بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =قندهار.jpg
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =نمایی از شهر قندهار
|image_alt=
|image_alt=نمایی از شهر قندهار
| فایل پادکست      =قندهار.ogg
| فایل پادکست      =قندهار.ogg
| حجم فایلپادکست    =3/17
| حجم فایلپادکست    =3/17
خط ۶۱: خط ۶۱:


== جغرافیای قندهار ==
== جغرافیای قندهار ==
[[پرونده:قندهار3.png|جایگزین= ولایت قندهار روی نقشه افغانستان|بندانگشتی|ولایت قندهار (با رنگ قرمز) روی نقشه افغانستان]]
قندهار در جنوب و جنوب‌شرق افغانستان واقع شده و از شمال با ولایت [[ارزگان]]، از جنوب و جنوب‌شرق با ایالت بلوچستان پاکستان، از شمال‌شرق با ولایت زابل و از غرب با ولایت هلمند هم‌مرز است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقی‌زاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> ولایت قندهار که ۵۴ هزار و ۸۴۴ کیلومتر مربع مساحت دارد، یکی از بزرگ‌ترین ولایات افغانستان محسوب می‌شود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقی‌زاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
قندهار در جنوب و جنوب‌شرق افغانستان واقع شده و از شمال با ولایت [[ارزگان]]، از جنوب و جنوب‌شرق با ایالت بلوچستان پاکستان، از شمال‌شرق با ولایت زابل و از غرب با ولایت هلمند هم‌مرز است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقی‌زاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> ولایت قندهار که ۵۴ هزار و ۸۴۴ کیلومتر مربع مساحت دارد، یکی از بزرگ‌ترین ولایات افغانستان محسوب می‌شود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقی‌زاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>


=== منابع آبی قندهار ===
=== منابع آبی قندهار ===
[[پرونده:قندهار2.png|جایگزین= رود ارغنداب در ولایت قندهار|بندانگشتی|رود ارغنداب در ولایت قندهار]]
رودخانه‌های ارغستان، ارغنداب، ترنگ، دهله و رود معروف ناوه در ولایت جاری بوده و شریان‌های حیاتی ولایت قندهار محسوب می‌شود. این منابع آبی نه تنها زمینه‌ساز کشاورزی گسترده در منطقه بوده‌اند، بلکه پایه‌های اصلی اقتصاد محلی را تشکیل می‌دهد. مزارع حاصل‌خیز حاشیهٔ این رودخانه‌ها، قندهار را به یکی از قطب‌های تولید محصولات کشاورزی از جمله [[انار]]، [[انگور]] و گندم تبدیل کرده است. نظام آبیاری سنتی مبتنی بر این رودخانه‌ها، نشان‌دهندهٔ دانش بومی و [[همزیستی]] دیرینهٔ مردم با محیط طبیعی است. علاوه‌بر نقش کشاورزی، این رودخانه‌ها در تأمین آب شرب، توسعهٔ صنایع کوچک محلی و حفظ اکوسیستم منطقه نیز تأثیر بسزایی دارد. حیات اجتماعی و فرهنگی بسیاری از جوامع محلی به‌طور مستقیم به این منابع آبی وابسته است، به گونه‌ای که الگوی سکونت و معیشت در قندهار را شکل داده است.<ref>[https://afghanpaper.com/nbody.php?id=86734 «لایق اداره ی ولایت قندهار چه کسی است؟»، شبکۀ اطلاع‌رسانی افغانستان.]</ref>
رودخانه‌های ارغستان، ارغنداب، ترنگ، دهله و رود معروف ناوه در ولایت جاری بوده و شریان‌های حیاتی ولایت قندهار محسوب می‌شود. این منابع آبی نه تنها زمینه‌ساز کشاورزی گسترده در منطقه بوده‌اند، بلکه پایه‌های اصلی اقتصاد محلی را تشکیل می‌دهد. مزارع حاصل‌خیز حاشیهٔ این رودخانه‌ها، قندهار را به یکی از قطب‌های تولید محصولات کشاورزی از جمله [[انار]]، [[انگور]] و گندم تبدیل کرده است. نظام آبیاری سنتی مبتنی بر این رودخانه‌ها، نشان‌دهندهٔ دانش بومی و [[همزیستی]] دیرینهٔ مردم با محیط طبیعی است. علاوه‌بر نقش کشاورزی، این رودخانه‌ها در تأمین آب شرب، توسعهٔ صنایع کوچک محلی و حفظ اکوسیستم منطقه نیز تأثیر بسزایی دارد. حیات اجتماعی و فرهنگی بسیاری از جوامع محلی به‌طور مستقیم به این منابع آبی وابسته است، به گونه‌ای که الگوی سکونت و معیشت در قندهار را شکل داده است.<ref>[https://afghanpaper.com/nbody.php?id=86734 «لایق اداره ی ولایت قندهار چه کسی است؟»، شبکۀ اطلاع‌رسانی افغانستان.]</ref>


