سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۲۶: خط ۲۶:
==تقابل مدارس سنتی و مدرن==
==تقابل مدارس سنتی و مدرن==
در دورة قاجار تعلیم و تربیت دختران در مکتب‌خانه‌ها، حوزه‌های علمیه و تدریس خصوصی در منازل انجام می‌گرفت. متجددان در عصر قاجار خواستار تحولاتی در جامعه شدند. جریان نوگرایی در جامعه با اعزام دانشجو به خارج، تبادل هیئت‌های سیاسی و مذهبی و انتشار روزنامه به وجود آمد. تأسیس مدارس به سبک اروپایی اولین قدمی بود که توسط میسیونرهای خارجی برداشته شد. کم‌کم این مدارس عامل اصلی جنبش اجتماعی و رویارویی تفکر سنتی و مدرن شدند؛ اما تأکید بسیاری از روشن‌فکران بر آموزش دختران و تأثیرگذاری آن بر رشد کشور به سبک غربی بود.<ref>[https://sohalibrary.com/item/view/301527 ترابی‌فارسانی، اسنادي از مدارس دختران از مشروطه تا پهلوي، 1378ش، ص9-16.] </ref>   
در دورة قاجار تعلیم و تربیت دختران در مکتب‌خانه‌ها، حوزه‌های علمیه و تدریس خصوصی در منازل انجام می‌گرفت. متجددان در عصر قاجار خواستار تحولاتی در جامعه شدند. جریان نوگرایی در جامعه با اعزام دانشجو به خارج، تبادل هیئت‌های سیاسی و مذهبی و انتشار روزنامه به وجود آمد. تأسیس مدارس به سبک اروپایی اولین قدمی بود که توسط میسیونرهای خارجی برداشته شد. کم‌کم این مدارس عامل اصلی جنبش اجتماعی و رویارویی تفکر سنتی و مدرن شدند؛ اما تأکید بسیاری از روشن‌فکران بر آموزش دختران و تأثیرگذاری آن بر رشد کشور به سبک غربی بود.<ref>[https://sohalibrary.com/item/view/301527 ترابی‌فارسانی، اسنادي از مدارس دختران از مشروطه تا پهلوي، 1378ش، ص9-16.] </ref>   
این مدارس جدید دخترانه که اغلب توسط مبلغین مسیحی اداره می‌شد، با واکنش منفی علما و مردم مذهبی روبه‌رو شدند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/110440/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87 آزموده، «پیشگام تأسیس مدارس جدید دخترانه»، 1384ش، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.] </ref>  بسیاری از آنها این مدارس را مروج فرهنگ غربی و فساد می‌دانستند. علمایی همچون شیخ فضل‌الله نوری به مخالفت با این مدارس پرداختند،<ref>[https://sohalibrary.com/item/view/352504 فتحی، کانون‌ بانوان‌ با رویکردی‌ به‌ ریشه‌های‌ تاریخی‌ حرکت‌های‌ زنان‌ در ایران، 1383ش، ص59.]</ref>  هرچند او در فتوایی مدارس جدید را تأیید کرده بود. <ref>[https://sohalibrary.com/item/view/29307 ترکمان، مجموعه ای از: رسائل، اعلامیه‌ها، مکتوبات و روزنامة شیخ شهید فضل‌الله نوری، 1362ش، ج1، ص123.]</ref> مخالفت‌ها عمدتاً به‌دلیل نگرانی از تزلزل در ایمان دینی بود.<ref>[https://sohalibrary.com/item/view/352504 فتحی، کانون‌ بانوان‌ با رویکردی‌ به‌ ریشه‌های‌ تاریخی‌ حرکت‌های‌ زنان‌ در ایران، 1383ش، ص60.]</ref>  برخی فارغ‌التحصیلان این مدارس پیشقراول کشف حجاب در دوران رضاشاه شدند <ref>[http://ensani.ir/fa/article/11430/%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ربیعی رودسری، «سرانجام فمینیسم در ایران»، 1385ش، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.] </ref> و برخی از این مدارس به مراکز فساد اخلاقی تبدیل شدند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/73772/73772/%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%AA%D8%AC%D8%AF%D9%91%D8%AF_%D8%B2%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8 رمضان‌نرگسی، «سیر تجددزدگی نظام آموزشی دختران در ایران معاصر»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
این مدارس جدید دخترانه که اغلب توسط مبلغین مسیحی اداره می‌شد، با واکنش منفی علما و مردم مذهبی روبه‌رو شدند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/110440/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87 آزموده، «پیشگام تأسیس مدارس جدید دخترانه»، 1384ش، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.] </ref>  بسیاری از آنها این مدارس را مروج فرهنگ غربی و فساد می‌دانستند. علمایی همچون شیخ فضل‌الله نوری به مخالفت با این مدارس پرداختند،<ref>[https://sohalibrary.com/item/view/352504 فتحی، کانون‌ بانوان‌ با رویکردی‌ به‌ ریشه‌های‌ تاریخی‌ حرکت‌های‌ زنان‌ در ایران، 1383ش، ص59.]</ref>  هرچند او در فتوایی مدارس جدید را تأیید کرده بود. <ref>[https://sohalibrary.com/item/view/29307 ترکمان، مجموعه ای از: رسائل، اعلامیه‌ها، مکتوبات و روزنامة شیخ شهید فضل‌الله نوری، 1362ش، ج1، ص123.]</ref> مخالفت‌ها عمدتاً به‌دلیل نگرانی از تزلزل در ایمان دینی بود.<ref>[https://sohalibrary.com/item/view/352504 فتحی، کانون‌ بانوان‌ با رویکردی‌ به‌ ریشه‌های‌ تاریخی‌ حرکت‌های‌ زنان‌ در ایران، 1383ش، ص60.]</ref>  برخی فارغ‌التحصیلان این مدارس پیش‌قراول کشف حجاب در دوران رضاشاه شدند <ref>[http://ensani.ir/fa/article/11430/%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ربیعی رودسری، «سرانجام فمینیسم در ایران»، 1385ش، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.] </ref> و برخی از این مدارس به مراکز فساد اخلاقی تبدیل شدند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/73772/73772/%D8%B3%DB%8C%D8%B1_%D8%AA%D8%AC%D8%AF%D9%91%D8%AF_%D8%B2%D8%AF%DA%AF%DB%8C_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8 رمضان‌نرگسی، «سیر تجددزدگی نظام آموزشی دختران در ایران معاصر»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
 
==مدرسۀ تربیت نسوان==
==مدرسۀ تربیت نسوان==
یکی از خواسته‌های زنان، زمانی که دارای تشکل مستقلی شدند، تأسیس مدارس دخترانه بود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/25000/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87---%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B4%D8% شایگانی، «مشارکت اجتماعی زنان در دورة مشروطه»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  ماه‌سلطان مدارس دخترانة خارجی را مرکز گسترش تجددخواهی و بی‌حجابی می‌دانست. <ref>[https://noorlib.ir/book/view/59793/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84% فقیهی مقدس، شخصیت‌ها و آثار علمی بانوان شیعه در علوم اسلا.می، 1397ش، ص434-433.]</ref> او برای حمایت <ref>[https://ketabnak.com/book/131060/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8 قویمی، کارنامة زنان مشهور ایران، 1352ش، ص151.]</ref> و همگانی کردن سوادآموزی و پیشرفت دانش دختران، <ref>[https://archive.org/details/20230311_20230311_1822/mode/2up ناهید، زنان ایران در جنبش مشروطه، 1360ش، ص24.]</ref> تصمیم گرفت مدرسة تربیت نسوان را مطابق فرهنگ ایرانی و اسلامی اداره کند. این مدرسه یکی از نخستین مدارس ملی دخترانه در ایران بود.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/59793/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84% فقیهی مقدس، شخصیت‌ها و آثار علمی بانوان شیعه در علوم اسلا.می، 1397ش، ص434-433.]</ref>   
یکی از خواسته‌های زنان، زمانی که دارای تشکل مستقلی شدند، تأسیس مدارس دخترانه بود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/25000/%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7%D9%87---%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D9%85-%D8%B4%D8% شایگانی، «مشارکت اجتماعی زنان در دورة مشروطه»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  ماه‌سلطان مدارس دخترانة خارجی را مرکز گسترش تجددخواهی و بی‌حجابی می‌دانست. <ref>[https://noorlib.ir/book/view/59793/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84% فقیهی مقدس، شخصیت‌ها و آثار علمی بانوان شیعه در علوم اسلا.می، 1397ش، ص434-433.]</ref> او برای حمایت <ref>[https://ketabnak.com/book/131060/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D8 قویمی، کارنامة زنان مشهور ایران، 1352ش، ص151.]</ref> و همگانی کردن سوادآموزی و پیشرفت دانش دختران، <ref>[https://archive.org/details/20230311_20230311_1822/mode/2up ناهید، زنان ایران در جنبش مشروطه، 1360ش، ص24.]</ref> تصمیم گرفت مدرسة تربیت نسوان را مطابق فرهنگ ایرانی و اسلامی اداره کند. این مدرسه یکی از نخستین مدارس ملی دخترانه در ایران بود.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/59793/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84% فقیهی مقدس، شخصیت‌ها و آثار علمی بانوان شیعه در علوم اسلا.می، 1397ش، ص434-433.]</ref>