صدیقه وسمقی: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''صدیقه وسمقی؛'''</big> نویسنده، مترجم، اسلام پژوه، تحلیل‌گر مسایل سیاسی، اجتماعی و استاد دانشگاه.

وسمقی سال‌ها به‌عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با درجه استادیار به تدریس فقه اسلامی اشتغال داشت و در  ۲۰۱۱م ایران را ترک کرد تا به‌عنوان استاد میهمان در دپارتمان اسلام‌شناسی دانشگاه گوتینگن آلمان فعالیت کند؛ او در همین زمینه با دانشگاه اوپسالا در سوئد نیز همکاری داشته است. وسمقی از چهره‌های شاخص نواندیش دینی در ایران به شمار می‌رود و دیدگاه‌های او درباره حجاب، حق پوشش زنان و برخی مسائل فقهی دیگر همواره چالش‌برانگیز بوده است.<ref>[https://www.sarpoosh.com/biography/political-biography/sad%C4%ABqah-vasmaqi-10.html «بیوگرافی صدیقه وسمقی فعال سیاسی اجتماعی»، وب‌سایت سرپوش]</ref> و سمقی در مهر ماه ۱۴۰۲ش با انتشار ویدیویی در اینستاگرام، کشف حجاب کرد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1198547/%D8%B5%D8%AF%DB%8C%D9%82%D9%87-%D9%88%D8%B3%D9%85%D9%82%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B6%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8 «صدیقه وسمقی کیست؛ از عضویت در شورای شهر تهران تا کشف حجاب»، وب‌سایت تابناک.] </ref>

صدیقه وسمقی در کتاب مسیر پیامبری با رد دیدگاه سنتی که پیامبران را برگزیدۀ خداوند می‌داند، معتقد است پیامبری نه یک مأموریت آسمانی، بلکه تلاشی انسانی برای اصلاح جامعه و کشف حقیقت است. او در پاسخ به این پرسش که چرا در همه زمان‌ها و مکان‌ها پیامبر وجود نداشته؟ استدلال می‌کند که چون پیامبری ریشه در توانمندی و ارادۀ خود انسان‌ها دارد، هرگاه فردی با ویژگی‌های لازم ظهور کرده، دینی را بنیان نهاده است؛ بنابراین، نبود پیامبر در برخی دوران‌ها نه به ارادۀ خدا، بلکه به این دلیل است که در آن زمان و مکان، کسی که بتواند این مسیر دشوار بشری را بپیماید و آیینی نو پی‌ریزی کند، پدید نیامده است.<ref>[https://eshia.ir/feqh/archive/text/rabani/kalam/1401/14011220/ «نقد مسیر پیامبری، نقد و بررسی اشکالات»، وب‌سایت مدرسۀ فقاهت.]</ref>

او با استناد به یافته‌های باستان‌شناسی و تاریخ ادیان، فرآیند دین‌داری را یک پدیدۀ تکاملی می‌داند. از نظر او، فهم بشر از امر قدسی از مراحل ابتدایی مانند روح‌پرستی و جانورپرستی آغاز شده و همگام با تکامل تمدن و شیوۀ معیشت، به بت‌پرستی، چندخدایی و در نهایت به یکتاپرستی رسیده است. او عدم وجود شواهد باستان‌شناسی از توحید در اعصار اولیه را دلیلی بر متأخربودن این مفهوم می‌داند.<ref>[https://www.zeitoons.com/95697 یزدانی، «'''نقدی بر کتاب «مسیرپیامبری»'''»، وب‌سایت زیتون.]</ref>

وسمقی معتقد است که بیان احکام و قوانین حقوقی توسط خداوند نه رخ داده و نه با اصول عدل و عقل سازگار است. به باور او، ارزیابی عملکرد انسان‌ها بر اساس احکام منتسب به پیامبران مانند تازیانه یا قطع دست، امری تبعیض‌آمیز است. به نظر وی معیار واحد برای قضاوت دربارۀ انسان، عقل و قوه تشخیص فطری است که در همه افراد وجود دارد.<ref>[https://www.zeitoons.com/95697 یزدانی، «'''نقدی بر کتاب «مسیرپیامبری»'''»، وب‌سایت زیتون.]</ref>

او در تداوم پیام الهی تردید کرده و معتقد است پیام‌های منتسب به پیامبران به‌گونه‌ای دقیق و خدشه‌ناپذیر به آیندگان نرسیده است. از نظر او، وجود تعارض میان برخی گزاره‌های کتب مقدس مانند مدت زمان خلقت در قرآن با یافته‌های علمی تجربی، نشان‌دهندۀ آن است که این متون بازتاب‌دهندۀ دانش و فرهنگ زمانۀ خود بوده‌اند و نمی‌توان تمام جزئیات آنها را وحی مطلق و فراتاریخی دانست.<ref>[https://www.zeitoons.com/95697 یزدانی، «'''نقدی بر کتاب «مسیرپیامبری»'''»، وب‌سایت زیتون.]</ref>

* ملاحظات عقلانی در اجرای احکام: برخلاف وسمقی که احکام را غیرعادلانه می‌داند، به نظر منتقدان عقل نباید جایگزین وحی شود، بلکه باید شرط اجرای وحی باشد. آنها استدلال می‌کند که خود قرآن در مواردی مانند اضطرار اجازۀ عدول از ظاهر حکم را بر اساس عقل داده است، بنابراین مشکل از متن نیست، بلکه از شیوۀ فهم و اجرای آن است.<ref>[https://www.zeitoons.com/95697 یزدانی، «'''نقدی بر کتاب «مسیرپیامبری»'''»، وب‌سایت زیتون.]</ref>