کوش میگویند که از چرم دباغیشده تهیه میشود.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''کوش''': به کفشهایی که بهرنگ قهوهای یا مشکی است، کوش میگویند که از چرم دباغیشده تهیه میشود.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''گالش''': زنان برای رفت و آمدهای روزانه خود گالش میپوشند که جنس آن از لاستیک سیاه است و کفی قرمز رنگی دارد. این نوع کفش برای کار در مزرعه و شالیزار مناسب است.<ref>شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.</ref> | '''گالش''': زنان برای رفت و آمدهای روزانه خود گالش میپوشند که جنس آن از لاستیک سیاه است و کفی قرمز رنگی دارد. این نوع کفش برای کار در مزرعه و شالیزار مناسب است.<ref>[https://setare.com/fa/news/32425/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ شیربیگی، «معرفی لباس محلی مازندرانی زنانه»، وبسایت ستاره.]</ref> | ||
'''چاروق''': نوعی کفش که سایز آن بزرگتر از پا و بهشکل چینکش است. جنس این نوع کفش از نمد یا چرم گاو و گاومیش انتخاب میشود و جزء قدیمیترین پاپوشها است.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | '''چاروق''': نوعی کفش که سایز آن بزرگتر از پا و بهشکل چینکش است. جنس این نوع کفش از نمد یا چرم گاو و گاومیش انتخاب میشود و جزء قدیمیترین پاپوشها است.<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/8620762/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
==انواع پوشاک مردان مازندرانی== | ==انواع پوشاک مردان مازندرانی== | ||
لباس محلی مردان بسیار ساده و از تنوع رنگ و جنس کمتری نسبت به پوشاک زنان برخوردار است. لباس مردان مازنی به لباس مردان اقوام دیگر شباهت دارد.<ref>ملکی، «لباس محلی مازندران»، وبسایت عالیگرد.</ref> | لباس محلی مردان بسیار ساده و از تنوع رنگ و جنس کمتری نسبت به پوشاک زنان برخوردار است. لباس مردان مازنی به لباس مردان اقوام دیگر شباهت دارد.<ref>[https://aaligard.ir/wp-content/uploads/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86.pdf ملکی، «لباس محلی مازندران»، وبسایت عالیگرد.]</ref> | ||
===سرپوشهای مردان=== | ===سرپوشهای مردان=== | ||
مردان «سر» را فرمانده بدن میپنداشتند و برای این عضو احترام ویژهای قائل بودند. به همین دلیل، استفاده از سرپوش در گذشته یک ضرورت بود.<ref> «مردان قدیم چه میپوشیدند؟»، خبرگزاری مشرقنیوز.</ref> سرپوش مردان مازنی شامل موارد زیر است: | مردان «سر» را فرمانده بدن میپنداشتند و برای این عضو احترام ویژهای قائل بودند. به همین دلیل، استفاده از سرپوش در گذشته یک ضرورت بود.<ref> [https://www.mashreghnews.ir/news/394728/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «مردان قدیم چه میپوشیدند؟»، خبرگزاری مشرقنیوز.]</ref> سرپوش مردان مازنی شامل موارد زیر است: | ||
'''کلاه نمدی''': از رایجترین کلاههای مازندرانی و بهرنگ مشکی است که حالت گرد و مدوری دارد. این سرپوش مناسب مردان به هنگام کار و فعالیت است.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | '''کلاه نمدی''': از رایجترین کلاههای مازندرانی و بهرنگ مشکی است که حالت گرد و مدوری دارد. این سرپوش مناسب مردان به هنگام کار و فعالیت است.<ref> «نگاهی به پوشاک محلی مردم مازندران»، باشگاه خبرنگاران جوان.</ref> | ||