خط ۸۱: خط ۸۳:


== تقسیمات کشوری ==
== تقسیمات کشوری ==
[[پرونده:قندهار4.png|جایگزین=نقشه ولایت قندهار|بندانگشتی|نقشه ولایت قندهار]]
ولایت قندهار ۱۷ ولسوالی (شهرستان) دارد که عبارت است از: شهر قندهار (مرکز)، ارغنداب، ارغستان، دامان، پند، غورک، خاکریز، میوند، میانشین، معروف، نیش، پنجوایی، شاولیکوت، شورابک، ریگستان، تخته پل، ژری.<ref>[http://atis.af/kandahar-province/ محمدی، «معرفی ولایت قندهار»، وب‌سایت سیستم‌معلوماتی و گردشگری افغانستان.]</ref> شهر قندهار به‌شکل یک مربع و بسیار منظم به چند محله تقسیم شده و هر محله نیز متعلق به یک یا چند طایفه است. در اطراف شهر قندهار باغ‌های میوه انار و تاکستان بسیاری وجود دارد.<ref>«»، [https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقی‌زاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
ولایت قندهار ۱۷ ولسوالی (شهرستان) دارد که عبارت است از: شهر قندهار (مرکز)، ارغنداب، ارغستان، دامان، پند، غورک، خاکریز، میوند، میانشین، معروف، نیش، پنجوایی، شاولیکوت، شورابک، ریگستان، تخته پل، ژری.<ref>[http://atis.af/kandahar-province/ محمدی، «معرفی ولایت قندهار»، وب‌سایت سیستم‌معلوماتی و گردشگری افغانستان.]</ref> شهر قندهار به‌شکل یک مربع و بسیار منظم به چند محله تقسیم شده و هر محله نیز متعلق به یک یا چند طایفه است. در اطراف شهر قندهار باغ‌های میوه انار و تاکستان بسیاری وجود دارد.<ref>«»، [https://www.iribnews.ir/fa/news/3174437/قندهار-ولایتی-با-معماری-زیبا-در-افغانستان تقی‌زاده، «قندهار؛ ولایتی با معماری زیبا در افغانستان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>


خط ۱۴۸: خط ۱۵۱:


=== چهل‌زینه ===
=== چهل‌زینه ===
[[پرونده:قندهار1.png|جایگزین=طاق سنگی معروف به چهل‌زینه|بندانگشتی|طاق سنگی معروف به چهل‌زینه بر فراز کوه سر پوزه در غرب شهر قندهار.  ]]
در قسمت غربی شهر قندهار افغانستان و بر فراز کوه «سر پوزه»، طاقِ سنگیِ تراشیده شده‌ای وجود دارد که در بین مردم به «چهل‌زینه» معروف است.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> در کتیبه‌های داخل بنا، نام «رواق جهان‌نما» درج شده است. همچنین از این بنای تاریخی با نام‌های «پیش طاق»<ref>انصاری، اوضاع سیاسی، اجتماعی و جغرافیای تاریخی قندهار، ۱۳۸۰ش، ص۲۰۹.</ref> و «چهل پله»<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7461385/چهل-زینه-قندهار-جلوه-درخشان-یک-تاریخ «چهل زینه» قندهار؛ جلوه درخشان یک تاریخ، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> نیز یاد می‌شود. چهل‌زینه تلفیقی از معماری اسلامی و هندی است و رواقی به‌سمت شمال دارد که از ۳ قسمت تشکیل شده است:
در قسمت غربی شهر قندهار افغانستان و بر فراز کوه «سر پوزه»، طاقِ سنگیِ تراشیده شده‌ای وجود دارد که در بین مردم به «چهل‌زینه» معروف است.<ref>[https://www.farsnews.ir/af/news/13940310000453/-چهل-زینه-قندهار-یادگار-عصر-بابر-تصاویر «چهل زینه» قندهار یادگار عصر بابر، خبرگزاری فارس.]</ref> در کتیبه‌های داخل بنا، نام «رواق جهان‌نما» درج شده است. همچنین از این بنای تاریخی با نام‌های «پیش طاق»<ref>انصاری، اوضاع سیاسی، اجتماعی و جغرافیای تاریخی قندهار، ۱۳۸۰ش، ص۲۰۹.</ref> و «چهل پله»<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7461385/چهل-زینه-قندهار-جلوه-درخشان-یک-تاریخ «چهل زینه» قندهار؛ جلوه درخشان یک تاریخ، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> نیز یاد می‌شود. چهل‌زینه تلفیقی از معماری اسلامی و هندی است و رواقی به‌سمت شمال دارد که از ۳ قسمت تشکیل شده است: